|
ÖZET: Uyuşmazlık, 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı, tarım arazilerinden elde ettiği ürünleri çeşitli firmalara teslim ettiğini belirterek, Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmasını talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi, davanın kısmen kabulü ile belirli tarihler arasında sigortalılık tespitine karar vermiştir. Davalı Kurum, bu karara itiraz ederek, eksik araştırma yapıldığını öne sürmüştür.
Bölge Adliye Mahkemesi, İlk Derece Mahkemesi kararını değerlendirirken, davacının ürün teslimleri ve tevkifat durumlarını esas alarak, Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmasını gerektiren koşulların mevcut olduğunu tespit etmiştir. Mahkeme, iki yılı geçmeyen boşluk dönemlerde tarımsal faaliyetin devam etmesi halinde sigortalılığın kabul edilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu nedenle, davalı Kurumun istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir. Sonuç olarak, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek, temyiz başvurusunu onamıştır. Bu karar, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti konusunda önemli bir içtihat oluşturmuştur. |
10. Hukuk Dairesi 2024/11232 E. , 2024/11615 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2132 E., 2024/1971 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/188 E., 2024/88 K.
Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının herhangi bir işverene bağlı olmaksızın, kendisine ve eşine ait olan tarım arazilerini ekip biçerek tütün ürettiğini; 1995 ve 1997 yıllarında yetiştirdiği tütünü Spierer, 1996 yılında yetiştirdiği tütünü Tütün Limited, 16.06.1998, 12.04.2001, 09.04.2002, 09.04.2003 ve 20.03.2004 tarihlerinde yetiştirdiği tütünü Tekel, 22.06.1999 ve 02.06.2000 tarihlerinde yetiştirdiği tütünü Dimon firmalarına teslim ettiğini; Tarım Bağ-Kur kapsamına alınması için Denizli SGK İl Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, ancak başvurusunun reddedildiğini, davacının 01.06.1995 – 31.12.2004 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
“Davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile davacının 01.01.1996-31.05.1997, 01.01.1999-30.06.2000 ve 01.01.2001-31.12.2004 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, bu doğrultuda Kurum kayıtlarının düzeltilmesine, fazlaya ilişkin süreler yönünden davacının taleplerinin reddine” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
Davalı Kurum vekili İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, Mahkemece verilen kararın eksik araştırma ve incelemeye dayandığını, Kurum işleminin yasaya ve mevzuata uygun olduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “İlk Derece Mahkemesince de davacının teslim ettiği ürünler sebebiyle yapılan tevkifat ve ürün teslimi durumları esas alınarak karar verilmiştir. Toplanan deliller davacı lehine Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmasını gerektiren koşulların varlığını ortaya koymuştur. Bir kez tevkifat yapıldıktan sonra müteakip yıllarda salt ürün teslimi sigortalılık için yeterlidir. İki yılı geçmeyen boşluk dönemlerde de tarımsal faaliyetin devam etmesi koşuluyla sigortalılığa karar verilmesi gerekir. Kurumca kabul edilen dönemler yönünden dava açmakta hukuki yarar bulunmamaktadır. İlk Derece Mahkemesince bu husus da gözetilmiştir.” gerekçesi ile davalı Kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Davalı Kurum vekili Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili özetle, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 2926 sayılı Kanun Kapsamında sigortalılık süresinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.