|
ÖZET: Uyuşmazlık, davacının isteğe bağlı sigortalılık süreleri ile yaşlılık aylığı almaya hak kazanıp kazanmadığı konusundadır. İlk Derece Mahkemesi, davacının 01.07.2003-24.12.2013 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin istemini hukuki yarar yokluğundan reddetmiş, ancak davacının 25.11.2021 tarihli tahsis talebine istinaden yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandığını tespit etmiştir. Davalı Kurum ise, işlemlerinin hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi, davalı Kurumun istinaf başvurusunu kabul ederek İlk Derece Mahkemesi kararını kısmen kaldırmış ve davacının yaşlılık aylığına hak kazandığını tespit etmiştir. Ancak, mahkemece yapılan incelemenin eksik olduğu ve davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığı ile ilgili mevzuat görüş sürecinin devam ettiği göz önünde bulundurularak, uyuşmazlığın çözümünde yeterli araştırmanın yapılmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozmuş ve dosyanın yeniden incelenmek üzere Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Bu durum, davacının yaşlılık aylığı talebinin değerlendirilmesinde daha kapsamlı bir inceleme yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır. |
10. Hukuk Dairesi 2024/5442 E. , 2024/5842 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/406 E., 2024/436 K.
KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Yenişehir Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2023/605 E., 2023/771 K.
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile kararın kaldırılmasına davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; çocukluğundan beri tarımla uğraşan ve prim borçlarını da tamamen ödeyen davacının, gerekli tüm koşulları sağladıktan sonra yaşlılık aylığı başvurusunda bulunduğunu ancak ziraat odası kayıt bilgilerinde çelişkiye düşüldüğü gerekçesiyle 01.07.2003-24.12.2013 tarihleri arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının geçerli sayılmadığını ve tahsis talebinin reddedildiğini, Kurumca yapılan değerlendirmelerin ve tespitlerin hukuka aykırı olduğunu beyanla; davacının 01.07.2003-24.12.2013 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve başvuru tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu, davacının iddialarını kanıtlaması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 01.07.2003-24.12.2013 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin isteminin hukuki yarar yokluğundan reddine, davacının 25.11.2021 tarihli tahsis talebine istinaden takip eden aybaşı olan 01.12.2021 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandığının tespitine, anılan tarihten itibaren davacıya ödenmesi gereken yaşlılık aylıklarının her bir aylığın ödenmesi gereken tarihten itibaren hesaplanacak yasal faizleri ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurumca yapılan işlemlerin 5510 sayılı Kanun’a ve 2013/11 no.lu genelgeye uygun olduğunu, uyuşmazlığın Yenişehir Ziraat Odası kayıtlarının mevzuata uygun olarak tutulmamasından kaynaklandığını ve davanın Yenişehir Ziraat Odasına karşı açılması gerektiğini, Kuruma karşı dava açılmasının ve aleyhine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı davalının istinaf başvurusunun kabulü ile; Yenişehir Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 29.11.2023 tarih ve 2023/605 E. 2023/771 K. sayılı kararının kaldırılmasına,
Davanın kısmen kabulü ile
a) Davacının 01.07.2003-24.12.2013 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin isteminin hukuki yarar yokluğundan reddine,
b) Davacının 01.12.2021 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf sebeplerini tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının isteğe bağlı sigortalılık süreleri ile yaşlılık aylığı almaya hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Kanun’un 2, 4, 5, 9, 1479 sayılı Kanun’un Geçici 10 uncu madde hükümleri.
3. Değerlendirme
1. Mahkemece toplanan deliller ve yapılan yargılamada her ne kadar yazılı şekilde karar verilmişse de verilen hüküm eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.
2. Dosya kapsamından, davacının 25.06.2003 tarihli giriş bildirgesine istinaden 01.07.2003 tarihinden itibaren 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği ve 24.12.2013 tarihine kadar Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edildiği; Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 15.11.2021 tarihli 2021/412049/131 sayılı Araştırma İnceleme Raporunda davacının oda üyeliğine ilişkin üye kayıt defterinin bulunmadığı, oda üyeliğine ilişkin yönetim kurulu kararına istinaden 09.04.2018 tarihinde üye kabulünün yapıldığının bildirildiği; davacının 25.11.2021 tarihinde yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunmasından sonra davacının sigortalılık sürelerinin tespiti için yeniden denetim yapıldığı ve Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 04.08.2022 tarihli 2022/409030/145 sayılı Oda Kaydı Raporunun düzenlendiği, anılan raporda “davacının çiftçilik yaptığı anlaşılmış olup anılan ilgili muhtarlık beyanlarından tarımsal faaliyetinin sürelerine ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığının” belirtildiği; 09.09.2022 tarihli toplantı tutanağında “davacının dosyası incelenmiş olup sigortalının muhtar kayıtları ve 2926 S.K istinaden hizmetlerinin güncellenmesine karar verilmiştir.” şeklindeki karardan sonra düzenlenen 14.09.2022 tarihli belgeye göre davacının 01.07.2003-31.12.2013 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun (5510 sayılı Kanun’un 4/1-b.4 maddesi kapsamında) sigortalı olarak tescil edildiği, davalı Kurumun 24.03.2023 tarihli yazısında davacıya 24.12.2013 tarihine kadar hizmet verildiğinin bildirildiği, dosya kapsamında davacının yaşlılık aylığı tahsis talebine davalı Kurumca verilen cevabın bulunmadığı Yenişehir Sosyal Güvenlik Merkezinin 21.11.2023 tarihli cevabi yazısında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığı ile ilgili mevzuat görüş süreci halen devam ettiğinden davacının yaşlılık aylığı talebine cevap verilmediğinin bildirildiği Bölge Adliye Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
3. Mahkemece, Kurum tarafından 21.11.2023 tarihli cevabi yazısında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığı ile ilgili mevzuat görüş süreci halen devam ettiğinden davacının yaşlılık aylığı talebine cevap verilmediğinin bildirilmesine rağmen, uyuşmazlığa ilişkin olarak Kurum incelemesinin devam ettiği dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmişse de verilen karar isabetsizdir.
4. Mahkemece, davalı Kurumdan, uyuşmazlığın devam edip etmediği sorularak sonucuna göre yaşlılık aylığı koşulları irdelenerek, oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.