|
ÖZET: Başvuru, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Başkanlığı’na, tasfiye memurluğunda geçen sürelerin SMMM staj süresinden sayılması talebiyle yapılmıştır. Şikayetçi, 2005-2008 yılları arasında bir şirkette tasfiye memuru olarak görev yaptığını ve bu sürenin kamu görevlisi olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ancak, TÜRMOB’un değerlendirmesi sonucunda, bu sürelerin staj süresinden sayılmasının mümkün olmadığına karar verilmiştir.
İdare, başvuranın talebinin yasal dayanağının bulunmadığını ve 3568 sayılı Yasa’nın 6. maddesinde belirtilen şartların sağlanmadığını ifade etmiştir. Şikayetçinin, tasfiye memurluğu döneminde muhasebe biriminde doğrudan görev almadığı ve birinci derece imza yetkisi ile mali denetimden sorumlu olmadığı belirtilmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebi hukuka uygun bulunmamıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve bu kararın, ilgili idareye tebliğ edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Başvuran, kararın tebliğ tarihinden itibaren yargı yoluna başvurabilecektir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/5919-S.21.9548
BAŞVURU NO : 2020/98866
KARAR TARİHİ : 12/04/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE
YEMİNLİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI
Tasfiye memurluğunda geçen sürelerin SMMM staj süresinden
BAŞVURUNUN KONUSU :
sayılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 21/10/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan tarihli şikayet başvurusunda şikayetçi özetle; Türkiye Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Başkanlığı (TÜRMOB)
tarafından gerçekleştirilen 2020/2. Dönem Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Staj başlatma sınavını kazandığını, diğer taraftan Bursa Asliye 1.Ticaret Mahkemesi’nin Esas / – / sayılı kararıyla – İnş.Taah. Tem. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne tasfiye memuru olarak olarak atamasının 06/04/2005 tarihinde yapıldığını ve 14/03/2008 tarihinde yapılan terkin ile görevinin sona erdiğini, tasfiye memuru olarak görev yaptığı sürelerin kamu görevlisi olarak değerlendirilmesi ve S.M.M.M. staj süresine sayılması gerektiğine dair TÜRMOB’a başvurduğunu ancak anılan idare tarafından talebinin yasal dayanak gösterilmeksizin reddedildiğini iddia ederek söz konusu şirkette tasfiye memurluğu yaptığı döneme ilişkin sürelerin Serbest Muhasebecilik Mali Müşavirlik staj süresinden sayılmasını” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 01/12/2020 tarihinde
TÜRMOB’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. TÜRMOB tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 31/12/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Şikayetçinin Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi’nden 29/06/2015 tarihinde mezun olduğu, 29/08/2019 günlü form ve ekindeki evraklar ile Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik stajını yapmak üzere
e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :
www.ombudsman.gov.tr
Bursa Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’na müracaat ettiği, 2020/2 döneminde gerçekleştirilen
Staja Giriş Sınavında 61,6289 puan alarak başarılı olan şikayetçinin Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik stajını yapmaya hak kazandığı, 2.2. Şikayetçinin Bursa Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’na verdiği 21/08/2020 tarihli dilekçesinde; Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin E. / – / sayılı kararı ile – İnş.
Taah. Tem. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ‘ye kayyım ve tasfiye memuru olarak atandığını, 06.04.2005 tarihinde başladığı bu görevi 14.03.2008’de gerçekleşen terkin ile sonlandığını, kayyımların 5237 sayılı Türk Ceza
Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca kamu görevlisi sayıldıklarını belirttiği ve buna istinaden kayyım olarak gerçekleştirdiği hizmetlerin staj süresinden sayılmasını talep ettiği, 2.3. Şikayetçinin talebinin Bursa Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası Başkanlığı’nca 01/09/2020 tarihli ve / sayılı yazısı ekinde değerlendirilmek üzere Birliğe gönderildiği, Kayyım ve tasfiye memuru olarak yapılan hizmetlerin 3568 sayılı Yas ‘mn 6/1 maddesi kapsamında staj süresinden sayılmasının olanaklı bulunmadığının, Birliğin 06/10/2020 tarihli ve sayılı yazısı ile Bursa Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirler Odası ‘na bildirildiği, Kayyım ve tasfiye memuru olarak yapılan hizmetlerin
3568 sayılı Yasa ‘nın 6/1 maddesi kapsamında staj süresinden sayılmasının olanaklı bulunmadığına yönelik
Birliğin 06.10.2020 tarihli ve sayılı yazısının Bursa Serbest Muhasebeci ali Müşavirler Odası’nın
13.10.2020 tarihli ve / sayılı yazısı ekinde şikayetçiye gönderildiği,
2.4. Kurumlarınca şikayetçinin talebine yönelik alınan kararın hukuka uygun olduğu, şöyleki; 3568 sayılı
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunun; 5 inci maddesine göre; A)
Serbest muhasebeci mali müşavir olabilmek için aşağıdaki özel şartlar aranır. a) Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarında eğitim veren fakülte ve yüksekokullardan veya denkliği Yükseköğretim Kurumunca tasdik edilmiş yabancı yükseköğretim kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olmak veya diğer öğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber bu fıkrada belirtilen bilim dallarından lisanüstü seviyesinde diploma almış olmak.
b) (Değişik: 10/7/2008-5786/3 md.) En az üç yıl staj yapmış olmak. c) Serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavını kazanmış olmak. (Değişik ikinci paragraf: 10/7/2008-5786/3 md.) Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavında başarılı olduktan sonra yeminli mali müşavirlik sınavını vermiş olanlarda, serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavını kazanmış olma şartı aranmaz. d)
Serbest muhasebeci mali müşavirlik ruhsatını almış olmak. hükmü, 2.5. Staj ve staj süresinden sayılan hizmetler” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre; “Serbest muhasebeci mali müşavirlik stajı, bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında veya şirketlerinde yapılır. Staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak şarttır.
Temel Eğitim ve Staj Merkezinin kurs ve seminerlerinde geçen ve altı ayı aşmayan süreler, staj süresinden sayılır. İkinci fıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f), (g), (h) ve (i) bentlerindeki stajdan sayılan hizmetlerde bulunanlar bu fıkra kapsamı dışındadır.” hükümlerinin yer aldığı ve kanun metninde durumun açıkça zikredildiği, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik stajı yapmak isteyen kişilerin bu stajı; Bağımsız çalışan bir Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavirin yanında veyahut, Serbest Muhasebeci
Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavirlerce kurulan şirketlerde yapmalarının temel kural olduğu,
e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :
www.ombudsman.gov.tr
2.6. Bununla birlikte Yasa’nın 6. maddesinin ikinci fıkrasında sınırlı sayıda sayılan birtakım hizmetlerinde stajdan sayılabileceğinin hüküm altına alındığı, Aşağıdaki bentlerde sayılan hizmet süreleri staj süresinden sayılacağı, a) Kanunları uyarınca vergi incelemesine yetkili olanların, bu yetkiyi aldıktan sonra kamu hizmetinde geçen süreleri, b) 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun uyarınca Hazine Müsteşarlığı Hazine Kontrolörleri Kurulunda denetim yetkisine sahip olarak çalışan denetim elemanlarının bu hizmetlerde geçen süreleri ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca banka denetimine yetkili olanların bu hizmetlerde geçen süreleri, c) 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca Sermaye Piyasası Kurulunda denetime yetkili olarak çalışanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile aynı Kanunun ek 1 inci maddesine göre kurulan Türkiye
Muhasebe Standartları Kurulu uzmanlarının bu kurulda geçen hizmet süreleri, d) 3056 sayılı Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü
Hakkında Kanun uyarınca Başbakanlık Teftiş Kurulunda görev yapan denetim yetkisine sahip Başbakanlık müfettişlerinin bu hizmetlerde geçen süreleri, e) 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca görev yapan Bütçe Kontrolörleri, Muhasebat Kontrolörleri ve Milli Emlak Kontrolörlerinin bu hizmetlerde geçen süreleri, f) 3143 sayılı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun ile 6762 sayılı Türk
Ticaret Kanunu hükümlerine göre ticaret şirketleri nezdinde denetim yetkisine sahip olan Sanayi ve Ticaret
Bakanlığı müfettişleri ve kontrolörlerinin denetim hizmetlerinde geçen süreleri g) Vergi yargısında görev yapan hakimlerin bu görevlerde geçen süreleri, h) Türkiye genelinde mali denetim yapan banka müfettişlerinden yarışma sınavı ile mesleğe giren ve yeterlilik sınavında başarılı olanların, bu yetkiyi aldıkları tarihten itibaren bankalarda ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçen süreleri, ı) Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile bu birimlerde görev yapan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin gözetim ve denetiminde bunların sayısını geçmemek üzere, oda nezdinde staj dosyası açtırmış ve staja başlama sınavını kazanmış olan aday meslek mensuplarının staja başlama sınavını kazandıkları tarihten itibaren, staj koşullarını yerine getirmeleri halinde bu hizmetlerde geçen süreleri, i) Bu Kanunun 5 inci maddesinin (A) fıkrasının (a) bendinde sayılan konularda öğretim üyesi, öğretim görevlisi veya araştırma görevlisi olarak çalışanların bu görevlerde geçen hizmet süreleri. Şeklinde düzenlendiği, dolayısıyla 3568 sayılı Yasa’nın 6. maddesinde tek tek sayılan hizmetler arasında kayyım ve tasfiye memuru olarak gerçekleştirilen hizmetlerin staj süresinden sayılabileceğine dair bir hükmün bulunmadığı, Şikayetçinin Birliğe yapmış olduğu başvuruda; Türk Ceza Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen kamu görevlisinin; kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişi şeklinde tanımlandığını belirttiği,, bu itibarla Mahkemece atandığı şirkette kayyım ve tasfiye memuru olarak gerçekleştirdiği hizmetlerinde kamu görevlisi olarak değerlendirilmesi ve bu hizmetlerinin staj süresinden sayılması gerektiğini ileri sürdüğü, Kayyım; yasada belli durumlarda gerçek hak sahibinin ehliyetsizliği, haklarını kullanamaması vb. sebeplerin varlığı halinde, onun yerine kanuni temsilci olarak bir malı yönetmek veya bir işi görmek üzere atanmaktadır. Tasfiye memurları ise tasfiye haline giren şirketlerde, tasfiye süresince, ortakların
e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :
www.ombudsman.gov.tr
tasfiyeye ilişkin oybirliğiyle verdikleri i kararlara göre hareket eden kişilerdir. Bu kişilerin Türk Ceza
Kanunu’na göre kamu görevlisi olarak tanımlanmalarının, kamu görevlisi oldukları anlamına gelmediği, Nitekim gerek kayyımların gerekse tasfiye memurlarının Anayasa’nın 128. maddesi uyarınca “memur” olmadıklarında da şüphenin bulunmadığı, Bunların idarenin daimi ve sabit kamu hizmetleri kadrosunda yer alan ve bürokratik hiyerarşi içinde bulunan elemanlardan olmadıkları, Kaldı ki şikayetçinin kayyım ve tasfiye memuru olarak görev üstlendiği – İnş. Taah. Tem. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Türk Ticaret
Kanunu’na göre kurulan bir ticaret şirketi olduğu, Bir an için bu hususlar bir tarafa bırakılsa dahi; 3568 sayılı Yasa’nı 6. maddesinin yukarıda yer verilen (ı) bendi uyarınca kamu kuruluşlarında yahut bilanço esasında defter tutan özel kuruluşlarda geçen çalışmaların stajdan sayılabilmesi için bu çalışmaların; Muhasebe Biriminde, birinci derece imza yetkisi ile, muhasebenin sevk ve idaresinden veya mali denetiminden sorumlu olarak gerçekleştirilmiş olmasının gerektiği, Burada dikkat edilmesi gereken hususun, hizmetlerin stajdan sayılabilmesi için her üç şartın da beraberce sağlanmasının gerektiği, şikayetçinin bu üç şartı sağlayamadığı, Bu itibarla da şikayetçinin kayyım ve tasfiye memuru olarak gerçekleştirdiği hizmetlerin staj süresinden sayılması mümkün olmadığı, Diğer taraftan, yasa koyucu hangi kurumlarda yapılan görevlerin stajdan sayılacağını tek tek belirlerken, aynı maddenin (1) bendi ile kamu kurumlarında yahut bilanço esasında defter tutan kuruluşlarda yapılan her türlü çalışmaların stajdan saymış olamayacağından, bu maddenin şikayetçinin anladığı biçimde yorumlanamayacağı, 2.7. Kaldı ki; 3568 sayılı Yasa’nın 45 nci maddesinin üçüncü fıkrasında “Hayri ve ilmi kuruluşlar, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki iktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları ve bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri, kamu idarelerinin doğrudan ya da dolaylı hissedarı olduğu kurumlar ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunu yönetimindeki kurumların bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerini yürütmemeleri şartıyla, bu kurum ve kuruluşların yönetim kurulu başkanlığı, üyeliği, denetçiliği görevleri ile bilirkişilik ve tasfiye memurluğu meslekle bağdaşmayan işler sayılmaz. ” hükmüne yer verildiği, Her ne kadar yukarıda belirtilen maddede kayyımlık ve tasfiye memurluğu müesseseleri için özel bir düzenleme öngörülmemiş ise de, belirli kurumların yönetim kurullarında görev alabilmek için aynı kuruluşlara mesleki hizmet vermemek şartının öngörüldüğü, Bu hükümle Yasa Koyucunun, bir işletmenin yönetiminde görev alan meslek mensubunun aynı işletmenin 3568 sayılı Yasa kapsamındaki faaliyetlerini yürütmesini yasakladığı, başka bir anlatımla bu konudaki iradesini ortaya koyduğu, Bu hükmün kıyasen bir şirkete yönetim kayyımı veya tasfiye memuru olarak atanmış kişinin aynı zamanda şirketin 3568 sayılı Yasa kapsamında kalan işlerini yürütmesi konusunda da tatbik edilebileceği, Bu çerçevede de; şikayetçinin kayyım ve tasfiye memuru olarak gerçekleştirdiği hizmetlerin muhasebenin sevk ve idaresinden veya mali denetiminden sorumlu olarak gerçekleştiğinin kabul edilemeyeceği ve staj süresinden sayılamayacağının açık olduğu, 2.8. Şikayetçi ile Birlik arasında şikâyet konusu ile ilgili olarak yargı organlarında görülmekte olan yahut karara bağlanan başkaca herhangi bir ihtilafın bulunmadığı, uyuşmazlığın dostane çözüm usulüyle karşılanmasının mümkün görülmediği” ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.” hükmüne,
e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :
www.ombudsman.gov.tr
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun;
4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü,
5. 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanununun,
5.1. “Serbest muhasebeci mali müşavir olabilmenin özel şartları” başlıklı 5 nci maddesinde; “ A)
Serbest muhasebeci mali müşavir olabilmek için aşağıdaki özel şartlar aranır. a) Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarında eğitim veren fakülte ve yüksekokullardan veya denkliği Yükseköğretim Kurumunca tasdik edilmiş yabancı yükseköğretim kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olmak veya diğer öğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber bu fıkrada belirtilen bilim dallarından lisanüstü seviyesinde diploma almış olmak.
b) (Değişik: 10/7/2008-5786/3 md.) En az üç yıl staj yapmış olmak. c) Serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavını kazanmış olmak. (Değişik ikinci paragraf: 10/7/2008-5786/3 md.) Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavında başarılı olduktan sonra yeminli mali müşavirlik sınavını vermiş olanlarda, serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavını kazanmış olma şartı aranmaz. d)
Serbest muhasebeci mali müşavirlik ruhsatını almış olmak.” hükmü,
5.2. “Staj ve staj süresinden sayılan hizmetler” başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (ı) bendinde;
“Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile bu birimlerde görev yapan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin gözetim ve denetiminde bunların sayısını geçmemek üzere, oda nezdinde staj dosyası açtırmış ve staja başlama sınavını kazanmış olan aday meslek mensuplarının staja başlama sınavını kazandıkları tarihten itibaren, staj koşullarını yerine getirmeleri halinde bu hizmetlerde geçen süreleri” hükmü,
6. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun,, Tasfiyenin amacı başlıklı 291 inci maddesinde; 1) Tasfiye memurları, şirketin faaliyette bulunduğu dönemde başlanmış olup da henüz sonuçlandırılmamış olan iş ve işlemleri tamamlamaya, şirketin borç ve taahhütlerini yerine getirmeye, şirketin alacaklarını toplamaya, gereğinde yargı yolu ile almaya ve varlıkları paraya çevirmeye, net varlığı elde etmeye yönelik ve yarayan bütün iş ve işlemleri yapmaya yetkili ve zorunludurlar. hükmü,
7. Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Serbest Muhasebecilik Staj Yönetmeliği’nin “Stajdan
Sayılan Süreler” başlıklı 9 uncu maddesinde; “Kanun’un 6. maddesinde belirtilen süreler, staj süresinden sayılır ve süre bu kadar kısalır; Buna göre; a) Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik stajı, bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında veya şirketlerinde yapılır. Staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan TESMER’in eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak şarttır.
TESMER’in kurs ve seminerlerinde geçen ve altı ayı aşmayan süreler, staj süresinden sayılır. Kurs ve
e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :
www.ombudsman.gov.tr
seminerlerde geçen ve altı ayı aşmayan sürelerin stajdan sayılmasına ilişkin esaslar TESMER Yönetim
Kurulunca belirlenir. Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (f), (g), (h) ve (i)
bentlerindeki stajdan sayılan hizmetlerde bulunanlar bu fıkra kapsamı dışındadır.
b) Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen süreleri staj süresinden sayılır. Kamu kuruluşlarının muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanlar, bu hizmet sürelerini kurumlarından alacakları hizmet cetveli, imza sirküleri ve yazı ile belgelendirirler.” düzenlemeleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi Arif DÜLGER tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Türkiye Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirler Ve Yeminli Müşavirler Odaları Birliği Başkanlığı’nın başvurana yönelik gerçekleştirdiği idari iş ve eylemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından tasfiye memuru olarak atandığı, – İnş. Taah. Tem. Gıda San. ve Tic.Ltd. Şti’nde 06/04/2005-14/03/2008 tarihleri arası gerçekleştirmiş olduğu görevin Serbest Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik staj süresinden sayılmasını talep etmektedir.
10. Konuyla ilgili olarak TÜRMOB tarafından yapılan açıklamada; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunun; 5 inci maddesine göre; Serbest muhasebeci mali müşavir olabilmek için belli özel şartların arandığı, mezkur Kanunun 6. maddesinin (ı) bendi uyarınca kamu kuruluşlarında yahut bilanço esasında defter tutan özel kuruluşlarda geçen çalışmaların stajdan sayılabilmesi için bu çalışmaların; Muhasebe Biriminde, birinci derece imza yetkisi ile muhasebenin sevk ve idaresinden veya mali denetiminden sorumlu olarak gerçekleştirilmiş olmasının gerektiği, şikayetçinin talep ettiği hizmetlerinin stajdan sayılabilmesi için her üç şartın da beraberce sağlanmasının gerektiği, şikayetçinin bu üç şartı sağlayamadığı, Bu itibarla da şikayetçinin kayyım ve tasfiye memuru olarak gerçekleştirdiği hizmetlerin staj süresinden sayılmasının mümkün olmadığı dolayısıyla başvurana karşı gerçekleştirilen iş ve işlemlerin hukuka uygun olduğu hususları, bildirilmiştir.
11. 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanununun, Staj ve staj süresinden sayılan hizmetler” başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (ı) bendinde; Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile bu birimlerde görev yapan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin gözetim ve denetiminde bunların sayısını geçmemek üzere, oda nezdinde staj dosyası açtırmış ve staja başlama sınavını kazanmış olan aday meslek mensuplarının staja başlama sınavını kazandıkları tarihten itibaren, staj koşullarını yerine getirmeleri halinde bu hizmetlerde geçen sürelerinin staj süresinden sayılacağı hüküm
e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :
www.ombudsman.gov.tr
altına alınmış ve yine Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Serbest Muhasebecilik Staj
Yönetmeliği’nin “Stajdan Sayılan Süreler” başlıklı 9 uncu maddesinde bu durum açıklığa kavuşturulmuş, Kanun metniyle benzer şekilde; Kanun’un 6. maddesinde belirtilen sürelerin staj süresinden sayılacağı ve süre bu kadar kısalacağı, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik stajının, bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında veya şirketlerde yapılacağı, Staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan TESMER’in eğitim programını tamamlayıp başarılı olmanın şart olduğu, TESMER’in kurs ve seminerlerinde geçen ve altı ayı aşmayan sürelerin, staj süresinden sayılacağı, kurs ve seminerlerde geçen ve altı ayı aşmayan sürelerin stajdan sayılmasına ilişkin esasların TESMER Yönetim Kurulunca belirleneceği, Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (f), (g), (h) ve (i) bentlerindeki stajdan sayılan hizmetlerde bulunanların bu fıkra kapsamı dışında olduğu, Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen sürelerinin staj süresinden sayılacağı, Kamu kuruluşlarının muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların, bu hizmet sürelerini kurumlarından alacakları hizmet cetveli, imza sirküleri ve yazı ile belgelendirmek zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.
12. Somut olayda başvuranın, Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından – İnş. Taah. Tem. Gıda
San. ve Tic.Ltd. Şti’ne tasfiye memuru olarak atandığı ve bu görevi yaklaşık 3 yıla yakın bir süre sürdürdüğü anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, tasfiye memurlarının, şirketin faaliyette bulunduğu dönemde başlanmış olup da henüz sonuçlandırılmamış olan iş ve işlemleri tamamlamaya, şirketin borç ve taahhütlerini yerine getirmeye, şirketin alacaklarını toplamaya, gerektiğinde yargı yolu ile almaya ve varlıkları paraya çevirmeye, net varlığı elde etmeye, tasfiye sürecinde şirket yararına yönelik bütün iş ve işlemleri yapmaya yetkili ve zorunlu kılındıkları tespit edilmiştir.
13. Başvuran özelinde yapılan değerlendirmede; şikayetçinin, tasfiye memurluğu döneminde, her ne kadar kanunda sayılı iş ve işlemleri şirket adına yapmaya yetkili olmasına rağmen tasfiye halindeki şirketin muhasebe biriminde doğrudan görev yapmadığından ve birinci derece imza yetkisi ile meslek mensubu olarak muhasebenin mali denetiminden sorumlu olmadığından tasfiye memurluğunda geçen sürenin 3568 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (ı) bendinde belirtilen şartlara haiz olamayacağı, dolayısıyla şikayetçinin söz konusu tasfiye memurluğunda geçen sürelerin staj süresinden sayılamayacağı anlaşıldığından, idare tarafından başvurana yönelik tesis edilen iş ve işlemlerin mevcut mevzuat hükümlerine uygun olduğu değerlendirilmektedir.
14. Başvuru konusuna benzer şekilde Serbest Muhasebecilik Mali Müşavirlik satj süresiyle ilgili ortaya çıkan bir uyuşmazlıkta; Ankara 2. İdare Mahkemesinin 2010/2759 esas ve 2013/534 karar numaralı ve 30/03/2012 tarihli bir kararında; “…. 3568 sayılı Kanun hükümlerinde, hangi kurumlarda yapılan müfettişlik görevinin stajdan sayılacağı tek tek sayılarak, kamu kuruluşlarının veya bilanço esasına göre defter tutan özel kuruluşların mali denetimini yapan kişilerden muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idaresinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların çalışmaların stajdan sayılacağı kurala bağlanmıştır. Bu durumda davacının Çukurova Pamuk, Yerfıstığı ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği bünyesinde yürüttüğü müfettişlik ve denetim görevinin
3568 sayılı Kanunun aradığı anlamda bir mali denetim olmadığı ve yaptığı çalışmaların muhasebe
biriminde birinci derecede imza yetkisi ile yapılmadığı dikkate alındığında, davacının Çukobirlik Tarım
Satış Kooperatifleri Birliği’nde müfettiş olarak görev yaptığı hizmet sürelerinin serbest muhasebeci mali
e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :
www.ombudsman.gov.tr
müşavirlik staj süresinden sayılarak, stajdan muaf tutulması için yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.” denilerek hüküm kurulduğu ve Danıştay 8.
Dairesinin E.2014/4083, K.2014/4995 sayılı kararı ile de onandığı görülmüştür.
15. Yukarıdan bu yana yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri, idarenin cevabi yazıları, yargı kararları ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; Tasfiye halinde bulunan özel şirkette tasfiye memuru olarak görev yapan şikâyet başvurucusunun, ilgili şirkette muhasebe biriminde doğrudan çalışmadığı, tasfiye memurluğunun, Kanunda sayılan istisnalar arasında yer almadığı, söz konusu kanun hükmünün genel bir düzenleyici işlem olduğu, idarece kamu hizmeti ve kamu yararına aykırı davranılmadığı gibi bu hususun iddia da edilmediği, bu konuda herhangi bir bilgi, belge, bulgu tespit edilemediği, bu hususun yasa koyucunun takdirinde olduğu göz önünde bulundurulduğunda idare tarafından tesis edilen işlemde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin “başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı ancak başvurana verilen cevabi yazıda; “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı, bundan böyle idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE
YEMİNLİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI’NA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :
www.ombudsman.gov.tr