|
ÖZET: Başvuran, sürücü belgesi almak için her yıl sağlık kurulu raporu talep edilmesinin yargı mercilerinin talebi olmaksızın gerçekleştiğini ve bu raporların ücretinin kamu kurumları tarafından karşılanmasını talep etmiştir. Ancak, Karayolları Trafik Kanunu’nun 41. maddesi gereğince sürücü belgesi alacakların sağlık şartlarını taşımaları zorunludur. İncelenen sağlık kurulu raporları, başvuranın yılda bir sağlık kontrolü ile sürücü belgesi alabileceğini ve bu durumun 103.03 kısıtlama kodu ile belirlendiğini ortaya koymuştur.
Sonuç olarak, başvuranın her yıl sağlık kurulu raporu almasının ve bu raporların ücretinin kendisi tarafından ödenmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, başvurunun reddine karar verilmiştir. Başvuranın talebi, ilgili mevzuat ve yönetmeliklere dayanarak hukuken geçerli bulunmamıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 20376-20376 94019529-101.07.05.99-E.94019529-101.07.05.99-E.|sayi|
BAŞVURU NO : 2018/10468 2018/ 10468
KARAR TARİHİ : 06/12/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : “-“
BAŞVURUYA KONU İDARE : İçişleri Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Sürücü belgesi için istenen sağlık kurulu raporu hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 27/08/2018 27.8.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, yaklaşık 10 yıl önce yaşanmış olan trafik kazası sebebiyle sürücü belgesine Amasya İl
Emniyet Müdürlüğü tarafından el konduğunu, bu olay sonrasında kendisine uygulanan 5 yıllık adli kontrolün sona erdiğini, ancak buna rağmen sürücü belgesi için kendisinden her yıl sağlık raporu istendiğini, her rapor için 200,00 TL muayene parası ödediğini, yargı mercilerinin talebi olmamasına rağmen kendisinden rapor istenmesinin mağduriyetine yol açtığını belirtmiş olup yargı mercilerinin talebi olmaksızın kendisinden sağlık kurulu raporu istenmemesini, istenecekse de rapor ücretinin İl
Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü veya Hastane tarafından karşılanmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün başvuru konusuna ilişkin 26/ 10/ 2018 tarih ve sayılı yazısında özetle; başvurana ait Amasya- 46828 sicil sayılı sürücü belgesi dosyasında bulunan sağlık kurulu raporlarının incelendiği ve söz konusu raporlarda başvuran hakkında “1. Grup sürücü belgesi alabilir . Kısıtlama Kodu: 103.03 (Yılda bir sağlık kontrolü” kararının verildiğinin görüldüğü, bu kapsamda Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak
Sağlık Şartları İle Muayenelerine Dair Yönetmelik ve Sağlık Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar hükümlerine göre başvuranın sağlık kurulu raporunu her yıl yenilemesi ve yanında bulundurması gerektiği açıklamalarına yer verilmiştir .
.
1 / 4III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında :
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında : “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Sürücü adaylarında aranacak şartlar” başlıklı 41’inci maddesinde : “Sürücü belgesi alacakların;
[…] c) İçişleri ve Sağlık bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikte belirlenen sağlık şartlarını taşımaları, […] zorunludur .
Sürücüler ile sürücü adaylarının hangi şartlarda ve hangi sınıf sürücü belgesi alabilecekleri ile bunların araç kullanma şartları, kullanılabilecek araçların niteliklerine ve sağlık şartlarına dair usul ve esaslar İçişleri ve Sağlık bakanlıklarınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir…” 6. Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle Muayenelerine Dair
Yönetmeliğin “Sürücü adaylarının ve sürücülerin sahip olmaları gereken sağlık şartlarına ve muayenelerine ilişkin genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinde : “( 1) Sürücü ve sürücü adaylarının muayeneleri; Sağlık Bakanlığına ve üniversitelere bağlı sağlık tesisleri, aile sağlığı merkezleri ve Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılan özel sağlık kuruluşlarında görevli tabip veya uzman tabip tarafından bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılır ve sağlık raporu düzenlenir…
[…] ( 7) Sürücü adayı veya sürücünün sağlık şartları nedeniyle araç kullanması belirli şartlara bağlanmış ise bu şart kod numarası ile birlikte sağlık raporuna yazılır .
[…] ( 9) Sürücü ve araçlara ilişkin kod tablosu İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Bilim, Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığınca belirlenerek bu kurumların internet sitesinde yayımlanır . Sürücü adayları ve sürücüler için düzenlenecek Sağlık Raporunun şekli ve içeriği Sağlık Bakanlığı ve İçişleri
Bakanlığınca (Emniyet Genel Müdürlüğü) belirlenir…” 7. 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanunu ve Genel Sağlık Sigortası İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak çıkartılan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinin (SUT) “Finansmanı Sağlanan
Sağlık Hizmetlerinin Sağlanma Yöntemleri ve Ödeme Kuralları” başlıklı 2.2’nci maddesinin on dördüncü fıkrasında : ““… Kurum birimlerince sevk belgesi düzenlenmek suretiyle maluliyet, meslek hastalığı ve kontrol muayeneleri vb nedenlerle sağlık hizmeti sunucusuna sevk edilen kişiler için düzenlenen sağlık raporları ile ilaç ve tıbbi malzeme temini de dâhil olmak üzere tedavi
.
2 / 4amacıyla düzenlenen sağlık raporları dışında kalan; engellilik raporu, ehliyet raporu, vasi tayini
raporu, portör muayeneleri ve işlemleri, tarama amaçlı muayene ve işlemler vb özel amaçla kullanılacak durum belirtir rapor bedelleri ile bu durumların tespitine yönelik yapılan işlem bedelleri Kurumca karşılanmaz .” düzenlemeleri yer almaktadır .
8. İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenmiş olan Sürücü/Sürücü Adayı ve Araçlara İlişkin Kod Tablosunun “a) Tabipler
Tarafından Kullanılacak Kodlar” başlıklı bölümünde 103.03 numaralı kod, yılda bir sağlık kontrolü olarak belirlenmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret Karar
Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, sürücü belgesi için kendisinden her yıl sağlık kurulu raporu istendiğini belirterek yargı mercilerinin talebi olmaksızın kendisinden sağlık kurulu raporu istenmemesi, istenecekse de rapor ücretinin İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü veya Hastane tarafından karşılanması talebiyle
Kurumumuza başvurmuştur .
11. Karayolları Trafik Kanununun 41’inci maddesinde, sürücü belgesi alacakların; İçişleri ve Sağlık
Bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikte belirlenen sağlık şartlarını taşımalarının zorunlu olduğu belirtilmiştir . Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle
Muayenelerine Dair Yönetmeliğin 4’üncü maddesinde ise, sürücü ve sürücü adaylarının muayenelerinin; Sağlık Bakanlığına ve üniversitelere bağlı sağlık tesisleri, aile sağlığı merkezleri ve
Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılan özel sağlık kuruluşlarında görevli tabip veya uzman tabip tarafından yapılacağı ve sağlık raporu düzenleneceği, sürücünün sağlık şartları nedeniyle araç kullanması belirli şartlara bağlanmış ise bu şartın kod numarası ile birlikte sağlık raporuna yazılacağı düzenlenmiştir .
12. Somut olayda başvurana ait sağlık kurulu raporları incelendiğinde; başvuranın yılda bir kontrol kaydıyla sürücü belgesi alabileceğinin ifade edildiği, kısıtlama kodu olarak da 103.03 numaralı kodun raporlarda belirtildiği, İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığı tarafından belirlenmiş olan Sürücü/Sürücü Adayı ve Araçlara İlişkin Kod Tablosunda
103.03 numaralı kodun yılda bir sağlık kontrolü olarak belirlendiği, dolayısıyla sağlık kurulu
raporlarında 103.03 numaralı kısıtlama kodu bulunan başvuranın sürücü belgesi için her yıl sağlık kurulu raporu alması gerektiği anlaşılmıştır .
13. Başvuranın, sağlık kurulu raporu ücretinin İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü veya Hastane tarafından karşılanması talebi incelendiğinde ise, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama
Tebliğinin 2.2’nci maddesinin on dördüncü fıkrasında, engellilik raporu, ehliyet raporu, vasi tayini
3 / 4raporu, portör muayeneleri ve işlemleri, tarama amaçlı muayene ve işlemler vb özel amaçla
kullanılacak durum belirtir rapor bedelleri ile bu durumların tespitine yönelik yapılan işlem bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanmayacağının belirtildiği, nitekim sağlık kurulu raporu için ücret alınmaması talebiyle Kurumumuza daha önce yapılmış olan 2016/ 772, 2016/ 1209 ve 2017/ 2829 numaralı başvurulara Kurumumuz tarafından Ret Kararı verildiği anlaşılmış olup başvuranın sağlık kurulu raporu ücretlerinin İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü veya Hastane tarafından karşılanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmiştir .
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; sürücü belgesi için başvurandan her yıl sağlık kurulu raporu istenmesinde ve rapor ücretlerinin başvuran tarafından ödenmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk” , “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Samsun İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi