Teklif mektubu ve icmal belgesi arasındaki fiyat tutarsızlığı teklifin geçersiz sayılmasına neden olur mu (KİK)

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 27.04.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İkmal İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Sertka Müh. Müş. İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.‘nin 16.06.2010 tarih ve 14117 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 05.07.2010 tarih ve 2010/UY.II-1930 sayılı Kararı ile, “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine“karar verilmiştir.

Davacı Sayar İnş. Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul Kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 9 uncu İdare Mahkemesinin 29.09.2010 tarih ve E:2010/1095 sayılı kararı ile,

“4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4. maddesinde; Teklif, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde isteklinin idareye sunduğu fiyat teklifi ile değerlendirmeye esas belge ve/veya bilgiler şeklinde tamamlanmış, aynı Kanunun “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, Yapım işleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ihale tarihinde yürürlükte olan “istenecek Belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinde:

“… Yaklaşık maliyeti eşik değerin;

1)Yarısına kadar olan ihalelerde istenemez,

2)Yarısı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde istenilebilir.

ç) Yaklaşık maliyeti, Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde yapım işleri için öngörülen üst limit tutarına eşit ve üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli istenir.” kuralı yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Kahramanmaraş Sütçü imam Üniversitesi Rektörlüğü’nce açık ihale usulü ile yapılacağı ilan edilen Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İkmal işi inşaatı ihalesinde 27 adet ihale dokümanı satın alındığı, 27.04.2009 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 isteklinin teklif verdiği, 6 isteklinin teklifinin yeterli görülmeyerek değerlendirme dışı bırakıldığı, 3 isteklinin teklifinin uygun bulunduğu ve değerlendirmeye alındığı, yaklaşık maliyetin 9.962.780,29 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyete en yakın teklifi veren davacının teklifinin uygun bulunduğu, ancak ihale yetkilisi tarafından sadece 3 firmanın teklifi geçerli sayıldığından ve bu suretle ihale açısından yeterli rekabetin sağlanamadığından bahisle İhale Komisyonu kararının onaylanmaması üzerine davacı şirketin 27.05.2009 tarihli dilekçe ile yaptığı itirazın 03.06.2009 tarih ve 346/3732 sayılı işlemle reddedilmesi üzerine Gaziantep 1. İdare Mahkemesi’nin 2009/625 esasına kayden dava açıldığı, davanın anılan Mahkemenin 13.11.2009 gün ve E:2009/625, K:2009/1041 sayılı kararı ile reddedildiği; temyiz aşamasında Danıştay Onüçüncü Dairesinin 14.04.2010 gün ve E:2010/876 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması üzerine İhale Komisyonunun 26.05.2010 tarihinde yeniden karar aldığı ve ihalenin yine davacı şirket üzerinde bırakıldığı, bu kararın ihale yetkilisince 25.05.2010 tarihinde onaylandığı, teklifinin geçerli olmaması nedeniyle değerlendirmeye alınmadığı kendisine bildirilen istekli Sertka Müh. Müş. inş. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ihaleyi yapan idareye yaptığı şikayet başvurusunun reddi üzerine davalı idareye itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, Kamu İhale Kurulunca yapılan değerlendirme sonucunda başvuru sahibi olan firmanın değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak belirtilen teklif bedelini gösteren cetvelde fiyat tutarının 7.450.000,00 TL, teklif mektubunda 7.457.720,00 TL olarak gösterilmesi durumunun mevzuat hükümlerine aykırı olmadığı gerekçesi ile düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, anılan işlemin iptali istemi ile bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, ihale sürecinde Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararı sonrasında ihale Komisyonunca alınan karar üzerine Sertka Müh. Müş. İnş. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti’ ne teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığının bildirildiği, anılan şirketin 4734 sayılı Kanunla tanınan şikayet ve itirazen şikayet hakkını kullandığı, şirketin teklif mektubunda teklif fiyatı 7.457.720,00 TL gösterilirken teklifin unsuru olan Teklif Fiyat İcmali belgesinde teklif fiyatının 7.450.000,00 TL olarak gösterildiği, Teklif Hesap Cetvelinin (Teklif Fiyat İcmali belgesinin) teklifin ana bileşenlerini açıklayıcı nitelikte olduğu, dolayısıyla teklif mektubu ile uyumlu olması gerektiği, sözkonusu çelişkinin yolaçacağı duraksama ile teklifi sakat hale getirdiği açık olup anılan teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı gerekçesiyle düzeltici işlem tesis edilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.” şeklinde gerekçe belirtilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulu’nca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle,

1) Kamu İhale Kurulu’nun 05.07.2010 tarih ve 2010/UY.II-1930 sayılı Kararının anılan mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilen bölümleri ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine“ ilişkin hüküm fıkrasının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 1. ve 3. iddialar yönünden 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine, 2. iddia yönünden 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine

Oybirliği ile karar verildi.