|
ÖZET: Bu karar, Boğaziçi Üniversitesi’nde teknisyen kadrosunda çalışan bir başvuranın ek özel hizmet tazminatı talebinin reddedilmesine ilişkin hukuki bir uyuşmazlığı ele almaktadır. Başvuran, Teknik Eğitim Fakültesi mezunu olarak, mezuniyet tarihinden itibaren ek özel hizmet tazminatının ödenmesini istemiştir. İdare, tazminatın ödenmesinin kadro şartına bağlı olduğunu ve başvuranın kadrosunun buna uygun olmadığını belirtmiştir.
Hukuki değerlendirmede, Anayasa ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde memurların haklarının kanunla düzenlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, özel hizmet tazminatının ödenmesinde kadro ve unvanın esas alınacağına dair düzenlemeler bulunmaktadır. Ancak, başvuranın teknik öğretmen unvanına sahip olması nedeniyle, ek özel hizmet tazminatından yararlanma hakkı olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun kabulüne ve ek özel hizmet tazminatının 3.0 oranından geriye dönük olarak ödenmesine karar verilmiştir. Bu durum, kadro şartlarının yanı sıra unvanın da tazminat ödemelerinde dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/4085-S.22.6210
BAŞVURU NO : 2022/559
KARAR TARİHİ : 25/03/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Ek özel hizmet tazminatının 3.0 oranı üzerinden ödenmesi talebine ilişkindir
BAŞVURU TARİHİ : 11/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza 2 tarihinde yapılan başvuruda başvuran özetle; Boğaziçi Üniversitesi Yapı
İşleri ve Teknik Daire Başkanlığında teknisyen kadrosunda görev yaptığını, Marmara Üniversitesi Teknik
Eğitim Fakültesi Talaşlı Üretim Öğretmenliği bölümünü bitirdiğini, Ek Özel Hizmet Tazminatının (Arazi
Tazminatı) bitirdiği öğrenim derecesi esas alınarak, mezuniyet tarihinden itibaren hesaplanacak farkların yasal faizi ile birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü’nün 25/02/2022 tarihli ve – – sayılı cevap yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın talebine ilişkin olarak 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca ödenecek zam ve tazminatlara ilişkin usul ve esasların belirlendiği, Kararın 4 üncü maddesinin 1.
fıkrasının e) bendinde yer alan; “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.” düzenlemesi ile bulundukları hizmet sınıflarına atanabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere mesleki öğrenim durumlarının esas alınarak zam ve tazminatların ödeneceğinin belirtildiği,
2.2. Mezkur Kararın eki “Özel Hizmet Tazminatı” başlıklı II Sayılı cetvelin “Teknik Hizmetler” başlıklı (E) Bölümün 1.2 maddesinde yer alan : “Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.” düzenlemesinde ise ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin görev yaptığı kadro unvanı ve derecesinin esas alınacağının hükme bağlandığı, 2.3. Teknik hizmetler sınıfında yer alan kadrolarda görev yapan personele, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere aynı hizmet sınıfında sayılan üst öğrenimi bitirenlere kariyerleri esas alınarak zam ve tazminatlar ödenirken, Özel Hizmet Tazminatı başlıklı II Sayılı Cetvelin “Teknik
Hizmetler” başlıklı (E) Bölümün 1.2 maddesinde istisnai bir düzenleme getirilerek, ek özel hizmet tazminatının (arazi tazminatı) ödenmesinde ilgililerin kadrolarının esas alınacağının düzenlendiği, Ek özel hizmet tazminatının (arazi tazminatının) kadro derecesinin esas alınarak ödenmesine dair düzenleme uyarınca başvurucuya bitirdiği üst öğrenim üzerinden ek özel hizmet tazminatı ödenmesinin mümkün olmadığı, Hususları ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesi; “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.””, 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrası;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 29/04/1992 tarihli ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun
“Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesi; “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim
Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”,
c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “yüksek tekniker”, d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen”, e) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis”, Unvanı verilir.
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.” 6. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 6.1. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesi;
“II. Teknik Hizmetler Sınıfı, Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı
Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder” 6.2. “Kapsam” başlıklı 146 ncı maddesi;
“Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir. Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu
Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.) Bu Kanun gereğince ödenecek aylık, taban aylığı, kıdem aylığı zam ve tazminatlar ile diğer ödemeler toplamının brüt tutarı, bulunulan yerde İş Kanunu gereğince işçiler için tespit olunan asgari ücretin aylık tutarından az olamaz: az olması halinde, aradaki fark memurun diğer özlük hakları ile ilgilendirilmeksizin tazminat olarak ödenir.” 6.3. “Zam ve tazminatları” düzenleyen 152 nci maddesinin “III- Ortak Hükümler” bölümünün birinci fıkrası; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları, bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının
Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı
Kararı ile yürürlüğe konulur.” 7. 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 saylı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar Bakanlar Kurulu
Kararının;
7.1. “Parasal tutarlar ve kesintiler” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi; “II ve III sayılı cetvellere göre ödemeye esas olacak tazminatların oranları, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun “Zam ve tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde sınıf, derece, unvan ve öğrenim durumu itibarıyla yer alan üst sınırları hiçbir şekilde geçemez.” 7.2. “Esas alınacak sınıf, kariyer, kadro ve görev unvanları” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi; “ I sayılı Cetvelin (B) ve (C) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyeri, …
esas alınır.” 7.3. “Bazı özel durumlara ilişkin esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi; Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir.
Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.” 7.4. Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırası; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dâhil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dâhil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.”
Hükümlerini amirdir.
Hükümlerini amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin ret karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Teknik Eğitim Fakültesi Talaşlı Üretim
Öğretmenliği bölümünü bitirdiğini belirterek ek özel hizmet tazminatı (arazi tazminatının) üst öğrenim intibakının yapıldığı tarihten itibaren hesaplanmasını ve geçmiş hakkedişlerinin yasal faiziyle tarafına verilmesini talep etmektedir.
10. İdarenin göndermiş olduğu cevabi yazıda 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın “Özel Hizmet Tazminatı” başlıklı II sayılı cetvelin “ Teknik
Hizmetler” başlıklı E bölümünün 1.2 maddesince filen çalışmaya dayalı ve kadrolar esas alınarak yapılacak bir ödeme olduğu belirtildiğinden ilgili ödemenin yapılamayacağı belirtilmiştir.
11. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde; başvuru konusu uyuşmazlığın, ek özel hizmet tazminatı ödemesinin kadro şartına göre mi yoksa unvana göre mi ödeneceği noktasında düğümlendiği görülmektedir.
12. Anayasanın 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği öngörülmüş; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 146 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise, memurlara, Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı kurala bağlanmıştır 13. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde de, hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ne miktarda, hangi usul ve esaslara göre iş güçlüğü, iş riski ve temininde güçlük zammı ile mali sorumluluk ve özel hizmet tazminatı ödeneceğinin Cumhurbaşkanı
Kararı ile belirleneceği kuralına yer verilmiştir.
14. Bu hükme istinaden, 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile gerek hizmet sınıfları açısından gerekse kadro ve unvan itibariyle personele ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı ödeneceği kabul edilmiş olup, 2021/3809 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile de bu Kararın 2021 yılında da uygulamaya devam edileceği kararlaştırılmıştır.
15. Mezkûr Kararın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen durumlar hariç olmak üzere personelin işgal ettiği kadrosu ile sınıfı ve kariyerinin esas alınacağı, 4 üncü maddesinin (e) bendinde ise; teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunup da, hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödeneceği, ancak kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıfında bulunup da, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenemeyeceği belirtilerek zam ve tazminatların ödenmesinde personelin bulunduğu kadronun ve kariyerinin esas alınacağı ancak; istisnai durumlarda bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere de mesleki üst öğrenimleri esas alınarak zam ve tazminatların ödenebileceği yine anılan Karar eki (II) sayılı Özel Hizmet
Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında da, Kararda sayma suretiyle belirtilen kadrolarda yapılan açık çalışma mahallerinde fiilen görev yapması durumunda hangi katsayı oranından özel hizmet tazminatının ödeneceği düzenlenmiştir.
16. Somut olayda; Teknik Eğitim Fakültesi Talaşlı Üretim Öğretmenliği bölümünü mezunu olan ve
Boğaziçi Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığında teknisyen kadrosunda görev yapmakta olan başvuranın, teknisyen kadrosunda görev yaptığı ve teknik öğretmen unvanına sahip olduğundan bahisle ek özel hizmet tazminat ödemelerinin 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararının II Sayılı Cetveline göre 3.0. oranı esas alınmak suretiyle ödenmesi gerekirken 1.2. oranı üzerinden ödenmesinden dolayı yaptığı başvurunun; “Ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınacağı belirtildiğinden” gerekçesiyle talebinin reddedildiği anlaşılmıştır.
17. Maliye Bakanlığının benzer bir başvuruya ilişkin 06/07/2017 tarihli ve 5878 sayılı görüş yazısında; “Teknik hizmetler sınıfındaki Devlet memurlarına verilecek zam ve tazminatların 657 sayılı Kanun’un 152 nci maddesi, 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren “Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”ın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi ile 4 üncü maddesinin (e) bendi ve 160 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin
“Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” bölümünün üçüncü sırasında düzenlendiği, Teknik Hizmetler
Sınıfına dâhil “Teknisyen” kadrosunda görev yapan ilgili personelin “Mühendis unvanını Teknik
Hizmetler Sınıfına dahil Teknisyen kadrosuna ataması yapılmadan önce veya sonra alıp almadığına bakılmaksızın” 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar eki I sayılı “İş Güçlüğü, İş Riski, Temininde Güçlük ve Mali
Sorumluluk Zammı” Cetvelinin “(B) Teknik Hizmetler Bölümü” 2 nci sırasında mühendisler için öngörülen zamlar ile II sayılı “Özel Hizmet Tazminatı” Cetvelinin “(E) Teknik Hizmetler” bölümü
1 inci sırasının (b) bendinde mühendisler için öngörülen özel hizmet tazminatından yararlandırılması
gerektiğinin değerlendirildiği, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrasındaki, ilgili olduğu mali yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı ödenemeyen borçların zamanaşımına uğrayarak kamu idareleri lehine düşeceği hükmü kapsamında, başvurana eksik ödendiği anlaşılan zam ve tazminatın faiz dikkate alınmaksızın geriye doğru ödenebileceği, zam ve tazminatın geriye doğru ödenmesinde 5018 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ile öngörülen beş yıllık zamanaşımı süresinin dikkate alınması gerektiğinin mütalaa edildiği” belirtilmiştir.
18. Başvuru konusu ile benzer olarak 2019/15258 dosya numaralı başvuru ile ilgili olarak
Kurumumuzun 10/10/2019 tarih ve sayılı yazısına istinaden Aile, Çalışma ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen sayılı yazısında;
“3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinde gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; “teknisyen”, “tekniker”, “yüksek tekniker”, “teknik öğretmen” “mühendis”, unvanı verildiği ifade edilerek bu unvanların, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanıldığı hükmüne yer verilerek mesleki teknik öğretim alanlarına göre teknisyen, tekniker, yüksek tekniker, teknik öğretmen ve mühendis unvanını kimlerin kullanacağı belirtilmiştir. Ayrıca; 657 sayılı
Kanun kapsamında kadro, memurun çalıştığı belli bir görev yerini ifade etmekte olduğu, yapacağı işle bağlantısının da kurucu unsuru olduğu, aynı zamanda kadro personelin sayısının, niteliğinin, görev yerinin, unvanının, sınıf ve derecesinin, yükselmesinin, parasal ve özlük haklarının da genel olarak belirleyicisi olduğu belirtilen görüşte; “Ancak, mezkur Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik
Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperlerinin söz konusu ek özel hizmet
tazminatından faydalanması için sayılan kadrolarda bulunma şartı aranırken 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için özel bir düzenleme bulunması sebebiyle
Teknik Yüksek Öğretmen Okulu (ve bu okulların dönüştürüldüğü Teknik Eğitim Fakültesi)
mezunlarının kadro şartı aranmaksızın söz konusu ek özel hizmet tazminatından yararlanmaları mümkün bulunmaktadır. Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; Ağrı İl Afet ve
Acil Durum Müdürlüğünde arama kurtarma teknisyeni olarak görev yapmakta iken Marmara
Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Metal Öğretmenliği programından mezun olarak teknik öğretmen unvanını ihraz eden ilgilinin, “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin
Karar” a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde % 3 ek özel hizmet tazminatından faydalanabileceği mütalaa edilmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.
19. Bu çerçevede konunun değerlendirilmesinde, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma
Genel Müdürlüğünün 3 numaralı paragrafta belirtilen görüş yazısında da belirtildiği gibi, Bakanlar Kurulu
Kararında belirtilen açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara ek özel hizmet tazminatı verilebilmesi için teknik hizmetler sınıfında bulunmak kaydıyla; en az dört yıllık yükseköğrenim görenlerden; başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi unvanları için kural olarak kadroda bulunma şartının ön görüldüğü, ancak 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için istisnai bir duruma yer verilerek kadroda bulunma koşulu yerine unvanı alma şeklinde düzenleme yoluna gidildiği, zira Bolu İdare Mahkemesinin benzer konu ile alakalı kararında (Bakınız benzer nitelikteki Bolu İdare Mahkemesinin 2018/1 E. ve 2018/1028 sayılı
Kararı) belirttiği gibi kadronun esas alınması halinde teknik öğretmen unvanını alanlar için getirilen bu düzenlemenin uygulama imkanı kalmayacağı, bu nedenle 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için teknik öğretmenlik kadrosunda bulunma şartı aranmadan bahse konu özel hizmet tazminatından faydalanması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır 20. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; Teknik Eğitim Fakültesi mezunu olan ve Boğaziçi Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığında teknisyen kadrosunda görev yapmakta olan başvuranın, teknik öğretmen unvanını ihraz ettiği, bu nedenle başvuranın Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve
Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Karara ekli (II) sayılı
Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde % 3 ek özel hizmet katsayısından faydalandırılmamasına yönelik idarece tesis edilen işlemin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği; ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
3.0 oranından ve geriye dönük olarak ek özel hizmet tazminatının hesaplanarak başvurana ödenmesi
hususunda BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, BOĞAZİÇİ
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi