Tatil günlerinde ruhsat harcı tahsil edilmemesi kamu zararı oluşturur mu, ruhsatsız işyerleri harçtan muaf sayılabilir mi (Sayıştay)

Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı

Denetçi sorgusunda yer alan; … Büyükşehir Belediyesinin sorumluluğundaki alanlarda faaliyetlerde bulunan ve faaliyetlerine hafta sonu da devam eden, Belediyenin de ortağı olduğu … A.Ş.’ ye ait 11 işletmeden Tatil Günleri Çalışma Ruhsat Harcının alınmaması sonucu toplam … TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve yapılan duruşmada hazır bulunan Genel Sekreter Yardımcısı … tarafından yapılan sözlü savunmanın dinlenmesi sonucunda;

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun, Büyükşehir, ilçe ve ilk kademe belediyelerinin görev ve sorumluluklarının anlatıldığı 7’nci maddesinin (d) fıkrasında aynen;

“Büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek.”

denilmektedir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsat Harcını konu edinen 58’nci maddesinde;

“Hafta tatili ve ulusal bayram günlerinde çalışmaları belediyelerce izne bağlı işyerlerine ruhsat verilmesi, Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcına tabidir.”

59’uncu maddesinde;

“Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcının mükellefi kendisine çalışma ruhsatı verilen gerçek veya tüzelkişidir.”

60’ıncı maddesinde;

“(Değişik madde: 30/12/2004 – 5281 S.K./20.mad) Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı, işin mahiyetine göre yılda 20 YTL’den az; 800 YTL’den çok olmamak üzere belediye meclislerince tespit edilir.”

61’inci maddesinde ise;

“Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcının mükellefiyet dönemi, çalışma izninin kullanılacağı takvim yılıdır. Yıl içinde mükellefiyete girilmesi veya işin terk edilmesi hallerinde mükellefiyet, çalışılan süreye inhisar eder. Mükellefiyete girilen veya mükellefiyetten çıkılan ay kesirleri tam ay sayılır.

Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı, makbuz karşılığında peşin olarak alınır. Harcı ödenmemiş ruhsatlar geçerli değildir.”

denilmektedir.

Anılan hükümlere göre, büyükşehir belediyelerinin görev alanına dâhil olan yerlerde işletilecek işyerlerinin ruhsatlandırma ve denetleme faaliyetleri büyükşehir belediyeleri tarafından yürütülecektir. Bu kapsamda, hafta tatili ve ulusal bayram günlerinde çalışmaları belediyelerce izne bağlı işyerlerine verilen ruhsat dolayısıyla bu işyerlerinden Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı tahsil edilmesi gerekmektedir.

Bahse konu olayda ise, her ne kadar Denetçisince düzenlenen sorguya ekli listede yer alan ve Belediyenin de ortağı olduğu … A.Ş.’ ye ait 11 işletmeden Tatil Günleri Çalışma Ruhsatı Harcının alınmaması sonucu toplam … TL kamu zararına neden olunduğu iddia edilmiş ise de, sorumlularca yapılan savunmalar ve gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde söz konusu listede yer alan 11 işletmeden; 4’ünün faaliyette bulunmadığı, 5 işletmeden, bu işletmelerin 2010 yılında işyeri açma ruhsatları bulunmadığı gerekçesiyle 2010 yılı için Tatil Günleri Çalışma Ruhsatı Harcı tahsil edilmediği, kalan 2 işletme için de henüz bir tahsilat gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır. Her ne kadar sorumlularca yapılan savunmalarda, Denetçi sorgusuna ekli listede yer alan 5 işletmeden, bu işyerlerinin 2010 yılında işyeri açma ruhsatları olmaksızın faaliyette bulundukları gerekçesiyle, Tatil Günleri Çalışma Ruhsatı Harcı tahsil edilemediği ileri sürülmekte ise de, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 58’nci maddesi uyarınca hafta tatili ve ulusal bayram günlerinde çalışmaları belediyelerce izne bağlı işyerlerine ruhsat verilmesi Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcına tabi olup anılan Kanun’un 59’uncu maddesinde yer alan; “Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcının mükellefi kendisine çalışma ruhsatı verilen gerçek veya tüzelkişidir” hükmünden ise, söz konusu harcın mükellefinin çalışması ruhsata tabi kişiler olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, yasaya aykırı olarak ruhsatsız çalışan bir işyerinin Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcından muaf olacağını ileri sürmek mümkün bulunmamaktadır. Buna göre, bahse konu olayla ilgili olarak Denetçi sorgusunda listelenen 11 işletmeden, faaliyette olmadığı anlaşılan 4’ü haricinde, Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı tahsil edilmemesinde anılan Kanun hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır. Ancak, tahsilsiz kalan Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harçlarına ilişkin olarak Denetçisince herhangi bir zamanaşımı tespiti de yapılmamıştır.

Bu itibarla; … Büyükşehir Belediyesinin sorumluluk sahasında faaliyet gösteren ve Belediyenin de ortağı olduğu … A.Ş.’ ye ait 11 işletmeden Tatil Günleri Çalışma Ruhsat Harcının alınmadığı iddiasıyla Denetçisince ilişik tutulan toplam … TL’nin;

… TL’si için; bu tutar faaliyette bulunmayan 4 işletmeye ilişkin olduğundan, ilişilecek husus bulunmadığına,

Geriye kalan … TL’si için ise; bu tutar henüz tahsil edilmeyen Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsat Harcına ilişkin olmakla birlikte, bu tutar için Denetçisince zamanaşımı tespiti yapılmadığı ve dolayısıyla da kamu zararı oluşmadığından, bu aşamada dairemizce yapılacak işlem bulunmadığına,

Oy birliğiyle karar verildi.