Teknik öğretmen unvanına sahip başvuranın ek özel hizmet tazminatının 3.0 oranında ödenmesi talebi ve kadro şartı aranıp aranmayacağı değerlendirmesi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Bu karar, başvuranın ek özel hizmet tazminatının hangi oran üzerinden ödenmesi gerektiği konusunda bir uyuşmazlık içermektedir. Başvuran, teknik öğretmen unvanına sahip olduğunu belirterek, ek özel hizmet tazminatının 3.0 oranında ödenmesini talep etmiştir. Ancak, Karayolları Genel Müdürlüğü, başvuranın kadro şartı aranmaksızın bu tazminattan yararlanamayacağını, zira unvanının kadro unvanını değiştirmediğini ifade etmiştir.

Yapılan incelemeler sonucunda, başvuranın Teknik Eğitim Fakültesi mezunu olduğu ve teknisyen kadrosunda görev yaptığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, başvuranın teknik öğretmen unvanını almış olması nedeniyle, ek özel hizmet tazminatının 3.0 oranında ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İdarenin, başvuranın talebini reddetmesi hukuka aykırı bulunmuş ve başvurunun kabul edilerek tazminatın 3.0 oranında ödenmesi tavsiye edilmiştir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/10777-S.22.16618

BAŞVURU NO : 2022/3799

KARAR TARİHİ : 24/08/2022

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Ek özel hizmet tazminatının 3.0 oranı üzerinden ödenmesi talebine

BAŞVURUNUN KONUSU :

ilişkindir.

BAŞVURU TARİHİ : 10/03/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; ek özel hizmet tazminatını 3.0 oran üzerinden alan teknik öğretmen unvanına sahip memurlar mevcut olduğunu, kendisinin de aynı durumda bulunduğunu belirterek ek özel hizmet tazminatının 3.0 oran üzerinden verilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden Karayolları Genel Müdürlüğü Strateji

Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen 29/04/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının; Bazı Özel Durumlara İlişkin Esaslar Bölümünde yer alan 4 üncü maddesinin (e) bendinde “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir…” denildiği, (E) Teknik Hizmetler Bölümünün 1.,2.,3. ve 4. sıraları ile ödenecek özel hizmet tazminatlarının düzenlendiği, 6 numaralı fıkra ile kadro unvanlarına göre fiilen yapılan görev karşılığı ödenen istisna ek özel hizmet tazminatı ödemesinin düzenlendiği,

2.2. Diğer yandan 160 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğin “C-II Sayılı Cetvele İlişkin

Açıklamalar” bölümünün 6 ncı sırasının birinci fıkrasında bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadrolarının esas alınacağının ifade edildiği, Söz konusu tebliğin anılan bölümünde, konu ile ilgili olarak örneklere de yer verilmiş olup, 4 sıra numaralı örnekte; “Mühendis kariyerine sahip olmakla birlikte Teknik Hizmetler Sınıfında “Tekniker” kadrosunda görev yapmakta olan personele açık çalışma mahallerinde fiilen çalışması halinde ek özel hizmet tazminatı kadro unvanı esas alınarak her gün için %2 oranında ödenecektir.” denildiği, 2.3. Teknik Hizmet Sınıfında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, istisna olan fiilen görev karşılığı ödenen ek özel hizmet tazminatı oranlarından hangisinin esas alınacağı hakkında Kurumca Maliye Bakanlığının görüşü istendiği, Maliye Bakanlığının da 11/02/2011 tarihli ve 1819 sayılı yazı ile istisna olan fiilen görev karşılığı ödenecek ek özel hizmet tazminatı oranlarının belirlenmesinde, ilgililerin bitirmiş olduğu öğrenim durumuna değil kadro unvanlarına karşılık gelen göstergeler üzerinden ödeme yapılması gerektiğinin belirtildiği, 2.4. İlgililerin dilekçesinde her ne kadar teknik öğretmen unvanı aldığından bahisle kadro şartı aranmaksızın ek özel hizmet tazminatından yararlanma talebinde bulunmuşlar ise de bu unvanı alanların kadro şartı bulunmadan yararlanacağına dair yan ödeme kararnamesinde ve diğer mevzuatta bir hükme rastlanmadığı, 2.5. Başvuranın Karayolları 18.Bölge Müdürlüğünde “Teknisyen” olarak çalışmakta iken, Teknik Eğitim

Fakültesinden mezun olması nedeni ile Kuruma 20/09/2012 tarihinde yapmış olduğu müracaat sonrasında, adı geçenin hizmet değerlendirmesi yapılarak Kurumda “Teknik Öğretmen” kadrosu olmadığı için aynı kadro “Teknisyen” unvanı ile anılan Bakanlar Kurulu Kararının 4 üncü maddesinin (e) bendi gereği İş

Güçlüğü Zammının 525’den 775 puana, Temininde Güçlük Zammının 425’den 975 puana, Özel Hizmet

Tazminatının da %61’den %122 oranına getirildiği, 2.6. Başvuranın aylıklarının 15/10/2012 tarihinden itibaren terfi durumları da dikkate alınarak yeni gösterge ve oranlara göre ödendiği, adı geçenin Teknik Eğitim Fakültesinden mezun olması nedeni ile zam oranları ve özel hizmet tazminatı yükseltilse de Kurumda fiilen Teknisyen kadrosu ile hizmet verdiğinden, fiilen kapalı alan dışında çalıştığı günler için ödenen ek özel hizmet tazminatının her bir gün için %1,2 ve üç aylık toplam %24 oranı üzerinden ödendiği, 2.7. Başvuranın 25/01/2022 tarihinde Karayolları 8.Bölge Müdürlüğüne yazılı müracaat ederek kendisine ödenen ek özel hizmet tazminatı oranının teknisyene ödenen % 1,2 yerine Teknik Öğretmene ödenmesi gereken %3 oranında ödeme yapılmasını talep ettiği, Bölge Müdürlüğünün de konuyu Genel Müdürlüğe ilettiğinden, anılan mevzuat ve Maliye Bakanlığının görüşü doğrultusunda Karayolları 8.Bölge

Müdürlüğüne olumsuz cevap verildiği, 2.8. Başvurana ait atama onayı ve güncel hizmet belgesinin dosya ekinde gönderildiği, 2.9. Adı geçenin bir üst öğrenim olan Teknik Eğitim Fakültesinden mezun olmasının kadro unvanını değiştirmediği, sadece zam oranlarını ve özel hizmet tazminatı oranlarını yükselttiği, kendisinin fiilen

Teknisyen olarak hizmet verdiğinden, fiilen kapalı alan dışında çalışması sonrası istisna olan ek özel hizmet tazminatının kadro unvanına karşılık gelen oran %1,2 üzerinden ödenmesi gerektiği, 2.10. Kurumda teknisyen ve tekniker kadrolarında bulunmakla birlikte, bir üst öğrenim olan, Teknik eğitim fakültesi, matematik bölümü, mühendislik, v.b. mezunu olanların bulunduğu, bunların da zam oranları ve özel hizmet tazminatı oranlarının yükseltilerek ödendiği, istisna olan ek özel hizmet tazminatlarının ise kadro unvanlarına karşılık gelen gösterge üzerinden ödendiği,

2.11. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış herhangi bir dava bulunmadığı, 2.12. Mevzuat hükümlerine ve Maliye Bakanlığının yazısına bakıldığında bu aşamada yapılabilecek bir işlem bulunmadığı; ancak, yeterli boş kadro unvanı gözetilerek, Kurumun personel ihtiyacına göre belirli tarihlerde (bazen yılda bir, bazen iki yılda bir) Kurumumuzda unvan değişikliği sınavları yapıldığı, yazılı sınavda ve mülakatta başarılı olanların öğrenim düzeylerine uygun kadrolara atandığı, Hususları ifade edilmiştir.

3. Başvuru konusuyla ilgili benzer bir başvuruda Kurumumuzun talebine istinaden Aile, Çalışma ve

Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen E. 2597420 sayılı görüş yazısında; 3.1. 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Unvan Verilmesi Hakkında Kanun’un 3 üncü maddesinde; “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Milli Eğitim

Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “yüksek tekniker”, d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen”, e) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis”, unvanı verilir.

Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.” hükmüne yer verilerek mesleki teknik öğretim alanlarına göre teknisyen, tekniker, yüksek tekniker, teknik öğretmen ve mühendis unvanını kimlerin kullanacağının belirtildiği, 3.2. Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinin “III Ortak Hükümler” bölümünün birinci fıkrasında, “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur.” hükmünün yer aldığı, 3.3. Bu hükme istinaden, 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara

İlişkin Karar” yürürlüğe konulduğu, 22/03/2019 tarihli ve 30722 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 848 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla bu Kararın 2019 yılında da uygulanmaya devam edilmesinin kararlaştırıldığı,

3.4. Mezkur Karara ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.

a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2

Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.” düzenlemesine yer verilmek suretiyle teknik hizmetlerde sınıfında bulunmak kaydıyla; en az dört yıllık yükseköğrenim görenlerden; başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi kadrolarında bulunanlar ile 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Kanun’a göre teknik öğretmen unvanı alanların yukarıda belirtilen alanlarda çalışanlara çalışılan her gün için %3 oranında ayrıca özel hizmet tazminatı ödenebileceğinin öngörüldüğü, 3.5. 657 sayılı Kanun kapsamında kadronun; memurun çalıştığı belli bir görev yerini ifade etmekte olup, yapacağı işle bağlantısının da kurucu unsuru olduğu, aynı zamanda kadronun; personelin sayısının, niteliğinin, görev yerinin, unvanının, sınıf ve derecesinin, yükselmesinin, parasal ve özlük haklarının da genel olarak belirleyicisi olduğu; ancak mezkur Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin

Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperlerinin söz konusu ek özel hizmet tazminatından faydalanması için sayılan kadrolarda bulunma şartı aranırken 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı

Kanun’a göre teknik öğretmen unvanı alanlar için özel bir düzenleme bulunması sebebiyle Teknik

Yüksek Öğretmen Okulu (ve bu okulların dönüştürüldüğü Teknik Eğitim Fakültesi) mezunlarının kadro şartı aranmaksızın söz konusu ek özel hizmet tazminatından yararlanmalarının mümkün bulunduğu, 3.6. Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; Ağrı İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde arama kurtarma teknisyeni olarak görev yapmakta iken Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi

Metal Öğretmenliği programından mezun olarak teknik öğretmen unvanını ihraz eden ilgilinin, “Devlet

Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde % 3 ek özel hizmet tazminatından faydalanabileceğinin mütalaa edildiği, Hususları ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;

4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4.2. “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesi; “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.””, 5. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 6. 29/04/1992 tarihli ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Unvan Verilmesi Hakkında Kanun’un

“Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesi; “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim

Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “yüksek tekniker”, d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen”, e) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis”, Unvanı verilir.

Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.” 7. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; 7.1. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesi; “II. Teknik Hizmetler Sınıfı, Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı

Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder” 7.2. “Kapsam” başlıklı 146 ncı maddesi; “Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir. Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu

Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.) Bu Kanun gereğince ödenecek aylık, taban aylığı, kıdem aylığı zam ve tazminatlar ile diğer ödemeler toplamının brüt tutarı, bulunulan yerde İş Kanunu gereğince işçiler için tespit olunan asgari ücretin aylık tutarından az olamaz: az olması halinde, aradaki fark memurun diğer özlük hakları ile ilgilendirilmeksizin tazminat olarak ödenir.” 7.3. “Zam ve tazminatları” düzenleyen 152 nci maddesinin “III- Ortak Hükümler” bölümünün birinci fıkrası; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları, bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının

Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı

Kararı ile yürürlüğe konulur.” 8. 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 saylı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının; 8.1. “Parasal tutarlar ve kesintiler” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi; “II ve III sayılı cetvellere göre ödemeye esas olacak tazminatların oranları, 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununun “Zam ve tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde sınıf, derece, unvan ve öğrenim durumu itibarıyla yer alan üst sınırları hiçbir şekilde geçemez.” 8.2. “Esas alınacak sınıf, kariyer, kadro ve görev unvanları” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi; “ I sayılı Cetvelin (B) ve (C) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyeri, …

esas alınır.” 8.3. “Bazı özel durumlara ilişkin esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi; “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir.

Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.”

8.4. Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırası; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dâhil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dâhil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.

a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2

Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.”

Hükümlerini amirdir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; ek özel hizmet tazminatını 3.0 oran üzerinden alan teknik öğretmen unvanına sahip memurlar mevcut olduğunu, kendisinin de aynı durumda bulunduğunu belirterek ek özel hizmet tazminatının 3.0 oran üzerinden verilmesini talep etmektedir.

11. Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; başvuran her ne kadar teknik öğretmen unvanı aldığından bahisle kadro şartı aranmaksızın ek özel hizmet tazminatından yararlanma talebinde bulunmuş ise de bu unvanı alanların kadro şartı bulunmadan yararlanacağına dair yan ödeme kararnamesinde ve diğer mevzuatta bir hükme rastlanmadığı, başvuranın bir üst öğrenim olan

Teknik Eğitim Fakültesinden mezun olmasının kadro unvanını değiştirmediği ve ek özel hizmet tazminatlarının kadro unvanlarına karşılık gelen gösterge üzerinden hususları ifade edilmiştir.

12. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde; başvuru konusu uyuşmazlığın, ek özel hizmet tazminatı ödemesinin hangi oran üzerinden ödenmesi gerektiği noktasında düğümlendiği görülmektedir.

13. Başvuranın hizmet belgesi ve mezuniyet durumu incelendiğinde; 10/08/2012 tarihinde Karayolları

Genel Müdürlüğü 18. Bölge Müdürlüğü Trafik Güvenliği Başmühendisliğinde haberleşme ve sinyalizasyon teknisyeni (teknisyen) unvanı ile kamu görevine başladığı, 02/10/2017 tarihinden bu yana Karayolları

Genel Müdürlüğü 8. Bölge Müdürlüğünde teknisyen unvanında kamu görevine devam ettiği, öğrenim durumu olarak ise 27/01/2012 tarihinde Muğla Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektronik ve

Bilgisayar Öğretmenliği programından, mezun olduğu bilgisi edinilmiştir.

14. Anayasa’nın 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği öngörülmüş; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 146 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise, memurlara, Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı kurala bağlanmıştır 15. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde de, hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ne miktarda, hangi usul ve esaslara göre iş güçlüğü, iş riski ve temininde güçlük zammı ile mali sorumluluk ve özel hizmet tazminatı ödeneceğinin Cumhurbaşkanı

Kararı ile belirleneceği kuralına yer verilmiştir.

16. Bu hükme istinaden, 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet

Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu

Kararı ile gerek hizmet sınıfları açısından gerekse kadro ve unvan itibariyle personele ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı ödeneceği kabul edilmiş olup, 2022/5756 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile de bu Kararın 2022 yılında da uygulamaya devam edileceği kararlaştırılmıştır.

17. Mezkûr Kararın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen durumlar hariç olmak üzere personelin işgal ettiği kadrosu ile sınıfı ve kariyerinin esas alınacağı, 4 üncü maddesinin (e) bendinde ise; teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunup da, hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödeneceği, ancak kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıfında bulunup da, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenemeyeceği belirtilerek zam ve tazminatların ödenmesinde personelin bulunduğu kadronun ve kariyerinin esas alınacağı ancak; istisnai durumlarda bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere de mesleki üst öğrenimleri esas alınarak zam ve tazminatların ödenebileceği yine anılan Karar eki (II) sayılı Özel Hizmet

Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında da, Kararda sayma suretiyle belirtilen kadrolarda bulunanlar ile 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlara, Kararda tanımı yapılan açık çalışma mahallerinde fiilen görev yapması durumunda hangi katsayı oranından özel hizmet tazminatının ödeneceği düzenlenmiştir.

18. Somut olayda; Teknik Eğitim Fakültesi mezunu olan ve Karayolları Genel Müdürlüğü 8. Bölge

Müdürlüğünde teknisyen kadrosunda görev yapmakta olan başvuranın, teknisyen kadrosunda görev yaptığı ve teknik öğretmen unvanına sahip olduğundan bahisle ek özel hizmet tazminat ödemelerinin 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının II Sayılı Cetveline göre 3.0. oranı esas alınmak suretiyle ödenmesi gerekirken 1.2. oranı üzerinden ödenmesinden dolayı yaptığı başvurunun reddedildiği anlaşılmıştır.

19. Maliye Bakanlığının benzer bir başvuruya ilişkin 06/07/2017 tarihli ve 5878 sayılı görüş yazısında; “Teknik hizmetler sınıfındaki Devlet memurlarına verilecek zam ve tazminatların 657 sayılı Kanun’un 152 nci maddesi, 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren “Devlet

Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”ın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b)

bendi ile 4 üncü maddesinin (e) bendi ve 160 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin

“Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” bölümünün üçüncü sırasında düzenlendiği, Teknik Hizmetler

Sınıfına dâhil “Teknisyen” kadrosunda görev yapan ilgili personelin “Mühendis unvanını Teknik

Hizmetler Sınıfına dahil Teknisyen kadrosuna ataması yapılmadan önce veya sonra alıp almadığına

bakılmaksızın” 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına

Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar eki I sayılı “İş Güçlüğü, İş Riski, Temininde Güçlük ve Mali

Sorumluluk Zammı” Cetvelinin “(B) Teknik Hizmetler Bölümü” 2 nci sırasında mühendisler için öngörülen zamlar ile II sayılı “Özel Hizmet Tazminatı” Cetvelinin “(E) Teknik Hizmetler” bölümü

1 inci sırasının (b) bendinde mühendisler için öngörülen özel hizmet tazminatından yararlandırılması

gerektiğinin değerlendirildiği” belirtilmiştir.

20. Başvuru konusu ile benzer olarak 2019/15258 dosya numaralı başvuru ile ilgili olarak

Kurumumuzun 10/10/2019 tarih ve S.15340 sayılı yazısına istinaden Aile, Çalışma ve Sosyal

Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen E.2597420 sayılı yazısında; “3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinde gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; “teknisyen”, “tekniker”, “yüksek tekniker”, “teknik öğretmen” “mühendis”, unvanı verildiği ifade edilerek bu unvanların, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanıldığı hükmüne yer verilerek mesleki teknik öğretim alanlarına göre teknisyen, tekniker, yüksek tekniker, teknik öğretmen ve mühendis unvanını kimlerin kullanacağı belirtilmiştir. Ayrıca; 657 sayılı

Kanun kapsamında kadro, memurun çalıştığı belli bir görev yerini ifade etmekte olduğu, yapacağı işle bağlantısının da kurucu unsuru olduğu, aynı zamanda kadro personelin sayısının, niteliğinin, görev yerinin, unvanının, sınıf ve derecesinin, yükselmesinin, parasal ve özlük haklarının da genel olarak belirleyicisi olduğu belirtilen görüşte; “Ancak, mezkur Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik

Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperlerinin söz konusu ek özel hizmet tazminatından faydalanması için sayılan kadrolarda bulunma şartı aranırken 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için özel bir düzenleme bulunması sebebiyle

Teknik Yüksek Öğretmen Okulu (ve bu okulların dönüştürüldüğü Teknik Eğitim Fakültesi)

mezunlarının kadro şartı aranmaksızın söz konusu ek özel hizmet tazminatından yararlanmaları mümkün bulunmaktadır. Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; Ağrı İl Afet ve

Acil Durum Müdürlüğünde arama kurtarma teknisyeni olarak görev yapmakta iken Marmara

Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Metal Öğretmenliği programından mezun olarak teknik öğretmen unvanını ihraz eden ilgilinin, “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin

Karar” a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde % 3 ek özel hizmet tazminatından faydalanabileceği mütalaa edilmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.

21. Bu çerçevede konunun değerlendirilmesinde, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma

Genel Müdürlüğünün 3 numaralı paragrafta belirtilen görüş yazısında da belirtildiği gibi, Bakanlar Kurulu

Kararında belirtilen açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara ek özel hizmet tazminatı verilebilmesi için teknik hizmetler sınıfında bulunmak kaydıyla; en az dört yıllık yükseköğrenim görenlerden; başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi unvanları için kural olarak kadroda bulunma şartının ön görüldüğü, ancak 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için istisnai bir duruma yer verilerek kadroda bulunma koşulu yerine unvanı alma şeklinde düzenleme yoluna gidildiği, zira Bolu İdare Mahkemesinin benzer konu ile alakalı kararında (Bakınız benzer nitelikteki Bolu İdare Mahkemesinin 2018/1 E. ve 2018/1028 sayılı

Kararı) belirttiği gibi kadronun esas alınması halinde teknik öğretmen unvanını alanlar için getirilen bu düzenlemenin uygulama imkanı kalmayacağı, bu nedenle 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için teknik öğretmenlik kadrosunda bulunma şartı aranmadan bahse konu özel hizmet tazminatından faydalanması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır

22. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; Teknik Eğitim Fakültesi mezunu olan ve Karayolları Genel

Müdürlüğü 8. Bölge Müdürlüğünde teknisyen kadrosunda görev yapmakta olan başvuranın, teknik öğretmen unvanını ihraz ettiği, bu nedenle başvuranın Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve

Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Karara ekli (II) sayılı

Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde % 3 ek özel hizmet katsayısından faydalandırılmamasına yönelik İdarece tesis edilen işlemin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 23. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği; ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

24. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Elazığ İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın ek özel hizmet tazminatının 3.0 oranı üzerinden hesaplanarak ödenmesi hususunda

KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,

KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi