Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında prim kesintilerinin hukuki değerlendirilmesi (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Uyuşmazlık, teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine dayanarak 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır. İlk Derece Mahkemesi, davacının 1998 yılından itibaren yaptığı süt satışlarından kaynaklanan prim kesintilerinin Tarım Bağ-Kur sigortalılığına esas alınarak tescil edilmesine karar vermiştir. Ancak, davalı Kurum, bazı yıllara ait tevkifat tutarlarının kayıtlarda tespit edilemediğini ve dolayısıyla yalnızca 1998 yılına ait kesintilerin dikkate alınabileceğini savunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi, İlk Derece Mahkemesi’nin kararını onayarak, davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitinin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Mahkeme, davacının yaşadığı köyde aynı isimde başka birinin bulunmadığını ve Kurum kayıtlarına intikal eden tevkifatların davacıya ait olduğunu tespit etmiştir. Bu nedenle, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Sonuç olarak, temyiz edilen Bölge Adliye Mahkemesi kararı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesi uyarınca onanmış ve davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığına dair tescilinin hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir.

10. Hukuk Dairesi         2024/8302 E.  ,  2024/9626 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
    SAYISI : 2024/1391 E., 2024/1368 K.
    KARAR : Esastan Ret
    İLK DERECE MAHKEMESİ : Aydın 1. İş Mahkemesi
    SAYISI : 2022/291 E., 2023/167 K.

    Taraflar arasındaki teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ve aksi yöndeki Kurum işleminin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

    Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

    Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

    I.DAVA
    Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 1998 yılından itibaren sattığı süt ürünleri bedellerinden Tarım Bağ-Kur prim kesintisinin yapıldığını, müvekkilinin ilk tevkifatın yapıldığı dönemden 01.06.2018 tarihine kadar olan dönem için 2926 sayılı Kanun’a tabi Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ve tescili ile aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
    II.CEVAP
    Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarının incelenmesinde davacı adına kayıtlara intikal eden 06.02.2018 tarih ve 1698044 sayılı dilekçe ekinde teslim edilen … Süt AŞ firmasına ait 1998 yılı tevkifat tutarlarının Bağ-Kur hesabına yüklendiğini, 1997-1999-2000 yıllarına ait … Süt AŞ firmasına ait tevkifat tutarlarının Nazilli Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğünce tevkifat listelerinde tarih, isim ve kesinti tutarlarının tespit edilememesi nedeniyle ve yine Yörükoğlu Süt ve Süt Ürünleri Sanayi A.Ş. firmasına ait, 2006-2007-2008 yıllarına ait prim kesintilerinin Antalya Muratpaşa Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğünce yüklenemediğinin anlaşıldığını, sigortalının yalnızca 1998 yılına ait yüklenen tevkifat tutarına göre Bağ-Kur tescilinin düzenlendiğini, tevkifatın yüklendiği yılda Ziraat Odası kaydı olmadığı için sadece tevkifat yıllarına ait hizmetlerin eklendiğini, tevkifata istinaden gerçekleştirilen sigortalılık tescilleri sonrasında sigortalılık sürelerini etkileyecek şekilde geçmişe dönük yapılan ziraat odası kayıtlarının geçerli kabul edilmeyeceğini, Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

    III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
    İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulü ile davacı … TC kimlik … Bağ-Kur numaralı … için ilk tevkifatın 15.06.1998 tarihinde yapılmış olduğu dikkate alındığında tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden aybaşı itibariyle 01.07.1998 tarihinde Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tescil edilmiş olmasının hukuka uygun bulunduğu, ayrıca davacının süt firmalarına yapmış olduğu süt satışlarına istinaden tevkifatı yapılan ve Bağ-Kur’un hesaplarına intikal ettiği tespit edilen 1998/Temmuz, 1999/Ocak, Eylül, 2003/Mayıs, 2004/Ocak, 2005/Ocak, Şubat, Mart, 2006/Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Haziran, Ağustos, Eylül, Ekim, Aralık, 2007/Ocak, Şubat ve Nisan aylarında Tarım Bağ-Kur (4/1-b) sigortalılığının tespit ve tescilinin mümkün olduğu, ancak 15.09.1999 tarihi sonrasında kayıtlara intikal eden kesintinin 31.05.2003 tarihinde gerçekleştiği ve intikal eden iki kesinti arasında 2 yıldan fazla süre bulunması dolayısıyla tarımsal faaliyetin sürekliliğinin bulunmadığı gerekçesiyle davacı … TC kimlik … Bağ-Kur numaralı …’ün ilk tevkifatın yapıldığı 15.06.1998 tarihini takip eden aybaşı olan 01.07.1998 ile 15.09.1999 tarihleri arasında ve 31.05.2003 tarihindeki tevkifatı takip eden aybaşı olan 01.06.2003 ile 30.04.2008 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespit ve tesciline, aksi yöndeki davalı Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

    IV.İSTİNAF
    A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

    B.İstinaf Sebepleri:
    Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı adına kayıtlara intikal eden … Süt A.Ş. firmasına ait 1998 yılı tevkifat tutarlarının Bağ-Kur hesabına yüklenmiş olduğunu, 1997-1999-2000 yıllarına ait … Süt A.Ş. firmasına ait tevkifat tutarlarının Nazilli Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğünce tevkifat listelerinde tarih, isim ve kesinti tutarlarının tespit edilememesi nedeniyle yüklenemediğini ve Yörükoğlu Süt ve Süt Ürünleri Sanayi A.Ş. firmasına ait, 2006-2007-2008 yıllarına ait tevkifat kesintilerinin Antalya Muratpaşa Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğünce yüklenemediğini, bahse konu sigortalının yalnızca 1998 yılına ait yüklenen tevkifat tutarına göre Bağ-Kur tescilinin mümkün olduğunu, tevkifatın yüklendiği yılda Ziraat Odası kaydı olmadığı için sadece tevkifat yıllarına ait hizmetlerin verilebileceğinden bahisle istinaf isteminde bulunmuştur.

    C.Gerekçe ve Sonuç
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında bulunan kayıt ve belgelerden davacının yaşadığı köyde aynı isimde başkasının yaşamadığının kolluk tarafından yapılan araştırmadan ortaya çıktığı, Kurum kayıtlarına isim ve soy isimle intikal eden tevkifatların davacıya ait olduğunun tespit edildiği açık olmakla davanın kabulüne dair İlk Derece Mahkemesi kabulünde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

    V.TEMYİZ
    A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

    B. Temyiz Sebepleri
    Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

    C.Gerekçe
    1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
    Dava, teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır.

    2.İlgili Hukuk
    6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2, 7, 9, 10, 36 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

    3. Değerlendirme
    1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

    2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

    VI. KARAR
    Açıklanan sebeplerle;
    Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
    07.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.