|
ÖZET: Bu karar, teknik öğretmen unvanına sahip bir başvuranın ek özel hizmet tazminatının 3.0 katsayı üzerinden ödenmesi talebinin reddedilmesine ilişkindir. Başvuran, teknik öğretmen olarak çalıştığını ve bu unvana uygun bir tazminat alması gerektiğini belirtmiştir. Kocaeli Valiliği, başvuranın teknisyen unvanında görev yaptığını ve bu nedenle tazminatın 3.0 oranında ödenemeyeceğini savunmuştur. Ancak, Danıştay, 3795 sayılı Kanun gereği teknik öğretmen unvanı olanların kadro şartı aranmaksızın tazminattan yararlanabileceğine hükmetmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili Bakanlar Kurulu kararları çerçevesinde yapılan değerlendirmede, başvuranın unvanı ile kadrosunun dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Danıştay, başvuranın talebinin reddinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını belirterek, ek özel hizmet tazminatının 3.0 oranında ödenmesi gerektiğine karar vermiştir. Bu durum, teknik öğretmen unvanına sahip olanların haklarının korunması açısından önem taşımaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/3426-S.23.5735
BAŞVURU NO : 2022/14922
KARAR TARİHİ : 17/03/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KOCAELİ VALİLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Ek özel hizmet tazminatının 3,0 katsayı üzerinden ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 13/10/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran tarafından özetle; teknik öğretmenlik mezunu olduğu, 2014 yılından bu yana teknisyen kadrosunda teknik öğretmen unvanıyla çalışmakta olduğu, teknik öğretmenlik mezunlarına ödenen 3.0 katsayı üzerinden özel hizmet tazminatı almak istediği, “Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” da belirtilen ek gösterge dahil zam ve tazminatlardan kadrosunun teknik hizmetlere dahil olanların yararlanacağına yer verildiği, 3795 sayılı
Kanun hükümlerine göre teknik öğretmen unvanını almış olması nedeniyle özel hizmet tazminatının bu duruma göre değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek kadrosu teknik hizmetlere dahil olanlara verilen zam ve tazminatların geçmişe dönük hesaplanarak yasal faiziyle birlikte ödenmesi talep edilmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz 06.12.2022 tarih ve sayılı yazısına istinaden Kocaeli Valiliği Yatırım
İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı İdari ve Mali İşler Müdürlüğü tarafından gönderilen 23.12.2022 tarih ve sayılı yazı ve eklerinde özetle; 2.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve
Tazminatlara İlişkin Kararın 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, Maliye
Bakanlığının Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği Seri No:160 hükümleri çerçevesinde işlem tesis edildiği,
2.2. Başvuranın İçişleri Bakanlığı emrine Teknisyen unvanında atanmış olduğu, kadrosu 3, aylığı 3/2 hesaplanarak ödendiği, 2.3. Başvuranın ihdas ettiği Teknisyen kadrosu itibariyle Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve
Tazminatlara İlişkin 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının II sayılı cetvelin (E) Teknik Hizmetler
Bölümünün 6. Sırasında; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir.
Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.
Ancak, bu şekilde ödenecek ek özel hizmet tazminat toplamı üçer aylık dönemler itibarıyla, a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara …………… : 60 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ………..: 40 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara ……………..: 24 oranlarını aşamaz.” hükmü amir olduğu, 2.4. Başvurana ödenen zam ve tazminatların anılan mevzuat doğrultusunda yapıldığı, 2.5. Başvuran dışında Teknik Öğretmenlik mezunu olup Teknisyen kadrosunda ihdas edilen bir personel bulunmadığı, ancak Teknik Öğretmenlik Mezunu iken Mühendislik tamamlayıp İçişleri Bakanlığı Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği sınavı ile Mühendislik unvanına geçen bir personelin aynı talebi Teknisyen kadrosunda iken ihdas ettiği kadro karşılığı zam ve tazminat ödenmiş olup konuya ilişkin Hazine ve Maliye
Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün görüşünde; “3795 Sayılı Bazı Lise, Okul ve
Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun uyarınca “Teknik Öğretmen” unvanı almış olmakla birlikte Teknik Hizmetler Sınıfında “Teknisyen” kadrosunda görev yapan ve açık çalışma mahallerinde fiilen çalışan ilgili personele 17.04.2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara ekli (II) Sayılı
Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin E-Teknik Hizmetler Bölümünün 6′ ncı sırasına göre kadro unvanı esas alınarak fiilen çalışılan her gün için %1,2 oranı üzerinden ek özel hizmet tazminatı ödenmesi gerektiği” hükmü yer aldığı, 2.6. Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 2006/10344 Karar Sayılı
Bakanlar Kurulu Kararının II sayılı cetvelin (E) Teknik Hizmetler Bölümünün 6. sırasında yer alan hükme istinaden ödeme yapıldığı,
2.7. Belirtilen mevzuatlar çerçevesinde, ilginin (Teknik Öğretmenlik) 4 Yıllık Yüksek Okul mezunu olması, KPSS ataması ile İçişleri Bakanlığı emrinde Teknisyen Kadrosuna atanması birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın tüm özlük haklarının yasal mevzuatlar doğrultusunda ödendiği, 2.8. Bakanlık Merkez ve Taşra teşkilatı bünyesinde “Teknik Öğretmen” Kadrosu bulunmadığından personelin bu kadroda ihdası mümkün olmadığı, Mühendislik tamamlama programlarını bitirdikten sonra
Unvan Değişikliği Sınavını kazanması ve kadroya atanması neticesinde özlük haklarının değişebileceği, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesi; “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.”, 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 29/04/1992 tarihli ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Unvan Verilmesi Hakkında
Kanun’un “Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesi; “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim
Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “yüksek tekniker”, d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen”, e) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis”, Unvanı verilir.
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.” 6. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; 6.1. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesi; ““II. Teknik Hizmetler Sınıfı, Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek
Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder.” 6.2. “Kapsam” başlıklı 146 ncı maddesi; “Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir. Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.) Bu Kanun gereğince ödenecek aylık, taban aylığı, kıdem aylığı zam ve tazminatlar ile diğer ödemeler toplamının brüt tutarı, bulunulan yerde İş Kanunu gereğince işçiler için tespit olunan asgari ücretin aylık tutarından az olamaz: az olması halinde, aradaki fark memurun diğer özlük hakları ile ilgilendirilmeksizin tazminat olarak ödenir.” 6.3. “Zam ve tazminatları” düzenleyen 152 nci maddesinin “III- Ortak Hükümler” bölümünün birinci fıkrası; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları, bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur.” 7. 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 saylı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu
Kararının; 7.1. “Parasal tutarlar ve kesintiler” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi; “II ve III sayılı cetvellere göre ödemeye esas olacak tazminatların oranları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
“Zam ve tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde sınıf, derece, unvan ve öğrenim durumu itibarıyla yer alan üst sınırları hiçbir şekilde geçemez.” 7.2. “Esas alınacak sınıf, kariyer, kadro ve görev unvanları” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi; “ I sayılı Cetvelin (B) ve (C) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyeri, … esas alınır.” 7.3. “Bazı özel durumlara ilişkin esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi; “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir.
/
Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.” 7.4. Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırası; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dâhil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dâhil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.”
Hükümlerini amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin ret kararı önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran özetle; ek özel hizmet tazminatını 3.0 oran üzerinden alan teknik öğretmen unvanına sahip olduğunu belirterek ek özel hizmet tazminatının 3.0 oran üzerinden verilmesini talep etmektedir.
10. Kocaeli Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı İdari ve Mali İşler Müdürlüğü tarafından özetle; başvuranın İçişleri Bakanlığı emrine Teknisyen unvanında atanmış olduğu, kadrosu 3, aylığı 3/2 hesaplanarak ödendiği, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 2006/10344 Karar Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının II sayılı cetvelin (E) Teknik Hizmetler Bölümünün 6.
sırasında yer alan hükme istinaden ödeme yapıldığı, başvuranın tüm özlük haklarının yasal mevzuatlar doğrultusunda ödendiği açıklamalarına yer verilmiştir.
11. Anayasa’nın 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği öngörülmüş; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 146 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise, memurlara, Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin
/
tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı kurala bağlanmıştır 12. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde de, hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ne miktarda, hangi usul ve esaslara göre iş güçlüğü, iş riski ve temininde güçlük zammı ile mali sorumluluk ve özel hizmet tazminatı ödeneceğinin
Cumhurbaşkanı Kararı ile belirleneceği kuralına yer verilmiştir.
13. Bu hükme istinaden, 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile gerek hizmet sınıfları açısından gerekse kadro ve unvan itibariyle personele ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı ödeneceği kabul edilmiş olup, 6617 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile de bu Kararın 2023 yılında da uygulamaya devam edileceği kararlaştırılmıştır.
14. Mezkûr Kararın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen durumlar hariç olmak üzere personelin işgal ettiği kadrosu ile sınıfı ve kariyerinin esas alınacağı, 4 üncü maddesinin (e) bendinde ise; teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunup da, hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödeneceği, ancak kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıfında bulunup da, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenemeyeceği belirtilerek zam ve tazminatların ödenmesinde personelin bulunduğu kadronun ve kariyerinin esas alınacağı ancak; istisnai durumlarda bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere de mesleki üst öğrenimleri esas alınarak zam ve tazminatların ödenebileceği yine anılan Karar eki (II) sayılı Özel Hizmet
Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında da, Kararda sayma suretiyle belirtilen kadrolarda bulunanlar ile 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlara, Kararda tanımı yapılan açık çalışma mahallerinde fiilen görev yapması durumunda hangi katsayı oranından özel hizmet tazminatının ödeneceği düzenlenmiştir.
15. Maliye Bakanlığının benzer bir başvuruya ilişkin 06/07/2017 tarihli ve sayılı görüş yazısında; “Teknik hizmetler sınıfındaki Devlet memurlarına verilecek zam ve tazminatların 657 sayılı
Kanun’un 152 nci maddesi, 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”ın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 4 üncü maddesinin (e) bendi ve 160 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel
Tebliği’nin “Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” bölümünün üçüncü sırasında düzenlendiği, Teknik
Hizmetler Sınıfına dâhil “Teknisyen” kadrosunda görev yapan ilgili personelin “Mühendis unvanını Teknik
Hizmetler Sınıfına dahil Teknisyen kadrosuna ataması yapılmadan önce veya sonra alıp almadığına bakılmaksızın” 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar eki I sayılı “İş Güçlüğü, İş Riski, Temininde Güçlük ve Mali
Sorumluluk Zammı” Cetvelinin “(B) Teknik Hizmetler Bölümü” 2 nci sırasında mühendisler için öngörülen zamlar ile II sayılı “Özel Hizmet Tazminatı” Cetvelinin “(E) Teknik Hizmetler” bölümü 1 inci sırasının (b)
bendinde mühendisler için öngörülen özel hizmet tazminatından yararlandırılması gerektiğinin değerlendirildiği” belirtilmiştir.
16. Başvuruyla ilgili benzer başvuruda Kurumumuzun talebine istinaden Aile, Çalışma ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen sayılı görüş yazısında; “… Teknik hizmetlerde sınıfında bulunmak kaydıyla; en az dört yıllık yükseköğrenim
görenlerden; başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi kadrolarında bulunanlar ile 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanların yukarıda belirtilen alanlarda çalışanlara çalışılan her gün için %3 oranında ayrıca özel hizmet tazminatı ödenebileceği öngörülmüştür. 657 sayılı Kanun kapsamında kadro, memurun çalıştığı belli bir görev yerini ifade etmekte olup, yapacağı işle bağlantısının da kurucu unsurudur. Aynı zamanda kadro personelin sayısının, niteliğinin, görev yerinin, unvanının, sınıf ve derecesinin, yükselmesinin, parasal ve özlük haklarının da genel olarak belirleyicisidir. Ancak, mezkur
Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperlerinin söz konusu ek özel hizmet tazminatından faydalanması için sayılan kadrolarda bulunma şartı aranırken 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için özel bir düzenleme bulunması sebebiyle Teknik Yüksek Öğretmen Okulu (ve bu okulların dönüştürüldüğü Teknik Eğitim Fakültesi) mezunlarının kadro şartı aranmaksızın söz konusu ek özel hizmet tazminatından yararlanmaları mümkün bulunmaktadır.” açıklamalarına yer verilmiştir.
17. Bu kapsamda ilgili mevzuat ve yer verilen görüşler birlikte değerlendirilerek; Bakanlar
Kurulu Kararında belirtilen açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara ek özel hizmet tazminatı verilebilmesi için teknik hizmetler sınıfında bulunmak kaydıyla en az dört yıllık yükseköğrenim görenlerden; başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi unvanları için kural olarak kadroda bulunma şartının öngörüldüğü, ancak 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için istisnai bir duruma yer verilerek kadroda bulunma koşulu yerine unvanı alma şeklinde düzenleme yoluna gidildiği, 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için teknik öğretmenlik kadrosunda bulunma şartı aranmadan bahse konu özel hizmet tazminatından faydalanması gerektiği değerlendirilmiştir.
18. Somut olayda; Kocaeli Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında Yatırım İzleme
Müdürlüğünde 20.10.2014 tarihinden itibaren teknisyen kadrosunda Teknik Öğretmen unvanında çalışmakta olan başvuranın Teknik Öğretmen Unvanı ile alması gereken Ek Özel Hizmet Tazminatı (Arazi
Tazminatı) oranının 3,0 katsayısı üzerinden geçmişe dönük yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebinin teknik öğretmen kadrosunda bulunmaması nedeniyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
19. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için istisnai bir duruma yer verilerek kadroda bulunma koşulu yerine unvanı alma şeklinde düzenleme yoluna gidilmesi nedeniyle Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı
Bakanlar Kurulu Karara ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde % 3 ek özel hizmet katsayısından faydalandırılma talebinin reddi yönünde idarece tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği; ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kocaeli İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın ek özel hizmet tazminatının 3.0 oranı üzerinden hesaplanarak geçmişe yönelik ödenmesi hususunda KOCAELİ VALİLİĞİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için KOCAELİ VALİLİĞİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi