|
ÖZET: Başvuran, Mobilya ve Dekorasyon bölümü mezunu olarak 2828 sayılı Kanunun geçici 16. maddesi uyarınca tekniker kadrosuna atanma talebinde bulunmuştur. Ancak, idare tarafından yapılan incelemede, başvuranın mezun olduğu bölümün, Devlet Hava Meydanları İşletmesi’nin teknik hizmetleri kapsamında bir karşılığı olmadığı ve bu alanda hizmet ihtiyacı bulunmadığı gerekçesiyle talebi reddedilmiştir.
İlgili mevzuat uyarınca, kurumların kadro ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak atama yapılması gerektiği belirtilmiştir. Bu çerçevede, başvuranın atanma talebinin reddi, idarenin personel ihtiyaçları doğrultusunda takdir yetkisini kullanarak gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla, idarenin bu kararı hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. Sonuç olarak, başvurunun reddi yönündeki işlemde hukuka aykırı bir durum olmadığına karar verilmiştir. İdarenin, başvuranın talebine ilişkin gerekçeleri ve mevzuat hükümleri doğrultusunda yaptığı değerlendirme, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından uygun olarak değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/69290-S.20.75479
BAŞVURU NO : 2020/6265
KARAR TARİHİ : 25/08/2020
RET KARARI
DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL
BAŞVURUYA KONU İDARE :
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Tekniker unvanına atanma talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 09/04/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, 05.07.1995 tarihinde Sosyal Hizmetler Çocuk
Esirgeme Kurumundan (SHCEK) atandığını, halihazırda Devlet Hava Meydanları İşletmesi
Genel Müdürlüğü Gaziantep Havalimanı Başmüdürlüğü Destek Hizmetleri Müdürlüğü emrinde memur olarak görev yaptığını, 2007 yılında Mersin Üniversitesi Meslek Yüksekokulu
Mobilya ve Dekorasyon bölümünü bitirdiğini iddia ederek, 2828 sayılı Kanunun geçici 16’ncı maddesi uyarınca tekniker unvanı verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı tarafından gönderilen 06/05/2020 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. 27/03/2018 tarihinden bu yana 2828 sayılı Kanunun geçici 16. maddesi kapsamında
Gaziantep Havalimanı Başmüdürlüğünde tekniker pozisyonuna atanma talebi içeren başvuru bulunmadığı,
2.2. Kuruluşun faaliyet alanları Sivil Havacılık faaliyetlerinin gereği olan, hava taşımacılığı, hava alanlarının işletilmesi, meydan yer hizmetlerinin yapılması, hava trafik kontrol hizmetlerinin ifası, seyrüsefer sistem ve kolaylıklarının kurulması ve işletilmesi, bu faaliyetler ile ilgili diğer tesis ve sistemlerinin kurulması, işletilmesi vb. olduğundan görev yapan tekniker unvanlı personelin yukarıda belirtilen faaliyet alanları ile ilgili bölümlerden mezun olduğu, Kurumda görevli teknikerlerin Elektrik Teknikeri, Elektronik Teknikeri, Makine Teknikeri, Motor Teknikeri, Sıhhi Tesisat Teknikeri, Uçuş Kontrol Teknikeri vb. olarak görev yapmakta olduğu, personel atamaları ve görev tanımlarının her bir bölüm için ayrı ayrı belirlenen kontenjanlar dahilinde yapıldığı,
2.3. Kuruluşta pozisyon durumlarının merkez teşkilatı ve taşra teşkilatı olarak belirlendiği, havalimanları bazında pozisyon sayıları bulunmadığı, Taşra teşkilatında bir bütün olarak belirlenen pozisyonların; havalimanlarına Kuruluşun ihtiyaç ve sorumlulukları doğrultusunda dağıtıldığı,
2.4. Başvuranın mezun olduğu bölüm olan Mobilya ve Dekorasyon Bölümünün Kuruluşun teknik hizmetler kapsamında bir karşılığı bulunmamakla birlikte Kuruluşun, bu alanda hizmet ihtiyacı bulunmadığı, 27/03/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanun’un 25. maddesi ile 2828 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 16. maddesinde yer alan aynen “Bu Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar. Bu kişilerin atanmasında ilgili kurumca mevcut kadro durumu, ilgililerin öğrenim durumu itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlar ve kurumun hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak yapılacak değerlendirme esastır. ” hüküm çerçevesinde Gaziantep
Havalimanı Başmüdürlüğünde tekniker pozisyonuna atanmasının mümkün olmadığı,
2.5. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak başvuran veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun,
5.1. Ek 1 inci maddesinde; “ (Ek: 25/2/1988-3413/1 md.; Değişik: 6/2/2014-6518/20 md.)
Bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dâhil iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri
aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun serbest kadro ve pozisyonları toplamının binde biri, bu madde kapsamında istihdam edilecekler için ayrılır ve her yıl belirtilen oranda kişi istihdam edilir. Serbest kadro ve pozisyon toplamının binden az olması hâlinde dahi kamu kurum ve kuruluşlarında en az bir hak sahibi istihdam edilir.
b) (Değişik: 21/03/2018-7103/24 md.) Bu hükümden yararlanmak isteyenler, 18 yaşını doldurdukları ve korunma, bakım tedbir kararı veya bu Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen himaye onayının sona erdiği tarihten itibaren beş yıl içinde
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına başvururlar. Bu madde hükümleri çerçevesinde Aile ve
Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından hak sahibi olduğu onaylananlar Devlet Personel
Başkanlığına bildirilir. Hak sahiplerinin atamaları il tercihleri de dikkate alınarak Başkanlıkça kura usulü ile yapılır. İşe yerleştirmede öncelik, sırasıyla lisans, ön lisans ve ortaöğretim mezunlarına verilir.
…
ç) (Değişik: 21/03/2018-7103/24 md.) … Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve daha üst öğrenim mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara, diğer öğrenim mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadro ve pozisyonlara yılda üç defadan az olmamak üzere Devlet Personel Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır. Ek 1 inci madde kapsamında yerleştirme yapılacak kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi hâlinde Devlet Personel Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde resen yerleştirme yapılır.
5.2. Geçici 16 ncı maddesinde;“(Ek: 21/03/2018-7103/25 md.) Bu Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar.”
6. 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan
Verilmesi Hakkında Kanunun, “Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, …
Unvanı verilir.
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.”
7. 12/06/2014 tarihli ve 29028 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal Hizmetler
Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmeliğin
“Görevde olan hak sahiplerinin unvanlarına atanması” başlıklı Geçici 2 nci maddesinde; “(Ek:RG-20/11/2018-30601) (1) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar görev yaptıkları kurumların kadro durumları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla öğrenimle ihraz etmiş oldukları unvanlara atanırlar. Bu maddeye ilişkin bütün iş ve işlemler ilgili kurumlarca yapılır.
(2) Bu maddeye ilişkin başvurular ilgililerce yazılı bir dilekçe ile görev yapılan kuruma yapılır.
(3) Bu kişilerin atanmasında ilgili kurumca mevcut kadro durumu, ilgililerin öğrenim durumu itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlar ve kurumun hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak yapılacak değerlendirme esastır.
(4) Kişilerin gördükleri öğrenim dolayısıyla unvan ihraz edip etmedikleri hususunda tereddüt hasıl olması halinde ortaöğretim düzeyi için Milli Eğitim Bakanlığından, ön lisans ve lisans düzeyi için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından görüş alınır.
(5) Hak sahiplerinin öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmaması, öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmakla birlikte bu unvanlarda boş kadro bulunmaması veya kurumca kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamaları yapılmaz.”
8. 9.2.2015 tarih ve 29262 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Devlet Hava Meydanları
İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 10’uncu maddesinde; “… b) Tekniker pozisyonuna atanabilmek için;
1) Atama yapılacak pozisyonun gerektirdiği alanlarda iki yıl süreli mesleki veya teknik
yüksekokulların ilgili bölümlerinden mezun olmak, … ”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Mobilya ve Dekorasyon bölümü mezunu başvuran, 7103 sayılı Kanunun 25 inci maddesi ile 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanuna eklenen Geçici 16’ncı maddesi uyarınca tekniker kadrosunun tarafına verilmesini talep etmektedir.
11. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın tekniker kadrosuna atanma talebinin, Mobilya ve Dekorasyon Bölümünün Kuruluşun teknik hizmetler kapsamında bir karşılığı bulunmadığı gibi bu alanda hizmet ihtiyacı da bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
12. Korunmaya, bakıma veya yardıma muhtaç aile, çocuk, özürlü, yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlere ve bu hizmetleri yürütmek üzere kurulan teşkilatın kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları ile faaliyet ve gelirlerine ait esas ve usulleri düzenleyen 2828 sayılı
Kanunun Ek 1 inci maddesiyle, bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olan ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmelerini düzenleme altına alınmakta, 27/03/2018 tarihli ve 30373 (3. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7103 sayılı Vergi Kanunları
İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun
25 inci maddesinin birinci fıkrası ile 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa eklenen Geçici 16
ncı maddesinin birinci fıkrasında ise, 2828 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanların, kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanacakları öngörülmektedir.
13. 7103 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle 2828 sayılı Kanuna eklenen geçici 16’ncı madde hükmü metninden anlaşılacağı üzere, daha önce Ek 1 inci madde uyarınca atanmış olan ve halen görev yapmakta olanların bu maddenin yürürlüğe girdiği 27/03/2018 tarihindeki öğrenim durumları itibariyle atamaları konusunda, idarelere kadro durumları çerçevesinde ihtiyaç değerlendirmesi yapmak suretiyle karar verme konusunda bir takdir yetkisi tanındığı görülmektedir. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve
Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
14. Bu itibarla, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir.
(Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı).
15. Somut olayda, Kurumda görevli tekniker unvanlı personellerin Sivil Havacılık faaliyet alanları ile ilgili bölümlerden mezun olduğu, Elektrik Teknikeri, Elektronik Teknikeri, Makine
Teknikeri, Motor Teknikeri, Sıhhi Tesisat Teknikeri, Uçuş Kontrol Teknikeri gibi alanlarda tekniker olarak görev yapmakta olduğu, ancak başvuranın mezun olduğu Mobilya ve
Dekorasyon Bölümünün Kuruluşun teknik hizmetler kapsamında bir karşılığı bulunmadığı gibi bu alanda hizmet ihtiyacı da bulunmadığı hususları birlikte göz önünde bulundurulduğunda,
2828 sayılı Kanunun geçici 16’ncı maddesinin uygulanması hususunda anılan Kanun
maddesinin kurumların “kadroları ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurma” ibaresi ile tanımış olduğu takdir yetkisini, Kurumun personel ihtiyacı doğrultusunda, yani kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterlerini gözetmek suretiyle kullandığı görülmektedir.
16. Yukarıda yapılan açıklamalar, mevzuat hükümleri ve yargı içtihatları doğrultusunda, idarenin, başvurana 2828 sayılı Kanunun Geçici 16 ncı maddesi uyarınca tekniker kadrosu verilmesi talebinin reddi yönünde tezahür eden işlemini kurumun personel ihtiyaçları doğrultusunda tesis ettiği anlaşıldığından, anılan idarenin başvuru konusu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi