Taraflar arasındaki mükerrer ödemenin tespiti ve tahsili davası (Yargıtay)

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki mükerrer ödemenin tespiti ve tahsili davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 10/03/2020 gün ve 2019/2028-2020/1234 sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’un 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Dava; mükerrer ödendiği belirtilen arsa bedelinin tespiti ve tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 10/03/2020 tarihli ve 2019/2028 Esas – 2020/1234 Karar sayılı ilamı ile bozulmuştur. Bozma ilamına karşı davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.Davacı vekili, dava dışı … Büyükşehir Belediyesi tarafından 1987 yılında Organize Sanayi Bölgesi (OSB) oluşturulmak üzere çalışmalara başlandığını ve İvedik köyünde bulunan 238, 239, 240 ve 250 numaralı parsellerin davacı Kooperatife 1988 yılında tahsis edilerek tahsis belgesinin verildiğini, daha sonra davacı ile Belediye Başkanlığı arasında 24/03/1994 tarihli arsa tahsisinin ayrıntılarını düzenleyen ek sözleşme düzenlendiğini, dava dışı … Büyükşehir Belediyesi tarafından kendisine tahsis edilen arsanın bulunduğu bölgede sonradan davalı tarafından OSB kurulduğunu ve kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığını, arsa tahsis bedellerinin hem dava dışı … Büyükşehir Başkanlığına hem de davalıya ödendiği halde davalı OSB tarafından kamulaştırılan alanlarda hazineye ait olan bedelin ödenmediği gerekçesiyle kooperatife inşaat ruhsatının iptal edildiğine dair yazı gönderildiğini, davacının arsa tapusunu alabilmek ve inşaatı tamamlayabilmek için davalı tarafından talep edilen hazine bedelleri toplamı olan 2.545.329,07 TL’sını ihtirazi kayıt koymak suretiyle davalıya ödediğini belirterek ödenen bedelin tamamının tespiti ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.Davalı vekili; davacı tarafından ödendiği iddia edilen arsa bedeli içerisinde hazineye ait olan arazi bedellerinin bulunmadığını ve mükerrer ödemenin söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.Mahkemece davanın reddine dair verilen ilk karar, Dairemizin 04/06/2012 tarihli ve 2011/6286 Esas, 2012/9709 Karar sayılı ilamıyla eksik inceleme nedeniyle bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davacının ıslah talebi de gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.Taraf vekillerinin temyizi üzerine Dairemizin 10/03/2020 tarihli ve 2019/2028 Esas – 2020/1234 Karar sayılı ilamı ile; 1086 sayılı HUMK’nın 83 ve devamı ile 6100 sayılı HMK’nın 176 ve devamı maddelerinde düzenlenen ıslahın tahkikatın bitimine kadar yapılması gerektiğinin öngörüldüğü, 04/02/1948 tarih ve 1944/10 – 1948/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile de bozmadan sonra ıslah yapılamayacağının kabul edildiği, eldeki davada da bozma kararından sonra yapılan ıslah ile arttırılan kısmın kabulünün yasal düzenlemeye ve İçtihadı Birleştirme Kararına aykırı olduğu gerekçesi ile karar bozulmuştur.Dosyanın incelemesinde; mahkemece davanın reddine dair verilen ilk karar Dairemizin 04/06/2012 tarihli ve 2011/6286 Esas, 2012/9709 Karar sayılı ilamıyla eksik inceleme nedeniyle bozulduğu, bozma sonrası bozma ilamında belirtilen dava konusu taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin belgeler, dava dosyaları ve tapu kayıtları getirtilerek taşınmaz başında keşif yapıldığı, davacının belediyeye ve davalıya yapmış olduğu ödeme miktarlarının belirlenmesi için bilirkişiden rapor alındığı, bozma sonrası alınan 20/03/2014 tarihli bilirkişi raporunun sunulmasından sonra 21/10/2014 tarihinde 2.037.226,57 TL üzerinden eksik harcın tamamlandığı ve mahkemece bu miktar üzerinden alacağın tahsili yönünde hüküm tesis edildiği, böylelikle bozma sonrası bilirkişi raporunda belirlenen miktar üzerinden eksik harcın tamamlanması suretiyle ıslahın bozma sonrası yapıldığı anlaşılmaktadır.22/07/2020 tarihinde kabul edilen ve 31199 sayılı Resmi Gazete’de 28/07/2020 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 18. maddesi ile 6100 sayılı HMK’nın 177. maddesinin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere “Yargıtayın bozma kararından veya bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararından sonra dosya ilk derece mahkemesine gönderildiğinde, ilk derece mahkemesinin tahkikata ilişkin bir işlem yapması halinde tahkikat sona erinceye kadar da ıslah yapılabilir. Ancak bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortan kaldırılamaz.” fıkrası eklenmiştir. Bu yasal düzenleme karşısında Yargıtay’ın bozma kararı veya bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararı sonrası dosya ilk derece mahkemesine gönderildiğinde, ilk derece mahkemesinin tahkikata ilişkin bir işlem yapması halinde tahkikat sona erinceye kadar ıslah yapılabilmesine imkân getirilmiştir.Şu durumda söz konusu değişiklik gözetilerek Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440-442. maddeleri uyarınca davacı vekilinin karar düzeltme istemi kabul edilmeli, Dairemizin, bozmadan sonra ıslah yapılamayacağına dair 10/03/2020 tarihli ve 2019/2028 Esas – 2020/1234 Karar sayılı bozma kararı kaldırılmalı, dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde görülmeyen davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanmasına karar verilmelidir.SONUÇ: HUMK’nın 440-442. maddeleri gereğince, yukarıda gösterilen nedenlerle davacının karar düzeltme isteğinin KABULÜ ile Dairemizin 10/03/2020 tarihli ve 2019/2028 Esas – 2020/1234 Karar sayılı bozma ilamının KALDIRILMASINA; dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde görülmeyen davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan kararın ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının önce temyiz eden davalıya yükletilmesine, tashihi karar talep eden davacıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 02/11/2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.