|
ÖZET: Başvuran, iş güvenliği uzmanı olarak görev yaptığı dönemde 6331 sayılı Kanunun 8’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca ilave ödeme talep etmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde başvuranın, Milli Savunma Bakanlığı Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü’nde “Tam Süreli” iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirildiği ve bu görevlendirmenin 6331 sayılı Kanun kapsamında ilave ödeme yapılmasını gerektiren bir durum olmadığı belirlenmiştir.
Kanunun ilgili maddesi, ilave ödeme yapılabilmesi için görevlendirmenin asli görevlerin yanında kısmi zamanlı olarak yapılmasını şart koşmaktadır. Başvuranın durumu, tam zamanlı bir görevde bulunması nedeniyle bu şartı sağlamadığından, ilave ödeme yapılması mümkün olmamıştır. Ayrıca, diğer personelin kısmi süreli görevlendirmeleri nedeniyle ilave ödeme aldıkları tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/13171-S.20480
BAŞVURU NO : 2019/13617
KARAR TARİHİ : 19/12/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : İş Güvenliği Uzmanı olarak görev yapılması dolayısıyla ilave ödenek talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 04/08/2019
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuran Kurumumuza başvurusunda özetle; İş Güvenliği Sertifikasını kendi nam ve hesabına aldığını, iş güvenliği uzmanlarının kurumlarının kendilerine teklif ettiği görevlendirmeyi kabul ederlerse e-devlet üzerinden İSG-KATİP isimli menüden onaylama yapmalarının şart olduğunu, aksi takdirde görevlendirmenin kabul edilmemiş sayıldığını, ancak kendisine yapılan teklifi onaylamazsa “hukuki işlem yapılacağı” şeklinde zorlamaya maruz kaldığını, OHAL döneminde sorun çıkmasından korktuğunu, bu nedenle görevlendirmeyi şerh düşerek onayladığını, kendisinden 1,5 sene önce görev teklif edilen bir personele ilave ödeme verilebilmesi için bu kişinin kadrosunun iş güvenliği uzmanlığından üretim planlama mühendisliğine geçirildiğini, yine devlet memuru olan bazı personellerin iş güvenliği uzmanlığına ilave ödenek alarak atandıklarını, kendisine görev süresince ilave ödeme yapılmadığını, bu konuya ilişkin 6331 Sayılı Kanunun 8’inci maddesinin 7’inci bendinde yer alan “Kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum tarafından yapılır. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin ilave ödemelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler dikkate alınmaz.” hükmünde ilave ödeme yapılabilmesi için ek görevlendirme arandığını, ancak asli görevlendirme halinde ilave ödeme yapılamaz denilmediğini, idarenin kanun maddesini hatalı olarak asli görevlendirme yapıldığında ilave ödeme verilemez şeklinde yorumladığını beyan ederek iş güvenliği uzmanlığı yaptığı döneme ilişkin olarak 6331 sayılı Kanunun 8’inci maddesinin 7’inci bendi uyarınca tarafına ilave ödeme yapılmasını ve geçmiş mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Milli Savunma Bakanlığından 29/08/2019 tarih ve …sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup yazımıza cevaben
Bakanlığın 26/09/2019 tarih ve …sayılı yazısında özetle; 2.1. Emekli De.Me. …’ın Kara Kuvvetleri Komutanlığının atama emri ile Milli Savunma
Bakanlığı Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü l’inci Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü iş güvenliği uzmanı kadrosuna atamasının yapıldığı, iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilen personel ile İSG-KATİP üzerinden sözleşme imzalanmasının gerektiği, De.Me. …’ın 01/08/2016 ve emekli olarak görevinden ayrıldığı 16/07/2019 tarihleri arasında Milli Savunma
Bakanlığı Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü l’inci Ana Bakım Fabrika Müdürlüğünün 60-
28135 Numaralı TMK’sı l’inci paragraf, 6’ncı satırında yer alan iş güvenliği uzmanı kadrosunda
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı olarak görev yaptığı, 2.2. Emekli De.Me. …’ın başvurusunda Müdürlüklerinde değişik zamanlarda İş Güvenliği
Uzmanı olarak görevlendirilen personellerin, asli görevlerinin yanında kısmi zamanlı iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirildikleri, bu nedenle 6331 sayılı İş Sağlığı Güvenliği
Kanununun 8’inci maddesi 7’nci bendi esaslarınca ilave ödeme aldıkları, emekli De.Me. …’ın, l’inci Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü kadrosundaki boş olan iş güvenliği uzmanı kadrosuna atanması ile birlikte asli görevi tam zamanlı iş güvenliği uzmanlığı görevini tam zamanlı ve asli iş olarak yerine getirmesi nedeniyle ek ödeme alamadığı, 2.3. İş Güvenli Uzmanı olarak görev yapan emekli De.Me. …’a gerek görevli olduğu dönemde gerekse sonrasında ilave ödeme yapılmasına imkân veren herhangi bir mevzuat hükmü bulunmadığı, Belirtilmiştir.
3. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığından da 29/08/2019 tarihli ve … sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup anılan Bakanlığın 24/09/2019 tarihli görüş yazısında özetle; 3.1. 20/06/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun “İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri” başlıklı 6’ncı maddesinde, çalışan sayısına bakılmaksızın işyerlerinin (kamu kurumları dâhil) kendi kuruluşlarına yönelik olarak iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunma zorunluluğu getirildiği, bu kapsamda kamu kurumlarının kendi çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli görevlendirebileceği gibi ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet satın alarak da bu yükümlülüğü yerine getirebileceklerinin ifade edildiği, 3.2. Mezkûr Kanunun “İşyeri hekimleri ve işyeri uzmanları” başlıklı 8’inci maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelin asli görevlerinin yanında çalışmakta oldukları kamu kurumunda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında ilave ödeme yapılarak işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilebileceklerinin ifade edildiği, 3.3. 6331 sayılı Kanunun 6’ncı ve 8’inci maddeleriyle, kamu kurumlarına kendi çalışanlarına yönelik olarak iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunma zorunluluğu getirildiği, söz konusu yükümlülüğün yerine getirilebilmesi için kamu kurumlarının ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet satın alması veya kendi çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi niteliğini haiz personeli tam zamanlı görevlendirmesi yahut kendi çalışanları arasından veya diğer kamu kurumlarında bu nitelikleri haiz personeli kısmi zamanlı olarak görevlendirmesi öngörüldüğü, 3.4. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 8’inci maddesinin yedinci fıkrasında, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelin asli görevlerinin yanında çalışmakta oldukları kurumda ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarda ilave ödeme karşılığı aylık toplam seksen saatten fazla olmamak üzere kısmi zamanlı olarak görevlendirilebileceği öngörülmüş olması sebebiyle, Milli Savunma Bakanlığı Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü 1’inci Ana
Bakım Fabrika Müdürlüğünde tam zamanlı iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilen personele, anılan Maddenin ilgili fıkrası uyarınca ilave ödeme yapılamayacağının mütalaa edildiği, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 1982 Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde: “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 6. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun, 6.1. “İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinde: “Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren; a) Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir. (Ek cümle: 10/9/20146552/16 md.) Belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olmayan ancak 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri işverenleri veya işveren vekili tarafından
Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlamak şartıyla işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebilirler….”, 6.2. “İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları” başlıklı 8’inci maddesinin yedinci fıkrasında: “….Kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum tarafından yapılır. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin ilave ödemelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler dikkate alınmaz….”
Düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran, iş güvenliği uzmanı olarak görev yaptığı döneme ilişkin olarak, 6331 sayılı Kanunun 8’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca ilave ödeme yapılmasını talep etmektedir.
9. İdarenin Kurumumuza gönderdiği belgeler incelendiğinde; A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı
Belgesine sahip başvuran ile Milli Savunma Bakanlığı Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü l’inci Ana Bakım Fabrika Müdürlüğü arasında 01/08/2016 tarihinde imzalanan “Hizmet Alan
İşyeri ile İş Güvenliği Uzmanı Arasındaki Sözleşme” uyarınca başvuran, “Tam Süreli” olarak iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirildiği anlaşılmaktadır. Başvuran, sözleşmeyi imzaladığı 01/08/2016 tarihinden, emekli olduğu 16/07/2019 tarihine kadar Askeri Fabrikalar Genel
Müdürlüğü l’inci Ana Bakım Fabrika Müdürlüğünün İş Güvenliği Uzmanı kadrosunda A Sınıfı
İş Güvenliği Uzmanı olarak bu görevi sürdürmüştür. Bahsedildiği gibi ilgili sözleşmede başvuranın, iş güvenliği uzmanlığı görevinin “Tam Süreli” olacağı açıkça düzenlenmiştir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 8’inci maddesinin 7’inci fıkrasında, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelin asli görevlerinin yanında çalışmakta oldukları kurumda ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarında ilave ödeme karşılığı aylık toplam seksen saatten fazla olmamak üzere görevlendirilebileceği öngörülmüştür. Buna göre, anılan madde hükmündeki ilave ödemeden yararlanılabilmesi için görevlendirmenin asli görevin yanında olması gerekmektedir. Oysa somut olayda başvuran, Milli Savunma Bakanlığı Askeri Fabrikalar Genel
Müdürlüğü 1’inci Ana Bakım Fabrika Müdürlüğünde tam zamanlı iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilmiştir. Dolayısıyla başvuran açısından, anılan Kanunun aradığı şekilde ilave ödeme yapılmasını gerektirecek şekilde bir görevlendirme söz konusu olmadığından anılan hüküm çerçevesinde ilave ödeme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
10. Nitekim bu konuya ilişkin olarak Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından alınan görüşte; personelin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında ilave ücret alabilmek için asli görevin yanında kısmi zamanlı olarak görevlendirilmesi gerektiği belirtilerek, Milli Savunma Bakanlığı Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü 1’inci Ana Bakım
Fabrika Müdürlüğünde tam zamanlı iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilen başvurana ilave ödeme yapılamayacağı şeklinde kanaat bildirilmiştir.
11. Diğer taraftan başvuranın, iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilen diğer personellere
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 8’inci maddesinin 7’inci fıkrası kapsamında
ilave ödeme yapıldığı iddiasıyla ilgili olarak yapılan incelemede; söz konusu personellerle imzalanan sözleşmelerde, iş güvenliği uzmanlığı görevlendirmesinin “Kısmi Süreli” olarak akdedildiği görülmüştür. Bu noktada söz konusu personeller, başvurandan farklı olarak asli görevlerinin yanında kısmi zamanlı olarak görevlendirildiklerinden, anılan Kanun hükmü kapsamında ilave ödemeye hak kazandıkları anlaşılmıştır.
12. Öte yandan başvuran, “Hizmet Alan İşyeri ile İş Güvenliği Uzmanı Arasındaki Sözleşme”yi
OHAL dönemi olduğu için istemese de imzalamak durumunda kaldığını öne sürmektedir. 6331 sayılı Kanuna göre kamu kurumları işveren olarak, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması konusunda sorumlu tutulmuşlardır. Bunun sağlanması için, çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı niteliğine sahip personellerden görevlendirme yapabileceği yine 6331 sayılı Kanunun 6’ncı maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Bu noktada başvuranın da A Sınıfı İş Güvenliği
Uzmanlığı Belgesine sahip olması nedeniyle iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirildiği görülmüştür. Dolayısıyla idarenin burada, kanundan kaynaklanan yetkiye dayanarak, başvuranı iş güvenliği uzmanı olarak atama yönünde takdir yetkisini kullandığı anlaşılmıştır.
13. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın, 16/07/2016-16/07/2019 tarihleri arasında iş sağlığı uzmanı olarak görev yaptığı dönemde, kendisiyle imzalanan sözleşme çerçevesinde
“Tam Süreli” olarak görevlendirildiği, ancak söz konusu görevlendirmenin 6331 sayılı İş
Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 8’inci maddesinin 7’inci fıkrası kapsamında ilave ödeme yapılmasını gerektiren bir görevlendirme olmadığı, bu itibarla başvurana 6331 sayılı Kanun kapsamında ilave ücret ödememesi yönündeki idarenin işleminde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Sakarya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi tarafından karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi