Tapu iptali ve tescil davalarında iyi niyetli üçüncü kişilerin hakları, temyiz aşamasında nasıl değerlendirilir (Yargıtay)

7. Hukuk Dairesi         2023/5399 E.  ,  2024/4547 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
EK KARAR TARİHİ : 20.10.2023
SAYISI : 2021/714 E., 2023/122 K.
Emin Kipman vd.
DAVALILAR : Türkiye Halk Bankası A.Ş. vekili Avukat … vd.,
…Vergi Dairesi vekili Av. ……
Algon Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Av. …
DAVA TARİHİ : 18.03.2016
KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tapu iptali ve tescil ile ipotek şerhlerinin terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı duruşmalı olarak davalı …Ş. vekili, duruşmasız olarak da davalı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 15.10.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden davalı …Ş. vekili Av. … geldi. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Gelenin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı; … Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığı adına tapuda kayıtlı bulunan Tokat ili, … ilçesi, Arzupınar Köyü, 102 ada 7 No.lu parselin bedelsiz olarak davalı şirkete 2004 tarihli 5084 sayılı Kanunda gösterilen esaslar doğrultusunda devredildiğini, davalının arsa tahsis sözleşmesinin yatırım ve istihdam başlıklı 5. maddesine ve yatırım taahhütnamesinin 11. maddesine göre tahsis koşul ve esaslarına uymadığını belirterek; 107 ada 2 parselin, üzerinde bulunan tüm takyidatlardan ari olarak davacı üzerine tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı şirket vekili; dava konusu 7 No.lu parsel ile 2, 3 ve 6 No.lu parsellerin birlikte toplam 20.000 m2’lik bir alan oluşturduğunu, taşınmazlar üzerinde mermer fabrikası kurarak üretime başladığını ve halen üretimin devam etmekte olduğunu, dolayısıyla bu parsel ya da parsellerle ilgili bir faaliyetsizlik ya da taahhütlerin yerine getirilmemesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 15/05/2018 tarihli ve 2016/195Esas, 2018/374 Karar sayılı kararıyla; … 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından, Tokat ili, … ilçesi, Arzupınar Köyü, 102 ada 7 parsel sayılı taşınmazın davalı Algon Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı olan tapu kaydının iptali ile tapu kaydı üzerindeki tüm takyidatlardan ari olarak davacı … Sanayi Bölgesi Başkanlığı adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 10/04/2019 tarihli ve 2019/458 Esas, 2019/787 Karar sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 21.10.2021 tarih ve 2021/628 Esas, 2021/2116 Karar sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, tapudaki şerh lehdarları davada yer almadan tüm takyidatların kaldırılmasına karar verilmesinin doğru görülmediği belirtilerek kararın bozulmasına karar vermiştir

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamına uyularak, dava konusu taşınmazın tapu kaydındaki beyanlar hanesine 06.02.2008 tarihinde tahsisli olduğu, teminat verilemeyeceği, haciz ve ipotek edilemeyeceği hususunun şerh düşüldüğü, davalı …Ş. tarafından 26.03.2010 tarihinde 1.000.000,00 EURO ve 1.500.000,00 TL bedeller ile ipotek tesis edildiği, ayrıca 07.01.2013 tarihinde de davalı … tarafından 64.620,36 TL bedelli haciz konulduğu anlaşılmakla, söz konusu bu şerhlerin tahsis şerhinden sonra olması nedeniyle hak iddia edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle 102 ada 7 parsel sayılı taşınmazın davalı Algon Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı olan tapu kaydının iptali ile tapu kaydı üzerindeki tüm takyidatlardan ari olarak davacı … Sanayi Bölgesi Başkanlığı adına tesciline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı …Ş. vekili ve davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı …Ş. vekili; müvekkilin davaya Yargıtayın bozma kararından sonra dahil edildiğini, davaya ilişkin savunmalarının Bölge Adliye Mahkemesinin incelemesinden geçmediğini, dilekçenin istinaf dilekçesi olarak değerlendirilmesi gerektiğini, zamanaşımı ve hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu, harcın tamamlanmadığını, dava konusu taşınmazın tapu kaydında şerh bulunmadığına ilişkin delillerin dikkate alınmadığını, tapunun beyanlar bölümünde yer alan hususların tasarruf kısıtlaması sonucunu doğurmayacağını, aynı taşınmazın Kasım 2008 tarihinde de ipotek ettirildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı … vekili; iyi niyetli üçüncü kişi olduklarını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava tapu iptal ve tescil ile haciz ve ipotek şerhlerinin terkini istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Halkbank A.Ş vekili ve davalı … vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davalı …Ş.’ye yükletilmesine,

Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.10.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi