|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın, Polis Akademisi Başkanlığı bünyesinde teknisyen olarak çalıştığı ve Eskişehir Anadolu Üniversitesi’nden mezun olduğu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü’nün tekniker unvanı için gerekli mesleki üst öğrenim olarak kabul edilmediği gerekçesiyle zam ve tazminat talebinin reddedildiği belirtilmiştir. İlgili mevzuata göre, teknik hizmetler sınıfında görevli olanların, mesleki üst öğrenim bitirmeleri durumunda zam ve tazminat alabilecekleri, ancak bu öğrenimin Yükseköğretim Kurulu tarafından mesleki üst öğrenim olarak tanınması gerektiği ifade edilmiştir.
Yükseköğretim Kurulu’nun, başvuranın mezun olduğu programın mesleki üst öğrenim olmadığına dair verdiği karar, başvuranın talebinin reddedilmesine neden olmuştur. Ancak, başvurunun kabul edilmesi gerektiği ve başvuranın tekniker unvanı için öngörülen zam ve tazminatlardan yararlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durum, hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum olarak değerlendirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/7759-S.22.11913
BAŞVURU NO : 2022/691
KARAR TARİHİ : 15/06/2022
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : POLİS AKADEMİSİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Tekniker unvanı için öngörülen zam ve tazminatlardan yararlanma talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 13/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Polis Akademisi Başkanlığı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü bünyesinde teknisyen olarak görev yapmakta olduğunu, Eskişehir Anadolu Üniversitesi Açıköğretim
Fakültesinin 2 yıl süreli Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü, Tarım Programından 09.07.2020 tarihinde mezun olduğunu, söz konusu Program mezunlarının YÖK Başkanlığı tarafından tekniker unvanını kullanmasının uygun görüldüğünü, Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü Tarım Programının bulunduğu
Teknik Hizmetler sınıfına ait mesleki bir üst öğrenim olduğundan dolayı tekniker unvanı için öngörülen zam ve tazminatların tarafına da ödenmesini talep ettiğini, Tarım Önlisans mezuniyetinin başvuran açısından mesleki üst öğrenim sayılamayacağı gerekçesiyle talebinin reddedildiğini, bu gerekçenin aksine farklı yönde uygulamalar ile Maliye Bakanlığının görüşlerinin bulunduğunu belirterek bitirmiş olduğu üst öğrenime uygun zam ve tazminatlardan yararlanmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden
2.1. Polis Akademisi Başkanlığının 11.02.2022 tarihli ve E – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 160 Seri Nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin EUygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar bölümünün 3. madde hükmü gereğince söz konusu personelin bitirdiği bölümün mesleki üst öğrenim olup olmadığının Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığına sorulduğu, söz konusu Başkanlıkça “Tarım” önlisans programı mezunu olan ilgilinin ortaöğretim alanı incelendiğinde
Meslek Lisesi Mutfak alanı mezunu olduğundan, ilgili personelin görmüş olduğu öğrenimin mesleki üst öğrenim sayılamayacağına dair karar verildiği ve bu kapsamda başvuranın talebinin reddedildiği
2.2. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 2/2/2022 tarihli ve E sayılı cevabi yazısında, Meslek Yüksekokulları Çalışma Grubu’nun görüşü ile meslek yüksekokullarının ilgili programlarından mezun olacak öğrencilere verilecek unvanlar konusunun 12.09.2012 tarihli
Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelendiği ve Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı’nın görüşü de dikkate alınarak, 2547 Sayılı Kanun’un 2880 Sayılı Kanun’la değişik 43/b maddesi uyarınca, Bitkisel ve Hayvansal Üretim bölümü altında yer alan “Tarım” ön lisans programı mezunlarının “Tekniker” unvanını kullanmasının uygun görüldüğü, 25.12.2019 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında, 2020 YKS’den itibaren uygulanmak üzere Tarım önlisans programının adının Tarım
Teknolojisi programı olarak değiştirilmiş olup Tarım programı ile Tarım Teknolojisi programı eşdeğer sayıldığı.
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü amirdir.
5. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
6. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun
6.1. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinin “II – Teknik Hizmetler Sınıfı” başlıklı bölümünde, “Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatcı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı
Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder.”,
6.2. “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinin “III-Ortak Hükümler” başlıklı fıkrasında, “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının
Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı
Kararı ile yürürlüğe konulur.”
hükmüne yer verilmiştir.
7. 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının b bendinde, “Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim – öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu
Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti
Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir.” hükmü bulunmaktadır.
8. 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun 8.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kanunun amacı, mühendis ve mimarlar dışında kalan teknik personelin; eğitim seviyelerine göre unvan, yetki ve sorumluluklarını belirlemektir.”, 8.2. “Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) (Değişik: 2/12/2016 -6764/50 md.) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara
“teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, …
Unvanı verilir.”, 9. 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin
Karar yürürlüğe konulmuş olup, 9/04/2021 tarihli ve 3809 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile mezkur karar ve eki cetvellerin 2021 yılında da uygulanmaya devam edilmesi kararlaştırılmıştır. 2006/10344 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara
İlişkin Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının e bendinde, “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.” düzenlemesi yer almaktadır.
10. 11/05/2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 160 Seri Nolu Devlet Memurları
Kanunu Genel Tebliğinin “E- Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” başlıklı bölümünde, “3Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde de belirtildiği üzere, kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunan personelden, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirerek, diploma veya çıkış belgelerini kurumlarına ibraz edenlere, intibak işlemlerinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, belgelerin kuruma ibrazını takip eden ay başından geçerli olmak üzere, ita amirlerinden alınacak ödeme onayı ile cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatlar ödenecek, bunlar için ayrıca yıl içinde kontrol işlemi yapılmayacaktır.
Sağlık ve teknik hizmetler sınıflarında yer alan personelin bitirdiği üst öğrenimin mesleki bir üst öğrenim olup olmadığı hususu, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 43 üncü maddesinin (b) bendi uyarınca alınan Yükseköğretim Kurulu kararlarına istinaden tespit edilecektir.” açıklamalarına yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12. Polis Akademisi Başkanlığı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü bünyesinde teknisyen olarak görev yapmakta olan başvuran, Eskişehir Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesinin
2 yıl süreli Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü, Tarım Programından 09.07.2020 tarihinde mezun
olduğunu, söz konusu program mezunlarının YÖK Başkanlığı tarafından tekniker unvanını kullanmasının uygun görüldüğünü, Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü Tarım Programının bulunduğu teknik hizmetler sınıfına ait mesleki bir üst öğrenim olduğundan dolayı tekniker unvanı için öngörülen zam ve tazminatların tarafına da ödenmesini talep ettiğini, Tarım Önlisans mezuniyetinin başvuran açısından mesleki üst öğrenim sayılamayacağı gerekçesiyle talebinin reddedildiğini belirterek bitirmiş olduğu üst öğrenime uygun zam ve tazminatlardan yararlanmayı talep etmektedir.
13. Başvuru konusuna ilişkin ilgili mevzuat gereğince, teknik hizmetleri sınıfına ait kadrolarda görevli olup da bu görevleri ile ilgili olmayan bir üst öğrenimi bitirenler için önceki öğrenim durumlarına ait tazminat oranlarının esas alınacağı, kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere mesleki üst öğrenimleri esas alınarak zam ve tazminat ödeneceği, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenemeyeceği, ilgili personelin bitirdiği üst öğrenimin mesleki bir üst öğrenim olup olmadığı hususunun ise
Yükseköğretim Kurulu kararlarına istinaden tespit edileceği düzenlenmiştir.
14. Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim-öğretim yapan üniversitelerde, eğitim-öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması görevi kapsamında mesleki üst öğrenim belirleme konusunda Yükseköğretim Kurulunun takdir yetkisinin bulunduğu, başvuranın talebi çerçevesinde söz konusu personelin bitirdiği bölümün mesleki üst öğrenim olup olmadığı hususuna ilişkin
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ilgili idareye vermiş olduğu cevabi yazıda, “Tarım önlisans programı mezunu olan ilgilinin ortaöğretim alanı incelendiğinde Meslek Lisesi Mutfak alanı mezunu olduğundan, ilgili personelin görmüş olduğu öğrenimin mesleki üst öğrenim sayılamayacağı” değerlendirildiği görülmektedir.
15. Diğer taraftan, teknik personelin eğitim seviyelerine göre unvan, yetki ve sorumluluklarını belirlemek amacıyla yürürlüğe konulan 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi
Hakkında Kanun gereğince, lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere tekniker unvanı verileceği açık olup, söz konusu Başkanlığın başvuru konusuna ilişkin Kurumumuza iletmiş olduğu yazısında da, 12.09.2012 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında 2547 sayılı Kanunun 2880
sayılı Kanunla değişik 43/b maddesi uyarınca, Bitkisel ve Hayvansal Üretim bölümü altında yer alan
“Tarım” ön lisans programı mezunlarının “Tekniker” unvanını kullanmasına karar verildiği belirtilmiştir.
16. Ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 152 inci maddesinin ve 2006/10344 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı uygulamasına yön vermek amacıyla yürürlüğe konulan 160 Seri Nolu Devlet Memurları
Kanunu Genel Tebliği kapsamında, Maliye Bakanlığı ve mülga Devlet Personel Başkanlığınca verilen çeşitli görüş yazılarında da, teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına dahil kadrolarda bulunan personelin söz konusu hizmet sınıflarına atanabilecek herhangi bir mesleki üst öğrenimi bitirmeleri halinde, kariyerleri için öngörülen zam ve tazminatın ödenmesinde, bitirilen üst öğrenimin kadro göreviyle ilgili olması, kurumun görev alanıyla ilgili olması, veya mevcut mesleki öğrenimin program ve bölüm bazında devamı mahiyetinde bir üst öğrenim olması gibi şartların aranmasına gerek bulunmadığı bulunulan hizmet sınıfına atanabilecek mesleki bir üst öğrenimin bitirilmesinin yeterli olacağı yönünde değerlendirmeler yapılmaktadır. (mülga DPB 19/08/2016-4973 görüşü) (2021/13445 esas sayılı Başvuru dosyası)
17. Bu kapsamda, teknisyen unvanlı kadroda görev yapan başvuranın, Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığının ilgilinin bitirdiği program mezunlarının “tekniker” unvanını kullanabileceğine dair kararı ve bu unvanın teknik hizmetler sınıfına atanabilecek mesleki bir üst öğrenim olması sebebiyle, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara
İlişkin Karar”da tekniker unvanı için öngörülen zam ve tazminatlardan yararlanabileceği değerlendirilmekte olup, başvuranın bu yünde talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmektedir.
18. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; teknisyen olarak görev yapmakta olan başvuranın, bitirdiği program mezunlarının tekniker unvanını kullanabilmesine ve bu unvanın teknik hizmetler sınıfına atanabilecek mesleki bir üst öğrenim olması sebebiyle, tekniker unvanı için öngörülen zam ve tazminatlardan yararlandırılması yönünde ilgili idareye tavsiyede bulunmak gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; başvurana verilen cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenlerle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Teknisyen olarak görev yapmakta olan başvuranın, bitirdiği program mezunlarının tekniker unvanını kullanabilmesi ve bu unvanın teknik hizmetler sınıfına atanabilecek mesleki bir üst öğrenim olması sebebiyle, tekniker unvanı için öngörülen zam ve tazminatlardan yararlandırılması yönünde POLİS
AKADEMİSİ BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanun’un 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, POLİS AKADEMİSİ
BAŞKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde başvurana ve Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Bu kararın BAŞVURANA ve POLİS AKADEMİSİ BAŞKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi