TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/6877-S.10481
BAŞVURU NO : 2019/2372
KARAR TARİHİ : 06/08/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : EDREMİT BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Van ili Edremit ilçesi .. Mahallesi .. pafta .. ada .. parsel
BAŞVURUNUN KONUSU :
sayılı taşınmazın bedelsiz olarak başvuranın ve diğer hissedarların mülkiyetine geçirilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 07/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1 … .. (TC. Kimlik No: …) Kurumumuza yapmış olduğu 7/2/2019 tarihli şikâyet başvurusunda;
mülkiyeti daha evvelce muris babası … …adına kayıtlı iken başvuran ve diğer mirasçılar adına intikali yapılan Van ili Edremit ilçesi … Mahallesi … pafta … ada … parsel sayılı taşınmazın 6.640,00 metre karesi üzerinde 1996 yılından itibaren yaklaşık 17 yılı aşkın süredir Belediye
Başkanlığınca 2.000,00 metre kare yeşil alan şerhi tesis edildiğini, kamulaştırma bedeli ödenmeden 29.08.2013 tarih … sayılı Bakanlık oluru ile park ve yolun iptal edilerek konut alanı olarak belirtildiğini, tapusunun Belediye adına çıkarıldığını, Belediyenin de bu taşınmazı satmak istediğini, kamusal alan olarak terk edilen yerlerin sonradan yapılan değişikliklerle satılmayacağı ve eski sahiplerine bedelsiz olarak verilmesi gerektiği yönünde emsal kararlar olduğunu, taleplerinin olumsuz yanıtlanarak tamamen teknik bilgilerle bilgilendirildiğini belirterek; bedelsiz olarak terkin edilen yeşil alan kısmının başvuran ve diğer hissedarlar adına tapu masrafı kendilerine ait olmak üzere ve bedelsiz olarak geri satışının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Edremit Kaymakamlığı Tapu
Müdürlüğü’nden 13/02/2019 tarih ve … sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen idarenin 21/02/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazısında, 2.1. Söz konusu … mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazın 21.11.1974 tarihinde “Bahçeli
Kerpiç Ev” niteliğinde 5.970,00 m2 olarak kadastro tesisi sonucunda … oğlu … … adına tescil edildiği, … …’ın 1976 yılında ölümü ile mirasçıları tarafından Van Tapu Müdürlüğünde
31.08.2010 tarih ve … yevmiye numarası ile intikal yapıldığı ve mirasçı olan … …, … …, …
…, … … ve … … adlarına veraset ilamındaki payları oranında tescil edildiği, 2.2. Mirasçılardan … …’ın ise intikalen gelen bu hissesini diğer mirasçı olan çocukları … …, … …, … … ve … …’a 21.09.2010 tarih ve … yevmiye ile sattığı, 2.3. … mahallesi 106 ada 6 parsel sayılı taşınmazın 1/4 hisselerle hissedar olan … …, … …, … … ve … … tarafından 22.09.2010 tarihinde … yevmiye ile “kat karşılığı temlik işlemi” ile
SS Bahçe Konut Yapı Kooperatifi’ne devredildiği, 2.4. … Mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazın tapu maliki olan … Kooperatifi yetkililerinin ve … mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazın maliki olan … oğlu … …
birlikte hareket ederek 10.05.2012 tarih ve … sayılı Van Belediyesi Encümen Kararı gereğince işbu taşınmazda alan düzeltmesi, tevhid, bedelsiz kamuya terk ve ifrazen taksim işlemleri için
Özel Harita Mühendisinden dosya hazırlattıkları ve Van Kadastro Müdürlüğüne gönderdikleri, Van Kadastro Müdürlüğünde gerekli kontroller yapıldıktan soma tescil edilmek üzere
02.08.2012 tarih ve … sayılı yazı ile dosya Van Tapu Müdürlüğüne gönderildiği,
2.5. Van Tapu Müdürlüğünde yapılan incelemelerden sonra, 10.05.2012 tarih ve … sayılı Van
Belediyesi Encümen Kararı ve Van Kadastro Müdürlüğünün 02.08.2012 tarih ve … sayılı yazı ekindeki “Değişiklik Beyannamesi” gereğince sırasıyla aşağıdaki işlemlerin yapıldığı, 2.5.1. 01.08.2012 tarih ve … yevmiye ile yapılan “alan düzeltmesi” işleminde … mahallesi …
ada …parsel sayılı taşınmazın 5.970,00 m2 olan yüzölçümünün 5.911.15 m2 olarak, …
mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazın 410 m2 olan yüzölçümünün 1.398,59 m2 olarak düzeltildiği, 2.5.2. 02.08.2012 tarih ve … yevmiye ile yapılan “tevhid” işleminde; … mahallesi … ada …
ve … parselin tevhid edilerek 7.309,74 m2 olarak … ada … parsel numarası ile tescil edildiği, 2.5.3. 02.08.2012 tarih ve … yevmiye ile yapılan “bedelsiz kamuya terk” işleminde; …
mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazda 7.309,74 m2 olan yüzölçümünden 3.207,19 m2’lik kısmın “yol ve park” olarak bedelsiz kamuya terk işlemi ile Belediyeye terk edilmiş parselin yüzölçümünün 4.102.55 m2 olduğu, 2.5.4. 02.08.2012 tarih ve … yevmiye ile yapılan “cins değişikliği” işleminde; … mahallesi …
ada … parselin cinsinin “arsa” olarak değiştirilerek tescil edildiği, 2.5.5. 02.08.2019 tarih ve … yevmiye ile yapılan “ifrazen taksim” işleminde; … mahallesi …
ada. … parsel sayılı taşınmazın 2 kısma ayrılarak 612.92 m2 olan kısmının … ada … parsel olarak … … adına, 3.489.63m2 olan kısmın ise … ada … parsel olarak … Kooperatifi adına tescil edildiği, 2.6. Ayrıca; … mahallesi … ada … parsel üzerine 31.10.2012 tarih ve … yevmiye ile A ve B
Bloktan oluşan A Blokta 29 Bağmışız bölüm, B Blokta 28 Bağımsız bölümden oluşan kat mülkiyeti tesis edildiği, 2.7. Sonuç olarak: şikayet konusu olan Belediyeye bedelsiz terk edilen alanların durumu ile ilgili yapılan tüm işlemlerin tapu maliklerinin kendi başvuruları üzerine yapıldığı, 2.8. … mahallesi … ada …, …, … parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtları kapalı olduğu için pasif tapu kaydının gönderildiği, … mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazda kat mülkiyeti kurulması sebebiyle ana taşınmazın tapu kaydı pasif kayda dönüştüğü için pasif tapu kaydının gönderildiği, 3. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Edremit Belediye Başkanlığından 13/02/2019 tarih ve … sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, İmar ve Şehircilik
Müdürlüğünün 28/02/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazısında, 3.1. Van İli, Edremit İlçesi, … Mahallesi, … pafta … ada … parsel no.lu taşınmazın, İller
Bankası A.Ş. tarafından 1996 yılında yapılan imar planında kısmen park alanı olarak planlandığı, 3.2. 2011 yılında Van İlinde meydana gelen deprem afetinden sonra Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından Van Merkez İlave + Revizyon İmar Planı çalışmaları yapıldığı, bahse konu taşınmazın imar planının konut alanı olarak ilgili Bakanlığın 29.08.2013 tarih ve … sayılı
Makam Olur’u ile onaylanarak yürürlüğe girdiği, 3.3. Söz konusu taşınmazın ilgililerince 1996 yılından onaylanarak yürürlüğe giren imar planına göre 3194 sayılı İmar Kanunun 15. ve 16. maddelerine göre ifraz ve kamusal terk işlemlerine tabii tutulduğu, Van Tapu Müdürlüğünün 02.08.2012 tarih ve … yevmiyeli işlemi ile tescil edildiği, vatandaşlar tarafından rızaen terk edilen park alanının Bakanlığın 29.08.2013 tarih ve
… sayılı Makam Olur’u ile onaylanan planda konut alanı olarak planlanmasından dolayı ilgililerinin Müdürlüklerine yapmış olduğu ihdas başvurusu ile Edremit Tapu Müdürlüğünün
20.11.2018 tarih ve … yevmiyeli işlemi ile … ada … ve … parseller olarak ihdas edilerek
Başkanlıkları adına tescil edildiği, 3.4. Söz konusu taşınmazlar ile ilgili olarak herhangi bir kamulaştırma işlemi yapılmadığı, 3.5. İlgililerinin 31.08.2018 tarih ve … kayıt no.lu başvurularına istinaden ihdas işlemlerinin tamamlandığı, taşınmazın envanter ve satış işlemleri için Emlak Müdürlüklerine gönderildiği, 3.6. Söz konusu taşınmazlar ile ilgili olarak Başkanlıklarına yargı organlarınca açılmış/sonuçlanmış bir dava bilgisi bulunmadığı, 3.7. Anayasa Mahkemesinin emsal kararlarında ilgililerince terkin edilen yerlerin sonradan tescile konu olması durumunda eski malikin herhangi bir hak iddia edemeyeceği, tescile konu alanın mülkiyetinin Belediye veya Köy Tüzel Kişiliği adına oluşacağının belirtildiği, Belediyelerin Anayasal bir kurum olmakla beraber yaptıkları işlerin, kamu yararı gözetilerek yapıldığı, bu sebeple mülkiyetinde bulundurulan herhangi bir taşınmazın satışının kamu yararı doğrultusunda bedelsiz yapılamayacağı, ifadelerine yer verildiği görülmektedir.
4. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığından 20/05/2019 tarih ve … sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, Mekansal Planlama
Genel Müdürlüğünün 24/07/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazısında, 4.1. Van İli ve çevresinde 23.10.2011 ve 09.12011 tarihlerinde meydana gelen depremler sonrasında Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın 28.11.2011 tarihli ve …
sayılı yazı ile iletilen talebi ve Van Belediyesi ile yapılan 08.02.2012 tarihli protokol kapsamında Van Merkez ve Çevresi İlave -Revizyon İmar Planı çalışmalarına başlanıldığı, 4.2. Kurumumuzun bilgi ve belge talepli yazısında, Edremit Belediye Başkanlığı ile yapılan yazışmalarda Van İli, Edremit İlçesi, … Mahallesi, … pafta … ada … parsel no.lu taşınmazın (tevhid, bedelsiz kamuya terk ve ifrazen taksim gibi işlemler akabinde, önce …, sonra … parsel numaralı), İller Bankası A.Ş. tarafından 1996 yılında yapılan imar planında kısmen park alanı olarak planlandığı, 2011 yılında Van İlinde meydana gelen deprem afetinden sonra
Bakanlığımız tarafından Van Merkez İlave + Revizyon İmar Planı çalışmaları yapıldığı, bahse konu taşınmazın imar planının konut alanı olarak ilgili Bakanlığın 29.08.2013 tarih ve … sayılı
Makam Olur’u ile onaylanarak yürürlüğe girdiğinin ifade edildiğinin belirtildiği, buradan 1996 yılında İller Bankası tarafından yapılan planda park olarak ayrılan alanın Bakanlıklarınca kaldırılarak konut alanına dönüştürüldüğü anlamı çıktığı, bu bağlamda öncelikle, İller Bankası A.Ş. tarafından 1996 yılında yapılan imar planından sonra Bakanlıklarınca onaylanan
29.08.2013 tarihine kadar geçen yaklaşık 17 yıllık süre içerisinde ilgili Belediyesince şikayete
konu alanda herhangi bir plan değişikliği/tadilatı yapılıp yapılmadığının sorulmasında fayda görüldüğü, çünkü söz konusu alana ilişkin tapu kayıtları incelendiğinde anılan parselin park olduğuna dair herhangi bir şerh bulunmadığı, şahıs mülkiyetinde olduğunun görüldüğü, bu durumda 1996 onaylı plandan sonra anılan alanda bir plan değişikliği yapılmış olabileceğini akla getirdiği, planlama çalışmaları esnasında tapuya park, yeşil alan, yol vb. şerh kararı düşülen yerlerin Bakanlıklarınca yapılan imar planlarına aynen aktarıldığı, 4.3. Bu çerçevede; … ada, … parselin (aktif adı … ada, … ve … parseller) 07.02.2013 tarihli ve … sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile onaylanan Van Merkez ve Çevresi İlave -Revizyon
İmar Planında “Ayrık Nizam 4 kat 0.30/1.20 yapılaşma şartı ile konut alanı” olarak ayrıldığı, kaldı ki halihazır haritaları ve uydu görüntüleri incelendiğinde de söz konusu alanda konutların yer aldığının anlaşıldığı, bu nedenle söz konusu alanın herhangi bir mağduriyet yaşanmaması için mevcuttaki yapılar dikkate alınarak konut alanı olarak planlandığı, yapılan plan onayının ise mevzuata uygun bir işlem olduğu, 4.4. Söz konusu planın 28.02.2013-29.03.2013 tarihleri arasında Van Valiliği Çevre ve
Şehircilik İl Müdürlüğünce, 08.03.2013-08.04.2013 tarihleri arasında da Van Belediye
Başkanlığınca askı ilana çıkartıldığı, 4.5. Dilekçe sahibi tarafından anılan planlara askı-ilan sürecinde herhangi bir itiraz yapılmadığı, diğer 20.000 adet itirazın da değerlendirilmesi sonucu söz konusu planın 29.08.2013 tarihli ve
… sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile revize edildiği, 4.6. 29.08.2013 tarihli ve … sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile onaylanan planın 04.09.2013-
03.10.2013 tarihleri arasında Van Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından askı
ilana çıkartıldığı, 4.7. Dilekçe sahibi tarafından anılan planlara askı-ilan sürecinde yine itiraz edilmediği, söz konusu parsel için 29.08.2013 tarihli ve … sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile onaylanan imar planının kesinleştiği, 4.8. Genel Müdürlükleri arşivinde yapılan incelemede; şikâyete konu parselde yeşil alan şerhi tesis edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ya da belgeye rastlanılmadığı, ayrıca anılan bölgede
Bakanlıklarınca herhangi bir 18. Madde uygulaması, ifraz, tevhid, ihdas vb. işlemlerin yapılmadığı, somut olaya emsal nitelikli herhangi bir yargı kararı bulunmadığı, ifadelerine yer verildiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının, 5.1. “Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması” başlıklı 13 üncü (Değişik: 3/10/2001-4709/2 md.) maddesinde, “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”; 5.2. “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35 inci maddesinde, “Herkes, mülkiyet ve miras hakkına sahiptir. Bu haklar kamu yararı amacı ile kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”, 5.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 6. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’nde; “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler…
Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar…”, 7. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 8. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Ek Protokol No. 1’in “Mülkiyetin korunması” başlıklı 1 inci maddesinde, “Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir.
9. 03/05/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun, (şikayet konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Kanun hükümleri esas alınmıştır)
9.1. “İmar planlarında Bakanlığın yetkisi” başlıklı 9 uncu maddesinde, “Bakanlık gerekli görülen hallerde, kamu yapıları ve enerji tesisleriyle ilgili alt yapı, üst yapı ve iletim hatlarına ilişkin imar planı ve değişikliklerinin, umumi hayata müessir afetler dolayısıyla veya toplu konut uygulaması veya Gecekondu Kanununun uygulanması amacıyla yapılması gereken planların ve plan değişikliklerinin, birden fazla belediyeyi ilgilendiren metropoliten imar planlarının veya içerisinden veya civarından demiryolu veya karayolu geçen, hava meydanı bulunan veya havayolu veya denizyolu bağlantısı bulunan yerlerdeki imar ve yerleşme planlarının tamamını veya bir kısmını, ilgili belediyelere veya diğer idarelere bu yolda bilgi vererek ve gerektiğinde işbirliği sağlayarak yapmaya, yaptırmaya, değiştirmeye ve re’sen onaylamaya yetkilidir.” 9.2. “Kamuya ait gayrimenkuller” başlıklı 11 inci maddesinde, “İmar planlarında; meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı
Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir. Ancak, bu yerlerin üzerinde bina bulunduğu takdirde, arsası hariç yalnız binanın halihazır kıymeti için takdir edilecek bedel ödenir. Bedeli ve ödeme şekli taraflarca tespit olunur. / Bu suretle maledilen arazi ve arsalar belediye veya özel idare tarafından satılamaz ve başka bir maksat için kullanılamaz. Bu hususta tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur. / Bu yerlerin kullanılış şekli, yeni bir imar planıyla değiştirilip özel mülkiyete konu olabilecek hale getirildiği takdirde, bu yerler devir alınan idareye belediye veya özel idarece aynı usulle iade edilir. Buna aykırı davranışı sabit olan ilgililer şahsen sorumludur. Bu terkinler hiçbir şekilde resim, harç ve vergiye tabi değildir. …” 9.3.“İfraz ve tevhid” başlıklı 15 inci maddesinde, “İmar planlarına göre yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gibi umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına veya tevhidine izin verilmez. İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır. …” 9.4. “Tescil ve şüyuun izalesi” başlıklı 16 ncı maddesinde, “Belediye ve mücavir alan hudutları içindeki gayrimenkullerin re’sen veya müracaat üzerine tevhid veya ifrazı, bunlar üzerinde irtifak hakkı tesisi veya bu hakların terkini, bu Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanır.” 9.5. “Arazi ve arsa düzenlemesi” başlıklı 18 nci maddesinde, “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır. …” 9.6. “Parselasyon planlarının hazırlanması ve tescili” başlıklı 19 uncu maddesinde, “İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır. Kesinleşen parselasyon planları tescil edilmek üzere tapu dairesine gönderilir. Bu daireler ilgililerin muvafakatı aranmaksızın, sicilleri planlara göre re’sen tanzim ve tesis ederler. …” 10. 25/5/1959 tarih ve 10213 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Umumi Hayata Müessir
Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanunun 15 inci maddesinde, “Afet dolayısiyle hasara uğramış şehir ve kasabaların imar planı mevcut olup da
İmar ve İskan Bakanlığınca değiştirilmesi gerekli görülmediği takdirde, inşaata mevzuat dairesinde hemen izin verilir. / Mevcut imar planının kısmen değiştirilmesi gerekli görülen şehir ve kasabalarda, bu değişiklik planları, İmar ve İskan Bakanlığınca 5 ay zarfında yaptırılır. / İmar veya istikamet planı olmıyan veya olup da tamamen değiştirilmesi gereken yerlerde halihazır harita ve imar veya istikamet planı İmar ve İskan Bakanlığınca öncelikle yapılır veya yaptırılır. / Bu planlar yapılıncaya kadar gelecekteki planlara göre esaslı inşaat yaptırılmasına İmar ve İskan Bakanlığınca izin verilebilir. Yukarıda yazılı hallerde veya yerinin değiştirilmesi gereken şehir ve kasabalarda ilgililerin afetten masun yerlerde gösterilecek arsalar üzerinde, ilk barınma tedbiri olarak geçici baraka inşaasına izin verilebilir. Bu türlü geçici inşaatın, imar planı olan yerlerde, afetin vukuundan; imar planı olmıyan veya değiştirilen veya yerleri değiştirilecek olan şehir ve kasabalarda, yeni planların onanmasından itibaren bir yıl içinde sahipleri tarafından yıkılması mecburidir. Aksi halde masrafları yıkıntı bedelinden ödenmek üzere mahallin en büyük mülkiye amirinin emri ile belediyelerce yıktırılır.
Bu bir yıllık süre zaruret halinde ilgili valiliğin teklifi üzerine İmar ve İskan Bakanlığınca gerektiği kadar uzatılabilir.” 11. 8/11/1983 tarih ve 18215 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2942 sayılı Kamulaştırma
Kanununun “İmar mevzuatı uygulanan veya özel parselasyon yapılan yerler” başlıklı 35 inci maddesinde, “İmar mevzuatı gereğince düzenlemeye tabi tutulan parsellerden düzenleme ortaklık payı karşılığı olarak bir defaya mahsus alınan yol, yeşil saha ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerine ayrılan yerlerle, özel parselasyon sonunda malikinin muvafakatı ile kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış bulunan yerler için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamaz ve karşılığı istenemez.” 12. 13/7/2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5393 sayılı Belediye
Kanununun,
12.1. “Belediyenin gelirleri” başlıklı 59 uncu maddesinde, “Belediyenin gelirleri şunlardır:
a) Kanunlarla gösterilen belediye vergi, resim, harç ve katılma payları. b) Genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan pay. c) Genel ve özel bütçeli idarelerden yapılacak ödemeler. d) Taşınır ve taşınmaz malların kira, satış ve başka suretle değerlendirilmesinden elde edilecek gelirler.
e) Belediye meclisi tarafından belirlenecek tarifelere göre tahsil edilecek hizmet karşılığı ücretler. f) Faiz ve ceza gelirleri. g) Bağışlar. h) Her türlü girişim, iştirak ve faaliyetler karşılığı sağlanacak gelirler. i) Diğer gelirler.”
12.2. “Belediyenin giderleri” başlıklı 60 ıncı maddesinde, “Belediyenin giderleri şunlardır:
a) Belediye binaları, tesisleri ile araç ve malzemelerinin temini, yapımı, bakımı ve onarımı için yapılan giderler. b) Belediyenin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler. c)
Her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri. d) Vergi, resim, harç, katılma payı, hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer gelirlerin takip ve tahsili için yapılacak giderler. e) Belediye zabıta ve itfaiye hizmetleri ile diğer görev ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılacak giderler. f)
Belediyenin kuruluşuna katıldığı şirket, kuruluş ve katıldığı birliklerle ilgili ortaklık payı ve üyelik aidatı giderleri. g) Mezarlıkların tesisi, korunması ve bakımına ilişkin giderler. h) Faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri. i) Dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar. j) Dava takip ve icra giderleri.
k) Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri. l) Avukatlık, danışmanlık ve denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler. m) Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri. n) Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler. o) Belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri. p) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler. r) Şartlı bağışlarla ilgili yapılacak harcamalar. s) İmar düzenleme giderleri. t) Her türlü proje giderleri.” hükümlerinin düzenlendiği görülmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
13. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 14. Şikayet başvurucusu 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, kat irtifakı kurmak için “yol ve park alanı” yapılması şartıyla Belediyeye terkedildikten sonra imar planı tadilatı ile konut alanı olarak planlanarak imar adasına dâhil edilen taşınmazının imar uygulaması sonucu kullanım amacına aykırı olarak özel mülkiyete konu edildiğini iddia ederek, (Van İli, Edremit İlçesi, … Mahallesi, … pafta … ada … parsel no.lu ) taşınmazının bedelsiz olarak iade edilmesini talep etmektedir 15. Somut olaya ilişkin yapılan incelemede, 15.1. Söz konusu taşınmazın 21.11.1974 tarihinde “Bahçeli Kerpiç Ev” niteliğinde 5.970,00 m2 olarak kadastro tesisi sonucunda … oğlu … … (başvuranın babası) adına tescil edildiği, …
…’ın 1976 yılında ölümü ile mirasçıları tarafından Van Tapu Müdürlüğünde 31.08.2010 tarih ve … yevmiye numarası ile intikal yapıldığı, 15.2. Mirasçılar adına intikal işleminden 4 yıl önce (1996 yılında) İller Bankası A.Ş. tarafından yapılan imar planında kısmen park alanı olarak planlandığı, 15.3. Mirasçılar adına 31.08.2010 tarihinde intikal işlemi sonrası, mirasçılar tarafından
22.09.2010 tarihinde … yevmiye ile taşınmazın “kat karşılığı temlik işlemi” ile …
Kooperatifi’ne devredildiği, 15.4. … Kooperatifi yetkililerinin de … ada … parsel sayılı taşınmazın maliki olan … oğlu …
… birlikte hareket ederek 10.05.2012 tarih ve … sayılı Van Belediyesi Encümen Kararı gereğince işbu taşınmazda alan düzeltmesi, tevhid, bedelsiz kamuya terk ve ifrazen taksim işlemleri için Özel Harita Mühendisinden dosya hazırlattıkları ve Van Kadastro Müdürlüğüne gönderdikleri, Van Kadastro Müdürlüğünde gerekli kontroller yapıldıktan soma tescil edilmek üzere 02.08.2012 tarih ve … sayılı yazı ile dosya Van Tapu Müdürlüğüne gönderildiği, 15.5. Van Tapu Müdürlüğünde yapılan incelemelerden sonra, 10.05.2012 tarih ve … sayılı Van
Belediyesi Encümen Kararı ve Van Kadastro Müdürlüğünün 02.08.2012 tarih ve … sayılı yazı ekindeki “Değişiklik Beyannamesi” gereğince sırasıyla aşağıdaki işlemlerin yapıldığı, 15.5.1. Mülkiyeti … … ve … KOOPERATİFİ’ne ait pafta …, ada …, parsel …’da kayıtlı
5970.00 m2 (alan düzeltmesi sonucu oluşan 5911.15 m2)’lik ve pafta …, ada …, parsel …’de
kayıtlı 1410.00 m2 (alan düzeltmesi sonucu oluşan 1398.59 m2)’lik taşınmazların tevhidini müteakip oluşan T=7309.74 m2 parselin 5 parçaya ifraz edilerek A=612.92 m2, B=3489.63 m2, P=1460.00 m2, Y=1219.62 m2, Y1 =527.57 m2’lik yeni parsellerin oluşturulmasının istenilmesi üzerine Van Belediye Başkanlığının 10/05/2012 tarih ve 146 sayılı Encümen kararının alındığı, bu kararda, “Encümence konu üzerinde yapılan müzakere neticesinde; bahse konu İlimiz Merkez … Mahallesinde mülkiyeti … … ve … KOOPERATİFİ’ne ait pafta …, ada
…, parsel …’da kayıtlı 5970,00 m2’lik (alan düzeltmesi sonucu oluşan 5911.15 m2)’lik ve pafta
…, ada …, parsel …’de kayıtlı 1410.00 m2 (alan düzeltmesi sonucu oluşan 1398.59 m2)1ik taşınmazların 3194 sayılı İmar Kanununun 15 ve 16. Maddeleri doğrultusunda tevhidine müteakip oluşan T=7309.74 m2’lîk parselin 5 parçaya ifrazı sonucu oluşan A=612.92 m2, B=3489.63 m2’lik yepi parsellerin … ve … Kooperatifi adına tapuya tesciline; P=1460.00 m2’lik parçanın bedelsiz park olarak; Y=1219.62 m2, Y1 =527.57 m2’lik yeni parçaların ise bedelsiz yol olarak Van Belediyesi adına tapuya terkinine;” karar verildiği hususlarının belirtildiği, 15.5.2. 01.08.2012 tarih ve … yevmiye ile yapılan “alan düzeltmesi” işleminde … mahallesi
… ada 6 parsel sayılı taşınmazın 5.970,00 m2 olan yüzölçümünün 5.911.15 m2 olarak, …
mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazın 410,00 m2 olan yüzölçümünün 1.398,59 m2 olarak düzeltildiği, 15.5.3. 02.08.2012 tarih ve … yevmiye ile yapılan “tevhid” işleminde; … mahallesi … ada …
ve … parselin tevhid edilerek 7.309,74 m2 olarak … ada … parsel numarası ile tescil edildiği, 15.5.4. 02.08.2012 tarih ve … yevmiye ile yapılan “bedelsiz kamuya terk” işleminde; …
mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazda 7.309,74 m2 olan yüzölçümünden 3.207,19 m2’lik kısmın “yol ve park” olarak bedelsiz kamuya terk işlemi ile Belediyeye terk edilmiş parselin yüzölçümünün 4.102.55 m2 olduğu, 15.5.5. 02.08.2012 tarih ve … yevmiye ile yapılan “cins değişikliği” işleminde; … mahallesi
… ada 27 parselin cinsinin “arsa” olarak değiştirilerek tescil edildiği, 15.5.6. 02.08.2012 tarih ve … yevmiye ile yapılan “ifrazen taksim” işleminde; … mahallesi …
ada. … parsel sayılı taşınmazın 2 kısma ayrılarak 612.92 m2 olan kısmının … ada … parsel olarak … … adına, 3.489.63m2 olan kısmın ise … ada … parsel olarak … Kooperatifi adına tescil edildiği, 15.6. … mahallesi … ada .. parsel üzerine 31.10.2012 tarih ve … yevmiye ile A ve B Bloktan oluşan A Blokta 29 Bağımsız bölüm, B Blokta 28 Bağımsız bölümden oluşan kat mülkiyeti tesis edildiği 15.7. Van İlinde meydana gelen deprem afeti sebebiyle, Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından
Van Merkez İlave + Revizyon İmar Planı çalışmaları yapıldığı, bahse konu taşınmazın imar planının konut alanı olarak ilgili Bakanlığın 29.08.2013 tarih ve … sayılı Makam Olur’u ile onaylanarak yürürlüğe girdiği, böylece vatandaşlar tarafından rızaen terk edilen park alanının konut alanı olarak düzenlendiği, 15.8. İlgililerinin Müdürlüklerine yapmış olduğu ihdas başvurusu ile Edremit Tapu
Müdürlüğünün 20.11.2018 tarih ve … yevmiyeli işlemi ile … ada … ve … parseller olarak ihdas edilerek Başkanlıkları adına tescil edildiği, 15.9. İlgililerinin 31.08.2018 tarih ve … kayıt no.lu başvurularına istinaden ihdas işlemlerinin tamamlandığı, taşınmazın envanter ve satış işlemleri için Emlak Müdürlüklerine gönderildiği, Anlaşılmaktadır.
16. İller Bankası A.Ş. tarafından 1996 yılında yapılan imar planında kısmen park alanı olarak planlanan taşınmazın kadastral parsel niteliğinde olduğu, malikler tarafından 22.09.2010 tarihinde … yevmiye ile taşınmazın “kat karşılığı temlik işlemi” ile (iki adet apartman inşa edilmesi için) … Kooperatifi’ne devredildiği, bu kadastral parselle ilgili olarak adı geçen
Kooperatifin talebi üzerine 02/08/2012 tarihinde bu taşınmazda alan düzeltmesi, tevhid, bedelsiz kamuya terk (yol ve park alanı olarak – 7309,74 m2 alanın 1460.00 m2’lik parçanın bedelsiz park olarak; Y=1219.62 m2, Y1 =527.57 m2’lik yeni parçaların ise bedelsiz yol olarak
Van Belediyesi adına tapuya terkin edildiği, terk edilen alanın toplam 3207,19 olduğu), ve ifrazen taksim işlemleri gerçekleştirildiği, yine aynı tarihte söz konusu parselin cinsinin “arsa” şeklinde değiştirilerek kadastral parselin imar parseli haline dönüştürüldüğü, 3.489.63m2 olan
… ada … parsel olarak … Kooperatifi adına tescil edilen taşınmaz üzerine 31.10.2012 tarih ve
… yevmiye ile A ve B Bloktan oluşan A Blokta 29 Bağımsız bölüm, B Blokta 28 Bağımsız bölümden oluşan kat mülkiyeti tesis edildiği, daha sonraki süreçte 2011 yılında Van ilinde meydana gelen deprem afetinden sonra … ada, … parselin (aktif adı … ada, … ve … parseller)
07.02.2013 tarihli ve … sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile onaylanan Van Merkez ve Çevresi
İlave -Revizyon İmar Planında “Ayrık Nizam 4 kat 0.30/1.20 yapılaşma şartı ile konut alanı” olarak ayrıldığı, halihazır haritaları ve uydu görüntüleri incelendiğinde de söz konusu alanda konutların yer aldığının anlaşıldığı, görülmektedir.
17. 3194 sayılı İmar Kanununun 9 uncu maddesinde, Bakanlığın gerekli görülen hallerde, umumi hayata müessir afetler dolayısıyla yapılması gereken planların ve plan değişikliklerinin tamamını veya bir kısmını, ilgili belediyelere veya diğer idarelere bu yolda bilgi vererek ve gerektiğinde işbirliği sağlayarak yapmaya, yaptırmaya, değiştirmeye ve re’sen onaylamaya yetkili olduğu; 11 inci maddesinde imar planlarında; meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan
Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsaların belli koşullarda belediyeye bedelsiz terk edileceği ve tapu kaydının terkin edileceği, bu suretle maledilen arazi ve arsaların belediye veya özel idare tarafından satılamayacağı ve başka bir maksat için kullanılamayacağı, bu yerlerin kullanılış şeklinin, yeni bir imar planıyla değiştirilip özel mülkiyete konu olabilecek hale getirilmesi halinde, bu yerlerin devir alınan idareye belediye veya özel idarece aynı usulle iade edileceği, hususları öngörülmüştür.
18. Ayrıca 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 35 inci maddesinde, imar mevzuatı gereğince düzenlemeye tabi tutulan parsellerden düzenleme ortaklık payı karşılığı olarak bir defaya mahsus alınan yol, yeşil saha ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerine ayrılan yerlerle, özel parselasyon sonunda malikinin muvafakatı ile kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış bulunan yerler için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamayacağı ve karşılığının istenemeyeceği, hüküm altına alınmıştır.
19. Anılan hükmün, düzenleme ortaklık payı (DOP) olarak ayrılan yerler ile malikinin muvafakatıyla kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış bulunan yerlerin öngörüldükleri amaca uygun olarak yol, yeşil saha ve bunun gibi kamu hizmet ve tesisleri için kullanılmayıp özel mülkiyete dönüştürülmesi durumunda uygulanıp uygulanmayacağına yönelik açık bir ifade bulunmadığı, ancak 3194 sayılı İmar Kanununun 11 inci maddesinde imar planlarında; meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Hazineye ait arazi ve arsaların belediyeye bedelsiz terk edildiği hallerde bu suretle maledilen arazi ve arsaların belediye veya özel idare tarafından satılamayacağı ve başka bir maksat için kullanılamayacağı, bu yerlerin kullanılış şeklinin, yeni bir imar planıyla değiştirilip özel mülkiyete konu olabilecek hale getirilmesi halinde, bu yerlerin devir alınan idareye belediye veya özel idarece aynı usulle iade edileceği, hususlarının ayrıntılı bir şekilde düzenlendiği görülmekte olup, özel parselasyon işlemi neticesinde (Hazineye ait olanlar hariç) malikinin muvafakatı ile kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış bulunan yerler için ise eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamayacağı ve karşılığının istenemeyeceği, hususunun öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
20. Bedelsiz bir şekilde terk edilen taşınmazın yol veya park olarak tahsis edilmesinin kamu yararına yönelik olduğunda kuşku bulunmamakla birlikte, 2011 yılında Van ilinde meydana gelen deprem afetinden sonra … ada, … parselin (aktif adı … ada, … ve … parseller)
07.02.2013 tarihli ve … sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile onaylanan Van Merkez ve Çevresi
İlave -Revizyon İmar Planında “Ayrık Nizam 4 kat 0.30/1.20 yapılaşma şartı ile konut alanı” olarak ayrıldığı ve taşınmazın “yol ya da park alanı” olan tahsis amacının “konut alanı” biçiminde değiştirildiği, taşınmazın tahsis amacının değiştirilmiş olmasının tek başına kamu yararının varlığını ortadan kaldırmadığı, zira bir taşınmazın konut alanı olarak kullanımı durumunda da Belediyenin (kamu) kendisine Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderlerde bu kazancı kullanarak elde ettiği ekonomik menfaati kamu yararı doğrultusunda kullanabileceği, bununla birlikte, başvuranın taşınmazın kendisine bedelsiz olarak iade edilmesini talep ettiği hususu dikkate alındığında, konut alanına dönüştürülen taşınmazın malike iadesi durumunda elde edilecek bireysel yarar karşısında
Belediyenin mülkiyetinde kalması halinde elde edilecek kamusal yararın karşılaştırılması, dolayısıyla konunun ölçülülük ve orantılılık yönünden ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. 21. Ölçülülük ve orantılılık ilkelerinin, kamu yararının korunması ile bireyin hak ve özgürlükleri arasında adil bir dengenin sağlanmasını gerektirdiği, öngörülen tedbirin, maliki olağan dışı ve aşırı bir yük altına sokması durumunda müdahalenin orantılı ve dolayısıyla ölçülü olduğundan söz edilemeyeceği bu itibarla, uygulanan tedbirle başvuruculara aşırı ve orantısız bir yük yüklenip yüklenmediğinin tespiti gerektiği yönünde Anayasa Mahkemesi kararları mevcuttur.
22. Olayda başvuran, maliki bulunduğu taşınmazı yol veya park yapılması şartıyla Belediye lehine tapuda terkin etmiş, ancak 2011 yılında Van ilinde meydana gelen deprem afetinden sonra Bakanlık tarafından yapılan imar planı değişiklikleriyle taşınmazın, konut alanına dönüştürüldüğü, mevzuat hükümleri gereğince bu durumun taşınmazın mutlak surette başvurana iadesini gerektirdiği yönünde bir hüküm bulunmamakla birlikte somut olayın koşulları gözetilerek başvuruculara iadesinin gerekip gerekmediği hususunda ölçülülük ilkesi çerçevesinde bir değerlendirme yapılmasını zorunlu kılmaktadır.
23. Somut olayda İller Bankası A.Ş. tarafından 1996 yılında yapılan imar planında kısmen park alanı olarak planlanan taşınmazın kadastral parsel niteliğinde olduğu, malikler tarafından
22.09.2010 tarihinde … yevmiye ile taşınmazın “kat karşılığı temlik işlemi” ile (iki adet
apartman inşa edilmesi için) … Kooperatifi’ne devredildiği, bu kadastral parselle ilgili olarak adı geçen Kooperatifin talebi üzerine 02/08/2012 tarihinde bu taşınmazda alan düzeltmesi, tevhid, bedelsiz kamuya terk ve ifrazen taksim işlemleri gerçekleştirildiği, yine aynı tarihte söz konusu parselin cinsinin “arsa” şeklinde değiştirilerek kadastral parselin imar parseli haline dönüştürüldüğü, 3.489.63m2 olan … ada … parsel olarak … Kooperatifi adına tescil edilen taşınmaz üzerine 31.10.2012 tarih ve … yevmiye ile A ve B Bloktan oluşan A Blokta 29
Bağımsız bölüm, B Blokta 28 Bağımsız bölümden oluşan kat mülkiyeti tesis edildiği, dolayısıyla bu şekilde başvuranın bireysel menfaat elde etmiş olması sebebiyle, konut alanına dönüştürülen taşınmazın eski malikine iade edilmeyerek Belediyenin özel mülkü haline getirilmesinin, kamusal yarar ile bireyin mülkiyet hakkının korunmasındaki bireysel yarar arasında kurulması gereken makul dengenin malik aleyhine orantısız bir biçimde zedelenmesine yol açmadığı, bu durumda, başvuranın mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin ölçülü olduğu, değerlendirilmektedir.
24. Kaldı ki, söz konusu alanda 3194 sayılı Kanununun 18 inci maddesi uyarınca gerçekleştirilecek arazi ve arsa düzenlemesi işlemlerinde bahsi geçen parselden düzenleme ortaklık payı (DOP) kesintisi yapılırken daha önce yapmış olduğu (yol veya park) terklerinin hesaba katılacağı, dolayısı ile malikin muvafakati ile yapmış olduğu terklerin imar uygulaması esnasında terki yapan parseller lehine kullanılacağı, ayrıca 2011 yılında Van ilinde meydana gelen deprem afetinden sonra 2013 yılında Bakanlık Makamı Oluru ile onaylanan Van Merkez ve Çevresi İlave -Revizyon İmar Planının 28.02.2013-29.03.2013 tarihleri arasında Van
Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce, 08.03.2013-08.04.2013 tarihleri arasında da Van
Belediye Başkanlığınca askı ilana çıkartıldığı, başvuran tarafından anılan planlara askı-ilan sürecinde herhangi bir itiraz yapılmadığı, diğer 20.000 adet itirazın da değerlendirilmesi sonucu söz konusu planın 29.08.2013 tarihli ve … sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile revize edildiği, söz konusu planın 04.09.2013-03.10.2013 tarihleri arasında da Van Valiliği Çevre ve Şehircilik
İl Müdürlüğü tarafından askı ilana çıkartıldığı, başvuran tarafından anılan planlara askı-ilan sürecinde yine itiraz edilmediği, söz konusu parsel için 29.08.2013 tarihli ve … sayılı Bakanlık
Makamı Oluru ile onaylanan imar planının kesinleştiği, anlaşılmaktadır.
25. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyete konu edilen işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. C. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 26. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde, makul sürede karar verme, hesap verilebilirlik, şeffaflık, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine ve kanunlara uygunluk ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
27. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Van İdare Mahkemesi’ne yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE
Kararın BAŞVURANA, EDREMİT BELEDİYE BAŞKANLIĞI’na ve ÇEVRE VE
ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI MEKANSAL PLANLAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi