|
ÖZET: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde çalışan başvuran, Teknik Eğitim Fakültesi ve Mühendislik Fakültesi mezunu olarak Ek Özel Hizmet Tazminatının 3.0 katsayısı üzerinden hesaplanmasını talep etmiştir. İdare, başvuranın ek özel hizmet tazminatını tekniker kadrosu üzerinden (2.0) olarak belirlemiştir. Anayasa ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde, memurların hakları ve tazminatlarının belirlenmesi gerekmektedir. 3795 sayılı Kanun, teknik öğretmen unvanı alanların kadro şartı aranmaksızın ek özel hizmet tazminatından yararlanabileceğini belirtmektedir.
Başvuranın durumu, teknik hizmetler sınıfında tekniker kadrosunda görev yapması ve üst öğrenim mezunu olması nedeniyle değerlendirildiğinde, 3795 sayılı Kanun’un sağladığı istisnai durum gereği, unvanının esas alınarak ek özel hizmet tazminatının 3.0 katsayısı üzerinden hesaplanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvuranın, teknik öğretmen unvanı ile ilgili cetvelde belirtilen şartlar çerçevesinde % 3 oranında ek özel hizmet tazminatından yararlandırılması gerektiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın ek özel hizmet tazminatının 3.0 katsayısı üzerinden hesaplanması yönünde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, başvuranın unvanı ve mezuniyet durumu dikkate alınarak hukuka uygun bir değerlendirme ile verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/15403-S.22.23558
BAŞVURU NO : 2022/9531
KARAR TARİHİ : 29/11/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Teknik Eğitim Fakültesi ve Mühendislik Fakültesi mezunu olduğundan bahisle Ek Özel Hizmet Tazminatının 3,0 katsayısı üzerinden ödenmesi taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 04/07/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Konya İl Müdürlüğü emrinde sınıfında
kadrosunda görev yaptığını, 17/01/2014 tarihinde Selçuk Üniversitesi Teknik Eğitim
Fakültesinden ve 26/02/2019 tarihinde Kırıkkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesinden mezun olduğunu, 17/06/2022 tarihinde zam ve tazminatlarının mühendislik ve teknik eğitim fakültesi üst öğrenimine sahip tekniker kadrosuna uygun olarak yeniden değerlendirilmesi için başvurduğunu, başvurusuna cevaben tebliğ edilen 27/06/2022 tarihli yazıda -Hazine ve Maliye Bakanlığının 18/09/2020 tarihli yazısı gerekçe gösterilerek- Ek Özel Hizmet Tazminatı (Arazi Tazminatı) oranının tekniker kadrosu üzerinden (2.0)
yapılmasının uygun olduğunun belirtildiğini ifade etmiş olup, Kamu Denetçiliği Kurumunun 2019/20141 ve 2020/101917 sayılı Tavsiye Kararları ile Devlet Personel Başkanlığının görüşleri doğrultusunda Ek Özel
Hizmet Tazminatının (Arazi Tazminatı) 3.0 katsayısı üzerinden hesaplanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kamu Denetçiliği Kurumunun 28/07/2022 tarihli ve sayılı yazısına istinaden
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 23/08/2022 tarihli ve sayılı yazıda özetle;
2.1) Başvuran hakkında; 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın eki II sayılı “Özel Hizmet
Tazminatı Cetvelinin” (E) Teknik Hizmet Bölümünün 6 ncı sırasında yer verilen düzenleme ile mülga
/
Devlet Personel Başkanlığının 08/09/2016 tarihli ve sayılı, Hazine ve Maliye Bakanlığının 18/09/2020 tarihli ve sayılı görüş yazıları çerçevesinde işlem tesis edilmiş olduğu,
2.2) Başvuranın halen teknik hizmetler sınıfında yer alan Tekniker(Ö) unvanında görev yapmakta olduğu,
Bakanlık personelinin “Mühendis” ve “Tekniker” unvanına atanma şartlarının, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde düzenlendiği, mezkûr
Yönetmelikte “Mühendis” unvanına atanmanın “Fakülte veya yüksekokulların ilgili bölümlerinden mezun olmak” ve “unvan değişikliği sınavında başarı göstermek”, “Tekniker” unvanına atanmanın ise “İki yıl süreli mesleki veya teknik yüksek öğretim mezunu olmak” ve “unvan değişikliği sınavında başarı göstermek” şartlarına bağlı olduğu,
2.3) Başvuranın sahip olduğu; Kırıkkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik
Mühendisliği lisans diplomasının bahsi geçen Yönetmeliğin “Mühendis” unvanına atanmak için gerekli eğitim şartı için yeterli bir mezuniyet belgesi olduğu ve intibak açısından da değerlendirildiği, Selçuk
Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektronik Öğretmenliği lisans diplomasının ise “Tekniker” unvanına atanmak için gerekli eğitim şartı için yeterli bir mezuniyet belgesi olduğu ve intibak açısından da değerlendirildiği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasasının;
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.2) “Genel İlkeler” başlıklı 128 inci maddesinde “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu
tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.
Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.)
Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.
Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1) “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinde “…II. Teknik Hizmetler Sınıfı, Bu Kanunun
kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatcı, ekonomici ve benzeri
ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek
Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder…”,
5.2) “Göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesinin B fıkrasında “(Değişik: 9/4/1990 – KHK-418/2 md.;
İptal: Anayuasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/2 md.) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli
I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurumların 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz…” ,
5.3) “Kapsam” başlıklı 146 ncı maddesinde “Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına
giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.
Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.)
Bu Kanun gereğince ödenecek aylık, taban aylığı, kıdem aylığı zam ve tazminatlar ile diğer ödemeler toplamının brüt tutarı, bulunulan yerde İş Kanunu gereğince işçiler için tespit olunan asgari ücretin aylık tutarından az olamaz: az olması halinde, aradaki fark memurun diğer özlük hakları ile ilgilendirilmeksizin tazminat olarak ödenir.”,
5.4) “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinin “III-Ortak Hükümler” bölümünün birinci
fıkrasında “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları (…) bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur…”,
5.5) Ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “II-Teknik Hizmetler Sınıfı” bölümünde;
UNVANI Derece 1/1/1994’den İtibaren 1/1/1995’den İtibaren
Uygulanacak Ek Uygulanacak Ek
Göstergeler Göstergeler
II- TEKNİK HİZMETLER SINIFI
a) Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli 1 3200 3600 yükseköğretim veren fakülte veya yüksekokullardan 2 2600 3000 mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek 3 1900 2200
Mühendis, Mühendis, Yüksek Mimar ve Mimar ile şehir 4 1450 1600 plancısı ve Bölge Plancısı unvanını almış olanlar 5 1100 1300
6 950 1150
7 850 950
8 750 850
b) (Değişik: 1/5/2003-4856/42/d md.) Kadroları bu 1 2600 3000 sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren 2 1900 2200 fakülte ve yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki 3 1350 1600 hükümlere göre Jeolog, Hidrojeolog, Hidrolog, 4 1300 1500
Jeomorfolog, Jeofizikçi, Fizikçi, Matematikçi, 5 1000 1200
İstatistikçi, Yöneylemci (hareket araştırmacısı), 6 9800 1100
Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve Kimyager 7 800 900 unvanını almış olanlarla Teknik Yüksek Öğretmen 8 700 800
Okulu mezunları, c) Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar 1 2600 3000 dışındaki yüksek öğrenim mezunları ile Yüksek 2 1900 2200
Tekniker ve Tekniker unvanını almış olanlar, 3 1350 1600
4 1300 1500
1000 1200
9800 1100
800 900
700 800
d) Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar 1 1350 1500 dışında kalanlar, 2 1000 1100
3 570 800
4 600 650
6) 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun
“Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesinde “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim
Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “yüksek tekniker”, d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen”, e) (Değişik: 2/12/2016 -6764/50 md.) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis”, Unvanı verilir.
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.”,
7) 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara
İlişkin Kararın;
7.1) “Parasal tutarlar ve kesintiler” başlıklı 2 nci maddesinde “(1) Bu Karara ekli I, II ve III sayılı
cetvellerdeki zam puanları ile tazminat oranlarının ödemeye esas olacak parasal tutarlara çevrilmesinde
aşağıdaki usuller uygulanır:
a) I sayılı Cetvelde yer alan zamların miktarı, Cetvelde gösterilen puanların yan ödeme katsayısı ile çarpılması suretiyle belirlenir. Bu şekilde bulunacak miktarlardan damga vergisi ve gelir vergisi kesilir.
b) II ve III sayılı cetvellerde yer alan tazminatların miktarı, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), cetvellerde gösterilen oranların uygulanması suretiyle belirlenir. Bu suretle belirlenecek miktarlar, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz.
c) II ve III sayılı cetvellere göre ödemeye esas olacak tazminatların oranları, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun “Zam ve tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde sınıf, derece, unvan ve öğrenim durumu itibarıyla yer alan üst sınırları hiçbir şekilde geçemez.”, /
7.2) “Esas alınacak sınıf, kariyer, kadro ve görev unvanları” başlıklı 3 üncü maddesinde “(1) a) I
sayılı Cetvelin (A), (D), (E), (F), (G) ve (H) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (A), (B) ve (D) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde;
1) Kurumların 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerinde yer alan kadro unvanları,
2) Kamu iktisadi teşebbüslerinin 233 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelere göre tespit olunan
kadro unvanları,
3) (1) ve (2) numaralı alt bentler dışında kalan çeşitli mevzuat hükümlerine göre verilmiş unvanlı ve
unvansız kadrolarda, kadro veya görev unvanları, b) I sayılı Cetvelin (B) ve (C) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyeri, c) III sayılı Cetvelde yer alan diğer tazminatların ödenmesinde Cetveldeki düzenlemeler, esas alınır.”,
7.3) “Bazı özel durumlara ilişkin esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinin (e) bendinde “Kurumların teknik
ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.”,
7.4) Karara ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı
sırasında “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.
Ancak, bu şekilde ödenecek ek özel hizmet tazminat toplamı üçer aylık dönemler itibarıyla, a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara …………… : 60 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ………..: 40 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara ……………..: 24 oranlarını aşamaz.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
8) Benzer talepli başvuruya ilişkin Maliye Bakanlığının 06/07/2017 tarihli ve sayılı görüş
yazısında; “Teknik hizmetler sınıfındaki Devlet memurlarına verilecek zam ve tazminatların 657 sayılı
Kanun’un 152 nci maddesi, 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
/
giren “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”ın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 4 üncü maddesinin (e) bendi ve 160 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel
Tebliği’nin “E-Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” bölümünün üçüncü sırasında düzenlendiği, Teknik
Hizmetler Sınıfına dahil “Teknisyen” kadrosunda görev yapan ilgili personelin “aday memur olup olmadığı dikkate alınmaksızın” ve “Mühendis unvanını Teknik Hizmetler Sınıfına dahil Teknisyen kadrosuna ataması yapılmadan önce veya sonra alıp almadığına bakılmaksızın” 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar eki I sayılı
“İş Güçlüğü, İş Riski, Temininde Güçlük ve Mali Sorumluluk Zammı” Cetvelinin “(B) Teknik Hizmetler
Bölümü” 2 nci sırasında mühendisler için öngörülen zamlar ile II sayılı “Özel Hizmet Tazminatı”
Cetvelinin “(E) Teknik Hizmetler” bölümü 1 inci sırasının (b) bendinde mühendisler için öngörülen özel hizmet tazminatından yararlandırılması gerektiğinin değerlendirildiği, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve
Kontrol Kanununun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrası… hükmü kapsamında, başvurana eksik ödendiği anlaşılan zam ve tazminatın faiz dikkate alınmaksızın geriye doğru ödenebileceği, zam ve tazminatın geriye doğru ödenmesinde 5018 sayılı
Kanunun 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ile öngörülen beş yıllık zamanaşımı süresinin dikkate alınması gerektiğinin mütalaa edildiği” ifade edilmiştir.
9) Benzer konulu 2019/15258 no.lu başvuruya ilişkin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Çalışma Genel Müdürlüğünün 16/10/2019 tarihli ve sayılı yazısında; “ 657 sayılı Kanun kapsamında kadro, memurun çalıştığı belli bir görev yerini ifade etmekte olup, yapacağı işle bağlantısının da kurucu unsurudur. Aynı zamanda kadro personelin sayısının, niteliğinin, görev yerinin, unvanının, sınıf ve derecesinin, yükselmesinin, parasal ve özlük haklarının da genel olarak belirleyicisidir.
Ancak, mezkur Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperlerinin söz konusu ek özel hizmet tazminatından faydalanması için sayılan kadrolarda bulunma şartı aranırken 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için özel bir düzenleme bulunması sebebiyle Teknik Yüksek Öğretmen
Okulu (ve bu okulların dönüştürüldüğü Teknik Eğitim Fakültesi) mezunlarının kadro şartı aranmaksızın söz konusu ek özel hizmet tazminatından yararlanmaları mümkün bulunmaktadır. …İl Afet ve Acil Durum
Müdürlüğünde arama kurtarma teknisyeni olarak görev yapmakta iken Marmara Üniversitesi Teknik
Eğitim Fakültesi Metal Öğretmenliği programından mezun olarak teknik öğretmen unvanını ihraz eden ilgilinin, “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” a ekli (II) sayılı Özel Hizmet
Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde %
3 ek özel hizmet tazminatından faydalanabileceği mütalaa edilmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.
10) Kamu Denetçiliği Kurumunun 24/03/2021 tarihli ve 2020/101917 başvuru no.lu Tavsiye
Kararında; teknik hizmetler sınıfında teknisyen kadrosunda çalışmasına ve mühendislik fakültesi mezunu olmasına istinaden, ödenecek olan seyyar görev tazminatlarının ve ek özel hizmet tazminatının mühendis unvanı katsayısı üzerinden ödenmesi talebiyle yapılan başvuruya ilişkin “Başvuranın, Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Karara ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde % 3 ek özel hizmet katsayısından faydalandırılması” yönünde karar verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
11) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Konya İl Müdürlüğü bünyesinde kadrosunda görev yapmakta
olan başvuran tarafından, Teknik Eğitim Fakültesi ve Mühendislik Fakültesi mezunu olduğundan bahisle, Ek Özel Hizmet Tazminatının (Arazi Tazminatı) 3.0 katsayısı üzerinden hesaplanması talep edilmektedir.
13) Anayasa’nın 128 inci maddesinde; memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları,
görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceğine hükmedilmiş, 657 sayılı Kanunun 146 ncı maddesinde; memurlara Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu
Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı öngörülmüştür.
Anılan Kanunun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde ise, hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ne miktarda, hangi usul ve esaslara göre iş güçlüğü, iş riski ve temininde güçlük zammı ile mali sorumluluk ve özel hizmet tazminatı ödeneceğinin Cumhurbaşkanı Kararı ile belirleneceği kuralına yer verilmiştir. Söz konusu düzenlemeye istinaden 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile gerek hizmet sınıfları açısından gerekse kadro ve unvan itibariyle personele ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı ödeneceği kabul edilmiş olup, bahsi geçen Karar ve eki cetvellerin, 27/6/2022 tarihli ve
5756 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 2022 yılında da uygulamaya devam edileceği kararlaştırılmıştır.
14) Mezkûr Kararın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, özel hizmet tazminatının
ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen durumlar hariç olmak üzere personelin işgal ettiği kadrosu ile sınıfı ve kariyerinin esas alınacağı, 4 üncü maddesinin (e) bendinde ise; teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunup da, hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödeneceği, ancak kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıfında bulunup da, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenemeyeceği belirtilerek zam ve tazminatların ödenmesinde personelin bulunduğu kadronun ve kariyerinin esas alınacağı ancak; istisnai durumlarda bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere de mesleki üst öğrenimleri esas alınarak zam ve tazminatların ödenebileceği yine anılan Karar eki (II) sayılı Özel Hizmet
Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında da Kararda sayma suretiyle belirtilen kadrolarda bulunanlar ile 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlara, Kararda tanımı yapılan açık çalışma mahallerinde fiilen görev yapması durumunda hangi katsayı oranından özel hizmet tazminatının ödeneceği hususları düzenlenmiştir.
15) Somut olayda; tekniker kadrosunda görev yapan ve Teknik Eğitim Fakültesi ile Mühendislik Fakültesi
mezunu olan başvuran, ek özel hizmet tazminatı oranının tekniker kadrosu üzerinden (2.0) olarak uygulanmasının uygun olduğunun idare tarafından kendisine belirtildiğini ifade etmektedir. Buna göre başvurana, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar eki (II) sayılı Özel Hizmet
Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasının b) fıkrasında yer alan; 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara: 2,0 düzenlemesine göre ek özel hizmet tazminatı ödenmekte olduğu anlaşılmaktadır.
16) Bu çerçevede; Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararda belirtilen açık
çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara ek özel hizmet tazminatı verilebilmesi için teknik hizmetler sınıfında bulunmak kaydıyla; en az dört yıllık yükseköğrenim görenlerden; başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi unvanları için kural olarak kadroda bulunma şartının öngörüldüğü, ancak 3795 sayılı Kanun uyarınca teknik öğretmen unvanı alanlar için istisnai bir duruma yer verilerek kadroda bulunma koşulu yerine unvanı alma şeklinde düzenleme yoluna gidildiği görülmektedir.
17) Dolayısıyla, Teknik Eğitim Fakültesi mezunu olan başvuranın; -3795 sayılı Kanunda yer alan ‘lise üstü
dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören teknik eğitim fakültesi mezunlarına teknik öğretmen unvanı verileceği’ yönündeki düzenleme gereği- bahsi geçen istisna hükmü kapsamında, kadrosunun değil unvanının esas alınmak suretiyle, ilgili cetvelde yer alan teknik öğretmen unvanı alanlar kapsamında, anılan Cetvelin
Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasının a) fıkrasında yer alan 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara: 3,0 düzenlemesi uyarınca ek özel hizmet tazminatı ödenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
18) Nitekim Kamu Denetçiliği Kurumuna benzer taleple yapılan 2019/15258 no.lu başvuruya ilişkin Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünden alınan 16/10/2019 tarihli ve sayılı görüş yazısında da 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için özel bir düzenleme bulunması sebebiyle Teknik Yüksek Öğretmen Okulu (ve bu okulların dönüştürüldüğü Teknik Eğitim Fakültesi) mezunlarının kadro şartı aranmaksızın söz konusu ek özel hizmet tazminatından yararlanmalarının mümkün olduğundan bahisle, …İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde arama kurtarma teknisyeni olarak görev yapmaktayken Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi
Metal Öğretmenliği programından mezun olarak teknik öğretmen unvanını ihraz eden ilgilinin, Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde % 3 ek özel hizmet tazminatından faydalanabileceği yönünde görüş bildirilmiştir.
19) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Konya İl
Müdürlüğü bünyesinde teknik hizmetler sınıfında tekniker kadrosunda görev yapmakta olan, 2014 yılında
Selçuk Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektronik Öğretmenliği programından ve 2019 yılında
Kırıkkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği programından mezun olarak üst öğrenimi bitirmesi nedeniyle hem teknik öğretmen hem de mühendis unvanına sahip olan başvuranın; Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara ekli (II) sayılı Özel Hizmet
Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde, %
3 oranı üzerinden ek özel hizmet tazminatından yararlandırılmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete
uyarlık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararına ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler Bölümünün
6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde, başvuranın % 3 oranında ek özel hizmet tazminatından
faydalandırılması yönünde SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi