|
ÖZET: Başvuran, Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi mezunu olarak “Tekniker” unvanında çalıştığı süre boyunca ek özel hizmet tazminatının 2,0 katsayısı üzerinden ödendiğini, bu oranın 3,0 katsayısı üzerinden ödenmesi gerektiğini iddia ederek Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurmuştur. İdare, başvuranın tekniker kadrosunda görev yapması nedeniyle talebini reddetmiştir. Ancak, ilgili mevzuat ve içtihatlar incelendiğinde, teknik öğretmen unvanı alanların kadro şartı aranmaksızın ek özel hizmet tazminatından yararlanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu bağlamda, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın görüş yazısında da belirtildiği üzere, teknik hizmetler sınıfında bulunan ve teknik öğretmen unvanı taşıyanların, açık çalışma mahallerinde fiilen görev yapmaları durumunda 3,0 katsayısından ek özel hizmet tazminatı alabilecekleri ifade edilmiştir. Dolayısıyla, başvuranın geçmişe dönük 5 yıllık ek özel hizmet tazminatının 3,0 katsayısı üzerinden hesaplanarak ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İdarenin bu talebi reddetmesi hukuka aykırı bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/84344-S.20.91656
BAŞVURU NO : 2020/93015
KARAR TARİHİ : 20/10/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Ek özel hizmet tazminatının 3.0 katsayısı üzerinden ödenmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 10/08/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı İnşaat ve Emlak
Hizmetleri Daire Başkanlığında Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Yapı Eğitimi
Bölümü (Teknik Öğretmen) mezunu olarak “Tekniker” unvanında teknik hizmetler sınıfında teknik personel statüsünde çalıştığını, görev yaptığı süre içerisinde ek özel hizmet tazminat oranının 3,0 katsayısı üzerinden ödenmesi gerekirken 2,0 katsayısı üzerinden hesaplanarak tarafına ödendiğini, 2006/10344 sayılı Bakanlar kurulu kararı ile Yürürlüğe konulan Devlet
Memurları Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar gereğince ek özel hizmet tazminatı oranının Teknik Öğretmenlere 3,0 katsayısı üzerinden ödenmesi gerektiğinin Kamu Denetçiliği
Kurumunun 21.01.2020 tarihli ve 202071162-S sayılı Tavsiye Kararında da ifade edildiğini iddia ederek, geçmişe dönük eksik ödenen, 5(beş) yılı kapsamak üzere, ek özel hizmet tazminatının 3.0 katsayısı üzerinde hesaplanarak tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi başkanlığı tarafından gönderilen 07/09/2020 tarih ve E. sayılı cevabi yazıda özetle; 657 Sayılı Kanunun 152’nci maddesi ile Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın II sayılı
Cetveli (E) Teknik Hizmetler Bölümü 6’ncı maddesinin “Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır” hükmü uyarınca, Teknik Eğitim Fakültesi (Teknik
Öğretmen) mezunu olmasına rağmen tekniker kadrosunda görev yapan personele kadrosu için öngörülen oranda ek özel hizmet tazminatı ödenmesi gerektiğinin değerlendirildiği,
ifade edilmiştir.
3. Başvuruya konusuyla ilgili benzer başvuruda Kurumumuzun talebine istinaden Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen
E. 2597420 sayılı görüş yazısında; “3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Unvan Verilmesi
Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinde; “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Milli
Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara
“teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “yüksek tekniker”, d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen”, e) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis”, unvanı verilir.
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.” hükmüne yer verilerek mesleki teknik öğretim alanlarına göre teknisyen, tekniker, yüksek tekniker, teknik öğretmen ve mühendis unvanını kimlerin kullanacağı belirtilmiştir.
Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinin “III Ortak Hükümler” bölümünün birinci fıkrasında, “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının
Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur.” hükmü yer almaktadır.
Bu hükme istinaden, 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” yürürlüğe konulmuş, 22/03/2019 tarihli ve
30722 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 848 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla bu Kararın 2019
yılında da uygulanmaya devam edilmesi kararlaştırılmıştır.
Bu hükme istinaden, 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” yürürlüğe konulmuş, 22/03/2019 tarihli ve
30722 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 848 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla bu Kararın 2019
yılında da uygulanmaya devam edilmesi kararlaştırılmıştır.
Mezkur Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün
6 ncı sırasında; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye,
ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.” düzenlemesine yer verilmek suretiyle teknik hizmetlerde sınıfında bulunmak kaydıyla; en az dört yıllık yükseköğrenim görenlerden; başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi kadrolarında bulunanlar ile 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanların yukarıda belirtilen alanlarda çalışanlara çalışılan her gün için %3 oranında ayrıca özel hizmet tazminatı ödenebileceği öngörülmüştür.
657 sayılı Kanun kapsamında kadro, memurun çalıştığı belli bir görev yerini ifade etmekte olup,
yapacağı işle bağlantısının da kurucu unsurudur. Aynı zamanda kadro personelin sayısının, niteliğinin, görev yerinin, unvanının, sınıf ve derecesinin, yükselmesinin, parasal ve özlük haklarının da genel olarak belirleyicisidir. Ancak, mezkur Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet
Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperlerinin söz konusu ek özel hizmet tazminatından faydalanması için sayılan kadrolarda bulunma şartı aranırken 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı
Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için özel bir düzenleme bulunması sebebiyle
Teknik Yüksek Öğretmen Okulu (ve bu okulların dönüştürüldüğü Teknik Eğitim Fakültesi)
mezunlarının kadro şartı aranmaksızın söz konusu ek özel hizmet tazminatından yararlanmaları mümkün bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; Ağrı İl Afet ve Acil Durum
Müdürlüğünde arama kurtarma teknisyeni olarak görev yapmakta iken Marmara Üniversitesi
Teknik Eğitim Fakültesi Metal Öğretmenliği programından mezun olarak teknik öğretmen unvanını ihraz eden ilgilinin, “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin
Karar” a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde % 3 ek özel hizmet tazminatından faydalanabileceği mütalaa edilmektedir.”
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4.1. “Genel İlkeler” başlıklı 128 inci maddesinde “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.”
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zam ve tazminatları” düzenleyen 152 nci maddesinin III ortak hükümler bölümünün birinci fıkrasında; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları, bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının
Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur.”
7. 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 17/04//2006 tarihli ve 2006/10344 saylı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar
Bakanlar Kurulu Kararının,
7.1. “Parasal tutarlar ve kesintiler” başlıklı 2 nci maddesinin 1 inci maddesinin (c)
fıkrasında; “I ve III sayılı cetvellere göre ödemeye esas olacak tazminatların oranları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zam ve tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde sınıf, derece, unvan ve öğrenim durumu itibarıyla yer alan üst sınırları hiçbir şekilde geçemez.”
7.2. “Esas alınacak sınıf, kariyer, kadro ve görev unvanları” başlıklı 3 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinde; “I sayılı Cetvelin (B) ve (C) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyeri, … esas alınır.”
7.3. Kararın 4 üncü maddesinin (e) bendinde; “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.”
7.4. Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.”
8. 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinde; “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “yüksek tekniker”, d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen”, e) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis”, unvanı verilir. Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.”
9. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “İlgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı ödenemeyen borçlar zamanaşımına uğrayarak kamu idareleri lehine düşer.”
hükümleri düzenlenmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Yapı Eğitimi Bölümü (Teknik Öğretmen)
mezunu olarak “Tekniker” unvanında teknik hizmetler sınıfında teknik personel statüsünde çalışan, çalıştığın süre boyunca ek özel hizmet tazminat oranı 2,0 katsayısı üzerinden hesaplanarak tarafına ödenen başvuran, Kamu Denetçiliği Kurumunun 21.01.2020 tarihli ve 202071162-S.20.1836 sayılı Tavsiye Kararı doğrultusunda, geçmişe dönük 5 yıllık ek özel hizmet tazminatının 3.0 katsayısı üzerinden hesaplanarak tarafına ödenmesini talep etmektedir.
12. İlgili idareden temin edilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın talebinin
Teknik Eğitim Fakültesi (Teknik Öğretmen) mezunu olmasına rağmen tekniker kadrosunda görev yapması sebebiyle başvurana kadrosu için öngörülen oranda ek özel hizmet tazminatının ödenmesi gerektiği gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
13. Anayasanın 128 inci maddesinin 2 inci fıkrasında, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği öngörülmüş; 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 146 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında ise, memurlara, Kanun, Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı kurala bağlanmıştır.
14. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152. maddesinde de, hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ne miktarda, hangi usul ve esaslara göre iş güçlüğü, iş riski ve temininde güçlük zammı ile mali sorumluluk ve özel hizmet tazminatı ödeneceğinin Cumhurbaşkanı Kararı ile belirleneceği kuralına yer verilmiştir.
15. Bu hükme istinaden, 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile gerek hizmet sınıfları açısından gerekse kadro ve unvan itibariyle personele ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı ödeneceği kabul edilmiş olup, 2019/2931 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile de bu Kararın 2020 yılında da uygulamaya devam edileceği kararlaştırılmıştır.
16. Mezkur Kararın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen durumlar hariç olmak üzere personelin işgal ettiği kadrosu ile sınıfı ve kariyerinin esas alınacağı, 4 üncü maddesinin (e) bendinde ise; teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunup da, hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödeneceği, ancak kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıfında bulunup da, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenemeyeceği belirtilerek zam ve tazminatların ödenmesinde personelin bulunduğu kadronun ve kariyerinin esas alınacağı ancak; istisnai durumlarda bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere de mesleki üst öğrenimleri esas alınarak zam ve tazminatların ödenebileceği, yine anılan Karar eki (II)
sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında da, Kararda sayma suretiyle belirtilen kadrolarda bulunanlar ile 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlara, Kararda tanımı yapılan açık çalışma mahallerinde fiilen görev yapması durumunda hangi katsayı oranından özel hizmet tazminatının ödeneceği düzenlenmiştir.
17. Somut olayda; Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Yapı Eğitimi Bölümü (Teknik
Öğretmen) mezunu olarak “Tekniker” unvanında teknik hizmetler sınıfında teknik personel statüsünde çalışan, çalıştığın süre boyunca ek özel hizmet tazminat oranı 2,0 katsayısı üzerinden hesaplanarak tarafına ödenen başvuranın, Kamu Denetçiliği Kurumunun 21.01.2020 tarihli ve 202071162-S sayılı Tavsiye Kararı doğrultusunda, geçmişe dönük 5 yıllık ek özel hizmet tazminatının 3.0 katsayısı üzerinden hesaplanarak tarafına ödenmesi talebi ile ilgili idareye başvurduğu, ancak, başvuranın talebinin Teknik Eğitim Fakültesi (Teknik Öğretmen)
mezunu olmasına rağmen tekniker kadrosunda görev yapması sebebiyle kadrosu için öngörülen oranda ek özel hizmet tazminatının ödenmesi gerektiği gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
18. Bu çerçevede konunun değerlendirilmesinde, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün yukarıda ayrıntılı olarak yer verilen görüş yazısında da belirtildiği gibi, Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara ek özel hizmet tazminatı verilebilmesi için teknik hizmetler sınıfında bulunmak kaydıyla; en az dört yıllık yükseköğrenim görenlerden; başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi unvanları için kural olarak kadroda bulunma şartının ön görüldüğü, ancak 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için istisnai bir duruma yer verilerek kadroda bulunma koşulu yerine unvanı alma şeklinde düzenleme yoluna gidildiği, zira Bolu İdare Mahkemesinin benzer konu ile alakalı kararında (Bakınız benzer nitelikteki Bolu İdare Mahkemesinin 2018/1 E. ve 2018/1028 sayılı Kararı) belirttiği gibi kadronun esas alınması halinde teknik öğretmen unvanını alanlar için getirilen bu düzenlemenin uygulama imkanı kalmayacağı, bu nedenle 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için teknik öğretmenlik kadrosunda bulunma şartı aranmadan bahse konu özel hizmet tazminatından faydalanması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
19. Öte yandan, 5018 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinde, ilgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı ödenemeyen borçların zamanaşımına uğrayarak kamu idareleri lehine düşeceği öngörülmektedir. Bu kapsamda, başvuranın anılan maddede öngörülen süre ile sınırlı olmak kaydıyla geçmişe dönük olarak ek özel hizmet tazminatı talep edebileceği görülmektedir.
20. Yukarı anlatılan hususlar, ilgili mevzuat, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, başvuranın iddiaları ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün
Kurumumuza göndermiş olduğu görüş yazısı birlikte değerlendirildiğinde; Gazi Üniversitesi
Teknik Eğitim Fakültesi Yapı Eğitimi Bölümü (Teknik Öğretmen) mezunu olarak “Tekniker” unvanında teknik hizmetler sınıfında teknik personel statüsünde çalışan, çalıştığın süre boyunca ek özel hizmet tazminat oranı 2,0 katsayısı üzerinden hesaplanarak tarafına ödenen başvurana, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin Teknik
Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde, geçmişe dönük 5 yıllık ek özel hizmet tazminatının 3.0 katsayısı üzerinden hesaplanarak ödenmemesine yönelik
İdarece tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvurana, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17.4.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Karara ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin
Teknik Hizmetler Bölümünün 6’ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde geçmişe dönük 5 yılı kapsamak üzere ek özel hizmet tazminatının 3.0 katsayısı üzerinden hesaplanarak ödenmesi yönünde TARIM ve ORMAN BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, TARIM ve ORMAN BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve gereği için TARIM ve ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi