Taşocakları işlemleri ve harç tahsil yetkisinin il özel idarelerine ait olduğu ve 6664 ile 2886 sayılı kanunlar arasında çelişki bulunmadığı değerlendirmesi (Danıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Danıştay, taşocaklarıyla ilgili harçların tahsili ve diğer işlemlerin yetkisini belirlemek amacıyla yapılan değerlendirmede, 6664 sayılı Taşocakları Muamelatının Tedviri ve Varidatının Tahsilinin Vilayet Hususi İdarelerine Ait Olduğu Hakkında Kanun’un 1. maddesine atıfta bulunmuştur. Bu madde, taşocaklarının vilayetler tarafından ihale edileceğini ve taşocaklarına ilişkin harçların il özel idareleri tarafından tahsil edileceğini belirtmektedir.

Ayrıca, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun hükümleri ile 6664 sayılı Kanun arasında bir çelişki bulunmadığına ve 2886 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle 6664 sayılı Kanun’un yürürlükten kalkmış sayılacağı sonucuna ulaşmanın hukuken mümkün olmadığına vurgu yapılmıştır.

Sonuç olarak, taşocaklarıyla ilgili her türlü işlemi yapma ve gelirleri tahsil etme yetkisinin il özel idarelerine ait olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, taşocaklarıyla ilgili işlemlerin yürütülmesinde il özel idarelerinin yetkisini net bir şekilde ortaya koymaktadır.

1. Daire         1992/178 E.  ,  1992/189 K.

“İçtihat Metni”

Daire : BİRİNCİ DAİRE
Karar Yılı : 1992
Karar No : 189
Esas Yılı : 1992
Esas No : 178
Karar Tarihi : 23/06/992

TAŞOCAKLARI TÜZÜĞÜNE GÖRE ALINACAK RESİMLERLE HARÇLARIN TAHSİLİNE VE TAŞOCAKLARIYLE İLGİLİ DİĞER İŞLEMLERİ YAPMAYA İL ÖZEL İDARELERİNİN YETKİLİ OLDUĞU HK.

Taşocakları Tüzüğüne göre alınması gereken harçların tahsili ile taşocaklarıyla ilgili diğer işlemleri yapma yetkisinin Maliye ve Gümrük Bakanlığına mı, yoksa il özel idarelerine mi ait olduğu hususunda ortaya çıkan duraksamanın giderilmesi amacıyla istişari düşünce istenilmesi üzerine; Gereği görüşülüp düşünüldü:
6664 sayılı Taşocakları Muamelatının Tedviri ve Varidatının Tahsilinin Vilayet Hususi İdarelerine Ait Olduğu Hakkında Kanunun 1.maddesinde, taşocaklarının, Taşocakları Tüzüğüne göre doğrudan doğruya vilayetler tarafından isteklilerine ihale olancağı, taşocaklarına ilişkin resimlerle harçların Köy Kanunu ile kabul edilen haklar saklı kalmak koşuluyla il özel idareleri tarafından tahsil edileceği belirtilmiş olduğundan, taşocaklarıyla ilgili her türlü işlemleri yapmaya ve gelirleri tahsile il özel idarelerinin yetkili olduğu yadsınamaz.
Öte yandan 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 1.maddesinde genel bütçe ye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyet dışında aynı hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği, 13.maddesinde il özel idarelerine ait ihalelerin il daimi encümenince yapılacağı belirtilmiş, 94.maddesinde de, 2.6.1934 tarih ve 2490 sayılı Kanun ve bu Kanunda değişiklik yapan Kanunlar ve diğer Kanunların (15.7.1964 tarih ve 500 sayılı Kanun ile 22.10.1981 tarih ve 2542 sayılı Kanun hariç) bu Kanuna uymayan hükümlerinin yürürlükten kaldırıldığı hükme yer almıştır.
Görüldüğü üzere, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 94.maddesi, 6664 sayılı Kanunun yürürlükten kaldırıldığına ilişkin herhangi bir hüküm içermediği gibi, 2886 sayılı Kanun ile, kapsamında yer alan idarelerin gereksinim duydukları çeşitli mal ve hizmet alımlarının en uygun koşullarla ve zamanında karşılanması için yapılacak ihalelerin usul ve kuralları düzenlenmekte olduğundan, sözkonusu Kanunun yürürlüğe girmesiyle 6664 sayılı Kanunun yürürlükten kalkmış sayılacağı sonucuna ulaşılması da hukuken mümkün bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle Taşocakları Tüzüğüne göre alınacak resimlerle harçların tahsiline ve taşocaklarıyle ilgili diğer işlemleri yapmaya il özel idarelerinin yetkili olduğu sonucuna varıldı.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1. Daire kararının esas konusuyla ilgili sorular:
– Taşocakları tüzüğüne göre alınacak resimlerle harçların tahsiliyle taşocaklarıyla ilgili diğer işlemleri yapma yetkisi kimdeydi?
Cevap: Maliye ve Gümrük Bakanlığına mı, yoksa il özel idarelerine mi ait olduğu hususunda ortaya çıkan duraksamanın giderilmesi amacıyla istişari düşünce istenilmişti.

2. Daire kararının esas konusuyla ilgili soru:
– Taşocaklarıyla ilgili her türlü işlemleri yapmaya ve gelirleri tahsile yetkili olan il özel idaresi midir?
Cevap: Evet, taşınmazlarla ilgili her türlü işlemleri yapmaya ve gelirleri tahsile yetkili olan il özel idareleridir.

3. Daire kararının esas konusuyla ilgili soru:
– Taşocaklarıyla ilgili diğer işlemler nelerdir?
Cevap: Taşıma işlemleri ile taşocaklarına ilişkin resimlerle harçların tahsili dâhil taşocaklarıyla ilgili her türlü işleme denir.

4. Daire kararının esas konusuyla ilgili soru:
– Taşocakları Muamelatının Tedviri ve Varidatının Tahsilinin Vilayet Hususi İdarelerine Ait Olduğu Hakkında Kanunu hangi maddede taşınmazların ihale edilmesi hususunda açıklanmıştır?
Cevap: 1.maddesinde, taşocaklarının, Taşocakları Tüzüğüne göre doğrudan doğruya vilayetler tarafından isteklilerine ihale edilenağı, taşocaklarına ilişkin resimlerle harçların Köy Kanunu ile kabul edilen haklar saklı kalmak koşuluyla il özel idareleri tarafından tahsil edileceği belirtilmiştir.

5. Daire kararının esas konusuyla ilgili soru:
– Taşocakları Tüzüğüne göre alınacak resimlerle harçların tahsiline ve taşocaklarıyla ilgili diğer işlemlerini yapma yetkisi kimdeydi?
Cevap: Bu yetki, Maliye ve Gümrük Bakanlığına mı, yoksa il özel idarelerine mi ait olduğu hususunda ortaya çıkan duraksamanın giderilmesi amacıyla istişari düşünce istenilmişti.

6. Daire kararının esas konusuyla ilgili soru:
– Taşocaklarıyla ilgili diğer işlemlerini yapma yetkisi kimdeydi?
Cevap: Taşocaklarıyla ilgili her türlü işlemleri yapmaya ve gelirleri tahsile il özel idarelerinin yetkili olduğu yadsınamaz.

7. Daire kararının esas konusuyla ilgili soru:
– 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun hangi maddesinde genel bütçe ye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyet dışında aynı hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği belirtilmiştir?
Cevap: 1.maddesinde bu durum açıklanmıştır.

8. Daire kararının esas konusuyla ilgili soru:
– Taşocaklarıyla ilgili diğer işlemleri yapma yetkisi kimdeydi?
Cevap: Taşocaklarıyla ilgili her türlü işlemlerini yapmaya ve gelirleri tahsile il özel idarelerinin yetkili olduğu yadsınamaz.

9. Daire kararının esas konusuyla ilgili soru:
– Taşocakları Muamelatının Tedviri ve Varidatının Tahsilinin Vilayet Hususi İdarelerine Ait Olduğu Hakkında Kanunu hangi maddesinde taşınmazların ihale edilmesi hususunda açıklanmıştır?
Cevap: 1.maddesinde, taşocaklarının, Taşocakları Tüzüğüne göre doğrudan doğruya vilayetler tarafından isteklilere ihale olancağı, taşocaklarına ilişkin resimlerle harçların Köy Kanunu ile kabul edilen haklar saklı kalmak koşuluyla il özel idareleri tarafından tahsil edileceği belirtilmiştir.

10. Daire kararının esas konusuyla ilgili soru:
– Taşocakları Tüzüğüne göre alınacak resimlerle harçların tahsiliyle taşocaklarıyla ilgili diğer işlemlerini yapma yetkisi kimdeydi?
Cevap: Maliye ve Gümrük Bakanlığına mı, yoksa il özel idarelerine mi ait olduğu hususunda ortaya çıkan duraksamanın giderilmesi amacıyla istişari düşünce istenilmişti.