Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Başvuru, Büyükçekmece ilçesinde mülkiyeti kendisine ait bir taşınmazın tapu kaydındaki yüzölçümünün 320 m² olarak düzeltilmesi talebiyle yapılmıştır. Başvuran, 1997 yılında yapılan imar uygulamasının hukuka aykırı olduğunu ve bu nedenle taşınmazının yüzölçümünün zamanla azaldığını iddia etmektedir. İstanbul 7. İdare Mahkemesi, 2016 yılında bu uygulamanın iptaline karar vermiştir. Ancak, başvuranın 320 m² hissesine dair herhangi bir resmi belge sunmadığı belirtilmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve ilgili idarelerin cevaplarını incelemiş, taşınmazın yüzölçümündeki değişikliklerin hukuka uygun olduğunu tespit etmiştir. 2012 yılında yapılan yeni imar uygulaması ile birlikte, başvuranın taşınmazının yüzölçümünde azalma olmuştur. İdare, başvuranın 320 m² hissesine dair belge sunmadığı için talebin reddine karar vermiştir.

Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesi yönünde alınan karar, başvuranın iddialarının yeterli delil ile desteklenmediği gerekçesiyle Kamu Başdenetçisi tarafından onaylanmıştır. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurabilecektir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/9812-S.24.15139

BAŞVURU NO : 2024/5603

KARAR TARİHİ : 17.09.2024

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : BÜYÜKÇEKMECE BELEDİYE BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Mahkeme kararı gereğince tapu kayıtlarındaki yüzölçümü bilgisinin

320 m2 olarak düzeltilmesi talebi hakkındadır

BAŞVURU TARİHİ : 30.04.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Başvuran 13/10/2023 tarihli ilk dilekçesinde kayıtlı hususlarda özetle, mülkiyeti kendisine ait

Büyükçekmece ilçesi, Mahallesi (Tapuda Mahallesi), ada, parselde (eski parsel)

kayıtlı taşınmazı da kapsayan alanda 2981 ve 3290 sayılı Kanunlar uyarınca imar uygulaması yapıldığını, uygulamayı yapan ve tüzel kişiliği kaldırılan Belediyesi Encümeninin 11.11.1997 tarih ve sayılı kararı sonucunda yapılan işlemlerin kanuna aykırı yapıldığını, konuyu mahkemeye taşıdığını ve

İstanbul 7. İdare Mahkemesinin 30/06/2016 tarih ve / esas, / karar sayılı kararı ile bahsi geçen Belediyesi Encümeninin 11.11.1997 tarih ve sayılı kararının tarafına ait taşınmazın yer aldığı parsel yönünden planlama teknikleri ve şehircilik ilkelerine aykırılık gerekçesiyle iptal edildiğini ve

Danıştay 6. Dairesinin 12/03/2020 tarih ve / esas, / sayılı kararı ile onandığını, Tarafına ait olan ada 2 (eski parsel) yer alan taşınmaz 320 metrekare iken tapu kaydından da anlaşılacağı üzere önce 148 metrekare sonra 146,11 metrekare en son ise 128 metrekare olarak göründüğünü, eski parselde / oranında paydaş olduğundan kendisine düşen payın 320 metrekare olduğunu, bu nedenle İdare Mahkemesince iptal edilen Belediyesi Encümeninin

11.11.1997 tarih ve sayılı kararı nedeniyle yüz ölçüm olarak gerçekte olması gerekenden daha az

göründüğünü, tapu kaydındaki kesintiler ve yüzölçümünün küçültülmesi işlemlerinin neye göre yapıldığının belli olmadığını, Gerek Büyükçekmece Belediyesi’nde gerekse de Büyükçekmece Tapu Dairesinde maliki olduğu taşınmaz ile ilgili yapılan kesinti işlemlerinin hukuka aykırı olduğunu ve bu işlemler hukuka aykırı olup mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, zira kurumlarca yapılan kesintiler sonucunda tarafına ait arsanın kullanılamayacak

ve üzerine bina inşa edilemeyecek duruma geldiğini, bu noktada bahis konusu ettiği mahkeme kararının uygulanması gerektiğini; ancak birçok kez Büyükçekmece Belediyesine, Tapu Müdürlüğüne ve

Kaymakamlığa başvuru yapmamıza rağmen belediye kararın uygulanması yönünde bir işlem yapmadığını, iddia ve ifade ederek, mülkiyeti kendisine ait Büyükçekmece ilçesi, Mahallesi (Tapuda

Mahallesi), ada, parselde (eski parsel) kayıtlı taşınmaza ilişkin olarak İstanbul 7. İdare

Mahkemesinin iptal kararının değerlendirilerek mağduriyetin giderilmesi için gerektiği takdirde yeniden ölçüm yapılarak tarafına ait taşınmazın tapu kaydının 320 metrekare olarak düzeltilmesi hususunda gereğinin yapılmasını talep etmiştir.

Kurumumuz tarafından yapılan inceleme neticesinde; başvuranın iddiasına konu ettiği taşınmazın yüzölçümünde bir azalma olup olmadığı, azalma varsa yüzölçümündeki azalmanın neden kaynaklandığı, başvuranın uygulanmasını talep ettiği Danıştay 6. Dairesinin 12/03/2020 tarih ve / esas, / sayılı kararı ile onanan İstanbul 7. İdare Mahkemesinin 30/06/2016 tarih ve / esas, / karar sayılı kararı doğrultusunda ne gibi işlemler yapıldığı, başvuranın kentsel dönüşüm kapsamındaki iddiaları da dikkate alındığında bu taşınmaz ile ilgili başka davalarının bulunup bulunmadığı, başvuruya konu taşınmaz ile ilgili imar planı çalışmalarının akıbetinin ve imar planlamasında son durumunun ne olduğuna ilişkin, gerekli inceleme ve değerlendirme yapılması ve değerlendirme sonucuna göre işlem yapılarak Kurumumuza ve başvurana bilgi verilmesini teminen Büyükçekmece

Belediye Başkanlığı ve Büyükçekmece Tapu Müdürlüğü’ne yönelik 02/11/2023 tarih ve /

S. sayılı Gönderme Kararı verilmiştir.

Başvuran Kurumumuza yapılan tarihli ikinci şikâyet başvurusunda; ilk dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaları tekrarlayarak, mülkiyeti kendisine ait Büyükçekmece ilçesi, Mahallesi (Tapuda

Mahallesi), ada, parselde (eski parsel) kayıtlı taşınmaza ilişkin olarak İstanbul 7. İdare

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Başvuran, 13/10/2023 tarih ve / şikâyet numaralı talebi ile Kurumumuza başvuruda

bulunmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun ilgili hükümleri gereği 02/11/2023 tarih ve

Gönderme Kararları tesis edilmiştir. İdarelerden gelen cevaplar incelendiğinde;

2.1) Büyükçekmece Belediye Başkanlığı’ndan alınan 01/12/2024 tarih ve – -1 sayılı cevabi

yazısında özetle; “ Konuyla ilgili ilk olarak, ilgilisi muhtelif zamanlarda, ilgisinin

Kaymakamlık Makamına muhtelif başvurularına istinaden de Kaymakamlık Makamına farklı zamanlarda ayrıntılı olarak bilgi verildigi tespit edilmistir (Ek 1. 2. 3. 4. 5, 9. 11).

ait 16.07.2020 tarih ve sayili CİMER başvurusuna cevap yazımızda; “Büyükçekmece İlçesi, Mahallesi, Eski parsel sayılı taşınmaz, ila ila ila ila ila parseller, ada ada ada parsellerle birlikte 11/11/1997 tarihli ve sayılı Encümen Karan ile 2981 sayılı yasanın 10/b maddesi ve 3290 sayılı yasalara istinaden imar uygulamasma alınmış olup, yapılan imar uygulaması neticesinde, kök parselde bulunan ait hisse, ada parsele müstakil olarak tahsis edilerek tescil edilmistir.

Şuyulandırma cetvelinde, kök parselde / oranında hisseye sahip olduğu görülmektedir. Kadastro Fen Klasöründe kök parselin tapu alanı 15.880,00 m2 olarak görülmektedir. Uygulama öncesinde 148,19 m2 hissesi bulunmaktadır. Yapılan parselasyon işleminde ilgilisinden 33,00 m2 DOP kesintisi yapılmış (DOPO: %22,68509) olup, 115,19 m2 tahsis yapılması gerekirken 30,92 m2 alanda 2981 sayılı kanunun 10/b maddesine istinaden bedele çevrilmek suretiyle 146,11 m2 olarak ada parselde tahsis edilmiştir. İlgilisince muhtelif zamanlarda tapu alanının 320 m2 olduğu iddiasında bulunmuş olup, konuyla ilgili resmi herhangi bir evrak (tapu sureti, Özel parselasyon krokisi vs.) sunamamıştır.” şeklinde bilgi verildiği, başka bir yazımızda özetle “Söz konusu parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 2012 yılında yeniden imar uygulaması yapılmış olup, dava konusu olan 11/11/1997” tarihli sayılı Encümen Kararı yürürlükte değildir.” bilgisi ile “Ayrıca dilekçe ekinde sunulmuş olan mahkeme kararında da belirtilmiş olduğu üzere “Davacı düzenleme kapsamındaki numaralı parselin / oranında paydaşıdır. Bu paya karşılık gelen katılım yüzölçümü 148,19 m2’dir.”olarak mahkeme kayıtlarında açıkça belirtilmiştir. Taşınmaz üzerinde 320 metrekare hissesiniz bulunduğuna dair tapu sicil kütüğü örneği, tapu örneği ve benzeri resmi statüde bir evrak sunulması halinde konu İdaremizce yeniden değerlendirileceği” hususunda gerekli bilgi ilgilisine verilmiş olduğu, özetle ilgilisinin dilekçesinde belirtmiş olduğu üzere eski parselde / oranında hissesi bulunmadığı, Kök parsel 15880,00 m2 alana sahip olup kişinin imar uygulaması öncesinde hissesine düsen pay miktarı 0,009331597 olup bu değerde yuvarlama işlemi ile birlikte 148,19 m2’ye denk gelmekte olduğu, ilgilisinin bu güne kadar 320 m2 hissesi olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge sunmamış, aksine verdiği dilekçelerde de kendisinin, / hissesi olduğunu belirtmekte olup hissesinin karşılığının 320 m2 alana denk geldiğini kabul etmemektedir.

Akabinde ilçemiz, ( Mahallesi, ada parselde bulunan yapı hakkında, mülkiyet sahibi başvurusu üzerine, yetkili firma tarafından Kentsel Dönüşüm Kanunu olarak anılan 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği’nin 7. Maddesinin 4’üncü fıkrası gereği yetkili firma tarafından

Riskli Yapı Tespit Raporu dilekçe ile tarafımıza sunulmasına istinaden yasal sürecin başlaması için Tapu

Sicil Müdürlüğümüze gerekli bilgilendirme yapılmıştır. Riskli Bina Tespit Raporunda vekili bulunmamakta olup Yıkım Ruhsatında da kendisinin imzası bulunmaktadır. Söz konusu taşınmaz üzerindeki yapıların kentsel dönüşüme girmesi ve yıkım işlemleri vekâleten değil, ilgilisinin doğrudan başvuruları ile yapılmıştır (Ek – 6 ve 7) ( Mah. ( Sok. No: ada parsel yapı kimlik numaralı riskli yapı ilgilileri tarafından 18.08.2021 tarih ve sayılı yıkım ruhsatlan ile yıkılmıştır.)

Söz konusu alan ile ilgili olarak bir kısmı vekâletname ile bir kısmı kendi başvurusu ile tevhit ve yola terk işlemleriyle birlikte ruhsata esas olmak üzere imar durum belgesi ve inşaat istikamet rölevesi başvurularında bulunmuş (Ek-8, 10. 14) olup 3194 sayılı İmar Kanunun 15 ve 16 maddeleri kapsamında.

ada ve 2 parselin tevhit ve yola terk işlemi neticesinde taşınmaz son hali olan ada parsel olarak tapuda tescil edilmiştir. Söz konusu işlem İmar Kanunun 15 ve 16 maddeleri kapsamında talebe bağlı işlem olarak yapılmıştır (Ek-12). Taşınmaz üzerinde bulunan ipotek bedeli de ilgilisinin talebi ile kaldırılmış (Ek-13) olup vekili son olarak belediyemiz E-CAP Online Başvuru üzerinden ruhsata esas imar Durum Belgesi ve inşaat istikamet Rölevesi belgelerine başvuruda bulunmuş ve tahakkuklarının ödenmesine istinaden bahse konu evraklar Plan ve Proje Müdürlüğümüzce düzenlenmiştir. Yapılan arşiv çalışmasında Müdürlüğümüzden ruhsata esas olarak alınması gereken son evrak olan Kot Kesit evrakı başvurusuna rastlanılmamıştır.” açıklamalarına yer verilmiştir.

2.2) Büyükçekmece Kaymakamlığı’ndan (Tapu Müdürlüğü) alınan 03/01/2024 tarih ve

sayılı cevabi yazıda özetle, “… İlgi kararda bildirilen Büyükçekmece mah. ada parsel tevhid

işlemi ile ada parsel olmuştur. Taşınmazın tapu kaydında ilgi yazıda bildirilen, İstanbul 7. İdare

Mahkemesinin 30/06/2016 tarih ve / Esas dosyasından kayıtlı herhangi bir kararın tescil edilmediği anlaşılmıştır. İlgi karara ilişkin müdürlüğümüzde herhangi bir işlem tesis edilmeyip bildirilen taşınmazların aktif/pasif tapu kayıtları ve tapu kütük sayfaları ekte gönderilmiştir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine

başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,

4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;

“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5) 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin; “Şikâyete konu talebin idarece yerine getirilmesi” başlıklı 27 nci maddesinde; “ (1) İnceleme ve araştırma devam ederken Kurum tarafları dostane çözüme davet edebilir. Gizliliğe yönelik gerekli görülen tedbirler Kurum tarafından alınır. (2) Kurum, şikâyete konu talebin ilgili idare tarafından yerine getirilmesi hâlinde dostane çözüm kararı vererek inceleme ve araştırmasını sonlandırır”, “Dostane çözüm kararı” başlıklı 33/A maddesinde; “(1) Şikâyet konusu talebin ilgili idare tarafından yerine getirilmesi veya şikayetin çözüme kavuşturulduğunun taraflarca Kuruma bildirilmesi hâlinde dostane çözüm kararı verilir”,

6) 3194 sayılı İmar Kanununun;

“Halihazır harita ve imar planları” başlıklı 7’nci maddesinde; “ Halihazır harita ve imar planlarının yapılmasında aşağıda belirtilen hususlara uyulur.

a) Halihazır haritası bulunmayan yerleşim yerlerinin halihazır haritaları belediyeler veya valiliklerce yapılır veya yaptırılır. Bu haritaların tasdik mercii belediyeler ve valilikler olup tasdikli bir nüshası

Bakanlığa, diğer bir nüshası da ilgili tapu dairesine gönderilir.

b) Son nüfus sayımında, nüfusu 10.000’i aşan yerleşmelerin imar planlarının yaptırılmaları mecburidir.

Son nüfus sayımında nüfus 10.000’i aşmayan yerleşmelerde, imar planı yapılmasının gerekli olup olmadığına belediye meclisi karar verir. Mevcut imar planları yürürlüktedir.

c) Mevcut planların yerleşmiş nüfusa yetersiz olması durumunda veya yeni yerleşme alanlarının acilen

kullanmaya açılmasını temin için; belediyeler veya valiliklerce yapılacak imar planlarına veya imar planı olmayan yerlerde Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre uygulama yapılır.

Haritaların alınmasına veya imar planlarının tatbikatına memur edilen vazifeliler, vazifelerini yaparlarken

2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri Kanununun 7 nci maddesindeki selahiyeti haizdirler.”,

“Tescil ve şüyuun izalesi” başlıklı 16’ncı maddesinde; “ Belediye ve mücavir alan hudutları içindeki gayrimenkullerin re’sen veya müracaat üzerine tevhid veya ifrazı, bunlar üzerinde irtifak hakkı tesisi veya bu hakların terkini, bu Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanır.

Onaylama işlemi, müracaatın belediyelere veya valiliklere intikalinden itibaren en geç 30 gün içinde sonuçlandırılır ve tescil veya terkini için 15 gün içinde tapuya bildirilir.

Tapu dairesi, tescil veya terkin işlemini bir ay içinde sonuçlandırmak zorundadır.

Bu Kanun hükümlerine göre şüyulandırılan gayrimenkullerin sahipleri ilgili idarenin tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde aralarında anlaşamadıkları veya şüyuun izalesi için, mahkemeye müracaat edilmediği takdirde ilgili idare hissedarmış gibi, şüyuun izalesi davası açabilir.

Tarafların rızası veya mahkeme kararı ile şüyuun izalesi ve arazi taksimi de yukarıdaki hükümlere tabidir.”, “Parselasyon planlarının hazırlanması” başlıklı 18 inci maddesinde; “ İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir.

Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır…”

“Parselasyon planlarının hazırlanması ve tescili” başlıklı 19’uncu maddesinde; “ İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır.

Kesinleşen parselasyon planları tescil edilmek üzere tapu dairesine gönderilir. Bu daireler ilgililerin muvafakatı aranmaksızın, sicilleri planlara göre re’sen tanzim ve tesis ederler.

Bir parsel üzerinde birden fazla bina ve tesislerin yapımı gerektiğinde (Kooperatif evleri, siteler, toplu konut inşatı gibi) imar parselasyon planları ifraza gerek kalmadan bu ihtiyacı karşılayacak şekilde düzenlenir veya değiştirilir ve burada, talep halinde, Kat Mülkiyeti Kanunu hükümleri uygulanır.”,

7) Mülga 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve

6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunun (31/05/2012 tarih ve

28309 sayılı RG.de yayımlanan 6306 sayılı “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında

Kanun”un 23 üncü maddesiyle, 31.05.2023 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır)

“Tapu verme” başlıklı 10 uncu maddesinin (b) ve (c) bentlerinde; “ b) Üzerinde imar mavzuatına aykırı olarak toplu binalar inşa edilmiş hisseli veya özel parselasyona dayalı arsa veya arazilerde, kişilerin hisse miktarları ve fiili kullanma durumları dikkate alınarak valilik veya

belediyelerin talebi üzerine:

1. Henüz kadastrosu yapılmamış yerlerde, kadastro müdürlüklerince bu Kanunda belirtilen mülkiyet tespitine dair hükümler de uygulanarak, /

2. Kadastrosu veya tapulaması tamamlanmış yerlerde ise bu Kanunla verilen yetkiler kadastro müdürlüklerince kullanılarak, Islah imar planlarının yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın: onayların alınmasına ve ilanların yapılmasına (askı ilanları hariç), komisyonların kurulmasına lüzum kalmaksızın 2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri veya 766 sayılı Tapulama Kanunu hükümlerine göre hak sahipleri tespit veya yeniden tayin edilerek adlarına tescil edilir. (NOT: 2613 ve 766 sayılı kanunlar, 21/06/1987 tarih ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 48.

maddesiyle yürürlükten kaldırılmış ve aynı madde uyarınca kaldırılan kanunlara yapılan atıflar 3402 sayılı

Kanunun ilgili hükümlerine yapılmış sayılır)

Bu tespit sırasında özel parselasyon planında görülen veya hisseli satışlar sonucu fiilen oluşan yol, meydan, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha vs hizmetlere ayrılan yerler ile bunlara ilişkin hisseler bedelsiz olarak resen tapudan terkin; okul, ibadet yeri ve benzer kamu hizmetlerine ayrılan yerler ise, bedelsiz olarak ilgili idareler adına tespit ve tescil edilir.

Hazine, belediye veya il özel idarelerine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ettiği arsa veya arazileri üzerinde yapıldığı tespit edilen gecekondular hakkında da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır.

(Ek : 18/5/1987 – 3366/4 md.) Belediye, hazine, özel idare veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ettiği arsa ve araziler üzerine gecekondu yapıldıktan sonra tespit edilerek kira kontratı düzenlenmiş gecekondu hak sahiplerine tapu tahsis belgesi ve tapuları verilir.

Hak sahibi olmadığı halde tapu verilen kişilerin tapuları resen iptal edilir.

c) İmar mevzuatına aykırı bina yapılmış, hisseli arsa ve araziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde, imar adası veya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veya binasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle birleştirmeye bunları yeniden ada ve parsellere ayırmaya, yapılara yeniden doğan imar ada veya parseli içinde kalanları yapı sahiplerine, yapı olmayanları diğer hisse sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre vermeye, bunlar adına tescil ettirmeye ve tescil işlemi dışında kalanların hisselerini 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilecek bedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek, tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye veya valilikler resen yetkilidir. Belediye veya valiliklerin talebi halinde bu yetkiler kadastro müdürlüklerince de kullanılır…”

8) Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik’in;

“Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “…

h) İmar parseli: İmar adaları içerisindeki kadastro parsellerinin İmar Kanunu, imar planı ve bu Yönetmelik esaslarına göre düzenlenmiş şeklidir.

…

i) Kadastral parsel: Herhangi bir imar düzenlemesi yapılmamış, kadastro mevzuatı uyarınca oluşarak tesciledilmiş parsellerdir.

…

n) Tescil sayfası: Yüzölçümü, malik ve tescili ilgilendiren tüm bilgilerin bulunduğu tescile esas cetveldir.

Tescil sayfasında, parselin imar planındaki kullanım kararına göre cinsi, umumi ve kamu hizmet alanlarına konu ise DOP’tan karşılandığı, parselasyon planı ile tescile konu olan irtifak, şerh ve beyanlar gösterilir.

o) Tescile esas dağıtım cetveli: Düzenlemeye giren taşınmazların, ada ve parsel numaralarını, tapu alanlarını, hisse oranlarını ve hissesine karşılık gelen alanları, maliklerinin ad, soyadı ve baba adlarını, hisse miktarına karşılık kesilen düzenleme ortaklık payı ile kesinti sonucu oluşan tahsis miktarını, dağıtım sonucu tahsis edildiği imar ada ve parsel numarası ile parsel alanını, tahsis edildiği parsel hissesi ve hissesine karşılık gelen alanı ve varsa kamulaştırma, bağış miktarları ile oluşan imar parselleri yüzölçümlerini, tescil edilecek yeni imar ada ve parsel numarası sırasına göre gösteren cetveldir…”

“Tapu kayıtlarının ve parsel sınırlarının elde edilmesi” başlıklı 11 inci maddesinde; “ (1) Düzenleme sahasına ilişkin gerekli tapu ve kadastro bilgi ve belgeleri, 7/3/2015 tarihli ve 29288 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tapu ve Kadastro Verilerinin Paylaşımı Hakkında Yönetmelik hükümlerince uygulamayı yapan idarece alınır.

(2) Taşınmaz sahipleri, taşınmaz sahiplerinin yetkilendirdiği kişi ya da firma yetkilisi veya uygulamayı yapan idarenin başvurusuyla, arazi ve arsa düzenlemesine alınacak parsellerin tapu bilgi ve belgeleri; onaylı olarak veya Tapu ve Kadastro Verilerinin Paylaşımı Hakkında Yönetmelik hükümlerince tapu müdürlüklerinden veya tapu verilerini almaya yetkili idare tarafından alınır.

…

(6) Parsellerin mülkiyet sınırlarında veya yüzölçümlerinde hataların bulunması halinde, bu hatalar ve uygulamada kullanılacak mülkiyet sınırları ile yüzölçümleri kadastro müdürlüğünce hazırlanacak raporda ayrıntılı olarak belirtilir.

(7) Uygulama işlemleri, kadastro müdürlüğünce imza altına alınan rapor, mülkiyet sınırları ve koordinatları ile parsel yüzölçümlerine göre yapılır.”, “Tapuya beyan ve tescil” başlıklı 33 üncü maddesinde; “ Tescil işlemi için tapu müdürlüklerine gönderilen parselasyon planlarındaki dağıtım cetvellerine uygun olarak, tapu sicilinde, tescili yapılan parsellerin cinsine; özel kullanım alanı olanlara arsa, umumi ve kamu hizmetlerine ayrılan alanlara imar planındaki kullanım kararı yazılır.

(2) Düzenlemeye giren parseller üzerindeki irtifak hakkı, geçit hakkı ve benzeri ayni haklar ve korunması gerekli yapıların bulunduğu alanlar, parselasyon planında bulunduğu yere üzerindeki şerhler ve beyanlar ile birlikte ilgili kurum adına aktarılır ve tahsis edilir. Bu alanların imar planında yol, park, meydan gibi tescile konu olmayan umumi hizmet alanlarına denk gelmesi halinde; ayni haklar ve korunması gerekli yapının bulunduğuna dair şerhler/beyanlar taşınarak, bu haklar ile şerhe/beyana konu olan alanlar imar planındaki vasfıyla tescil edilir.

(3) Tescile tabi olmadığı halde, imar mevzuatı gereği yapılaşma hakkı verilen, ruhsata tabi yapıların yapılabileceği umumi ve kamu hizmet alanları imar planındaki vasfıyla tescil edilir. Bu alanlar ve üzerindeki yapılar, bölgede yaşayan insanların ortak kullanımı dışında hiçbir fonksiyon için kullanılamaz özel mülkiyete konu edilemez.

(4) Tapu Kanununun 21 inci maddesi hükümlerine göre kapanan imar ve kadastro yolları nedeniyle imar mevzuatına uygun müstakil imar parseli oluşturulabilen alanlar ve plan gereği umumi ve kamu hizmet alanlarına terk edilen alanlardan belediye adına tescil edilebilecek diğer alanların tescil işlemi; bu alanların cephe aldığı yol da dikkate alınarak, Belediye Kanunu, Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve bu kanunlar uyarınca alınmış düzenleyici meclis kararlarına göre sorumluluk verildiği belediye adına gerçekleştirilir. Bu alanlara hiçbir şekilde imar plan değişikliği ile özel mülkiyete konu fonksiyon

getirilemez. Umumi ve kamu hizmet fonksiyonu dışında kullanılamayacağı, tapu kütüğünün beyanlar hanesine belirtme yapılır.”

“Parselasyon planlarının hukuki geçerliliği” başlıklı 35’inci maddesinde; “ Parselasyon plânları, tescilden sonra 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda ve 22/7/2013 tarihli ve 2013/5150 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Tapu Sicili Tüzüğünde belirtilen plan yerine geçer.

(2) Mülkiyete ilişkin sınır gösterme işlemleri, 16/6/2005 tarihli ve 5368 sayılı Lisanslı Harita Kadastro

Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanun kapsamında faaliyette bulunan lisanslı bürolarca, bu büroların faaliyette bulunmadığı yerlerde ilgili kadastro müdürlüğünce bu planlara göre yapılır.”, hükümlerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idare tarafından başvuranın elinde

yeni bilgi veya belge olması halinde değerlendirileceği yönünde belirtmesine rağmen, başvuranın kendi kök yerinin 148 değil 320 metrekare olduğuna ilişkin herhangi bir bilgi veya belge sunmadığı ve bu hususta dava yoluna gitmediği gerekçeleriyle taşınmazın yüzölçümünde mahkeme kararı doğrultusunda gerekli düzeltmelerin yapıldığı ve belediyenin işlemi nedeniyle oluşan bir azalmanın ilgili mevzuat hükümleri ve başvuranın bilgisi dâhilinde yapıldığı anlaşılmakla, idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı yönünde hazırlanan Ret Kararı Önerisi Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

10) Başvuran, 1 nolu paragrafta belirtildiği üzere özetle, eski parselde / oranında paydaş

olduğundan kendisine düşen payın 320 metrekare olduğunu, taşınmazın önce 148 metrekare sonra 146,11 metrekare en son ise 128 metrekare olarak göründüğünü iddia ederek mülkiyeti kendisine ait

Büyükçekmece ilçesi, Mahallesi (Tapuda Mahallesi), ada, parselde (eski parsel)

kayıtlı taşınmaza ilişkin olarak İstanbul 7. İdare Mahkemesinin iptal kararının değerlendirilerek mağduriyetin giderilmesi için gerektiği takdirde yeniden ölçüm yapılarak tarafına ait taşınmazın tapu kaydının 320 metrekare olarak düzeltilmesini talep etmektedir.

11) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırmada ilgili idareler tarafından özetle, bahse konu

parsele ait kök parselin toplamda 15.880,00 m2 alana sahip olduğu, kişinin imar uygulaması öncesinde hissesine düşen pay miktarının 0,009331597 olduğu ve bu değerde yuvarlama işlemi ile birlikte 148,19 m2’ye denk gelmekte olduğu, ilgilisinin bu güne kadar 320,00 m2 hissesi olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı, ayrıca iddiasına dayanak olarak sunduğu, Belediye

Encümeninin 11.11.1997 tarih ve sayılı imar uygulamasının iptali için, tüzel kişiliği kaldırılan

Belediyesine izafeten Büyükçekmece Belediyesi aleyhine açılan karşı İstanbul 7. İdare Mahkemesinde açtığı dava ile ilgili mahkemenin 30/06/2016 tarih ve / E. ve / K. Sayılı ilamında özet olarak “… Belediye Encümeninin 11.11.1997 tarih ve sayılı kararının dava konusu parsel yönünden planlama teknikleri ve şehircilik ilkelerine dolayısıyla hukuka uygun olmadığı…” gerekçesiyle başvuran lehine hükme varıldığı ve Danıştay 6. Dairesi tarafından 12/03/2020 tarih ve / E. ve

/ sayılı kararı ile onandığı tespit edilmekle birlikte, idare cevabından da anlaşılacağı üzere, söz konusu parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 2012 yılında yeniden imar uygulaması yapıldığından, dava konusu olan 11/11/1997 tarihli sayılı Encümen Kararı yürürlükte olmadığı için uygulanmadığı, ayrıca başvuranın asıl iddiasına konu ettiği taşınmazına ait yüzölçümde azalma olduğu ile ilgili, mahkeme kararının içeriğinde bahis konusu edilerek, “… Dava konusu eski nolu parselin 15.880 m2 yüzölçümü olduğu, davacının / payına 148.19 m2 alanın karşılık geldiği,..” şeklinde başvuranın iddiasının aksine idare ile aynı yönde açıklamalarda bulunulmuştur.

12) Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, incelemenin, mülkiyeti başvurana ait

Büyükçekmece ilçesi, Mahallesi (Tapuda Mahallesi), ada, parselde (eski parsel)

kayıtlı taşınmaza ilişkin olarak İstanbul 7. İdare Mahkemesinin iptal kararının değerlendirilerek taşınmazın tapu kaydının 320 metrekare olarak düzeltilmesi hususunda toplandığı anlaşılmaktadır.

13) İdarenin cevaplarının incelenmesinden başvuranın yüzölçümün düzeltilmesi talebi ile ilgili idareye

2019 yılından bu yana başvurularının bulunduğu görülmüştür. Başvuru ile ilgili detaylar şu şekildedir:

13.1) Başvuranın vekili aracılığı ile yazdığı dilekçesi üzerine Büykçekmece Belediyesinin 07/01/2019

tarih ve sayılı yazısı ile “Mülkiyeti ait İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, Mahallesi, ada, parsel (eski parsel) sayılı taşınmaza ilişkin olarak İstanbul 7’nci İdare

Mahkemesinin iptal kararının değerlendirilerek, gerektiği takdirde yeniden ölçüm yapılarak mezkur taşınmaz tapu kaydının 215 metrekare olarak düzeltilmesi ve konu hakkındaki kararın tarafınıza tebliğ edilmesi istemli ilgi dilekçeniz alınmıştır.

Mahkeme kararının değerlendirilerek taşınmaz tapu kaydı konusunda işlem tesis etme yetki ve görevinin

Tapu Müdürlüğüne ait olduğu göz önüne alınarak talebinizin ilgili kuruma iletilmesi gerektiği düşünülmekle birlikte, mevcut kayıttan farklı bir işlem edilmesi halinde Belediye Başkanlığımıza bildirimde bulunulması gerekmektedir” şeklinde cevap verilmiştir.

13.2) Büyükçekmece Kaymakamlığına yazılan 2019 tarih ve 1968 sayılı dilekçenin, 04.04.2019 tarih

ve sayılı yazı ile Büyükçekmece Belediyesine havale edilmesi üzerine yazılan 17/04/2019 tarih ve – sayılı yazısı ile “… Yapılan tetkik neticesinde, Büyükçekmece İlçesi, Mahallesi, kök parselde iddia edildiği gibi ait 320 metrekare alan bulunmamaktadır.

Dilekçe ekinde sunulan 7. İdare Mahkemesi kararı içeriğinde de bilirkişi raporunda özetle ; “… Davacı düzenleme kapsamındaki numaralı parselin / oranında paydaşıdır. Bu paya karşılık gelen katılım yüzölçümü 148.19 m2’dir. Bu yüzölçümü üzerinden doğru biçimde hesaplanan DOP kesintisi miktarı 33 m2’dir. DOPO kesintisi düşüldükten sonra kalan tahsis hakkı 115.19 m2’dir. Dağıtım cetvelinin incelemesinden, bu tahsis hakkının ada numaralı parselde tahsis edildiği görülmektedir. Ancak parsel yüzölçümünün 146,11 m2 olması nedeniyle 30.92 m2 tutarında fazla tahsis yapıldığı; bunun da bedele dönüştürüldüğü,… ” şeklindedir. Yine dilekçe ekinde parsele ait tapu örneğinde 15880,00 m2 alanda / oranında (148,19 m2) hissesi olduğu görülmekte olup 320 metrekare alan hakkının nereden geldiğine dair herhangi bir bilgi veya belge sunulmamaktadır.

Bahse konu alanda İdaremizce 2013 yılında imar uygulaması yapılmış olup dilekçe ekinde sunulan mahkeme kararında, dava konusu Encümen kararı 11.11.1997 tarih ve sayılı Mülga

Belediyesine ait olup İdari olarak geçerliliği kalmamıştır. Ayrıca bahse konu Encümen kararı geçerli olsaydı bile yukarıda açıklanmış olduğu üzere yine 320 metrekare alana sahip olması mevzuata açısından mümkün değildir. İlgilisi tarafından kök parselde hissesinin herhangi bir sebepten

dolayı (maddi, teknik vs) eksik olarak tapu kütüğüne işlendiği düşünülmekte ise gerekli bilgi ve belgeleri ile birlikte Tapu Sicil Müdürlüğüne başvuruda bulunması gerekmektedir” şeklinde cevap verilmiştir.

13.3) 09.11.2020 tarihli, sayılı dilekçesine, Büyükçekmece Belediyesi tarafından 16/11/2020

tarih ve -1 sayılı yazısı ile “ Büyükçekmece İlçesi, Mahallesi, ada parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 11.11.1997 tarihli sayılı Encümen Kararıyla yapılan imar uygulamasının

İstanbul 7.İdare Mahkemesinin / Esas, / sayılı karar ile iptal edildiği ve bu kararın

Danıştay 6. Dairesinin / Esas, / sayılı kararı ile onandığı bildirilmiş olup bu alanda yeniden imar uygulaması yapılması ilgi dilekçe ile talep edilmiştir.

Söz konusu parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 2012 yılında yeniden imar uygulaması yapılmış olup dava konusu olan 11.11.1997 tarihli sayılı Encümen Kararı yürürlükte değildir” şeklinde cevap verilmiştir.

13.4) Başvuranın 05.02.2021 tarih ve sayılı dilekçe üzerine, Büyükçekmece Belediyesi

tarafından 09/02/2021 tarih ve – sayılı yazısı ile “ Büyükçekmece İlçesi, ada parsel (eski parsel) ile ilgili olarak 320 metrekare hisseye sahip olduğunuz, konuyla ilgili olarak İstanbul 7. İdare

Mahkemesi kararı bulunduğuna istinaden gerekli düzeltmenin yapılması ilgi (a) dilekçe ile talep edilmiştir.

Mahkeme kararı ile ilgili gerekli bilgi ilgi (b) yazımız ile tarafınıza bildirilmiştir. Ayrıca dilekçe ekinde sunulmuş olan mahkeme kararında da belirtilmiş olduğu üzere “Davacı düzenleme kapsamındaki numaralı parselin / oranında paydaşıdır. Bu paya karşılık gelen katılım yüzölçümü 148.19 m2’dir.” olarak mahkeme kayıtlarında açıkça belirtilmiştir. Taşınmaz üzerinde 320 metrekare hissesiniz bulunduğuna dair tapu sicil kütüğü örneği, tapu örneği ve benzeri resmi statüde bir evrak sunulması halinde konu İdaremizce yeniden değerlendirilecektir” şeklinde cevap verilmiştir.

13.5) İstanbul Valiliği İdare ve Denetim Müdürlüğü’ne yazılan dilekçenin, 24.03.2021 tarih ve E-

sayılı yazı ile Büyükçekmece Belediyesine havale edilmesi üzerine yazılan 30/03/2021 tarih ve – sayılı yazısı ile özetle “ Konuyla ilgili olarak ilgi (c) CİMER başvurusuna istinaden ; Büyükçekmece İlçesi, Mahallesi, Eski parsel sayılı taşınmaz, ila ila ila ila ila parseller, ada ada ada parsellerle birlikte 11/11/1997 tarihli ve sayılı Encümen Kararı ile 2981 sayılı yasanın 10/b maddesi ve 3290 sayılı yasalara istinaden imar uygulamasına alınmış olup, yapılan imar uygulaması neticesinde, kök parselde bulunan ait hisse, ada parsele müstakil olarak tahsis edilerek tescil edilmiştir.

Şuyulandırma cetvelinde, kök parselde / oranında hisseye sahip olduğu görülmektedir. Kadastro Fen Klasöründe kök parselin tapu alanı 15880,00 m2 olarak görülmektedir.

Uygulama öncesinde 148,19 m2 hissesi bulunmaktadır. Yapılan parselasyon işleminde ilgilisinden 33.00 m2 DOP kesintisi yapılmış (DOPO:%22.68509) olup 115.19 m2 tahsis yapılması gerekirken 30.92 m2 alanda 2981 sayılı kanunun 10/b maddesine istinaden bedele çevrilmek suretiyle

146.11 m2 olarak 527 ada 2 parselde tahsis edilmiştir. İlgilisince muhtelif zamanlarda tapu alanının 320

m2 olduğu iddiasında bulunmuş olup konuyla ilgili resmi herhangi bir evrak (tapu sureti, özel parselasyon krokisi vs) sunamamıştır. ” şeklinde bilgi verilmiş olup, ilgi (d) yazımız ile özetle “Söz konusu parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 2012 yılında yeniden imar uygulaması yapılmış olup dava konusu olan 11.11.1997 tarihli sayılı Encümen Kararı yürürlükte değildir.” bilgisi ile ilgi (e) yazımız ile “Ayrıca dilekçe ekinde sunulmuş olan mahkeme kararında da belirtilmiş olduğu üzere “Davacı düzenleme kapsamındaki numaralı parselin / oranında paydaşıdır. Bu paya karşılık gelen katılım yüzölçümü 148.19 m2’dir.” olarak mahkeme kayıtlarında açıkça belirtilmiştir. Taşınmaz

üzerinde 320 metrekare hissesiniz bulunduğuna dair tapu sicil kütüğü örneği, tapu örneği ve benzeri resmi statüde bir evrak sunulması halinde konu İdaremizce yeniden değerlendirileceği” hususunda gerekli bilgi ilgilisine verilmiştir.

Özetle ilgilisinin dilekçesinde belirtmiş olduğu üzere eski parselde / oranında hissesi bulunmaktadır. Kök parsel 15880,00 m2 alana sahip olup kişinin imar uygulaması öncesinde hissesine düşen pay miktarı 0,009331597 olup bu değerde yuvarlama işlemi ile birlikte 148,19 m2’ye denk gelmektedir. İlgilisi bu güne kadar 320 m2 hissesi olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge sunmamış, aksine verdiği dilekçelerde de kendisinin, 215/23040 hissesi olduğunu belirtmekte olup hissesinin karşılığının 320 m2 alana denk gelmediğini kabul etmemektedir” şeklinde cevap vermiştir.

13.6) 22.10.2021 tarih sayılı dilekçe ile İstanbul Valiliği İdare ve Denetim Müdürlüğü’ne

konunun araştırılması için yapılan başvuruya yönelik Büyükçekmece Belediye Başkanlığının 01/12/2021 tarih ve – sayılı yazısı ile özetle“… Konuyla ilgili olarak tarafınıza daha önce de ilgi (c) yazımız ile bilgi verilmiş lup ayrıca ilgilisine ilgi (d), (e) ve (f) yazılarımız ile bilgi verilmiştir. Konuyla ilgili olarak ilgi (d) CİMER başvurusuna istinaden; Büyükçekmece İlçesi, Mahallesi, Eski parsel sayılı taşınmaz, ila ila ila ila ila parseller, ada ada ada parsellerle birlikte 11/11/1997 tarihli ve sayılı Encümen Kararı ile 2981 sayılı yasanın 10/b maddesi ve 3290 sayılı yasalara istinaden imar uygulamasına alınmış olup, yapılan imar uygulaması neticesinde, kök parselde bulunan ait hisse, ada parsele müstakil olarak tahsis edilerek tescil edilmiştir. Şuyulandırma cetvelinde, kök parselde

/ oranında hisseye sahip olduğu görülmektedir. Kadastro Fen Klasöründe kök parselin tapu alanı 15880,00 m2 olarak görülmektedir. Uygulama öncesinde 148,19 m2 hissesi bulunmaktadır. Yapılan parselasyon işleminde ilgilisinden 33.00 m2 DOP kesintisi yapılmış (DOPO:%22.68509) olup 115.19 m2 tahsis yapılması gerekirken 30.92 m2 alanda 2981 sayılı kanunun 10/b maddesine istinaden bedele çevrilmek suretiyle 146.11 m2 olarak 527 ada 2 parselde tahsis edilmiştir.

İlgilisince muhtelif zamanlarda tapu alanının 320 m2 olduğu iddiasında bulunmuş olup konuyla ilgili resmi herhangi bir evrak (tapu sureti, özel parselasyon krokisi vs) sunamamıştır. ” şeklinde bilgi verilmiş olup, ilgi (e) yazımız ile özetle “Söz konusu parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 2012 yılında yeniden imar uygulaması yapılmış olup dava konusu olan 11.11.1997 tarihli sayılı Encümen Kararı yürürlükte değildir.” bilgisi ile ilgi (f) yazımız ile “Ayrıca dilekçe ekinde sunulmuş olan mahkeme kararında da belirtilmiş olduğu üzere “Davacı düzenleme kapsamındaki numaralı parselin / oranında paydaşıdır. Bu paya karşılık gelen katılım yüzölçümü 148.19 m2’dir.” olarak mahkeme kayıtlarında açıkça belirtilmiştir. Taşınmaz üzerinde 320 metrekare hissesiniz bulunduğuna dair tapu sicil kütüğü örneği, tapu örneği ve benzeri resmi statüde bir evrak sunulması halinde konu İdaremizce yeniden değerlendirileceği” hususunda gerekli bilgi ilgilisine verilmiştir.

Özetle ilgilisinin dilekçesinde belirtmiş olduğu üzere eski parselde / oranında hissesi bulunmaktadır. Kök parsel 15880,00 m2 alana sahiptir. Kişinin imar uygulaması öncesinde hissesine düşen pay miktarı 0,009331597 olup bu değerde yuvarlama işlemi ile birlikte 148,19 m2’ye denk gelmektedir. İlgilisi bu güne kadar 320 m2 hissesi olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge sunmamış, aksine verdiği dilekçelerde de kendisinin, 215/23040 hissesi olduğunu belirtmekte olup hissesinin karşılığının 320 m2 alana denk gelmediğini kabul etmemektedir. Dilekçe ekinde sunulan tapu örneğinde de tapudaki işlem yevmiye numarası 320 olarak görülmekte olup tapu alanı ile bir ilgisi bulunmamaktadır.

Şikayet sahibi vekaleti ile ayrıca ilgi (e) dilekçe ile ruhsata esas Plan ve Proje Müdürlüğüne çizili imar durum belgesi başvurusu bulunmakta olup harçların yatırılması aşamasındadır” şeklinde cevap vermiştir.

14) Yine bu süreçte, başvuran vekili aracılığı ile yaptığı 18.06.2021 tarih ve sayılı başvuru ile

söz konusu taşınmazın 6306 sayılı Kanunun kapsamında riskli yapı kapsamına alınması ve gerekli muafiyetlerden yararlanılması yönünde talepte bulunmuş ve Büyükçekmece Belediyesi 29/07/2021 tarih ve – sayılı yazısı ile “ Büyükçekmece İlçesi Mahallesi Sokak No: ada parsel yapı kimlik numaralı riskli yapılar için 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların

Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış

Proyeni Mühendislik Prj. Mimarlık İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen riskli yapı tespit raporu teknik elemanlar tarafından incelenen rapor neticesinde söz konusu binanın riskli yapı olduğu tespit edilerek, 6306 Sayılı Kanunun 3.Maddesinin 2.Fıkrası ile 15.12.2012 tarih 28498 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 7. Maddesinin (Değişik:RG-27/10/2016-

29870) 4.Fıkrası uyarınca riskli yapı hakkında gereği yapılmak üzere Büyükçekmece Tapu Müdürlüğü’ne

bildirilmiştir.

Belediye Başkanlığımıza iletilen bina maliklerine ait ilgi dilekçede, söz konusu binanın bulunduğu parselin tapu kütüğüne Büyükçekmece Tapu Müdürlüğü tarafından “riskli yapı” belirtmesi tesis edildiği yönünde kendilerine tebligat yapıldığı ve herhangi bir itirazda bulunulmayacağı belirtilmiş olup, yıkıp yeniden yapmak istedikleri binalarına ait iş ve işlemlerdeki muafiyetler konusunda resmi kurumlara sunulmak üzere bir belgeyi Müdürlüğümüzden talep etmektedirler.

Söz konusu binaya ait rapor kesinleşmiş olup, 6306 sayılı Kanunun kapsamında riskli olduğu tespit edilerek tapu kütüğüne işlenmesi yönünde Büyükçekmece Tapu Müdürlüğü’ne bildirimi yapılan yapılar ile alakalı yapılacak işlemlerin ilgili kanun ve yönetmelikler doğrultusunda değerlendirilmesi gerekmektedir” şeklinde cevap verilmiş ve yıkım işlemi gerçekleştirilerek, 18 Ağustos 2021 tarihli yıkım ruhsatı düzenlenmiştir.

15) Başvuran tarafından Büyükçekmece Belediyesi’ne yazılan 22/12/2021 tarih ve sayılı

dilekçe ile Büyükçekmece İlçesi, Mahallesi, ada ve nolu parsellerin Tevhit ve Yola Terk işlemlerinin yapılması için Belediye Encümen Kararı alınması istenilmiş ve 08.02.2022 tarihli, sayılı

Belediye Encümen Kararı ile Büyükçekmece İlçesi, Mahallesi, ada ve parsel sayılı taşınmazların 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 15. 15/4. ve 16. maddelerine göre yapılmak istenen yola terk ve tevhit işlemleri yapılmış ve tescil için Büyükçekmece Kadastro Müdürlüğü’ne gönderilmiş ve ada parsel olarak tapuya tescili yapılmıştır. Ayrıca 09.03.2023 tarihli, sayılı dilekçe dilekçesi üzerine Büyükçekmece Belediye Başkanlığı tarafından Büyükçekmece Tapu Müdürlüğü’ne yazılan 20/03/2023 tarih ve – sayılı yazı ile Büyükçekmece İlçesi, Mahallesi içinde yapılan imar uygulaması neticesinde ada parsel sayılı yer maliki adına tahakkuk etmiş olan imar uygulama harçları tahsil edilmiş olup, 18.08.2000 tarihli yevmiye kayıtlı 247.360.000,00 ETL bedelli ipoteğin kaldırılması talep edilmiş ve 23/3/2023 tarih ve yevmiye nolu işlem ile taşınmaz üzerindeki ipotek terkin edilmiştir.

16) Yukarıda süreçleri anlatılan başvuruya konu incelemenin temel olarak, mülkiyeti başvurana ait

Büyükçekmece ilçesi, Mahallesi (Tapuda Mahallesi), ada, parselde (eski parsel)

17) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile dosya

kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; başvuran taşınmazın evveliyatından beri 320,00 m2 olduğunu iddia ettiği, şikayete konu edilen taşınmazın ilk halinin Büyükçekmece Tapu

Müdürlüğünün cevabi yazısı ve eki tapu kütük bilgilerinde kök kayıtlarda 200 parsel olarak toplamda 15.880,00 m2 alana sahip olduğu, imar uygulaması öncesinde hissesine düşen pay miktarının 0,009331597 olduğu ve bu değerde yuvarlama işlemi ile birlikte ait 148,19 m2 hisse düştüğü, Büyükçekmece Tapu Müdürlüğünün Kurumumuza gönderdiği cevabi yazı ekinde yer alan parsele ilişkin tapu kütük sayfasının bu bilgiyi doğruladığı, ayrıca bu güne kadar 320,00 m2 hissesi olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı,

18) Başvuranın iddiasına dayanak olarak sunduğu, Belediye Encümeninin 11.11.1997 tarih ve

sayılı imar uygulamasının iptali için, tüzel kişiliği kaldırılan Belediyesine izafeten Büyükçekmece

Belediyesi aleyhine açılan karşı İstanbul 7. İdare Mahkemesinde açtığı dava ile ilgili talebinin mahkemenin 30/06/2016 tarih ve / E. ve / K. Sayılı kararının gerekçesinde özet olarak “… Dava konusu edilen imar uygulamasının dayanağı olan 1/1000 ölçekli imar planının niteliği “uygulama imar planı” olup bir ıslah planı niteliği bulunmamaktadır. Uygulama imar planı olduğuna ilişkin olarak dava dosyasına eklenen plan paftasının onaylı sayfasında da planın niteliğinin “uygulama imar planı” olduğu, Bu bakımdan uygulamanın dayanağı olan plan, “Uygulama İmar Planı olup, yasal mevzuat içinde değerlendirildiğinde, uygulama aracının 3194 sayılı İmar Yasası’nın 18. maddesi olması gerektiği, Oysa İptali istenen ve uygulamanın dayanağını oluşturan 11.11.1997 tarihli ve sayılı

Belediyesi Encümen kararında, “298l/l0-b- ve 3290 sayılı yasalara istinaden imar uygulanmasına alınarak,” denilerek yasal ilintinin doğru ve uygun kurulamadığı, Uygulanacak plan “Islah İmar Planı” olması halinde bile, bu Encümen Kararında uygulamanın yasal dayanağı “10-b” denilerek, bir uyarsızlık yaratıldığı, plan “ıslah imar planı” olsaydı, dayanak yasa hükmünün 2981 sayılı Yasanın “10-c” maddesi olması gerektiği, 2981 sayılı Kanunun 10. maddesinin

“b” fıkrasında, belediyelerin değil, Kadastro Müdürlüklerinin yetkilendirildiği, Bu yönüyle değerlendirildiğinde ise Dava Konusu Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşleminin, İmar Planına,

3194 Sayılı Yasa’nın 18. maddesine ve 3194 Sayılı Yasa’nın Uygulamasını Göstermek Üzere Çıkarılmış

Olan Yönetmeliklere uygun düzenlenmediği, …

Yukarıda yer verilen bilirkişi raporunda yer alan tespitler dikkate alındığında İstanbul İli, Büyükçekmece

İlçesi, Mahallesi, ada, 2 parsel (eski parsel) sayılı taşınmazı da kapsayan alanda

2981 ve 3290 sayılı Kanunlar uyarınca İmar uygulaması yapılmasına ilişkin tüzel kişiliği kaldırılan

Belediye Encümeninin 11.11.1997 tarih ve sayılı kararının dava konusu parsel yönünden planlama teknikleri ve şehircilik ilkelerine dolayısıyla hukuka uygun olmadığı kanaatine varılmıştır…” belirtilmekle mahkemenin özellikle DOP kesilmesi ve ipotek tesisinde 2981 sayılı Kanunun uygulanmasında 10/b maddesinin değil, 10/c maddesinin olması gerektiğinden yasal ilintinin doğru ve uygun kurulamadığından bahisle başvuran lehine hükme varıldığı ve Danıştay 6. Dairesi tarafından 12/03/2020 tarih ve / E.

ve / sayılı kararı ile onandığı tespit edilmekle birlikte, idare cevabından da anlaşılacağı üzere, söz konusu taşınmazın bulunduğu alanda 2012 yılında yeniden imar uygulaması yapılmış, dava konusu olan 11/11/1997 tarihli sayılı Encümen Kararı yürürlükte olmadığı için uygulama imkânı kalmamıştır. Yani

2012 tarihli yeni bir imar uygulaması yapılarak mahkeme kararında iptal gerekçesini oluşturan Arazi ve

Arsa Düzenlemesi İşleminin, İmar Planına, 3194 Sayılı Yasa’nın 18. maddesine ve 3194 Sayılı Yasa’nın

Uygulamasını Göstermek Üzere Çıkarılmış Olan Yönetmeliklere uygun hale gelmiştir.

19) Ayrıca başvuranın asıl iddiasına konu ettiği taşınmazına ait yüzölçümde azalma olduğu ile ilgili,

mahkeme kararının içeriğinde bahis konusu edilerek, “… Davacı düzenleme kapsamındaki numaralı parselin / oranında paydaşıdır. Bu paya karşılık gelen katılım yüzölçümü 148.19 m2’dir. Bu yüzölçümü üzerinden doğru biçimde hesaplanan DOP kesintisi miktarı 33 m2’dir. DOPO kesintisi (148.19-33.00) düşüldükten sonra kalan tahsis hakkı, 115.19 m2’dir. Dağıtım Cetveli’nin incelenmesinden, bu tahsis hakkının Ada numaralı parselde tahsis edildiği görülmektedir. Ancak parsel yüzölçümünün 146.11 m2 olması nedeniyle, 30.92 m2 tutarında fazla tahsis yapıldığı; bunun da bedele dönüştürüldüğü ve tapuya idare lehine ipotek tesis edildiği, Davacıya verilen ada parselin davacının eski parsel içindeki hissesini fiili olarak kullandığı yerde oluşturulduğu, yani mevcut yapısının bulunduğu yerden yer verildiği, bu bakımdan uygun olduğu,,..” şeklinde başvuranın iddiasının aksine idare ile aynı yönde bilgi verildiği, iptale konu edilen

DOP kesilmesi ve ipotek tesisi ile ilgili ipotek bedelinin 2023 tarihinde tapudan terkin edildiği tespit edilmiştir.

20) Yukarıda detaylı şekilde izah edildiği üzere, idarenin cevapları, başvuranın iddiasına konu mahkeme

kararının içeriği ve tapu bilgileri doğrultusunda yüzölçümündeki değişim ve gerekçelerinin süreci aşağıdaki şekilde oluşmuştur. Buna göre;

20.1) ait 200 sayılı kök parselde hissesi / oranında olup, bu paya karşılık gelen

katılım yüzölçümü 148.19 m2’dir

20.2) 1997 tarihli dava konusu edilen ve 2981/10-b maddesi kapsamında ıslah imar planı yapılması

neticesinde parselasyon işleminde ada parsel oluşmuş ve 33,00 m2 DOP kesintisi yapılmış (DOPO: %22,68509) olup, 115,19 m2 tahsis yapılması gerekirken 30,92 m2 alanda 2981 sayılı kanunun 10/b maddesine istinaden bedele çevrilmek suretiyle 146,11 m2 olarak tapu tescili yapılmış ve bedel için tapuda Belediyesi lehine ipotek tesis edilmiştir. (Düzenleme ortaklık payı kesildiğinde taşınmazın niteliği değişmekte ve taşınmazın değeri artmaktadır. İlgi tarihte 2981/10-b- ve 3290 sayılı yasalara istinaden yol, alt yapı için kullanmak üzere kesilen DOP oranı % 22,26850942’dir. Başvuranın

DOP Oranı ise %22’dir)

20.3) ada parselde bulunan yapı hakkında, mülkiyet sahibi başvurusu üzerine, 6306

sayılı Kentsel Dönüşüm Kanunu ve ilgili mevzuatına istinaden yasal süreç başlatılmış, riskli yapı statüsüne alınarak, 18.08.2021 tarih ve ve – sayılı yıkım ruhsatlan ile yıkılmıştır. Bu süreçte, söz konusu alan ile ilgili olarak bir kısmı vekâletname ile bir kısmı kendi başvurusu ile 3194 sayılı İmar Kanunun 15 ve 16 maddeleri kapsamında. ada ve parselin tevhit ve yola terk işlemi neticesinde taşınmaz son hali olan ada parsel olarak tapuda tescil edilmiş ve taşınmaz üzerinde bulunan ipotek bedeli de ilgilisinin talebi ile kaldırılmıştır. ada parselin oluşumu sürecinde taşınmazın yüzölçümü yola terk ve tevhit işlemleri nedeniyle 146,11 m2’den 128,58 m2’ye düşmüştür.

21) Bu bilgiler doğrultusunda, başvuran tarafından iddia edilen yüzölçümü değişikliğinin 2019 yılından

beri idarelere verilen dilekçeler ile talep edildiği; ancak bahis konusu edilen mahkeme kararına konu 1997 tarih ve sayılı imar uygulamasını içeren belediye encümeni kararının 2012 yılı itibariyle yeni imar uygulamasının yürürlüğe girmesi ile mülga olduğu, diğer yandan yeni bir imar uygulaması yapılarak mahkeme kararında iptal gerekçesini oluşturan Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşleminin, İmar Planına, 3194

Sayılı Yasa’nın 18. maddesine ve 3194 Sayılı Yasa’nın Uygulamasını Göstermek Üzere Çıkarılmış Olan

Yönetmeliklere uygun hale geldiği, yani başvuranın dayanak olarak sunduğu mahkeme kararının içeriğinin farklı bir talebi içerdiği ve mahkeme gerekçesinde yüzölçüme ilişkin idare ile aynı yönde bilgi verildiği, Başvuranın kendisinin dayanak gösterdiği mahkeme kararının ise 4. Sayfasında ilk paragrafında “… Davacı düzenleme kapsamındaki numaralı parselin / oranında paydaşıdır. Bu paya karşılık gelen katılım yüzölçümü 148.19 m2’dir. Bu yüzölçümü üzerinden doğru biçimde hesaplanan DOP kesintisi miktarı 33 m2’dir. DOPO kesintisi (148.19-33.00) düşüldükten sonra kalan tahsis hakkı, 115.19 m2’dir.

Dağıtım Cetveli’nin incelenmesinden, bu tahsis hakkının Ada numaralı parselde tahsis edildiği görülmektedir. Ancak parsel yüzölçümünün 146.11 m2 olması nedeniyle, 30.92 m2 tutarında fazla tahsis yapıldığı; bunun da bedele dönüştürüldüğü, Davacıya verilen 527 ada 2 parselin davacının eski parsel içindeki hissesini fiili olarak kullandığı yerde oluşturulduğu, yani mevcut yapısının bulunduğu yerden yer verildiği, bu bakımdan uygun olduğu,…” şeklinde ifadenin yer aldığı, Tapu kütük bilgilerinin de bu verileri doğruladığı, ada, parsel olarak kayıtlı taşınmazın başvuranın talebi ile 6306 sayılı Kanun gereğince kentsel dönüşüm kapsamına alındığı ve riskli yapı statüsünde yıkım kararı alınarak yıkıldığı ve yapılan tevhit ve terk işlemi neticesinde son olarak tapuda ada, parsel olarak kayıtlı olduğu, yine başvuranın kendi talebi ve rızası doğrultusunda yapılan yola terk ve tevhit işlemleri neticesinde yüzölçümde yaklaşık 20 m2 bir azalma olduğu; ancak yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu ve 1997 tarihli encümen kararı ile konulan ipotek bedelinin de bu süreçte kaldırılmak suretiyle başvuranın lehine hareket edildiği, diğer yandan başvuranın talebi ile taşınmazın ayrıca idare tarafından başvuranın elinde yeni bilgi veya belge olması halinde değerlendirileceği yönünde belirtmesine rağmen, başvuranın kendi kök yerinin 148 değil 320 metrekare olduğuna ilişkin herhangi bir bilgi veya belge sunmadığı ve bu hususta dava yoluna gitmediği gerekçeleriyle taşınmazın yüzölçümünde mahkeme kararı doğrultusunda gerekli düzeltmelerin yapıldığı ve belediyenin işlemi nedeniyle oluşan bir azalmanın ilgili mevzuat hükümleri ve başvuranın bilgisi dâhilinde yapıldığı anlaşılmakla, idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

22) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idarenin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun davrandığı; ancak, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan sonra tesis edeceği işlemlerde bu ilkelere uygun davranması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

23) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret

Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlem ya da eylemine karşı (varsa) dava açma

süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; Büyükçekmece ilçesi, Mahallesi (Tapuda Mahallesi), ada, parselde (eski parsel) kayıtlı taşınmaza ilişkin olarak tapu kaydının 320 metrekare olarak düzeltilmesi hususunda BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve BÜYÜKÇEKMECE BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi