|
ÖZET: Uyuşmazlık, davacının 30.06.1999 – 30.12.1999 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olup olmadığının tespitine ilişkindir. Davacı, bu tarihlerde buğday üreticisi olduğunu ve Toprak Mahsulleri Ofisi’ne buğday sattığını, bu satış üzerinden Bağ-Kur priminin kesildiğini iddia ederek sigortalılığının tespitini talep etmiştir. Davalı Kurum ise, davanın hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesi, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanarak davanın kabulüne ve davacının belirtilen tarihler arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar vermiştir. Bölge Adliye Mahkemesi, davacının Sosyal Güvenlik Kurumu’na başvuru şartını yerine getirdiğini, prim kesintisinin yapıldığını ve dolayısıyla davanın usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek istinaf başvurusunu reddetmiştir. Temyiz aşamasında, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararının usul ve kanuna uygun olduğunu, davalı Kurum vekilinin ileri sürdüğü nedenlerin kararın bozulmasını gerektirmediğini belirterek, kararı onamıştır. Bu durum, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti için gerekli şartların yerine getirildiğini göstermektedir. |
10. Hukuk Dairesi 2024/11436 E. , 2024/10879 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2011 E., 2024/1264 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kurtalan 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/801 E., 2023/808 K.
Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının dava konusu yıllarda buğday üreticisi olup elde ettiği mahsulü Toprak Mahsulleri Ofisi Kurtalan Ajans Müdürlüğüne sattığı, dava dilekçesinin ekinde sunulan buğday alım fişinden de anlaşılacağı üzere davacının 30.06.1999’da Toprak Mahsulleri Ofisine buğday sattığı, sattığı buğday bedeli üzerinden Bağ-Kur prim borcu kaynağından kesilerek Bağ-Kur hesabına yatırıldığı iddiasıyla davacının 30.06.1999 – 30.12.1999 dönemleri yönünden Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre ve zamanaşımının geçtiği, dava dilekçesi eki belgelerin tebliğ edilmediği, davacının 04.10.2000 öncesinde tescil ve başvurusu bulunmadığından sigortalı olamayacağı, açılan davanın hukuki dayanağının bulunmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; toplanan deliller, tanık beyanları, Toprak Mahsülleri Ofisi kayıtları, alım fişleri, 03.05.2023 tarihli bilirkişi raporuna atıfla davanın kabulüne, davacının 01.07.1999 – 30.12.1999 tarihleri arasında tarımsal hizmet sigortalısı olduğunun tespitine ve tesciline karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usule, mevzuata, Yargıtay kararlarına aykırı olduğu, süre yönünden açılan davanın reddi gerektiği, 4956 sayılı Kanun uyarınca 04.10.2000 tarihine kadar tescil yaptırmayanların önceki tarihlere dair talepte bulunamayacakları, bilirkişi raporunun çelişkili ve ispata elverişsiz olduğu, 1479 sayılı Kanun kapsamında sigorta başlangıcının tespitinde hukuki menfaat bulunmadığı, tapu kayıtları araştırılmadan, çiftçi kayıt belgesi bulunmadan tesis edilen hükmün hatalı olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça tarım faaliyetine dayalı, prim kesintisine istinaden Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti talebinde bulunulduğu, dava tarihinden önce Sosyal Güvenlik Kurumu’na başvurunun yapıldığı, Kurum tarafından davacı talebinin reddedildiği, kanun gereği Kuruma başvuru şartı yerine getirilerek eldeki davanın açıldığı, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin müzekkere cevabına ve ofis alım fişine göre davacının 30.06.1999 tarihli Bağ-Kur prim kesintisi ile buğday teslimi yaptığı, yine Toprak Mahsulleri Ofisi’nin yazısına göre prim kesintisinin Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödendiği anlaşılmakla ürün teslimini takip eden ayın başından, o yılın sonuna kadar davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine dair kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, devam eden tarımsal faaliyet ile teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır.
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.