|
ÖZET: Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde teknisyen olarak görev yapan başvuran, teknik öğretmen unvanına sahip olmasına rağmen ek özel hizmet tazminatının %3 oranında ödenmesi talebinin reddedilmesi üzerine Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuştur. İdare, başvuranın teknisyen kadrosunda görev yaptığını belirterek, ek özel hizmet tazminatının kadro esas alınarak %1.2 oranında ödeneceğini ifade etmiştir. Ancak, 3795 sayılı Kanun gereği teknik öğretmen unvanı alanların, kadro şartı aranmaksızın bu tazminattan faydalanmaları gerektiği belirtilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin hukuka aykırı olduğunu ve teknik öğretmen unvanına sahip olmasının, ek özel hizmet tazminatından yararlanma hakkı tanıdığını vurgulamıştır. Bu bağlamda, başvuranın %3 oranında ek özel hizmet tazminatından faydalandırılması yönünde Orta Doğu Teknik Üniversitesi Rektörlüğü’ne tavsiyede bulunulmuştur. Karar, başvuranın haklarının korunması ve idarenin hukuka uygun hareket etmesi açısından önem taşımaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/3735-S.23.6183
BAŞVURU NO : 2022/13829
KARAR TARİHİ : 23/03/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Ek Özel Hizmet Tazminatının 3.00 kat sayısı üzerinden hesaplanması
BAŞVURUNUN KONUSU :
talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 23/09/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. 1. Başvuran ; Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
Isı Su İşletme Müdürlüğü’nde teknisyen kadrosunda görev yapmakta olduğunu, 29.04.1992 tarih ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun’un 3. Maddesinin d bendi gereği teknik öğretmen unvanını taşımakta olduğunu, maaş özlük haklarını teknik öğretmen üzerinden almakta olduğunu, bununla birlikte ek özel hizmet (arazi) tazminatlarını ise teknisyen özlük hakları üzerinden (%1,2) almakta olduğunu, 15.04.2006 tarihinde yürürlüğe giren Devlet Memurlarına Ödenecek
Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın, II Sayılı Cetvel Özel Hizmet Tazminatı, (E) Teknik Hizmetler Başlığı altında 6. maddesi gereği, ek özel hizmet tazminatımın da en az dört yıl süreli mesleki teknik yükseköğrenim görmüş olan teknik öğretmen özlük hakları üzerinden (%3,0) hesaplanması gerektiğini, Üniversite Personel Daire Başkanlığına başvuruda bulunduğu fakat red cevabı aldığını ifade ederek,
15.04.2006 tarihinde yürürlüğe giren Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın,
II Sayılı Cetvel Özel Hizmet Tazminatı, (E) Teknik Hizmetler Başlığı altında 6. maddesi gereği, ek özel hizmet tazminatının da en az dört yıl süreli mesleki teknik yükseköğrenim görmüş olan teknik öğretmen özlük hakları üzerinden (%3,0) hesaplanarak maaş ödemelerinin yapılmasını ve geriye dönük haklarının hesaplanarak tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bilgi – belge isteme yazımıza istinaden Ortadoğu Teknik Üniversite Rektörlüğü’nün 05.01.2023 tarihli cevabi yazısı ve ekinde yer alan belgelerde; “Teknik Hizmetler sınıfına ait kadrolarda bulunan
personele, 05.05.2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2006/10344 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı eki Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar gereği, Ek Özel
Hizmet Tazminatı (Arazi Tazminatı) ödemesi yapıldığı, Ek Özel Hizmet Tazminatı bahsi geçen kararın 6.
maddesinde yer alan “Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır” hükmü kapsamına göre ilgililerin mevcut kadro ünvanına göre ödenmekte olduğu, başvuranın Teknisyen ünvanlı kadroda görev yaptığı ve bu kadro ünvanlarında görev yapanların Ek Özel Hizmet Tazminat tutarı %1,2 oranında ödenmesinden bahisle başvuranın talebinin yerine getirilme imkanının bulunmadığı” ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zam ve tazminatları” düzenleyen 152 nci maddesinin
III ortak hükümler bölümünün birinci fıkrasında; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları, bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur.” 6. 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 17/04//2006 tarihli ve 2006/10344 saylı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar Bakanlar Kurulu
Kararının; 6.1. “Parasal tutarlar ve kesintiler” başlıklı 2 nci maddesinin 1 inci maddesinin (c) fıkrasında; “I ve
III sayılı cetvellere göre ödemeye esas olacak tazminatların oranları, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun “Zam ve tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde sınıf, derece, unvan ve öğrenim durumu itibarıyla yer alan üst sınırları hiçbir şekilde geçemez.” 6.2. “Esas alınacak sınıf, kariyer, kadro ve görev unvanları” başlıklı 3 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinde; “I sayılı Cetvelin (B) ve (C) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyeri, … esas alınır.”, 6.3. Kararın 4 üncü maddesinin (e) bendinde; “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında
bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.” 6.4. Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.” 7. 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinde; “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “yüksek tekniker”, d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen”, e) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis”, unvanı verilir. Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.” 8. Başvuruyla ilgili benzer başvuruda Kurumumuzun talebine istinaden Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen E. sayılı görüş yazısında; 8.1. “3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinde; “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Milli Eğitim
Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “yüksek tekniker”, /
d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen”, e) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis”, unvanı verilir.
