|
ÖZET: Başvuran, Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü’nde teknik şef olarak görev yapmaktadır. 03.09.2023 tarihli Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı gereği, teknik personel için ek ödeme oranına 20 puan ilave edilmesi talebinde bulunmuştur. Ancak, başvurusu, ilgili mevzuat ve yönetmelikler çerçevesinde değerlendirilmiş ve talebin reddedilmesine karar verilmiştir. Başvuran, ek ödemenin verilmemesinin iş barışını olumsuz etkilediğini ve mağduriyet oluşturduğunu ifade etmiştir.
İdare, başvuranın talebinin gerekçesini açıklarken, “Teknik Şef” pozisyonunun 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek cetvellerinde yer almadığını belirtmiştir. Ayrıca, ilgili Hakem Kurulu Kararı’nın 52. maddesinde, bu pozisyona ek ödeme yapılmasının mümkün olmadığını vurgulamıştır. Başvuranın ek ödeme oranına 20 puan ilave edilmesi talebinin hukuken geçerli bir dayanağı bulunmadığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından yapılan inceleme sonucunda reddedilmiştir. İdare, başvuru sahibine karşı hangi yollara başvurabileceği konusunda yeterli bilgi vermediği için iyi yönetim ilkelerine uygun hareket etmediği tespit edilmiştir. Başvuran, kararın tebliğinden itibaren dava açma süresine sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13132-S.24.19789
BAŞVURU NO : 2024/12703
KARAR TARİHİ : 28.11.2024
RET KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE RAYLI SİSTEM ARAÇLARI SANAYİİ ANONİM
ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı gereği ek ödeme oranına 20 puan ilave edilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 14.10.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünde teknik şef olarak çalışmakta olduğunu, 03.09.2023 tarihli ve 32298 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlileri
Hakem Kurulu Kararının 52 nci maddesinde, “375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin (I) sayılı
Cetvelin “Ç- 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki (II) sayılı cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personelden (527 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 31 inci maddesine göre ücretleri belirlenen sözleşmeli personel dahil);” kısmında yer alan “teknik şef, teknik amir, teknik uzman, vb.” personel başta olmak üzere ilgili kısımda belirtilen teknik personele ilave 20 puan ek ödemenin yapılmadığını, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin (I) sayılı Cetvelin (Ç) kısmında ilgili personel birlikte sayılmasına ve 7. Dönem Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararının 27 nci maddesinde de teknik personel olarak birlikte ele alınarak 12 puanın sayılan unvanların hepsine aynı şekilde ödenmesine rağmen, söz konusu Hakem Kurulu Kararının 52 nci maddesinin ilgili kurumlarca farklı uygulandığını, verilmesi gereken ilave 20 puanlık ek ödemenin “benzer unvan” tanımına uymadığı düşüncesiyle ödenmeyerek mağduriyet oluşturulduğunu, iş barışı ve hiyerarşinin olumsuz etkilendiğini belirtmekte olup, 7. Dönem
Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı gereği ilgili teknik personellerden teknik şef, teknik amir, teknik uzman, vb. teknik kökenli personele 20 puanlık ilave ödeme yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konusuna ilişkin Kurumumuz tarafından verilen Gönderme Kararına istinaden
Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. “Teknik Şef” pozisyonu, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) bendi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel için aynı Kanun Hükmünde Kararname eki (II) sayılı cetvelde düzenlenen bir pozisyon olup, ek ödeme oranının 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki (I)
sayılı cetvelin “Ç- 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki (II) sayılı cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personelden (527 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 31 inci maddesine göre ücretleri belirlenen sözleşmeli personel dahil);” kısınma göre belirlendiği, söz konusu Kamu
Görevlileri Hakem Kumlu Kararının “Teknik personelin ek ödemeleri” başlıklı 52. maddesinin (b) bendi kapsamında ilgili pozisyon için (a) bendinde öngörülen aynı miktarda puan ilave edilmesinin kararlaştırıldığı,
2.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesi “II-Teknik
Hizmetler Sınıfı” başlığı altında yer alan unvanlar arasında “Teknik Şef” bulunmadığı, “Teknik Şef” pozisyonunun TÜRASAŞ Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği kapsamında Görevde Yükselme Sınavına tabi bir pozisyon olduğu, bu unvan için sınava girebilecekler arasında teknisyen, tekniker, teknik ressam, programcı, makinist vb gibi 657 sayılı DMK’nın
Teknik Hizmetler Sınıfında aynı veya benzer unvana sahip çeşitli unvanların bulunduğu, bu unvanların ek ödeme oranlarına söz konusu Kararla ilave edilen ek ödeme puanının yine aynı Kararın 52. maddesinin (a)
bendine göre değişiklik gösterdiği, bu nedenle, Kararın 52. maddesinin (b) bendinde geçen “…, aynı veya benzer unvanlı emsal memur kadrosu için (a) bendinde öngörülen ile aynı miktarda puan, ilave edilir.” hükmünün “Teknik Şef” pozisyonu için aynı veya benzer unvanlı emsali bulunmadığından uygulanamadığı,
2.3. Kamu Görevlileri Hakem Kumlu Kararının “KİT’lerde görev yapan bazı personelin ek ödemesi” başlıklı 27 nci maddesinde: “KİT’lerde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında görev yapan teknik şef, atölye şefi, teknik amir, teknik uzman, grup başmühendisi, başmühendis, başmimar, mühendis, mimar, şehir plancısı ve veteriner pozisyonlarında bulunan sözleşmeli personelin, 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı Cetvele göre yararlanmakta oldukları ek ödeme oranına 12 puan ilave edilir.” hükmü gereği açıkça belirtilen pozisyonlarda bulunan personeller için ek ödeme oranlarına 12 puan ilave edilmiş olup, uygulamada herhangi bir tereddüt yaşanmadığı,
2.4. Talep edilen ilave ek ödeme oranının söz konusu pozisyona uygulanabilmesi için Kamu Görevlileri
Hakem Kurulu Kararında gerekli düzenleme yapılması gerektiği
ifade edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”, /
3.2. 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 375 sayılı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu,
2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 sayılı T.C.
Emekli Sandığı Kanunu İle Diğer Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları Ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı Ve Kıdem Aylığı İle Ek
Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin “Ek Ödeme Oranları” başlıklı (I) Sayılı
Cetvel’de,
Ek Ödeme
Kadro ve Görev Unvanı
Oranı (%)
A- Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa Göre Alanlar:
2- Kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan personel; a) Başmühendis, başmimar, mühendis, mimar, peyzaj mimarı, iç mimar, bölge plancısı
ve şehir plancısı kadrolarında bulunanlardan;
1) 1-2 dereceden aylık alanlar 150
2) 3-4 dereceden aylık alanlar 140
3) Diğer derecelerden aylık alanlar 130
…
Ç- 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki (II) sayılı cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personelden (527 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
31 inci maddesine göre ücretleri belirlenen sözleşmeli personel dahil);
1- Grup başmühendisi, başmühendis, başmimar, mühendis, mimar, veteriner, şehir plancısı, müdür yardımcısı, teknik şef, atölye şefi, başeksper, eksper, teknik amir, teknik uzman, başkontrolör, kontrolör, baştabip, baştabip yardımcısı, diş tabibi, tabip, 82 uzman tabip, uzman (Tıpta Uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu ilgili mevzuat hükümlerine göre uzmanlık belgesi alanlar), başuzman (Sümer Holding) ve şube müdürü (Sümer Holding) pozisyonlarında bulunanlar
6. 3/9/2023 tarihli ve 32298 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 31/8/2023 tarihli ve 2023/1 sayılı Kararının
6.1. “KİT’lerde görev yapan bazı personelin ek ödemesi” başlıklı 27 nci maddesinde, “(1) KİT’lerde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında görev yapan teknik şef, atölye şefi, teknik amir, teknik uzman, grup başmühendisi, başmühendis, başmimar, mühendis, mimar, şehir plancısı ve veteriner pozisyonlarında bulunan sözleşmeli personelin, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı
Cetvele göre yararlanmakta oldukları ek ödeme oranına 12 puan ilave edilir.”,
6.2. “Teknik personelin ek ödemeleri” başlıklı 52 nci maddesinde, “(1) 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı
Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrası, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c)
ve (f) fıkraları ve 14/4/1982 tarihli ve 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi kapsamında döner sermayeden ek ödeme yapılan personel ile 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 42 nci maddesinin onikinci fıkrası uyarınca aylıksız izinli sayılmak suretiyle sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilenler hariç olmak kaydıyla; a) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı Cetvelin “A-Aylıklarını 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununa Göre Alanlar” kısmının “2- Kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan personel;” bölümünün; 1)(a) sırasında sayılanların yararlanmakta oldukları ek ödeme oranlarına 20 puan, 2)(b) sırasında sayılanların yararlanmakta oldukları ek ödeme oranlarına 10 puan, 3)(e) sırasında sayılanların yararlanmakta oldukları ek ödeme oranlarına 5 puan, b) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı Cetvelin “Ç- 399 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname eki (II) sayılı cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personelden (527 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 31 inci maddesine göre ücretleri belirlenen sözleşmeli personel dahil);” kısmına göre ek ödeme yapılan aynı veya benzer unvanlı sözleşmeli personel ile (a)
bendine tabi emsali memur kadroları esas alınmak suretiyle ek ödemeleri belirlenmiş olan sözleşmeli personel pozisyonlarında bulunanların 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre yararlanmakta oldukları ek ödeme oranına, aynı veya benzer unvanlı emsal memur kadrosu için (a) bendinde öngörülen ile aynı miktarda puan, ilave edilir.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünde teknik şef olarak çalışmakta olan başvuran, 7. Dönem Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı gereği teknik kökenli personel olması nedeniyle 20 puanlık ilave ödeme yapılmasını talep etmektedir.
9. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir.
10. Anayasamızın 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” hükmü öngörülmüştür. Bu çerçevede, kamu görevlilerinin hukuki durumlarının, hak ve yükümlülüklerinin kanunlar ile bu kanunlara uygun olarak uygulanacak usul ve esasların belirlenmesi ‘Statü Hukuku’nun gereği olup, söz konusu hükümler çerçevesinde idarelerin de bağlı yetki içerisinde bulunduğu
görülmektedir. Zira, Anayasamızın 128. maddesinde, memurların ve diğer kamu görevlilerinin aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceğinin hüküm altına alındığı, bu hüküm gereğince açıkça kanunda düzenlenmeyen parasal ve özlük hakkından başka bir kamu görevlisine ilişkin düzenleme esas alınarak kıyas yoluyla ödeme yapılması da mümkün bulunmamaktadır.
11. İlgili mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; teknik personelin mali haklarını iyileştirmeyi hedefleyen
Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı ile sözleşmeli personel ile benzer unvanlardaki memurların ek ödemeleri esas alınarak, ek ödeme oranlarına ek puan ilave edileceği,
11.1. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı Cetvelin “A-Aylıklarını 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununa Göre Alanlar” kısmının “2- Kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan personel;” bölümünün (a) sırasında sayılanların yararlanmakta oldukları ek ödeme oranlarına 20 puan ilave edileceği,
11.2. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı Cetvelin “Ç-399 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname eki (II) sayılı cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personel”den kısmına göre ek ödeme yapılan sözleşmeli personel pozisyonlarında bulunanların 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameye göre yararlanmakta oldukları ek ödeme oranına, aynı veya benzer unvanlı emsal memur kadrosu için (a) bendinde öngörülen ile aynı miktarda puan ilave edileceği,
11.3. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı Cetvelin “Ç- 399 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname eki (II) sayılı cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personelden teknik şef, teknik amir, teknik uzman pozisyonları” için 82 ek ödeme puanı belirlendiği ancak söz konusu unvanlara
“375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı Cetvelin “A-Aylıklarını 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununa Göre Alanlar” kısmının “2- Kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan personel” arasında yer verilmediği, söz konusu unvanların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinde yer verilen Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan bir unvan olmadığı,
11.4. Aynı Hakem Kurulu Kararının 27 inci maddesi gereğince unvan olarak sayılan teknik şef unvanına ek ödeme oranına 12 puan ilave edileceğinin açık olarak düzenlendiği
anlaşılmaktadır.
12. Anayasanın 128 inci maddesi gereğince memurların mali ve sosyal haklarının toplu sözleşme ile düzenlenmesi ve bu sözleşme hükümlerinin kanun gibi bağlayıcı olması öngörülmüştür. Bu anlamda toplu sözleşme ile mevcut ekonomik ve sosyal haklarda değişiklikler veya iyileştirmeler yapılabilmekle birlikte yeni haklar da sağlanabilmekte, yapılan bu düzenlemeler de taraflar açısından kanun gibi bağlayıcı nitelikte olmaktadır. Bu nedenle ilgili Hakem Kurulu Kararı gereğince bağlı yetki içerisinde bulunan ilgili idare tarafından aynı veya benzer unvanlı emsal memur kadrosu bulunmayan teknik şef unvanlı pozisyondan görev yapmakta olan başvuranın ek ödeme oranına 20 puan ilave edilmesi talebini reddetmesinde hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.
13. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Teknik Şef unvanlı pozisyonda görev yapmakta olan başvuranın Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı gereği ek ödeme oranına 20 puan ilave edilmesi talebinin reddedilmesi işlemi hukuken yerinde olduğundan başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Sakarya İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE RAYLI SİSTEM ARAÇLARI SANAYİİ ANONİM ŞİRKETİ
GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi