TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7254-S.11064
BAŞVURU NO : 2019/4794
KARAR TARİHİ : 19/08/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAPANCA BELEDİYE BAŞKANLIĞI
SAKARYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Taşınmazının imar planlarında kamu hizmetleri fonksiyonuna ayrılması nedeniyle oluşan mağduriyetin giderilmesi istemine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 25/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Sakarya ili, Sapanca ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı 750,08 m2 yüzölçümlü taşınmazın maliki olduğunu, taşınmazının 250 m2sinin imar yolunda kaldığını, yola terk etmesi halinde imar durumu belgesinin düzenlenebileceğinin Sapanca Belediye’since ifade edildiğini belirterek, imar planının uygulanarak taşınmazının kamulaştırılmasını veya
3194 sayılı kanunun 18. maddesinin uygulanarak mağduriyetinin giderilmesi hususunda
gereğini talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın 22.4.2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazısı ekinde yer alan belgelerde özetle, 2.1. Başvuruya konu parselin, Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 13.05.2013 tarihli ve
… sayılı kararı ile onaylanan meri Sapanca İlçesi 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı’nda kısmen
25 metrelik yol alanında, kısmen ticaret alanında, kısmen II. konut gelişme konut alanı
gösteriminde kaldığı; 2.2. Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 11.11.2013 tarihli ve … sayılı kararı ile onaylanan meri 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı’nda ise kısmen yol alanında, kısmen
TAKS/KAKS=0.30/0.90, 3 katlı ayrık nizam yapılaşma şartlarında M1 ticaret alanında, kısmen de Emsal=0.30 hmax=6.50m, min. İfraz 750 m² şartlarında 2. konut az yoğunluklu gelişme konut alanında kaldığı; 2.3. Planlama evveliyatında söz konusu parselin, Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi’nin
11.01.2010 tarihli ve 1/18 sayılı kararı ile onaylanan, yürürlükte bulunmayan Sapanca ilçesi
1/5000 ölçekli Nazım İmar Planında 25 kişi/hektar gelişme konut alanı gösteriminde, Sakarya
Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 14.06.2010 tarihli ve 7/267 sayılı kararı ile onaylanan ve yürürlükte bulunmayan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı’nda Emsal=0.20, hmax=6.50, min. ifraz 750 m² yapılaşma şartlarında gelişme konut alanı gösteriminde kaldığı; 2.4. TCDD Genel Müdürlüğü’nün il genelini kapsayan Bölgesel Projesinin bir etabı olan
“Sapanca Yüksek Hızlı Tren Garı Projesi” ile bu projenin getireceği ek trafik ve dolaşım yükünün eski planlardaki ulaşım ve arazi kullanım kararlarıyla karşılanmasının mümkün olamayacağı öngörülerek Kuzey-Güney hattında yeni bir 2. Derece Yol Bağlantısı ve Ticaret
Alanı planlandığı; 2.5. Başvuranın taşınmazının henüz yatırım programına (kamulaştırma planı) dâhil edilmediği, başvuranın taşınmazı için, ‘‘yola terk talep edilmeksizin’’ imar durum belgesinin düzenlenmesi
/ inşaat izni verilmesinin 3194 sayılı İmar Kanununun 15. ve 16. maddelerine istinaden hukuken mümkün olmadığı; 2.6. Başvuranın taşınmazının bulunduğu bölgede 3194 sayılı İmar Kanununun 18. madde uygulaması yapma yetkisinin Sapanca Belediyesine ait olduğu; 2.7. Başvuranın bahse konu talebine ilişkin Belediyelerine başvurması halinde, taşınmazının kamulaştırma programına alınarak kamulaştırma çalışmalarına başlanarak mağduriyetinin giderileceği; Açıklamalarına yer verilmiştir.
3. Sapanca Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü’nün 24.4.2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazısı ve ekinde yer alan belgelerin incelenmesinden, 3.1. Sapanca Belediyesi’nin 03.08.2011 tarihli ve … sayılı Encümen Kararı ile, başvuruya konu taşınmazın kök parseli olan Sakarya ili, Sapanca ilçesi, … mahallesi, … ada, … parselin imar planına göre yolda ve park alanında kalan kısımlarının kamu yararına bedelsiz terkinden sonra
3194 sayılı İmar Kanununun 15. ve 16. Maddelerine istinaden 9 kısma ifrazına karar verildiği;
3.2. Bu doğrultuda, Sakarya ili, Sapanca ilçesi, … mahallesi, … ada, … parsel sayılı 11259 m2 yüzölçümlü taşınmazın Sakarya Kadastro Müdürlüğü’nün 7.9.2011 tarih ve 556 sayılı raporu gereğince miktarının 11285,33m2 olarak düzeltilmesinden sonra 2164.44 m2lik kısmının bila bedel yola terkin edildiği; 792.93 m2lik kısmı ile 464,31m2lik kısmının bila bedel parka terkin edildiği, kalan kısmın 9 kısma ayrılarak tapuya tescil edildiği; 3.3. Başvuruya konu Sakarya ili, Sapanca ilçesi, … mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın, … ada … parsel sayılı taşınmazın 14.10.2011 tarihinde … yevmiye no ile yapılan düzeltme, yola-parka terk, ifraz ve cins değişikliği işlemleri (par. 3.1) sonucunda oluştuğu; Hususları tespit edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”; 4.2. “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35. maddesinde, “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”; 4.3. “Kamulaştırma” başlıklı 46. maddesinin birinci fıkrasında, “Devlet ve kamu tüzel kişileri; kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını, kanunla gösterilen esas ve usullere göre, kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idarî irtifaklar kurmaya yetkilidir.”; 5. 03/05/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu 5.1. “Amaç” başlıklı 1. maddesinde, “Bu Kanun, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.”; 5.2. “İmar programları, kamulaştırma ve kısıtlılık hali:” başlıklı 10. maddesinde, “Belediyeler; imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar… Beş yıllık imar programları sınırları içinde kalan alanlardaki kamu hizmet tesislerine tahsis edilmiş olan yerleri ilgili kamu kuruluşları, bu program süresi içinde kamulaştırırlar. Bu amaçla gerekli ödenek, kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulur. İmar programlarında, umumi hizmetlere ayrılan yerler ile özel kanunları gereğince kısıtlama konulan gayrimenkuller kamulaştırılıncaya veya umumi hizmetlerle ilgili projeler gerçekleştirilinceye kadar bu yerlerle ilgili olarak diğer kanunlarla verilen haklar devam eder.”; 5.3. “İfraz ve tevhid:” başlıklı 15. maddesinde (ifraz işleminin gerçekleştiği 14.10.2011 tarihinde yürürlükte olan madde metni), “İmar planlarına göre yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gibi umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına veya tevhidine izin verilmez. İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır. …”; 5.4. “Parselasyon planlarının hazırlanması:” başlıklı 18. maddesinde, “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile yol fazlaları ile kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır. …”; 6. 04/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 6.1.“Amaç ve kapsam” başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Kanun; kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların, Devlet ve kamu tüzelkişilerince kamulaştırılmasında yapılacak işlemleri, …karşılıklı hak ve yükümlülükler ile bunlara dayalı uyuşmazlıkların çözüm usul ve yöntemlerini düzenler.”; 6.2. Ek 1. maddesinin birinci fıkrasında, “(Ek: 20/8/2016-6745/33 md.) Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufu hukuken kısıtlanan taşınmazlar hakkında, uygulama imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıllık süre içerisinde imar programları veya imar uygulamaları yapılır ve bütçe imkânları dâhilinde bu taşınmazlar ilgili idarelerce kamulaştırılır veya her hâlde mülkiyet hakkını kullanmasına engel teşkil edecek kısıtlılığı kaldıracak şekilde imar planı değişikliği
yapılır/yaptırılır. (İptal: Anayasa Mahkemesinin 20/12/2018 tarihli ve E.:2016/181 K.:
2018/111 sayılı Kararı ile)”; 6.3. Geçici Madde 11- (Ek: 20/8/2016-6745/34 md.) (İptal birinci fıkra: Anayasa
Mahkemesinin 28/3/2018 tarihli ve E: 2016/196 ve K: 2018/34 sayılı kararıyla.) (İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesinin 28/3/2018 tarihli ve E: 2016/196 ve K: 2018/34 sayılı kararıyla.)
7. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”; 8. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “Tavsiye kararı” başlıklı 32. maddesinde, “İnceleme ve araştırma sonucunda şikâyetin yerinde olduğu kanaatine varılması hâlinde tavsiye kararı verilir…”; Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi incelemesi neticesinde, Anayasa ile güvence altına alınan “mülkiyet hakkına saygı” ilkesinin korunmasını teminen, başvuruya konu taşınmazın bulunduğu alana yönelik imar programı veya imar uygulamasının yapılarak bütçe imkânları dâhilinde taşınmazın kamulaştırılması veya başvuranın ilgili mevzuatına uygun olarak yapacağı başvuruya istinaden, mülkiyet hakkını kullanmasına engel teşkil edecek kısıtlılığı kaldıracak şekilde imar planı değişikliği yapılması; hususlarında, Sapanca Belediye Başkanlığı’na ve Sakarya Büyükşehir
Belediye Başkanlığı’na tavsiyede bulunulması yönünde hazırladığı karar önerisini Kamu
Başdenetçisi’ne sunmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran özetle, Sakarya ili, Sapanca ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı 750,08 m2 yüzölçümlü taşınmazının 250 m2sinin imar yolunda kaldığından bahisle tasarruf hakkının kısıtlanması nedeniyle imar planının uygulanarak taşınmazının kamulaştırılmasını veya 3194 sayılı kanunun 18. maddesinin uygulanarak mağduriyetinin giderilmesi hususunda gereğini talep etmiştir.
11. İlgili Belediyesince gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, başvuruya konu parselin geldiği kök parselin (Sakarya ili, Sapanca ilçesi, … mahallesi, … ada, … parsel)
Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 11.01.2010 tarihli ve 1/18 sayılı kararı ile onaylanan, Sapanca ilçesi 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planında ve Sakarya Büyükşehir Belediye
Meclisi’nin 14.06.2010 tarihli ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar
Planı’nda gelişme konut alanı gösteriminde kaldığı; taşınmaz maliklerinin ifraz talebi üzerine
Sapanca Belediyesi’nin 03.08.2011 tarihli ve … sayılı Encümen Kararı ile taşınmazın imar planına göre yolda ve park alanında kalan kısımlarının kamu yararına bedelsiz terkinden sonra
3194 sayılı İmar Kanununun 15. ve 16. Maddelerine istinaden 9 kısma ifrazına karar verildiği;
başvuruya konu Sakarya ili, Sapanca ilçesi, … mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın, … ada … parsel sayılı taşınmazın 14.10.2011 tarihinde 3951 yevmiye no ile yapılan düzeltme, yola-parka terk, ifraz ve cins değişikliği işlemleri sonucunda oluştuğu; hâlihazırda söz konusu parselin Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 13.05.2013 tarihli ve 5/189 sayılı kararı ile onaylanan meri Sapanca İlçesi 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı’nda kısmen 25 metrelik yol alanında, kısmen ticaret alanında, kısmen II. konut gelişme konut alanı gösteriminde kaldığı; Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 11.11.2013 tarihli ve … sayılı kararı ile onaylanan meri 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı’nda ise kısmen yol alanında, kısmen
TAKS/KAKS=0.30/0.90, 3 katlı ayrık nizam yapılaşma şartlarında M1 ticaret alanında, kısmen de Emsal=0.30 hmax=6.50m, min. ifraz 750 m² şartlarında 2. konut az yoğunluklu gelişme konut alanında kaldığı; taşınmazın dahil olduğu 1/1000 ölçekli Sapanca (Merkez) Revizyon
İmar Planının Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin 08.12.2014 tarih ve 13/404saayılı kararı ile onayladığı, başvuranın taşınmazının henüz yatırım programına (kamulaştırma planı) dâhil edilmediği, hususları tespit edilmiştir.
12. Bilindiği üzere, Anayasanın 35 inci maddesinde, herkesin mülkiyet hakkına sahip olduğu ve bu hakkın ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabileceği hüküm altına alınmış olup,
46 ncı maddesinde ise özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamının veya bir kısmının
kamu yararının gerektirdiği hallerde, kanunla gösterilen esas ve usullere göre kamulaştırılabileceği düzenlemesine yer verilmiştir. Anayasanın 46 ıncı maddesindeki düzenlemeye benzer şekilde 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu ile de kamu yararının gerektirdiği hallerde özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamının veya bir kısmının devlet ve kamu tüzel kişilerince kamulaştırılabileceği hüküm altına alınmıştır.
13. 20/08/2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma
Kanununa eklenen Ek 1 inci maddesi ile ise uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufu hukuken kısıtlanan taşınmazlar için uygulama imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıllık süre içerisinde imar programları veya imar uygulamalarının yapılacağı, bütçe imkânları dâhilinde bu taşınmazların ilgili idarelerce kamulaştırılacağı veya her hâlde kişilerin mülkiyet hakkını kullanmasına engel teşkil edecek kısıtlılığı kaldıracak şekilde imar planı değişikliği yapılacağı/yaptırılacağı hüküm altına alınmıştır.
14. 3194 sayılı İmar Kanunuyla, yerleşim yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla aynı Kanunun 7 nci ve 8 inci maddesiyle belirli nüfusu aşan belediyelere imar planlarını hazırlama ve yürürlüğe koyma yükümlülüğü getirilmiş olup, 10 uncu maddesinde de belediyelere, imar planlarını uygulamak üzere belirtilen süre içinde imar programı hazırlama; ilgili yatırımcı kamu kuruluşlarına ise imar programlarında kendi görev alanlarındaki kamu hizmetine tahsis edilmiş özel mülkiyete konu taşınmazları kamulaştırma yükümlülüğü getirilmiştir.
15. Mülkiyet hakkına müdahaleler en yaygın olarak uygulama imar planları ile yapılmakta olup, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 15/12/2010 tarihli ve E:2010/5-662, K:2010/651 sayılı kararında, “…uzun yıllar programa alınmayan imar planının fiilen hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı İdarenin, malikin taşınmaz üzerindeki tasarruf hakkını belirsiz bir süre için kullanılamaz hale getirdiği, dolayısıyla malikin taşınmazdan mülkiyet hakkının özüne uygun şekilde yararlanma olanağı kalmadığı, taşınmaz malikinin mülkiyet hakkının hukuksal bir nedene dayanılmadan İdarece engellendiği” tespitinde bulunmuştur. Benzer şekilde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de 13331/07 başvuru nolu 11 Ocak 2011 tarihli “Hakan ARI – Türkiye” davasında, başvuranın mülkiyet hakkına yönelik müdahalenin 2002 yılından, yani imar izni talebinde bulunduğu ve idarenin taşınmazını okul inşası için tahsis ettiğini öğrendiği tarihten bu yana sürdüğünün altını çizmiş ve “idarenin belirtilmeyen bir tarihte yapacağı kamulaştırmaya dek araziye getirilen imar yasağı sebebiyle başvuranın mülkiyet hakkından tam anlamıyla yararlanmasının engellendiğini, arazinin satış şansı da dâhil, sonucu itibarıyla taşınmazın değerini hatırı sayılır ölçüde azalttığını, maliklerin kamu yararının gerekleri ile mülkiyet hakkı arasında gözetilmesi gereken adil dengeyi bozan alışılmışın dışında ve ölçüsüz bir yüke katlanmak zorunda kaldıkları” yönünde bir tespitte bulanarak AİHS Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıştır.
(Corpus Mevzuat ve İçtihat Programı, Erişim 13/02/2018).
16. Anayasa ve uluslararası sözleşmelerde mülkiyet hakkını korumaya yönelik yer verilen düzenlemeler ve Mahkemelerin benzer uyuşmazlıklara ilişkin içtihatları genel olarak ele alınıp değerlendirildiğinde, özel mülkiyet hakkının korunması gereken temel insan hakları arasında olduğu, idareler eliyle mülkiyet hakkına müdahalede bulunulabileceği ancak, bu müdahalede
“kamu yararı” , “kanuni düzenleme” ve “ölçülülük” ya da “orantılılık” gibi uluslararası hukukun genel ilkelerinin varlığının dikkate alınması gerektiği, aksi durumda müdahalenin mülkiyet hakkı ihlaline neden olacağı sonucuna ulaşılmaktadır. Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesi “Sporrong ve Lönnroth (İsveç)” davasında uzun süreli kamulaştırma şerhleri ve imar yasakları ile karşı karşıya kalan mülk sahiplerinin mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddiasıyla yaptıkları başvuruya ilişkin incelemesinde, mülkiyet hakkına herhangi bir müdahalenin haklı gösterilebilmesi için bunun kamu veya genel çıkarlar doğrultusunda meşru bir amaca hizmet etmesi gerektiğini, fakat bunun yeterli olmadığını, Mahkemece ayrıca toplumun genel çıkarlarının gerekleri ile bireyin temel haklarının korunması gereği arasında adil dengenin korunup korunmadığının belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir (http://www.inhak.adalet.gov.tr/inhak_bilgi_bankasi/el_kitaplari/mulikyet_kilavuz.pdf, 13/2/2018).
17. Yukarıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuat, ulusal ve uluslararası mahkemelerin benzer uyuşmazlıklara ilişkin verdiği kararlar ışığında başvuruya konu talep değerlendirildiğinde, başvuruya konu taşınmazın hâlihazırda söz konusu parselin Sakarya
Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 13.05.2013 tarihli ve … sayılı kararı ile onaylanan meri
Sapanca İlçesi 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı’nda kısmen 25 metrelik yol alanında, kısmen ticaret alanında, kısmen II. konut gelişme konut alanı gösteriminde kaldığı; Sakarya
Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 11.11.2013 tarihli ve 12/338 sayılı kararı ile onaylanan meri 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı’nda ise kısmen yol alanında, kısmen
TAKS/KAKS=0.30/0.90, 3 katlı ayrık nizam yapılaşma şartlarında M1 ticaret alanında, kısmen de Emsal=0.30 hmax=6.50m, min. ifraz 750 m² şartlarında 2. konut az yoğunluklu gelişme konut alanında kaldığı; taşınmazın dahil olduğu 1/1000 ölçekli Sapanca (Merkez) Revizyon
İmar Planının Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin 08.12.2014 tarih ve 13/404 sayılı kararı ile onayladığı, başvuranın taşınmazının henüz yatırım programına (kamulaştırma planı) dâhil edilmediği, Büyükşehir Belediyesince başvuranın bahse konu talebine ilişkin Belediyelerine başvurması halinde, taşınmazının kamulaştırma programına alınarak kamulaştırma çalışmalarına başlanarak mağduriyetinin giderileceği yönündeki açıklamada bulunulduğu hususları gözetildiğinde, Anayasa ile güvence altına alınan “mülkiyet hakkına saygı” ilkesinin korunmasını teminen ilgili idarelere tavsiyede bulunmak gerekmiştir.
B. İyi Yönetim İlkelerine Uygunluk Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Sakarya Büyükşehir Belediyesi’nin Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazılarının süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği değerlendirildiğinden idarenin iyi yönetim ilkelerinden, “nezaket”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun davrandığı; öte yandan Sapanca Belediyesi’nin Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevap göndermediği, tekiden yazılan yazılara da yanıt vermediği gözetildiğinde idarenin iyi yönetim ilkelerinden “nezaket”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun davranmadığı değerlendirilmiş olup, Sapanca Belediyesi’nden bundan böyle bu ilkelere uygun hareket etmesi beklenmektedir. Ayrıca, mülkiyet hakkına saygı ilkesinin korunmasını teminen ilgili idarelerden 3194 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanunun ilgili hükümlerini ivedilikle uygulamaları beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Sakarya
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜ ile “mülkiyet hakkına saygı ilkesi”nin korunmasını teminen, 1. Başvuruya konu taşınmazın bulunduğu alana yönelik imar programı veya imar uygulamasının yapılarak bütçe imkânları dâhilinde taşınmazın kamulaştırılması; 2. Veya başvuranın ilgili mevzuatına uygun olarak yapacağı başvuruya istinaden, mülkiyet hakkını kullanmasına engel teşkil edecek kısıtlılığı kaldıracak şekilde imar planı değişikliği yapılması; Hususlarında, SAPANCA BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA VE SAKARYA
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar üzerine tesis edilecek
işlemin veya eylemin 30 (otuz) gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın, BAŞVURANA, SAPANCA BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA VE SAKARYA
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi