|
ÖZET: Başvuru, Edirne Adliyesi’nde “Bilgisayar Teknikeri” olarak görev yapan bir çalışanın, Adalet Komisyonu tarafından Teknik Hizmetler Sınıfı dışında “Adli Sicil Bürosu”na görevlendirilmesi üzerine yapılmıştır. Başvuran, bu görevlendirmenin yasal mevzuata aykırı olduğunu belirterek itirazda bulunmuş, ancak Edirne Adalet Komisyonu itirazı reddetmiştir. Başvuran, kadrosunun teknik hizmetler sınıfında olduğunu ve bu tür bir görevlendirmenin uygun olmadığını ifade ederek, kararın iptal edilmesini talep etmiştir.
Adalet Bakanlığı, başvuranın geçici olarak görevlendirildiğini ve Edirne Adli Sicil Bürosu’nda bir veri hazırlama ve kontrol işletmeninin bulunmadığı durumlarda yerine bakmak üzere atandığını belirtmiştir. Ancak, başvuranın itirazı sırasında tutum ve davranışları nedeniyle disiplin soruşturması başlatıldığı da ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan görevlendirmenin 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’na aykırı olduğuna kanaat getirerek, başvuranın kadrosuna uygun bir görevlendirme yapılması yönünde Adalet Bakanlığı’na tavsiyede bulunmuştur. Sonuç olarak, başvurunun kabul edilmesiyle birlikte, başvuranın teknik hizmetler sınıfına uygun bir şekilde görevlendirilmesi gerektiği vurgulanmış ve Adalet Bakanlığı’nın bu karar doğrultusunda işlem yapması için 30 gün süre verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/12903-S.24.19480
BAŞVURU NO : 2024/9529
KARAR TARİHİ : 26.11.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
Başvuranın Teknik Hizmetler Sınıfı dışındaki görevlendirilmesinin
BAŞVURUNUN KONUSU :
iptali talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02.08.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda; Edirne Adliyesi bünyesinde Teknik Hizmetler Sınıfında “Bilgisayar
Teknikeri” olarak görev yaptığını, Edirne Adalet Komisyonu’nun 13/06/2024 tarih ve / sayılı
Kararı ile Teknik Hizmetler Sınıfı dışında kalan “Adli Sicil Bürosunda” görevlendirildiğini, bu görevlendirmenin yasal mevzuata aykırı olması nedeniyle 04/07/2024 tarihli dilekçe ile itirazda bulunduğunu ancak Edirne Adalet Komisyonu tarafından, 24/07/2024 tarih ve / Karar sayılı karar ile itirazının reddine karar verildiğini, kadrosunun “Bilgisayar Teknikeri” yani Teknik Hizmetler Sınıfında olduğunu, söz konusu görevlendirmenin ise teknik hizmetler ile alakasının olmadığını, görevlendirme yapılan yere veri girişi yapması gereken kadroda çalışan (genel idari hizmete tabi zabıt kâtibi, veri hazırlama kontrol işletmeni, bilgisayar işletmeni, şef, yazı işleri müdürü gibi) memurların görevlendirilmesi gerekirken teknik hizmetler sınıfına ait kadrodan Teknikerin görevlendirilmesinin 657 Sayılı kanuna aykırı olduğunu ifade ederek Edirne Adalet Komisyonunun 13/06/2024 tarih / sayılı kararının ivedilikle kaldırılarak teknik hizmetler sınıfında görevlendirme yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Adalet Bakanlığının 18/09/2024 tarihli ve – – sayılı yazısında;
2.1. Edirne Adliyesinde bilgisayar teknikeri olarak görev yapan başvuranın Edirne Adli Yargı İlk Derece
Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı’nın vermiş olduğu 13.06.2024 tarih ve / sayılı kararı ile
Edirne Adli Sicil Bürosunda görevli Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni . . .nin yıllık izin, rapor vb.nedenlerle görevde olmaması durumunda yerine bakmak üzere görevlendirildiği,
2.2. Adli sicil teşkilatı birimlerine her 40.000 işe 1 personel olacak şekilde atama yapıldığını, Edirne Adli
Sicil Şefliğinin iş sayısının 18.316 olup, 1 veri hazırlama ve kontrol işletmeninin görev yaptığı,
2.3. Başvuranın 04.07.2024 tarihli dilekçesi ile görevlendirilmesini kaldırılması talebinde bulunduğu, komisyonumuzun vermiş olduğu 24.07.2024 tarih ve / sayılı kararı ile iş ve kadro durumu nedeniyle talebinin reddedildiği,
2.4. Edirne Adli Sicil Bürosunda görevli bir veri hazırlama ve kontrol işletmeni bulunduğu, görevli personelin yıllık izin, rapor vb. nedenlerle görevde olmaması durumunda yerine bakmak üzere başvuranın görevlendirildiği, yapılan görevlendirmeye ilişkin başvuranın itirazı sırasındaki tutum ve davranışlarıyla ilgili olarak tutulan tutanak doğrultusunda disiplin soruşturması başlatıldığı ve halen devam ettiği,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesine göre; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasına göre; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun;
5.1. “Temel ilkeler” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Sınıflandırma: A) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırmaktır.”,
5.2. “ Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinde, “… Bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda gösterilmiştir.
I – GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI: Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Genel İdare
Hizmetleri sınıfını teşkil eder.
II – TEKNİK HİZMETLER SINIFI: Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okulların-dan mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden
mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı
Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder.”
5.3. “Memurun Başka Sınıfta ve Derecesinin Altında Bir Görevde Çalıştırılamayacağı” başlıklı 45 inci maddesinde; “Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamaz.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun kabulü yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, Edirne Adliyesi bünyesinde Teknik Hizmetler Sınıfında “Bilgisayar Teknikeri” olarak görev yaptığını, Edirne Adalet Komisyonu’nun 13/06/2024 tarih ve / sayılı Kararı ile Teknik Hizmetler
Sınıfı dışında kalan “Adli Sicil Bürosunda” görevlendirildiğini, bu görevlendirmenin yasal mevzuata aykırı olması nedeniyle 04/07/2024 tarihli dilekçe ile itirazda bulunduğunu ancak Edirne Adalet Komisyonu tarafından, 24/07/2024 tarih ve / Karar sayılı karar ile itirazının reddine karar verildiğini, kadrosunun “Bilgisayar Teknikeri” yani Teknik Hizmetler Sınıfında olduğunu, söz konusu görevlendirmenin ise teknik hizmetler ile alakasının olmadığını, görevlendirme yapılan yere veri girişi yapması gereken kadroda çalışan (genel idari hizmete tabi zabıt kâtibi, veri hazırlama kontrol işletmeni, bilgisayar işletmeni, şef, yazı işleri müdürü gibi) memurların görevlendirilmesi gerekirken teknik hizmetler sınıfına ait kadrodan Teknikerin görevlendirilmesinin 657 Sayılı kanuna aykırı olduğunu ifade ederek
Edirne Adalet Komisyonunun 13/06/2024 tarih / sayılı kararının ivedilikle kaldırılarak teknik hizmetler sınıfında görevlendirme yapılmasını talep etmektedir.
8. Adalet Bakanlığından istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, Edirne Adliyesinde bilgisayar teknikeri olarak görev yapan başvuranın
Edirne Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı’nın vermiş olduğu 13.06.2024 tarih ve / sayılı kararı ile Edirne Adli Sicil Bürosunda görevli Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni
. . .nin yıllık izin, rapor vb.nedenlerle görevde olmaması durumunda yerine bakmak üzere görevlendirildiği, Adli sicil teşkilatı birimlerine her 40.000 işe 1 personel olacak şekilde atama yapıldığı, Edirne Adli Sicil Şefliğinin iş sayısının 18.316 olup, 1 veri hazırlama ve kontrol işletmeninin görev yaptığı yapılan görevlendirmeye ilişkin başvuranın itirazı sırasındaki tutum ve davranışlarıyla ilgili olarak tutulan tutanak doğrultusunda disiplin soruşturması başlatıldığı ve halen devam ettiği tespit edilmiştir.
9. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile kamu personel rejimine kazandırılan “kadro” kavramı devlet örgütü yapısının oluşturulmasında, kamu hizmet ve faaliyetleri ile bunu yürütecek işgücünün planlanmasında kullanılan hukuksal bir araçtır. Kadro, memurun çalıştığı görev yerini, yapacağı işi, bir
başka ifadeyle yapacağı görevi tanımlaması açısından önemlidir. Sınıflandırma ise; 657 sayılı Kanunda, Devlet kamu hizmetleri görevlerinin ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarının görevlerinin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayrılması şeklinde tanımlanmaktadır.
10. 657 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesinde öngörülen “kadrosuz memur çalıştırılamayacağı” ilkesi ile yine aynı Kanun’un 45 inci maddesinde yer alan “hiçbir memurun sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamayacağı” yönündeki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, personel hukukunda memurun kendi sınıfının içinde ve kadro görevinde çalışmasının temel bir prensip olarak kabul edildiği hususunda kuşku bulunmamaktadır. Bir başka deyişle, kamu personelinin bulunduğu hizmet sınıfı içinde ve kadrosu dışında bir görevde istihdam edilemeyeceği kanunun emredici hükümleriyle öngörülmüş genel bir kural niteliğine haiz bulunmaktadır.
11. Yerleşik yargı kararlarına örnek olarak; Teknisyen kadrosunda bulunmasına rağmen zabıta personeli olarak çalıştırılan davacı tarafından açılan iptal davasında, Samsun 1. İdare Mahkemesi 15.06.2016 gün ve
E:2016/79 K:2016/929 sayılı kararında, davacının teknisyen kadrosunda bulunduğunu, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 45. maddesi uyarınca hiçbir memurun sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamayacağını, dolayısıyla memurun kendi kadro görevinde çalışmasının temel ilke olarak kabul edildiğini vurgulayarak davacının sürekli bir şekilde kadrosu dışı görevlerde (zabıta müdürlüğü veya insan kaynakları müdürlüğü emrinde) istihdam edilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmetmiş, söz konusu karar Samsun Bölge İdare
Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 31.02.2018 tarihli ve E. 2016/532 K. 2018/206 sayılı kararı ile onanmıştır.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; teknik hizmetler sınıfına dahil tekniker unvanına sahip başvuranın, kadrosuna uygun görev yapması gerektiği, bu nedenle kadrosunun bulunduğu hizmet sınıfı dışında olan ve yapılan işin niteliği gereği genel idari hizmetler sınıfında bulunan personelce yürütülebilecek iş ve işlemler ile görevlendirilmesi işleminin 657 sayılı Kanunun 45 inci maddesinde öngörülen hiçbir memurun sınıfı dışında çalıştırılamayacağı yönündeki amir hükme aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyduğu belirlenmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Teknik hizmetler sınıfına dâhil tekniker unvanına sahip başvuranın, kadro ve unvanına uygun görevlendirilmesi gerektiği yönünde ADALET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Adalet Bakanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi