Tanık Beyanları ile Ücret Tespiti: 2002-2005 Döneminde Çalışma İddiasının İspatı ve Asgari Ücret Üzerindeki Talebin Reddi (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/4819 E.  ,  2024/7963 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/50 E., 2024/28 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet ve prime esas kazancın tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; davacının davalı nezdinde devam ettiği 01.01.2002-01.03.2013 tarihleri arasındaki çalışma dönemine ilişkin sigortalılığının tespiti ile gerçek ücretinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız ve yasal dayaktan yoksun olduğunu, davacının çalışmaları bakımından Kurum kayıtlarının esas olduğunu, işyerinin varlığının, işyerinin 5510 sayılı Kanun kapsamına girip girmediğinin araştırılması gerektiğini, hizmet akdiyle çalışıldığı iddia edilen döneme ait belgelerin Kuruma verilip verilmediğinin araştırılması gerektiğini, davacının işyerinde devamlı olarak hizmet akdiyle çalıştığının tanık beyanları dışında resmi ve yazılı belgelerle araştırılması gerektiğini, hizmetin geçtiği iddia edilen sürede işyerinin 506 sayılı Kanun kapsamında bulunup bulunmadığının, işyerinin gerçekte var olup olmadığının araştırılması gerektiğini, fiilen çalışma olgusunun ve çalışma niteliğinin ispatı gerektiğini, asgari ücretten daha yüksek bir ücretle çalışıldığı iddiası karşısında HMUK’un 289 uncu maddesi gereğince bu iddianın yazılı deliller ispatının gerektiğini, Kurumun resmi kayıtlarının incelenmesi ve sadece tanık beyanlarına dayanılarak hüküm kurulmaması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı …’ya usulüne uygun olarak tebligat yapılmış ancak davaya karşı herhangi bir cevap verilmemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 12.10.2022 tarih, 2021/144 Esas, 2022/208 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulü ile 01.01.2002 – 31.03.2002 arası 90 gün günlük 7.400.025TL, 01.04.2002 – 30.06.2002 arası 90 gün günlük 9.262.400TL, 01.07.2002 – 31.03.2003 arası 270 gün günlük 10.919.443TL, 01.04.2003 – 30.06.2003 arası 90 gün günlük 13.103.332TL, 01.07.2003 – 01.01.2004 arası 180 gün günlük 15.267.194TL, 01.01.2004 – 30.06.2004 arası 180 gün günlük 18.320.633TL, 01.07.2004 – 31.12.2004 arası 180 gün günlük 14.805.000TL, 01.01.2005 – 31.12.2005 arası 360 gün günlük 16,29YTL, 01.01.2006 – 31.12.2006 arası 360 gün günlük 17,70YTL, 01.01.2007 – 31.06.2007 arası 180 gün günlük 18,75TL, 01.07.2007 – 31.12.2007 arası 180 gün günlük 19,50TL, 01.01.2008 – 31.06.2008 arası 180 gün günlük 20,28TL, 01.07.2008 – 31.12.2008 arası 180 gün günlük 21,29TL, 01.01.2009 – 30.06.2009 arası 180 gün günlük 22,20TL, 01.07.2009 – 31.12.2009 arası 180 gün günlük 23,10TL, 01.01.2010 – 30.06.2010 arası 180 gün günlük 24,30TL, 01.07.2010 – 31.12.2010 arası 180 gün günlük 25,35TL, 01.01.2011 – 30.06.2011 arası 180 gün günlük 26,55TL, 01.07.2011 – 31.12.2011 arası 180 gün günlük 27,90TL, 01.01.2012 – 30.06.2012 arası 180 gün günlük 29,55TL, 01.07.2012 – 31.12.2012 arası 180 gün günlük 31,35TL, 01.01.2013 – 01.03.2013 arası 60 gün günlük 32,62TL, ücretle davalı nezdinde çalıştığının tespitine, davacı tarafın ücret tespiti ile ilgili talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. 10. Hukuk Dairesinin 28.12.2022 tarih, 2022/14200 Esas, 2022/16832 Karar sayılı bozma kararında; dosyanın tetkikinde; dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, eldeki davada; davacının davalı nezdinde 01.01.2002 – 01.03.2013 tarihleri arasında çalıştığının ve prime esas gerçek ücretinin tespiti istenilmiş olup, Mahkemece; 01.01.2002 – 01.03.2013 tarihleri arasında çalıştığının tespitine, prime esas kazancın tespitine yönelik talebin ise reddine karar verilmiş olup Mahkemece dinlenen komşu iş yeri tanıklarının 2005 ve sonrası dönem için davacının 2005 yılı Şubat ayından itibaren davacının çalışmasını doğruladıklarının anlaşılması karşısında; 01.01.2002-Şubat 2005 arası dönem yönünden iş yeri çalışanı ya da re’sen komşu iş yeri tanık araştırması yapmak suretiyle belirlenecek tanıkların beyanlarına başvurularak çalışmanın varlığı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerektiğinden karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulmasına karar verilen Yargıtay bozma ilamı kapsamında komşu iş yeri tanıklarının 2005 ve sonrası dönem için davacının 2005 yılı Şubat ayından itibaren davacının çalışmasını doğruladıklarının anlaşılması karşısında; 01.01.2002-Şubat 2005 arası dönem yönünden re’sen komşu iş yeri tanık araştırması yapıldığı Esenler SGM dışında olumsuz yanıt verildiği Esenler SGM’nin bildirdiği tanıklardan …’nın dava konusuna dair bir bilgisinin bulunmadığı, diğer tanık …’a ulaşılamadığı ve davacının kendisini bilmediği yönünde beyanlarda bulunması nedeni ile dinlenilmesinden vazgeçildiği yine davacı asilin beyanlarında başkaca bildireceği komşu işyeri tanığı bulunmadığını beyan ettiği hususları dikkate alındığında bozma ilamında belirtilen 01.01.2002-Şubat 2005 arası dönem yönünden davacının çalışma iddiasının ispatlanamadığı kanaatine varılmış komşu iş yeri tanıklarının 2005 ve sonrası dönem için davacının 2005 yılı Şubat ayından itibaren davacının çalışmasını doğruladıklarının anlaşılmakla 01.02.2005-01.03.2013 dönemi yönünden davasının kabulüne; davacının hizmet cetveli incelendiğinde talep tarihlerinde herhangi bir işyerinden sigortalı gözükmediğinden bu yönden de tespite engel bir durum bulunmadığı, doğum tarihi 12.11.1969 olup, 18 yaşını 12.11.1987 tarihinde doldurduğundan talep tarihlerinde 18 yaşın üstünde olduğu gibi ücret bakımından da gerçek ücreti belirleyen yazılı bir belge bulunmadığı görülmüş 506 sayılı Kanun hükümleri ve yerleşik içtihatları gözönünde tutulduğunda davacının asgari ücret üzerinde ücret aldığı iddiasının yazılı belgelerle ispatının zorunlu olduğu, tüm bu yasal düzenlemeler karşısında prim ücreti tespiti yönünden çalışıldığı iddia edilen tarihlerde Kurum taban ücreti üzerinden belirleme yoluna gidilerek; davanın kısmen kabulü ile 01.02.2005 – 31.12.2005 arası 330 gün günlük 16,29YTL, 01.01.2006 – 31.12.2006 arası 360 gün günlük 17,70YTL, 01.01.2007 – 31.06.2007 arası 180 gün günlük 18,75TL, 01.07.2007 – 31.12.2007 arası 180 gün günlük 19,50TL, 01.01.2008 – 31.06.2008 arası 180 gün günlük 20,28TL, 01.07.2008 – 31.12.2008 arası 180 gün günlük 21,29TL, 01.01.2009 – 30.06.2009 arası 180 gün günlük 22,20TL, 01.07.2009 – 31.12.2009 arası 180 gün günlük 23,10TL, 01.01.2010 – 30.06.2010 arası 180 gün günlük 24,30TL, 01.07.2010 – 31.12.2010 arası 180 gün günlük 25,35TL, 01.01.2011 – 30.06.2011 arası 180 gün günlük 26,55TL, 01.07.2011 – 31.12.2011 arası 180 gün günlük 27,90TL, 01.01.2012 – 30.06.2012 arası 180 gün günlük 29,55TL, 01.07.2012 – 31.12.2012 arası 180 gün günlük 31,35TL, 01.01.2013 – 01.03.2013 arası 60 gün günlük 32,62TL, ücretle davalı nezdinde çalıştığının tespitine ve ücret tespiti talebinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili: yazılı delille ispat gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının davalı nezdinde devam ettiği 01.01.2002-01.03.2013 tarihleri arasındaki çalışma dönemine ilişkin sigortalılığının ve gerçek ücretinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanunun 77 inci maddesinin 1 inci fıkrası ile 5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin 1 inci fıkrası, 506 sayılı Kanun’un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ve 5510 sayıl Kanunun 86 ıncı maddesinin 9 uncu fıkrası

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine, gönderilmesine,

10.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.