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.” hükmüne yer verilerek mesleki teknik öğretim alanlarına göre teknisyen, tekniker, yüksek tekniker, teknik öğretmen ve mühendis unvanını kimlerin kullanacağı belirtilmiştir.
8.2. Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinin “III Ortak Hükümler” bölümünün birinci fıkrasında, “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur.” hükmü yer almaktadır.
8.3. Bu hükme istinaden, 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara
İlişkin Karar” yürürlüğe konulmuş, 22/03/2019 tarihli ve 30722 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 848 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla bu Kararın 2019 yılında da uygulanmaya devam edilmesi kararlaştırılmıştır.
8.4. Mezkur Karara ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.” düzenlemesine yer verilmek suretiyle teknik hizmetlerde sınıfında bulunmak kaydıyla; en az dört yıllık yükseköğrenim görenlerden; başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi kadrolarında bulunanlar ile
29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanların yukarıda belirtilen alanlarda çalışanlara çalışılan her gün için %3 oranında ayrıca özel hizmet tazminatı ödenebileceği öngörülmüştür.
8.5. 657 sayılı Kanun kapsamında kadro, memurun çalıştığı belli bir görev yerini ifade etmekte olup, yapacağı işle bağlantısının da kurucu unsurudur. Aynı zamanda kadro personelin sayısının, niteliğinin, görev yerinin, unvanının, sınıf ve derecesinin, yükselmesinin, parasal ve özlük haklarının da genel olarak belirleyicisidir. Ancak, mezkur Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperlerinin söz konusu ek özel hizmet tazminatından faydalanması için sayılan kadrolarda bulunma şartı aranırken 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için özel bir düzenleme bulunması sebebiyle Teknik Yüksek Öğretmen
Okulu (ve bu okulların dönüştürüldüğü Teknik Eğitim Fakültesi) mezunlarının kadro şartı aranmaksızın söz konusu ek özel hizmet tazminatından yararlanmaları mümkün bulunmaktadır. 3 8.6. Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; Ağrı İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde arama kurtarma teknisyeni olarak görev yapmakta iken Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi
Metal Öğretmenliği programından mezun olarak teknik öğretmen unvanını ihraz eden ilgilinin, “Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve şart ve usuller çerçevesinde % 3 ek özel hizmet tazminatından faydalanabileceği mütalaa edilmektedir.” düzenlemeleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran 1 numaralı paragrafta ayrıntısına yer verilen başvurusunda özetle; kendisine Ek Özel Hizmet
Tazminatının 3.0 katsayısı üzerinden ödenmesi talebiyle Kurumumuza başvuru yapmıştır.
11. Anayasanın 128 inci maddesinin 2 inci fıkrasında, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği öngörülmüş; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 146 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında ise, memurlara, Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı kurala bağlanmıştır.
12. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152. maddesinde de, hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ne miktarda, hangi usul ve esaslara göre iş güçlüğü, iş riski ve temininde güçlük zammı ile mali sorumluluk ve özel hizmet tazminatı ödeneceğinin Cumhurbaşkanı Kararı ile belirleneceği kuralına yer verilmiştir.
13. Bu hükme istinaden, 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile gerek hizmet sınıfları açısından gerekse kadro ve unvan itibariyle personele ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı ödeneceği kabul edilmiş olup, 2019/848 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile de bu Kararın 2019 yılında da uygulamaya devam edileceği kararlaştırılmıştır.
14. Mezkur Kararın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen durumlar hariç olmak üzere personelin işgal ettiği kadrosu ile sınıfı ve kariyerinin esas alınacağı, 4 üncü maddesinin (e) bendinde ise; teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunup da, hizmet sınıflarına atanabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödeneceği, ancak kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıfında bulunup da, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenemeyeceği belirtilerek zam ve tazminatların ödenmesinde personelin bulunduğu kadronun ve kariyerinin esas alınacağı ancak; istisnai durumlarda bulundukları hizmet sınıflarına atanabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere de mesleki üst öğrenimleri esas alınarak zam ve tazminatların ödenebileceği yine anılan Karar eki (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı
Cetvelinin Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında da, Kararda sayma suretiyle belirtilen kadrolarda bulunanlar ile 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlara, Kararda tanımı yapılan açık çalışma mahallerinde fiilen görev yapması durumunda hangi katsayı oranından özel hizmet tazminatının ödeneceği düzenlenmiştir.
15. Somut olayda; Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Tesisat Öğretmenliği bölümünden mezun olan ve
Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı Isı Su İşletme Müdürlüğü’nde teknisyen kadrosunda görev yapmakta olan başvuran, teknisyen kadrosunda görev yaptığı ve teknik öğretmen unvanına sahip olduğundan bahisle ek özel hizmet tazminat ödemelerinin 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının II Sayılı Cetveline göre 3.0 oranı esas alınmak suretiyle ödenmesi gerekirken bu orandan ödeme yapılmaması nedeniyle yaptığı başvurunun; “ Ek özel hizmet tazminat ödemelerinde (arazi tazminatı) kadronun esasa alınması gerektiği bu kapsamda teknisyen kadrosunda görev yapan başvurana talebinin yerine getirilemeyeceği” gerekçesiyle talebinin reddedildiği anlaşılmıştır.
16. Bu çerçevede konunun değerlendirilmesinde, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma
Genel Müdürlüğünün ilgili görüş yazısında da belirtildiği gibi, Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara ek özel hizmet tazminatı verilebilmesi için teknik hizmetler sınıfında bulunmak kaydıyla; en az dört yıllık yükseköğrenim görenlerden; başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı, jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi unvanları için kural olarak kadroda bulunma şartının ön görüldüğü, ancak 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için istisnai bir duruma yer verilerek kadroda bulunma koşulu yerine unvanı alma şeklinde düzenleme yoluna gidildiği, zira Bolu İdare Mahkemesinin benzer konu ile alakalı kararında (Bakınız benzer nitelikteki Bolu İdare Mahkemesinin 2018/1 E. ve 2018/1028 sayılı Kararı) belirttiği gibi kadronun esas alınması halinde teknik öğretmen unvanını alanlar için getirilen bu düzenlemenin uygulama imkanı kalmayacağı, bu nedenle 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanlar için teknik
öğretmenlik kadrosunda bulunma şartı aranmadan bahse konu özel hizmet tazminatından faydalanması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
17. Balıkesir İdare Mahkemesinin 05/04/2011 tarihli E:2009/1069 K:2011/524 sayılı Kararında, Balıkesir
İl Sivil Savunma Müdürlüğünde Arama ve Kurtarma Teknisyeni olarak görev yapan davacının, bitirmiş olduğu Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Tarım Önlisans Programının davacının görevlendirildiği kadronun üst öğrenimi olmadığından dolayı talebin reddine karar verildiği, dolayısıyla yukarıdaki paragrafta da belirtildiği üzere söz konusu Mahkeme Kararının 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanı alanların teknik öğretmenlik kadrosunda bulunma şartı aranmadan bahse konu özel hizmet tazminatından faydalanmasına yönelik taleple bir ilgisinin olmadığı; ayrıca Uludağ Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığında Teknik Hizmetler Sınıfında “Teknisyen” kadrosunda görev yapmakta iken
Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Yapı Eğitimi Bölümü Yapı Öğretmenliği Programından mezun olan personelin “teknik öğretmen” unvanı alanlar için öngörülen zam ve tazminatlardan yararlanıp yararlanmayacağına ilişkin anılan Üniversitenin Maliye Bakanlığından görüş talep etmesi üzerine Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 20/06/2006 tarih ve 11950 sayılı yazısında da özetle
“Teknik Hizmetler Sınıfına dahil “teknisyen” kadrosunda görev yapmakla birlikte Teknik Eğitim
Fakültesinden mezun olmak suretiyle “teknik öğretmen” unvanı alarak teknikle ilgili mesleki bir üst öğrenimi bitirmiş olan personele “teknik öğretmen” unvanı alanlar için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesinin mümkün olduğu” şeklinde görüş verildiği görülmüştür.
18. Yukarı anlatılan hususlar, ilgili mevzuat, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, başvuranın iddiaları ile
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün Kurumumuza göndermiş olduğu görüş yazısı birlikte değerlendirildiğinde; Teknisyen olarak görev yapmakta iken Gazi Üniversitesi
Teknoloji Fakültesi Tesisat Öğretmenliği bölümünden mezun olan mezun olarak teknik öğretmen unvanını ihraz eden başvuranın Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Karara ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin Teknik
Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde % 3 ek özel hizmet katsayısından faydalandırılmamasına yönelik İdarece tesis edilen işlemin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17.4.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Karara ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin Teknik Hizmetler
Bölümünün 6 ncı sırasında belirtilen şart ve usuller çerçevesinde % 3 ek özel hizmet katsayısından faydalandırılması yönünde ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Bu kararın, BAŞVURANA ve ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi