Teknik şartnamede birden fazla marka belirtilmesi rekabeti engelleyici bir durum oluşturur mu (KİK)

BAŞVURU SAHİBİ:

Çözüm Kur. Dan. Sos. Hiz. Bil. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/540606 İhale Kayıt Numaralı “1 (Bir) Yıllık Malzeme ve Ekipman Dahil Personel Öğle Yemeği Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 15.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “1 (Bir) Yıllık Malzeme ve Ekipman Dahil Personel Öğle Yemeği Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Çözüm Kur. Dan. Sos. Hiz. Bil. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.05.2025 tarih ve 184285 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1004 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,Teknik Şartname’nin ekinde yer alan “EK-7 Üretimde Kullanılacak Gıda Malzemesi ve Hazır Gıda Marka Listesi”nde ihale konusu iş kapsamında kullanılacak 14 kalem malzemenin adı/cinsi ve kullanılacak markaların belirlendiği, ilgili ürünlere ilişkin marka belirlemesi yapılmış olmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 1 (Bir) Yıllık Malzeme ve Ekipman Dahil Personel Öğle Yemeği Hizmet Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: Kuruluşa (Genel Müdürlük Hizmet Binası ve İstanbul İlinde bulunan) bağlı birimlerde çalışan personele takribi günlük 400 (dörtyüz) adet olmak üzere 1 (Bir) yıl boyunca takribi toplam 100.000 (Yüzbin) adet servise hazır yemek

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü Beylerbeyi Mahallesi Abdullahağa Caddesi No:16/A Beylerbeyi/Üsküdar/İstanbul (Genel Müdürlük Hizmet Binası),

İstinye Gemi Trafik Hizmetleri Operasyon Amirliği İstinye Mah. İstinye Cad. Eski Tersane Mevkii No:1 İstinye/Sarıyer İSTANBUL,

Seyir ve Hab. Dai Bşk./Sefaköy Yerleşkesi Beşyol Mah. İnönü Cad. No:3/1 Sefaköy/İSTANBUL,

Atölye Servisi /Osmaniye Verici İstasyonu (Hasdal Yerleşkesi) Kemerburgaz Devlet Yolu 3. Kolordu Muhabere Alayı Yanı Hasdal/Eyüp/İSTANBUL” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin ekinde düzenlenen Üretimde Kullanılacak Gıda Maddesi ve Hazır Gıda Marka Listesinin aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür. “

“

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, teknik şartnamelerde varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler ile teknik özellik ve tanımlamalara yer verilebileceği, ancak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemeyeceği, belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır. Anılan düzenlemenin amacı, bu yöndeki doküman düzenlemeleri ile belirli ürünlerin tedarikçileri lehine avantaj sağlanmasının önüne geçilmesi ve rekabet ortamı sağlanarak ihaleye katılımın arttırılmasıdır. Bu nedenle ihtiyacın içeriğine uygun, rekabet ortamının sağlandığı ve isteklilerin katılımının engellenmediği düzenlemelerin bu kapsamda ele alınması mümkün olmayacaktır.

İtirazen şikâyete konu olan doküman düzenlemeleri incelendiğinde, idare tarafından Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde ihale konusu iş kapsamında kullanılacak 14 kalem ürün için (tavuk, sucuk, kuru gıdalar, su, süt, yoğurt, peynir, baharat, meyve suyu, şeker, un, turşu, sirke, domates salçası, zeytinyağı, ayçiçek yağı) malzemelerinde belirli marka ürünlere atıf yapıldığı görülmüştür. İdarenin yapmış olduğu söz konusu düzenleme kapsamında ilgili malzemeler için tek bir markanın belirtilmediği, her biri için en az 2, 3, 4, 5 veya 10 farklı markaya yer verildiği, ihalenin konusunun yemek hizmeti alımı olduğu, mal alımı olmadığı ve mevcut ihalede bahse konu ürünlerin alımının doğrudan yapılmayacağı, markaları belirtilen ürünlerin yemeklerde kullanılacak girdiler olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu düzenlemenin ihtiyacın uygun şartlarla karşılanması kapsamında kaliteli hizmet alınması amacını taşıdığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla anılan düzenlemelerin ihaleye katılımı ve rekabeti daraltıcı mahiyette olmadığı ve isteklilerin idare tarafından belirtilen ürünleri dikkate alarak maliyet hesabı yapabilecekleri anlaşıldığından başvuruya konu düzenlemenin isteklilerce sağlıklı teklif verilmesine engel teşkil etmediği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.