|
ÖZET: Bu Yargıtay kararı, bir borçlunun beş taşınmazın ihalesinin feshi talebi üzerine yapılan hukuki değerlendirmeyi içermektedir. İlk Derece Mahkemesi, borçlunun şikayetini reddederek %5 oranında para cezası vermiş, ancak bu karar istinaf aşamasında da onanmıştır. İcra Hukuku açısından, İİK’nın 129. maddesi gereğince, taşınmazların satış bedelinin, tahmin edilen kıymetin %50’sini aşması gerektiği belirtilmiştir.
Somut olayda, taşınmazların satışında yapılan masrafların toplamı, muhammen bedelin %50’sini karşılamadığı için ihalenin feshi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Mahkeme, taşınmazın kıymet takdiri ve diğer masrafları dikkate almadığı için hatalı bir karar vermiştir. Yargıtay, bu durumu değerlendirerek, İlk Derece Mahkeme kararının bozulmasına ve ihalenin feshine karar verilmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu karar, icra hukuku uygulamalarında masrafların dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır. |
12. Hukuk Dairesi 2024/2445 E. , 2024/4364 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
DAVACILAR/BORÇLULAR : …, … Beyaz Eşya Halı Mobilya İnşaat Temizlik Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi
DAVALI/ALACAKLI
İHALE ALICISI : …
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/borçlu … tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;
Şikayetçi/borçlunun beş adet taşınmaza ilişkin ihalenin feshi istemiyle icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, şikayetin esası incelenerek reddine ve ihale bedelleri üzerinden %5 oranında para cezasına karar verildiği, borçlu tarafından İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, bu kararın borçlu tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır.
İİK’nın 129. maddesi göndermesi ile taşınmazlar hakkında da uygulanan 115. maddesinde, arttırma bedelinin, malın tahmin edilen kıymetinin yüzde ellisini bulması ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan diğer alacaklar o malla temin edilmişse bu suretle rüçhanı olan alacakların mecmuundan fazla olması ve bundan başka paraya çevirme ve paraların paylaştırılması masraflarını aşması gerektiği düzenlemesi yer almaktadır. Satışı istenen taşınmazın kıymetinin takdiri hakkındaki İİK’nın 128/a maddesi, paraya çevirme başlığını taşıyan III. bölümde bulunmaktadır. Bu nedenle taşınmazın kıymetinin belirlenmesi için yapılan keşif ve bilirkişi masraflarının da tıpkı ilan giderleri gibi paraya çevirme masrafı olarak kabulü gerekir.
Birden fazla taşınmazın aynı ilanla satışa çıkarılması halinde, satış bedelinin muhammen bedelin %50’sini ve satış masraflarını karşılayıp karşılamadığının tespiti; toplam paraya çevirme gideri satışı yapılan taşınmaz sayısına bölünmek suretiyle ayrıca müstakil harcamalar var ise bu miktara eklenerek İİK’nın 115. maddesindeki koşullara uygun şekilde satışın gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin belirlenmesi şeklindedir.
Somut olayda, ihalenin feshine konu beş adet taşınmaz için 10.204,64 TL gazete ilan masrafı, 1.400,00 TL kıymet takdir gideri, 886,00 tebligat ücreti olmak üzere toplamda 12.490,64 TL masraf yapıldığı, taşınmaz başına 2.498,12 TL masraf tekabül ettiği anlaşılmıştır.
Buna göre; icra dosyasının incelenmesinde, tapunun … ilçesi, … Mahallesi, 68 parselinde kayıtlı taşınmazın muhammen bedeli olan 315.330,00 TL’nin %50’si 157.665,00 TL’ye 2.498,12 TL gazete ilan masrafının, kıymet takdir gideri ve tebligat ücretinin eklenmesi ile hesap edilen 160.163,12 TL’nin taşınmazın 157.750,00 TL olan ihale bedeliyle karşılanmadığı anlaşılmıştır.
İİK’nın 129/1. maddesi gereğince bu husus tek başına ihalenin feshi nedeni olduğu gibi, mahkemece de re’sen gözetilmelidir.
O halde, İlk Derece Mahkemesince; tapunun … ilçesi, … Mahallesi, 68 parselinde kayıtlı taşınmaz yönünden şikayetin kabulü ile ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken, bu taşınmaz yönünden istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.
SONUÇ :
Şikayetçinin temyiz isteminin kamu düzenine ilişkin resen yapılan inceleme nedeni ile kısmen kabulü ile Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 15/12/2023 tarih ve 2023/1002 E. 2023/1955 K. sayılı kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nun 373/1. maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA,
… İcra Hukuk Mahkemesi’nin 10/05/2023 tarih ve 2022/18 E. 2023/6 K. sayılı kararının re’sen BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.05.2024 gününde oy birliğiyle karar verildi.