|
ÖZET: Bu Yargıtay kararında, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti üzerine açılan davada, İlk Derece Mahkemesi’nin kısmen kabul kararı, tarafların istinaf başvuruları üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yeniden değerlendirildi. Bölge Adliye Mahkemesi, davacı vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddederken, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunu kabul ederek, İlk Derece Mahkeme kararını kaldırdı ve davanın kısmen kabulüne hükmetti.
Mahkeme, davacının 19.01.2009-28.02.2009 tarihleri arasındaki sigortalılık sürelerinin Kurum tarafından kabul edildiğini, ancak diğer tarihler için hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verdi. Ayrıca, tevkifata dayalı olarak sigortalılık tescilinin yapılması gerektiğine hükmetti. Sonuç olarak, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararını onayarak, tarafların temyiz taleplerinin yerinde olmadığını belirtti. Bu karar, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti konusundaki hukuki değerlendirmeleri ve uygulamaları net bir şekilde ortaya koymaktadır. |
10. Hukuk Dairesi 2024/11716 E. , 2024/13242 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/363 E., 2024/797 K.
KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kilis 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/32 E., 2023/547 K.
Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulune karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum ve davacı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19.01.2009-29.09.2014 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle: davacının 4/b başlangıç tarihi kendisinin imzalı iki bildirimi arasında çelişki olduğunu, ilk bildirimde 4/b başlangıç tarihinin 19.01.2009 iken sonraki bildirimde 4/b başlangıç tarihinin 29.09.2014 olduğu, bu çelişki nedeniyle SGK Sigortalı Tescil Daire Başkanlığının talimatıyla davacıdan oda kayıtlarının getirmesi istendiği, gelen kayıtlar eski kayıtları yalanlar görünmesi ile anılan oda kayıtlarında yapılan denetmen incelemesinde Musabeyli Ziraat Odası üye kayıt defterindeki 770 sırada ve karar defterindeki 29.09.2014’den itibaren bulunan kaydı yasal olduğundan dikkate alındığını, 19.01.2009-08.10.2014 arasındaki kayıttan ödeme yapılanlar varsa hakkında işlem ve geresinin iptalinin yasa gereği olduğu, Tarım Bağ-Kur sigortalılık şartları olmadığı ve dolayısıyla hak sahibi olmadığı halde pim yatırarak tarım sigortalısı olma hak ve yetkisine sahip olmadığını, davacının tarım tevkifatı nedenli bir ispat ve tescili olup olmadığının sorgulanması gerektiği, dönemindeki mevzuata göre 31.12.2010 tarihine dek olan oda kayıtlarının borcu ödenmiş ise sigortalılığı kabul edildiği, davacının bu mevzuattan yararlandığı ve 01.01.2011’e kadar tespit istenmediğini, sonraki kısım ise SGK tarafından prim olsa bile haklı olarak iptal edildiği, tescilinin de kabul olmadığını, anılan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının 06.05.2014 ile 29.09.2014 tarihleri arasında kesintisiz olarak 2926 sayılı Kanun’a göre Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava şartı tamamlandığından, davanın esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının yetiştirdiği ürünleri tüccara verdiğini, tevkifat yapılmamış olmasının tarımsal faaliyeti olmadığı anlamına gelmeyeceğini, istinaf başvuru sebepleri olarak ileri sürmüştür.
2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu, istinaf başvuru sebepleri olarak ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı SGK vekilinin, istinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nın 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi gereğince Kilis 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 19.12.2023 tarih, 2022/32 Esas 2023/547 Karar sayılı kararının kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; açılan davanın kısmen kabulüne, 19.01.2009-28.02.2009 tarihleri arası sigortalılık süreleri Kurum tarafından kabul edildiğinden, bu süreler için hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, tevkifata dayalı olarak tevkifat tarihini takip eden aybaşından itibaren sigortalılık tescili yapılması gerektiğinden 01.06.2014-29.09.2014 tarihleri arasında kesintisiz olarak 5510 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi (b) bendi alt 4 bendine göre Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde yer alan beyanlarını tekrarlamıştır.
2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 7 nci maddesi uyarınca mülga 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı ve davalı Kurum vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.