|
ÖZET: Bu Sayıştay kararı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 12. maddesine dayanan bir hukuki uyuşmazlığı ele almaktadır. İhalelerde düzenlenen teknik şartnamelerin belirli markalara işaret etmesinin yasak olduğu belirtilmiştir. İncelenen belgelerde, belediyenin arıtma tesisinde kullanılmak üzere koku giderici alımında belirli bir markaya yer verdiği tespit edilmiştir. Sorumlular, bu uygulamanın daha önceki tecrübelerden kaynaklandığını ve söz konusu markanın diğer ürünlere göre daha ekonomik ve verimli olduğunu savunmuşlardır. Ancak, mevzuat gereği, teknik şartnamelerde rekabeti engelleyici hususlara yer verilmemesi gerektiği vurgulanmıştır.
Sonuç olarak, kamu zararı oluştuğuna dair bir tespit yapılmadığı için, Sayıştay, denetçi tarafından ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle karar vermiştir. Bu karar, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve rekabetin sağlanması açısından önemli bir hukuki değerlendirme sunmaktadır. Mevzuata aykırı uygulamaların, kamu zararı yaratmadığı sürece, denetim süreçlerinde ilişilecek bir husus olarak değerlendirilmeyeceği sonucuna varılmıştır. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2012 |
| Dairesi | 6 |
| Karar No | 113 |
| İlam No | 337 |
| Tutanak Tarihi | 10.6.2014 |
| Kararın Konusu | İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Markalara İşaret Eden Teknik Şartname Düzenlenmesi.
Denetçi sorgusunda yer alan; …Belediyesince muhtelif zamanlarda gerçekleştirilen mal alımlarına ilişkin ihalelerde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili hükümlerine aykırı olarak belirli markalara işaret eden teknik şartname düzenlendiği iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde;
“…
İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.
Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.
Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.”
denilmektedir.
Anılan hükümler uyarınca, mal alımı ihalelerinde kullanılacak teknik şartnamelerde belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemeyecek ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.
Bahse konu olayda, belediye arıtma tesisinde kullanılmak üzere koku giderici …alımına ilişkin düzenlenen ihalede, anılan Kanun hükmüne aykırı olarak, belli bir markaya yer verildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar sorumlularca yapılan savunmalarda, daha önceki …alımlarında edinilen tecrübelere binaen piyasadaki diğer ürünlere kıyasen daha ekonomik ve verimli olduğu düşünülen bir markanın alınmak istenmesi nedeniyle söz konusu uygulamaya gidildiği ileri sürülmüş ise de, anılan mevzuat hükümleri gereğince, öncelikle alınmak istenen ürünle ilgili aranan ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların belirlenmesi ve teknik şartnamede bu standartlara ilişkin teknik kriterlere, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek şekilde yer verilmesi gerekmektedir. Şu kadar ki, sadece ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilecektir.
Bununla beraber, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesi uyarınca kamu görevlilerinin eylem ve işlemleri sonucunda kamu zararı oluştuğunun söylenebilmesi için bu eylem ve işlemlerin mevzuata aykırı olması yanında, bu eylem ve işlemler neticesinde kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunduğunun ortaya konulması gerekmekte olup bahse konu mal alımına ilişkin olarak ise Denetçisince bu yönden bir tespitin yapılmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, bahse konu rapor maddesinde ele alınan alımla ilgili olarak; Denetçisince herhangi bir kamu zararı tespiti yapılmadığından, ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.