Teknik şartnamede marka veya model belirtmeden araç özellikleri belirlemek rekabeti engeller mi (KİK)

Adapazarı Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından yapılan 2024/571455 ihale kayıt numaralı “Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü Sahipsiz Hayvanlar Geçici Bakımevi İle Temizlik İşleri Müdürlüğü Çalışmalarında Kullanılacak Araçların Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Hayat Organizasyon ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 18.07.2024 tarihli ve 2024/UH.II-904 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.

Davacı Hayat Organizasyon ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 22. İdare Mahkemesinin 18.12.2024 tarihli E:2024/1329, K:2024/1876 sayılı kararında “Davalı idarece davacının 1. iddiasının yerinde görülmemesiyle ilgili olarak özetle; uyuşmazlık konusu ihalede şoförsüz ve yakıtsız olarak 40 adet aracın kiralanmasının öngörüldüğü, bu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak Araçların Teknik Özellikleri” başlıklı bölümünde çalıştırılması öngörülen farklı nitelikteki araçların motor gücü, çöp haznesi kapasitesi, koltuk sayısı, yakıt cinsi ve benzeri özelliklerine yönelik düzenlemeler yapıldığı, söz konusu düzenlemelerde “asgari, en az” gibi ifadelere yer verildiği, herhangi bir marka ve model adı belirtilmediği, başvurucunun itirazen şikâyet başvurusunda işaret edildiğini ileri sürdüğü markanın ya da modelin hangisi olduğuna yönelik herhangi bir açıklamasının yer almadığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin idarenin ihtiyacına en uygun aracı sağlamak üzere teknik özellikleri belirlemedeki takdir hakkı çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği şeklinde açıklama yapılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; idarece hizmetin yürütülmesi için ihtiyaç duyulan araçların kiralanmasına yönelik hizmet alımı ihalesi gerçekleştirilir iken verimliliği, fonksiyonelliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamaya yönelik olarak Teknik Şartname’de ihale konusu araçlar bakımından bir takım teknik kriterler belirlemede takdir yetkisine sahip olunmakla birlikte, bu takdir yetkisinin belli bir markaya, modele ya da ürüne işaret edilerek rekabeti ve fırsat eşitliğini engelleyecek şekilde kullanılamayacağının açık olduğu, diğer yandan Kamu İhale Kurumu’nun itirazen şikâyet başvurularını incelerken gerekli görülen hallerde tarafları ve ilgilileri dinleme yetkisinin bulunduğu gibi bunun yanı sıra özel uzmanlık gereken teknik hususlarla ilgili olarak ihtisas sahibi kamu veya özel hukuk tüzel kişilerinin ya da gerçek kişilerin görüşüne başvurarak uyuşmazlığın özünü aydınlatmaya yönelik teknik görüş almasının da mümkün olduğu, kaldı ki başvurucunun iddiasının özel uzmanlık gerektiren teknik hususa yönelik olması durumunda belirtilen şekilde teknik görüş alınmasının ilgili iddianın karara bağlanabilmesi için gereklilik haline gelebileceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’de yer alan “Çalıştırılacak Araçların Teknik Özellikleri” başlıklı Tablo-1’de anılan ihaleyle kiralanacak olan araçlarda aranılan teknik özelliklere yer verildiği, davacı tarafından ihale dokümanının satın alınmasının ardından yapılan şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularında söz konusu teknik özelliklerle belli bir markaya ya da modele işaret edildiğinin ileri sürüldüğü, her ne kadar anılan başvurularda mezkur teknik özelliklerin hangi markaya veya modele yönelik olduğuna dair açıklama yapılmamış ise de, böyle bir açıklama yapılmamasının rekabeti ve fırsat eşitliğini engelleyici şekilde belli bir markaya ya da modele işaret edilip edilmediğinin teknik incelemeyle açıklığa kavuşturulması gerekliliğini ortadan kaldırmadığı, nitekim yukarıda aktarıldığı üzere davacı tarafından bahse konu iddiasına dair somut açıklamanın dava dilekçesinde yapıldığı, davalı idarece yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre sahip olunan tarafları dinleme yetkisi kullanılarak başvurucu statüsündeki davacıdan bu iddiasıyla ilgili somut açıklama yapmasının istenilmesi mümkün iken davacı dinlenilmeksizin uyuşmazlık konusu kurul kararında davacının hangi markaya ya da modele işaret edildiğine yönelik açıklama yapmadığının belirtilmesiyle yetinildiği, ayrıca davacının ihale konusu araçlar için arandığı belirtilen ve Teknik Şartname’de yer alan teknik özelliklere yönelik olan mezkur iddiası özel uzmanlık gerektiren teknik hususa ilişkin olduğundan anılan iddianın karara bağlanabilmesinin öncelikle bu konuda uzman görüşüne başvurulmasına bağlı olduğu, bir başka deyişle davalı idarece Tablo-1’de anılan ihaleye konu araçlar bakımından belirtilen teknik özelliklerle rekabeti ve fırsat eşitliğini engelleyici şekilde belli bir marka ya da modele işaret edilip edilmediği ve eğer böyle bir durum varsa bunun işin gerektirdiği teknik zorunluluktan kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususlarında teknik görüş alınması gerekirken böyle bir görüş alınmaksızın anılan iddianın karara bağlandığı ve nihayetinde uyuşmazlık konusu kurul kararında davacının söz konusu iddiasının hangi sebeple yerinde olmadığına dair teknik açıklamanın yer almadığı dikkate alındığında; dava konusu kurul kararında davacının 1. iddiasının yerinde görülmemesi bakımından hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” denilerek dava konusu Kurul kararının 1’inci iddiasının yerinde görülmemesi işleminin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 18.07.2024 tarihli ve 2024/UH.II-904 sayılı kararının 1’inci iddia ile ilgili kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 1’inci iddiasının esasının yeniden incelenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.