|
ÖZET: Uyuşmazlık, Sinop ili Gerze ilçesi Yaykıl Köyü’nde bulunan 144 ada 2 parselin tapu iptali ve tescili ile tapu kaydındaki şerhlerin terkini istemine ilişkindir. Davacı, taşınmazın orman kadastrosu sırasında orman sınırları içine alındığını ve bu nedenle tapusunun iptal edilerek Hazine adına tescil edilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi, davayı kısmen kabul ederek tapu kaydının iptaline karar vermiş, ancak Yargıtay, davada taraf teşkilinin eksik olduğunu ve şerh sahiplerinin davaya katılımının sağlanmadığını belirterek kararı bozmuştur.
Yargıtay, mahkemenin, şerh sahiplerinin davaya katılımını sağlamadan ve husumeti yaygınlaştırmadan davayı sonuçlandırmasının hukuka aykırı olduğunu vurgulamıştır. Ayrıca, davacı tarafından talep edilen şerhlerin terkinine ilişkin bir karar verilmemesi de hatalı bulunmuştur. Bozma ilamına uyularak yapılan yeniden yargılama sonucunda, taşınmazın orman sınırları içinde kaldığı ve dava tarihinden sonra konulan şerhlerin terkinine karar verilmiştir. Sonuç olarak, Yargıtay, İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına ve tapu kaydındaki tüm şerhlerin terkinine hükmetmiştir. Bu karar, orman kadastrosunun kesinleşmesi ve devlet ormanlarının korunmasına yönelik hukuki ilkeleri pekiştirmektedir. |
8. Hukuk Dairesi 2022/5778 E. , 2024/7886 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/91 E., 2022/129 K.
KARAR : Davanın kısmen kabulüne
Taraflar arasındaki tapu iptali – tescil ve tapu kaydındaki şerhlerin terkini istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesince, bozma ilâmına uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı … İdaresi vekili ile davalı …Ş vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı … İdaresi vekili 31.05.2013 tarihli dava dilekçesinde özetle; Sinop ili Gerze ilçesi Yaykıl Köyü 144 ada 2 sayılı parselin (yenileme öncesi 728 parsel) yörede yapılan orman kadastrosu sırasında tamamının orman sınırları içine alındığını, taşınmaz malikinin tahdide itiraz davası sonucunda davasının reddedildiği ve çekişmeli parsel yönünden orman kadastrosunun kesinleştiğini belirterek, kesinleşen orman sınırları içinde kalan anılan parselin tapusunun iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescil edilmesine ve tapu kaydında bulunan şerhlerin terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar cevaplarında; davanın reddini savunmuşlardır.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne, Sinop ili Gerze ilçesi Yaykıl Köyü Çatoğlu Mevkinde kain 144 ada 2 parsel (yenileme öncesi 728 parsel) sayılı taşınmazın tamamının tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hükmün, davacı … İdaresi vekili ile davalı …Ş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 20.Hukuk Dairesinin 24.02.2020 tarihli ve 2020/820 Esas, 2020/957 Karar sayılı ilamıyla; “Mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın yeterli olmadığı, dava konusu taşınmazın tapuda davalı … adına kayıtlı olduğu, ancak beyanlar hanesinde taşınmaz üzerindeki şerh sahiplerinden Sadabad Petrol Ürün San. ve Tic. AŞ.’nin davada taraf olmayıp, Orman İdaresinin taşınmazın tapu kaydındaki şerh sahibine husumet yöneltmeden dava açtığı, Mahkemece, şerh sahibinin davaya katılımı sağlanmaksızın, husumet yaygınlaştırılmadan yokluğunda davanın görülüp sonuçlandırılmış olduğu, taraf teşkilinin, davanın görülebilme koşullarından olup, mahkemece re’sen (kendiliğinden) yapılması gereken işlemlerden olduğu, bu nedenle davada taraf olmayan şerh sahibinin davaya katılımı sağlanarak husumetin yaygınlaştırılması, tarafların ileri sürecekleri delilleri toplandıktan sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi, ayrıca davacı … İdaresinin dava dilekçesinde dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan şerhlerin de kaldırılmasını talep ettiği halde mahkemece bu hususta olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesinin de doğru olmadığı” gerekçesiyle, İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; “Taşınmazın kesinleşen orman sınırları içinde kaldığı, şerh sahiplerinden … adına konulan şerhin 2014 yevmiye numarası ile 01.10.2013 tarihinde yani dava tarihi olan 31.05.2013 tarihinden sonra konulduğu” gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, Sinop ili Gerze ilçesi, Yaykıl Köyü, Çatoğlu Mevkinde kain 144 ada 2 parsel (yenileme öncesi 728 parsel) sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, 144 ada 2 parsel (yenileme öncesi 728 parsel) sayılı taşınmazın tapu kaydında dava tarihi olan 31.05.2013 tarihinden önce konulan tüm şerhlerin terkinine, davalı Sadabad Petrol Ürün. San. ve Tic. A.Ş. lehine 01.10.2013 tarih ve 2014 yevmiye numarası ile dava konusu taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı … İdaresi vekili ile davalı …Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava; kesinleşen tahdide dayalı tapu iptali ve tescil ile tapu kaydındaki şerhlerin terkini istemlerine ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 2006 yılında 6831 sayılı Kanun uyarınca yapılmıştır.
1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, davalı …Ş vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davacı … İdaresi vekilinin temyiz itirazlarının değerlendirilmesine gelince; Ormanların korunmasına ilişkin Anayasanın 169 ve 6831 sayılı Orman Kanunu’nun (6831 sayılı Kanun) 17 ncı maddeleri ile bu maddelerde yasaklanan eylemlerin yapılmasını cezai müeyyideye bağlayan 6831 sayılı Kanun’un 93 üncü maddeleri karşısında devlet ormanı olduğu belirlenen taşınmazların tapu kaydının beyanlar hanesine, gerçek veya tüzel kişiler yararına herhangi bir şerh konulamayacağından, İlk Derece Mahkemesince dava tarihinden sonra tapunun beyanlar hanesine davalı Sadabad Petrol Ürünleri A.Ş lehine konulan haciz şerhinin terkinine yönelik talebin reddine karar verilmesi isabetsiz ise de, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı …Ş vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,
Davacı … İdaresi vekilinin temyiz itirazlarının, yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının 2 ve 3 numaralı bentlerinin hükümden çıkarılarak, yerine “2- Sinop ili Gerze ilçesi Yaykıl Köyü 144 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında yer alan TÜM ŞERHLERİN TERKİNİNE” cümlesinin yazılmasına, diğer bentlerin buna göre teselsül ettirilmesine, yine hüküm fıkrasının 1 numaralı bendinde yer alan “Kısmen” ibaresinin fıkradan çıkarılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
1086 sayılı Kanun’un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
23.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.