Tarla bitkileri lisans mezunu olmayan adayın başvurusu, atama kriterleri açısından nasıl değerlendirilir? (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/13768-S.23.21759

BAŞVURU NO : 2023/9124

KARAR TARİHİ : 27/10/2023

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

Doktor öğretim üyesi kadrosuna atanma talebi hk.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 27/06/2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Pamukkale Üniversitesi Rektörlüğünce 30.12.2022 tarih ve 32059 sayılı Resmi Gazete’de Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü Doktor Öğretim Üyesi kadrosu için yayınlanan ilana başvurduğunu ve tarla bitkileri lisans mezunu olma şartını sağlamadığı gerekçesiyle başvurusunun reddedilerek başka bir kişinin kadroya atandığını belirterek adayların başvurularının yeniden değerlendirilmesini, akademik kadro ilanı sonucu yapılan atama işleminin ivedilikle geri alınmasını ve ilanın ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yenilenmesini, idareden talep ettiği belgelerin bilgi edinme hakkının bir gereği olarak tarafına verilmesini, bu hususlarda idareye tavsiyede bulunulmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi ve belge yazısına cevaben Pamukkale Üniversitesi Genel Sekreterliğinin 19.09.2023 tarihli sayılı yazısında özetle; 2.1. Üniversitemiz Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı doktor öğretim üyesi kadrosu, Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmelik, 2547 sayılı Kanun’un 23. maddesi, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği kapsamında, 30.12.2022 tarihli Resmi Gazetede “Tarla Bitkileri lisans mezunu olmak, tıbbi ve aromatik bitkiler konusunda çalışmaları olmak” şartı ile ilan edilmiştir. İlana başvuran 2 aday . ve ’ın başvuru dosyaları jüri üyelerince değerlendirilmiş ve jüri raporları doğrultusunda Ziraat Fakültesinin teklifi ile . atanarak 29.05.2023 tarihinde görevine başlamıştır.

2.2. Rektörlüğümüzce 30.12.2023 tarih ve 32059 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ziraat Fakültesi Tarla

Bitkileri Bölümü (Tıbbi ve Aromatik Bitkiler) Doktor Öğretim Üyesi kadrosuna başvuruda bulunan Dr.

başvuruların yeniden değerlendirilmesini, yapılan atama işleminin ivedilikle geri alınmasını, ilanın ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yenilenmesini ve Ziraat Fakültesi Dekanlığımızdan bilgi ve belge talebinde bulunmuştur. Başvuranın konuyla ilgili dilekçesindeki iddiaların cevaplanmasına ilişkin; Dr. , 28.04.2023 tarihli dilekçesiyle Ziraat Fakültesi Dekanlığımızdan neden atanamadığı ile ilgili bilgi ve belge talebinde bulunmuştur. Dekanlık Makamının 18.05.2023 tarih ve sayılı yazısı ile kendisine gerekli açıklamalar yapılmıştır.

2.3. Başvurucu tarafından anılan kadroyla ilişkin olarak Kurumumuza karşı açılmış herhangi bir dava bulunmamaktadır.

2.4. Üniversitemiz Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Dr. Öğr. Üyesi kadrosu için Ziraat Fakültesi Yönetim Kurulu tarafından jüri üyeleri tarafından değerlendirilen ve hazırlanan dosyalar ve hazırlanan raporlar doğrultusunda Resmi Gazetede yayınlanan ilanda belirtilen

“Tarla Bitkileri Lisans Mezunu Olmak” şartını sağlamadığından başvuruda bulunan diğer adayın ataması uygun görülmüştür.

Hususları bildirilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Doktor Öğretim Üyesi” başlıklı 23 üncü maddesinde, “(1) Madde 23 – (Değişik: 22/2/2018-7100/4 md.) a) Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer.

Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler. b) Doktor öğretim üyeliğine atanabilmek için, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası

Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak gerekir. c) Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için

Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler.”

6. 12.06.2018 tarihli 30449 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve

Atanma Yönetmeliğinin Doktor Öğretim Üyesi Kadrolarına Atanmaya ilişkin ikinci bölümünün,

6.1. “Atanma şartı” başlıklı 4 üncü maddesinde “(1) Doktor öğretim üyesi kadrolarına başvurabilmek için doktora veya tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış olmak gereklidir.”

6.2. “İlan” başlıklı 5 inci maddesinde “(1) Bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsündeki açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları, Resmî Gazete’de ve üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün internet ana sayfasında rektörlük tarafından ilan edilerek duyurulur. Bu ilanda adaylara on beş günden az olmamak üzere başvuru süresi tanınır ve son başvuru tarihi belirtilir.”

6.3. “Başvuru ve atanma süreci” başlıklı 6 ncı maddesinde “(1) Doktor öğretim üyesi kadrolarına başvuranlar özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını dört nüsha olarak ilgili dekanlık veya müdürlüğe teslim eder. (2) Fakültelerde dekan, diğer birimlerde müdür; ilan edilen kadrolar için adayların durumlarını incelemek üzere, en az biri başka üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünden olmak üzere adayın başvurduğu bilim alanı ile ilgili olan üç profesör veya doçent kadrosunda bulunan doçenti, ilana son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde tespit eder. İlan edilen kadronun bulunduğu birimin bölüm başkanının, profesör veya doçent kadrosundaki doçent olması halinde, tespit edilecek üç profesör veya doçent kadrosundaki doçentten biri olarak belirlenmesi zorunludur. (3) Dekan veya ilgili müdür her aday için bu öğretim üyelerine, adaylarla ilgili bilimsel yayın ve çalışmalara ilişkin dosyaları göndererek bir ay içerisinde yazılı görüşlerini bildirmelerini ister. Dosya inceleme sonuçlarının bir ay içinde gelmemesi halinde aynı usulle tespit edilen başka profesör veya doçente dosyalar incelenmesi için gönderilir. (4) Dekan veya ilgili müdür yazılı görüşlerin alınmasından sonra ilk yönetim kurulu toplantısında aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı görüş alır. Bir açık kadroya birden fazla adayın başvurması halinde yönetim kurulu gerekçeli olarak tercihini belirtir. Dekan veya ilgili müdür kanaat ve önerilerini rektöre sunar. Rektör atamanın yapılıp yapılmayacağına karar vererek gerekli işlemleri yürütür. (5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 34 üncü maddesi uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılacak yabancı ülke vatandaşı öğretim elemanlarının doktor öğretim üyeliğine atanma ile ilgili şartları sağlamaları kaydıyla sözleşmeli olarak çalıştırılmasında bu Yönetmelikte belirlenen ilan şartı dışındaki usul ve esaslar uygulanır.”

6.4. “Atama” başlıklı 7 nci maddesinde “(1) Doktor öğretim üyeleri, ilgili yönetim kurulunun görüşü alındıktan sonra fakültelerde ilgili dekanın, diğer birimlerde müdürün önerisi ile rektör tarafından en az bir en çok dört yıl süre ile atanır. (2) Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler ilgili yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör tarafından yeniden atanabilir. (3)

Doktor öğretim üyelerinin ne kadar süre ile atandığı kendilerine tebliğ edilir.”

düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Pamukkale Üniversitesi Rektörlüğünce 30.12.2022 tarih ve 32059 sayılı Resmi Gazete’de Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü Doktor Öğretim Üyesi

kadrosu için yayınlanan ilana başvurduğunu ve tarla bitkileri lisans mezunu olma şartını sağlamadığı gerekçesiyle başvurusunun reddedilerek başka bir kişinin kadroya atandığını belirterek adayların başvurularının yeniden değerlendirilmesini, akademik kadro ilanı sonucu yapılan atama işleminin ivedilikle geri alınmasını ve ilanın ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yenilenmesini, idareden talep ettiği belgelerin bilgi edinme hakkının bir gereği olarak tarafına verilmesini, bu hususlarda idareye tavsiyede bulunulmasını talep etmektedir.

9. Başvuran dilekçesinde 657 sayılı Kanun kapsamında hali hazırda kamuda Dr. Ziraat Yüksek Mühendisi olarak çalıştığını, “Tarla Bitkileri“ bölümü doktora mezunu olduğunu, kadro ilan özel şartında yer alan

“tıbbi ve aromatik bitkiler konusunda çalışmaları olmak” koşulunu bu konuda birçok bilimsel çalışması (uluslararası makale, bildiri, kitap bölümü, proje vs.) bulunduğu için sağladığını, uyuşmazlık konusunun ise tarla bitkileri lisans mezunu olmadığımdan bahisle başvurusunun kabul edilmemesi ve atamamın yapılmamasından kaynaklandığını, yüksek lisans ve doktora mezuniyetinin atama yapılacak bölüm ile aynı bölüm olan Tarla Bitkileri bölümü olduğunu, lisans mezuniyetinin ise Tarla Bitkileri bölümü ile aynı

Fakülte (Ziraat) içinde yer alan Tarım Ekonomisi bölümü olduğunu, her iki bölüm mezunlarının aynı ünvan (Ziraat Mühendisi) ile mezun olup aynı haklara sahip olduğunu, şahsının tarla bitkileri bölümü yüksek lisans ve doktora öğrenimi boyunca varsa eksiklikler tamamlatılarak tüm bu aşamaları başarı ile geçtiği, doktora yeterlilik sınavı gibi önemli bir sınavda başarılı ve yeterli görüldüğü, neticede tarla bitkileri bölümünde en üst öğrenim olan doktora öğrenimini başarı ile tamamladığı, dahası doktora mezuniyet not ortalamamın 4 lük sistemde 3.88 olduğu dikkate alındığında tarla bitkileri lisans mezunu olup aynı bölümde doktora yapan emsalinden geri kalmadığının ortada olduğunu, bir bölümde daha üst öğrenimleri (yüksek lisans ve doktora) tamamlayan bir kişinin aynı bölüm daha alt öğreniminde (lisans) de yeterli olduğunun şüphesiz olduğunu belirtmiştir.

10. İdare tarafından sunulan bilgi ve belgelerden, farklı üniversitelerden jüri olarak belirlenen öğretim üyelerince hazırlanan kişisel raporlarda başvuran ile ilgili değerlendirmelerde özetle; dosyaların 2547 sayılı

Yükseköğretim Kanununun 23 üncü maddesi kapsamında değerlendirilerek kişisel rapor sunulduğu, başvuranın Pamukkale Üniversitesi Akademik değerlendirme ilkeleri çerçevesinde 617.88 puan topladığı, tarım ekonomisi mezunu olduğu için tarla bitkileri lisans mezunu olmak şartını sağlamadığı, ilgili kadroya ataması yapılan adayın ise 1065.25 puan topladığı ve tarla bitkileri lisans mezuniyet şartını sağladığı, bu nedenle anılan adayın atamasının uygun görüldüğü kaydedilmiştir. Ayrıca idarece sunulan belgelerden, başvuranın konuyla ilgili 28.04.2023 tarihli dilekçesiyle Ziraat Fakültesi Dekanlığından bilgi edinme talebinde bulunduğu ve Dekanlık Makamının 18.05.2023 tarih ve sayılı yazısı ile başvurusuna yazılı cevap verildiği bildirilmiştir.

11. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tarla bitkileri lisans mezunu olmadığı için doktor öğretim üyesi kadrosuna ataması yapılmayan başvuranın, ilana başvuruların yeniden değerlendirilmesi, akademik kadro ilanı sonucu yapılan atama işleminin ivedilikle geri alınması ve ilanın ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yenilenmesi ile idareden talep ettiği belgelerin bilgi edinme hakkının bir gereği olarak tarafına verilmesine ilişkin taleplerinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı

maddesinde yer verilmiş olup başvuruya konu idarenin söz konusu ilkelere uygun davrandığı değerlendirilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,

Kararın BAŞVURANA ve PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi