TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 20876-20876 |sayi|18745356-101.07.04-E.18745356-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/10246 2018/ 10246
KARAR TARİHİ : 13/12/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Tekniker kadrosuna atanan başvuranın, kendisine bir derece verilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 13/08/2018 13.8.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; GİH kadrosunda memur olarak çalışmakta iken üniversite bitirdiğini, tekniker kadrosuna Cumhuriyet Üniversitesine atandığını, 657 sayılı
Kanundaki “teknikerliğe geçişte bir derece verilir” hükmünün işletilmediğini, derecesinin/kademesinin 4/ 1 olması gerekirken 5/ 1 olarak kaydedildiğini ve bir derece kaybının olduğunu belirtmekte ve bundan dolayı oluşan mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Devlet Personel
Başkanlığı’nın 04.10.2018 tarihli ve E sayılı yazısında özetle; 2.1. 14/ 07/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Tesis edilen sınıflar” başlıklı
36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının dördüncü bendinde ; “Teknik
hizmetler sınıfında görev almak şartiyle jeolog, jeofizikçi, hidrojeolog, hidrolog, jeomorflog, kimyager, fizikçi, matematikçi, istatikçi, yöneylemci (harekat araştırmacısı), matematiksel iktisatçı (Ekonometrici), Erkek Teknik Öğretmen Okulu mezunları, fen memurları, teknikerler ve yüksek
1 / 5teknikerler, tütün ve müskirat eksperleri, tarım alet ve makineleri Uzmanlık Yüksek Okulu mezunları
ile benzeri fen bilimleri ve teknik bilimler lisansiyerleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun olan şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek bölge plancısı . Gazi
Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Teknoloji Bölümü İş ve Teknik Anabilim Dalı mezunları, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ev Ekonomisi Yüksek Okulu mezunları üniversitelerin arkeoloji ve sanat tarihi bölümlerinin prehistorya, protohistorya ve önasya arkeolojisi, klasik arkeoloji anabilim dallarından mezun olanlar öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece, … eklenmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar .” hükmü yer almakta olup, söz konusu hükümden yararlanabilmek için teknik hizmetler sınıfında görev almak ile belirtilen unvanları taşımak veya aynı bentte belirtilen öğretim kurumları, bölüm veya anabilim dallarından mezun olma şartlarının bir arada sağlanmasının gerekmekte olduğu, 2.2. Anılan maddenin “Ortak Hükümler” bölümünün (C) fıkrasının 1 inci bendinde ise ; “Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/ 4 ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir .Yukarıdaki fıkralara göre, değerlendirilecek hizmet süresinden sadece özel sektörde geçen süre 12 yılı geçemez …” hükmüne yer verildiği, 2.3.Sivas Cumhuriyet Üniversite’nin naklen tayin işleminin gerçekleştiği 23/ 09/ 2016 tarihinde, ilgilinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesini 10 uncu derecenin 2 inci kademesinden başlatarak, başvuranın 2014 yılında bitirmiş olduğu 4 yıllık yükseköğrenimi ihmal ettiği, sonrasında da 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin A- 12 bendi uyarınca yükseköğrenim intibakı yapmadığının tespit edildiği, 2.4.Sivas Cumhuriyet Üniversitesi tarafından söz konusu naklen tayin işleminin gerçekleştiği 23/ 09/ 2016 tarihinde 4 yıllık lisans mezunu olduğu hususu göz önünde bulundurularak, başvuranın kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin yeniden hesaplanması ve bu hesaplama yapılırken ilgilinin 657 sayılı Kanununun 36/A- 4 bendi uyarınca bir derece uygulamasından yararlandırılması gerektiği, Açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 4. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128’inci maddesinin ikinci fıkrasında;
“ Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir .”, 5. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
2 / 56. 14/ 07/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun
6.1. “Amaç” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler .”, 6.2. “ Tesis Edilen Sınıflar” başlıklı 36’ıncı maddesi A fıkrası 4’üncü bendinde; “Teknik hizmetler sınıfında görev almak şartıyla jeolog, jeofizikçi, hidrojeolog, hidrolog, jeomorfolog, kimyager, fizikçi, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (harekat araştırmacısı), matematiksel iktisatçı (Ekonometrici), Erkek Teknik Öğretmen Okulu mezunları, fen memurları, teknikerler ve yüksek teknikerler, tütün ve müskirat eksperleri, tarım alet ve makineleri Uzmanlık Yüksek Okulu mezunları ile benzeri fen bilimleri ve teknik bilimler lisansiyerleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun olan şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek bölge plancısı . Gazi
Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Tek-noloji Bölümü İş ve Teknik Anabilim Dalı mezunları, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ev Ekonomisi Yüksek Okulu mezunları üniversitelerin arkeoloji ve sanat tarihi bölümlerinin prehistorya, protohistorya ve önasya arkeolojisi, klasik arkeoloji anabilim dallarından mezun olanlar öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece, .. eklenmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar .( 3)
6.3. Anılan maddenin “Ortak Hükümler” bölümünün C fıkrasının 1 inci bendinde, “ Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/ 4 ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir… .. Yukarıdaki fıkralara göre, değerlendirilecek hizmet süresinden sadece özel sektörde geçen süre 12 yılı geçemez .”
Düzenlemeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde ; başvuranın kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin yeniden hesaplanması ve bu hesaplama yapılırken başvuranın 657 sayılı
Kanununun 36/A- 4 bendi uyarınca bir derece uygulamasından yararlandırılması na yönelik
Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğüne Tavsiye Kararı verilmesi gerektiği yönündeki öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran; GİH kadrosunda memur olarak çalışmakta iken üniversite bitirdiğini, tekniker kadrosuna Cumhuriyet Üniversitesine atandığını, “ teknikerliğe geçişte bir derece verilir” maddesinin işletilmediğini, derecesinin/kademesinin 4/ 1 olması gerekirken 5/ 1 olarak kaydedildiğini ve bir derece kaybının olduğunu belirtmekte ve bundan dolayı oluşan mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
9. Anayasanın 2 nci maddesinde, Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik “tir . Bu ilkeye göre, hukuki düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir . Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey, yasadan, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi
3 / 5müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir . Ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri
öngörebilir ve davranışlarını ayarlar . Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (AYM, 17/ 04/ 2008 Tarihli, E .2005/ 5, K.2008/ 93 sayılı Kararı) .
10. Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir . Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır .
Bilindiği üzere kamu personelinin hukuki ve mali statüsünün ve uygulanmasının esaslarını tespit etmek, bunların düzenlenmesi ve geliştirilmesiyle ilgili çalışmaları yapmak, bu doğrultuda kamu personel sisteminde uygulamaya esas oluşturacak görüş ve mütalaalar tesis etmek Devlet Personel
Başkanlığının görevleri arasındadır . Kurumumuzca Devlet Personel Başkanlığından başvuru konusu ile ilgili istenen görüş neticesinde; Başkanlık; Sivas Cumhuriyet Üniversitesi tarafından söz konusu naklen tayin işleminin gerçekleştiği 23/ 09/ 2016 tarihinde 4 yıllık lisans mezunu olduğu hususu göz önünde bulundurularak, başvuranın kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin yeniden hesaplanması ve bu hesaplama yapılırken başvuranın 657 sayılı Kanununun 36/A- 4 bendi uyarınca bir derece uygulamasından yararlandırılması gerektiğini belirtmiştir .
11. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat, Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin yeniden hesaplanması ve bu hesaplama yapılırken başvuranın 657 sayılı Kanununun 36/A- 4 bendi uyarınca bir derece uygulamasından yararlandırılması gerekmektedir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Sivas İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE ;
Başvuranın talep ettiği bir derecenin verilmesi yönünde CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
4 / 5Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi