Teknik şartnamede belirtilen gider kalemlerinin teklif fiyata dahil edilmesi zorunlu mudur (KİK)

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) Teknik Şartname’de yerine getirilmesi istenilen ilaçlama hizmeti, cam temizliği sırasında sağlanacak işçi güvenliği tedbirleri için gerekli masraflar, personele verilecek eğitimler, 6331 sayılı Kanun gereği yerine getirilmesi istenilen gider kalemleri ve çalıştırılacak engelli personel gideri için birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde ayrı satır açılmadığı, yol bedeli ve giyecek bedeli için ayrı satır açıldığı, bahse konu hususların isteklilerin sağlıklı teklif vermelerine engel olduğu,

2) Teknik Şartname’de yüklenicinin her türlü sosyal hak ve iş güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu düzenlemesine yer verildiği, bu durumun idarenin sorumluluklarından kaçınması anlamına geldiği,

3) İdarenin kendi ödemelerinde gecikme olması durumunda dahi, yüklenicinin işçi ücretlerini geç ödemesine ilişkin cezai şart koymasının mevzuata uygun olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,

“2.1.İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Ev İdaresi Hizmeti (36 Aylık)

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.“düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

“25.1. Ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç vb. giderler yükleniciye aittir.

25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İhale konusu işte çalışacak 372 personele brüt asgari ücret üzerinden ödeme yapılacaktır. Çalışacak olan 1 Çevre Görevlisi personeline brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden ödeme yapılacaktır.

Resmi, dini bayram ve yılbaşı günleri mesai yapılacak toplam gün sayısı 43,5 gündür. 43,5 günün 12 gününün her bir gününde 250 kişi, kalan 31,5 gününün her bir gününde 110 kişi çalışacaktır. Buna göre resmi, dini bayram ve yılbaşı günleri mesai yapılacak toplam gün sayısı 6465 gündür.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

İşçilerin yemeği, hastanede hazırlanan yemekten kurum tarafından karşılanacak, işçiler yemeklerini hastanenin göstereceği yemekhanede yiyeceklerdir.
Yüklenici çalıştırdığı personelin yol bedelini ayni olarak karşılayacaktır. Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı ayda 26 gün üzerinden hesaplanacaktır.
Miktarı ve özellikleri teknik şartnamede yazılı giyecek giderleri teklif fiyata dahildir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale Konusu hizmet ile ilgili kısa vadeli sigorta kolları prim oranı % 2 olarak uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almakta olup, ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli standart formunun,

şeklinde düzenlendiği,

Teknik Şartname’nin “Şartnamenin Kapsamı ve Konusu” başlıklı 3’üncü maddesinde,

“Amaç bölümünde belirtilen binalarda verilecek Ev İdaresi hizmetlerini kapsar ve bu kapsama aşağıdaki hizmetler dahildir:

-Temizlik

-Çöp toplama

-Taşıma hizmetleri

-Sterilizasyon(hazırlık, temizlik, taşıma)

-Yatak yapımı -Dezenfeksiyon- Sanitasyon

-İlaçlama hizmeti (ilaç ve ilaçlamada kullanılacak malzeme hastane tarafından temin edilecek ).

-Park ve bahçe hizmetleri –Cilalama hizmeti

Yüklenici idare tarafından verilen iş ve yukarıda tanımlanan hizmetlerin idarenin teknik şartnamede belirlediği standartlarda yapılmasını sağlamak, hizmeti yerine getiren yükleniciye bağlı personelin eğitimi, yönetimi, dokümantasyonu, denetimini yapmak, kayıt altına almaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde ise,

4.1. Hizmet

Bu şartnamede anlatılan ve yüklenici tarafından yerine getirilecek ve sağlanacak olan dezenfeksiyon, sanitasyon, hijyen ve enfeksiyon kontrol çerçevesinde temizlik ve çöp toplama, bahçe düzenleme ve ilaçlama(hastanenin ilaçlama yetki belgesi olan ziraat mühendisi tarafından ilaçlama programı hazırlanarak, ilaçlama malzemeleri ve ekipmanı hastane tarafından alınacak olup yüklenici firma tarafından sadece ziraat mühendisi gözetiminde ilaçlama işini yapacak personel verilecektir. İlacı uygulayacak personelin eğitimi ziraat mühendisi tarafından verilecektir.”düzenlemesine yer verildiğitespit edilmiştir.

İdari Şartname’de yer verilen düzenlemeler incelendiğinde, ilaçlama hizmeti cam temizliği sırasında sağlanacak işçi güvenliği tedbirleri için gerekli masraflar, personele verilecek eğitimler, 6331 sayılı Kanun gereği yerine getirilmesi istenilen gider kalemlerinin teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı, bahse konu gider kalemlerine birim fiyat teklif cetveli standart formunda yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“79.1.(Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ maddesinde amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri gibi giderlerin teklif fiyata dahil giderler arasında gösterilmeyeceği açıklamasının bulunduğu, bahse konu Tebliğ açıklamalarına uygun şekilde İdari Şartname ve birim fiyat teklif cetveli standart formunda düzenlemelere yer verildiği tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, 6331 sayılı Kanun gereği yerine getirilmesi istenilen gider kalemlerinin % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içerisinde yer aldığı anlaşılmaktadır. Aynı şekilde işçi güvenliği tedbirleri için gerekli masraflar, personele verilecek eğitimler gibi kalemlere ilişkin giderlerin de yukarıda yer verilen Tebliğ açıklaması çerçevesinde % 3 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle bahse konu gider kalemlerine ilişkin olarak ayrıca bir maliyet belirlenmemesi gerektiği anlaşılmıştır. Öte yandan ilaçlama hizmetinin idarenin ilaçlama yetki belgesi sahibi ziraat mühendisi gözetiminde yapılacağı ve ilaçlama yapacak personele bu konuda eğitim vereceği düzenlemesine yer verildiği, bu durumda ilaçlama hizmeti için ayrı satır açılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmakta olup şikâyete konu iş kalemlerine ilişkin ayrı satır açılmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Çalıştırılacak engelli personel gideri için birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde ayrı satır açılmadığı iddiasına ilişkin yapılan incelemede,

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde,

“İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.”hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Kanun hükmüne göre, elli veya daha fazla işçi çalıştıran işverenlerin engelli işçi istihdam etmesi kanuni zorunluluk olmakla birlikte, Hazinece karşılanacak işveren priminden yararlanma imkanı tüm istekliler için söz konusu olmaktadır. Ancak ihalelerde 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden eşitlik ve rekabetin sağlanmasını temin etmek ve bu durumu korumak için teklif fiyatlarının oluşturulmasında, Hazinece karşılanacak işveren primi dikkate alınmadan teklif fiyatının oluşturulması gerektiği kabul edilmelidir.

Somut olayda, İdari Şartname’de ihale konusu işin niteliğine göre bu iş kapsamında çalışacak personel arasında engelli personel bulunacağına, dolayısıyla 4857 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesine göre işverenin belirli sayıda engelli işçiyi “meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde” çalıştırma yükümlülüğünün idarenin ihale konusu hizmet işi kapsamında karşılanmasına yönelik herhangi bir düzenleme olmadığı, anılan Kanun’un 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası engelli çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin asgari sayının belirlenmesine rağmen kısıtlayıcı bir düzenlemenin bulunmadığı, bu hususun tekliflerin oluşturulması aşamasında istekliler arasında eşitsizliğe yol açabileceği anlaşılmıştır.

Öte yandan 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde, çalıştırılacak engelli işçi sayısının işverenin aynı il sınırları içinde yer alan işyerlerinde bulunan toplam işçi sayısına göre hesaplanacağı da düzenlenmiştir. Bu durumda ihaleyi gerçekleştiren idarenin sadece ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısına bakmaması, ihaleye teklif veren her istekliye ait il sınırları içinde başka işyeri bulunup bulunmadığını, varsa bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısını da bilmesi gerekeceğinden teklifinde engelli işçi çalıştıracağını beyan ederek teklif tutarını buna göre hesaplayan istekliler bakımından İş Kanunu’nun anılan hükmü uyarınca idarenin ihaleyi karara bağlamadan önce her defasında araştırma yapma gereksinimi doğabilecek ve bu uygulama nedeniyle ihale süreçlerinde yaşanacak gecikmeler 4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan, “İhalelerde ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması” ilkesinin ihlaline yol açabilecektir.

Ayrıca, İdari Şartname’de engelli işçi çalıştırılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamasının İş Kanunu’nun 30’uncu maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği, başka bir ifade ile teklif bedelleri oluşturulurken, işin ifası sırasında çalıştırılacak engelli işçilere ilişkin indirimin dikkate alınmamasının, sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenicinin Kanundan doğan engelli işçi çalıştırma yükümlülüğünü ihlal etmesine yol açmayacağı, bu yükümlülüğün devam edeceği de açıktır.

Diğer taraftan, özel bir kanun olan 4734 sayılı Kanun’un ikincil mevzuatı çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tüm istekliler için eşit koşullarda olmak üzere aşırı düşük tekliflerin tespitinde esas alınan ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3’üncü maddesinde açıklanan “asgari işçilik maliyeti” kapsamında Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta prim tutarının da dikkate alınmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığı hususları dikkate alındığında, başvuru sahibi engelli personel çalıştırılacak olması nedeniyle birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması gerektiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yol ve giyecek giderleri için ayrı satır açılmaması gerektiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede, birim fiyat teklif cetvelinde yol ve giyecek bedeli için ayrı satırlar açıldığı, bahse konu giderlerin teklif fiyata dahil olan giderler arasında yer aldığı ve yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı düzenlemesine yer verildiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar, yol ve giyecek giderlerine birim fiyat teklif cetvelinde ayrı yer verilmesinin uygun olmadığı anlaşılmakla birlikte, söz konusu düzenlemenin isteklilerin teklif vermelerini engelleyici bir düzenleme olmadığı nitekim bahse konu ihaleye dört isteklinin teklif verdiği hususu da dikkate alındığında başvuru sahibinin şikâyetinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Genel Uygulama Politikası” başlıklı 5’inci maddesinde,

“5.6. Yüklenici, 4857 sayılı İş Kanunu, İş Sağlığı ve Sosyal Güvenlik Yasalarına dayalı işçilerin her türlü özlük ve sosyal haklarını karşılamak ve iş güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.”düzenlemesi,

4857 sayılı İş Kanununun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir….

Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez…” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi dilekçesinde, idarenin Teknik Şartname’de yer verdiği düzenlemeyle tüm sorumluluklarından kaçındığı ve bu durumun mevzuata uygun olmadığı, doküman içerisinde anılan düzenlemelere yer verilmesinin sebebinin asıl işverenin idare olmasından dolayı doğacak olan sorumluluklardan kaçması olduğu belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen İş Kanununun 2'nci maddesine göre, sözleşmenin imzalanmasıyla idare ile yüklenici arasında asıl işveren – alt işveren ilişkisi kurulacağı açık olup, bu ilişkide asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olacağı tartışmasızdır.

Dolayısıyla teknik şartnamenin ilgili maddelerinde yer alan düzenlemelerin idareleri Kanunun yüklediği söz konusu sorumluluklardan istisna tutması mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca, anılan düzenlenmenin sözleşmenin yürütümü aşamasında istenildiği, yeterlik kriteri olmadığı, isteklilerin tekliflerini oluşturmaları veya idarelerin teklifleri değerlendirmesi aşamalarında herhangi bir belirsizlik ve tereddüde sebep olmayacağı ve idarenin Kanunun belirttiği durumlardan asıl işveren olarak sorumlu tutulacağı anlaşıldığından ve anılan düzenlemelerin istenilmesini engelleyen herhangi bir mevzuat hükmü bulunmadığından, iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme tasarısının”Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde;

“12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Cumhuriyet Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğünce ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Yükleniciye yapılacak her türlü ödeme, ödeme evrakları Cumhuriyet Üniversitesi D.S. Saymanlık Müdürlüğü yevmiye kayıtlarına geçtiği tarihten itibaren 5(beş) gün içerisinde yapılacaktır.

Yüklenici firmaya hakediş ödenirken ödeme yapılan bir önceki aya ilişkin belgeler (İşçi ücretlerinin işçi adına açılacak banka hesaplarına yatırıldığına dair belgeler ile bu ücretlere ilişkin SSK primleri ile vergilerin ilgili yerlere yatırıldığına dair belgeler) mutlaka getirecektir. Yüklenici firma, hakediş tarihinden itibaren hakedişi ödensin veya ödenmesin en geç 3(üç) iş günü içerisinde personelin maaşlarını ödemek ve bu ödemeye ait işçilerin maaşlarının hesaplarına aktarıldığına ilişkin banka dekontlarını bir sonraki hak ediş evraklarının içine koymak zorundadır. Yüklenicinin yazılı talebi üzerine hakedişten işçi ücretleri kesilerek işçilerin hesaplarına idaremiz tarafından aktarılabilir.”düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu düzenlemelerden idarece hak ediş ödemelerinin, ödeme evraklarınınSaymanlık Müdürlüğü’ne intikalinden sonra 5 gün içerisinde yapılacağı, yüklenici firma tarafından da işçi alacaklarının hakediş tarihinden itibaren hakediş ödensin veya ödenmesin en geç 3 iş günü içerisinde yapılacağı anlaşılmaktadır.

Sözleşme tasarısında yer alan, işçi alacaklarının hak ediş ödemeleri yapılmasa dahi hakediş tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde ödeme yapılması gerektiğine yönelik düzenleme, başvuru sahibinin teklifini sağlıklı bir şekilde oluşturmasını engelleyici bir düzenleme olmadığı gibi, söz konusu düzenlemenin çalışanlar lehine bir düzenleme olduğu da açıktır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Ücretin gününde ödenmemesi” başlıklı 34 üncü maddesinde; “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

İhale dokümanında, hakediş ödemelerinin hakediş tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde ödeme yapılması gerektiği belirtilmesine rağmen ödeme yapılmaması halinde 4857 sayılı İş Kanunu‘nda işçi ücretlerinin ödeme gününden itibaren 20 gün içerisinde ödenmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

İdare tarafından, hakediş ödemelerinin 20 gün içerisinde yapılmadığı durumlarda, yüklenici tarafından işçilere ödeme yapılması gerektiğinden, yapılacak bu ödemenin finansmanı istekliler açısından bir maliyet unsuru olarak ortaya çıkarabilecektir. Ancak, her durumda hakediş ödemelerinin idare tarafından en geç 5 gün içerisinde yapılacağı, ekonomik ve mali yeterlilik kriterlerini karşılayan isteklilerin belli bir likidite varlığa ve finansman gücüne sahip olması gerektiği, diğer taraftan isteklilerin olası finansman giderlerini teklif fiyatlarına da yansıtabileceği de göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin 3’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.