TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 10509-10509 |sayi|18745356-101.07.04-E.18745356-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/16123 2017/ 16123
KARAR TARİHİ : 13/06/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI , TCKN :
Adres :
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Karayolları Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran, 3713 sayılı Kanuna istinaden atamasının yapıldığı tarihte iki yıllık meslek yüksekokulu mezunu olması nedeniyle sınavsız olarak tekniker unvanlı kadroya atamasının yapılmasını talep etmektedir .
BAŞVURU TARİHİ : 18/12/2017 18.12.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Adnan Menderes Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Mobilya Dekorasyon
Bölümünden 23/ 09/ 2002 tarihinde mezun olduğunu, 3713 sayılı Kanuna istinaden 15/ 07/ 2015 tarihinde Karayolları Genel Müdürlüğüne atamasının yapıldığını, halen Karayolları Bölge
Müdürlüğü Trafik Güvenliği Başmühendisliğinde memur olarak çalıştığını, 3713 sayılı Kanun kapsamında tekniker unvanlı kadroya atanmak üzere başvuruda bulunduğunu ancak talebinin reddedildiğini ardından Mersin Üniversitesinin ilgili birimlerinde “tekniker” unvanına uygun kadroya atanma talebinde bulunduğunu ancak mezun olduğu bölüme uygun kadro ve görev bulunmadığı gerekçesiyle talebinin reddedildiğini ifade ederek tekniker kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir .
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden
.
1 / 62.1. Karayolları Genel Müdürlüğünün 26/ 04/ 2018 tarihli ve E. sayılı cevabi yazı ve
eklerinde özetle, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname İle 3713 sayılı Terörle Mücadele
Kanununa eklenen konu İle alakalı hükümlerinin uygulanmasında herhangi bir tereddüt oluşmadığından Devlet Personel Başkanlığının görüşüne ihtiyaç duyulmadığı, 6001 sayılı
Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda Genel Müdürlüğün yürüttüğü hizmetlerin birçoğunun özel bilgi ve İhtisas gerektirdiği, kamunun İhtiyacı olan hizmetlerin de hızlı ve güvenli bir şekilde yerine getirilebilmesinin temel gaye olduğu nazara alındığında başvuranın atama teklifinin yapıldığı tarihte ihraz ettiği “Mobilya Dekorasyon” bölümüne uygun kadro/görev unvanı bulunmadığından Tekniker unvanlı kadroya atanması uygun bulunmadığı, 3. Mersin Üniversitesi Rektörlüğünün 22/ 02/ 2018 tarihli ve E. sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle, 3.1. Üniversitede bulunan boş tekniker kadrolarının l . derecede olduğu, 657 Sayılı Devlet Memurları
Kanununun 68/B maddesi uyarınca l, derecede bir kadroya atanmak için en az önlisans mezunu olmak ve 12 yıl hizmetin bulunması gerektiği, başvuranın ise yeni memur olduğu, ayrıca Mobilya ve
Dekorasyon Teknikerlik ünvanlı kadronun bulunmadığı gerekçeleriyle talebin reddedildiği, 4. Devlet Personel Başkanlığının 20/ 12/ 2017 tarihli ve E. sayılı cevabi yazısında özetle; 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerinde yer alan mühendis, tekniker, teknisyen gibi unvanlar alanlarındaki tüm öğrenim türlerini kapsamaktadır . Kamu kurum ve kuruluşları bu unvanlardaki personel istihdam taleplerini unvanla birlikte öğrenim türünü ifade eden nitelik kodlarıyla yapmaktadırlar . Bu kapsamda aynı unvanlı kadroda istihdam edilmekle birlikte bir kurumda elektrik mühendisi, diğer kurumda ziraat mühendisi istihdam edilebildiği göz önüne alındığında, sadece bahse konu unvanlı bir kadronun bir kurumda bulunmasının personel ihtiyacını tanımlamak açısından yeterli sayılmayacağı, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü amirdir .
6. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında , “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmüne yer verilmiştir .
7. 12/ 4/ 1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 7.1. Ek 1 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında, “Bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının
.
2 / 6yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili
mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımaları zorunludur .”, 7.2. Ek 1 inci maddesinin altıncı fıkrasında, “Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığınca yapılır .” 7.3. Geçici 15 inci maddesinde, “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar . İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir .” hükümleri yer almaktadır .
8. 29/ 4/ 1992 tarihli ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi
Hakkında Kanunun 8.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kanunun amacı, mühendis ve mimarlar dışında kalan teknik personelin; eğitim seviyelerine göre unvan, yetki ve sorumluluklarını belirlemektir .”, 8.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Kanun, endüstriyel mesleki teknik öğretim veren yükseköğretim kurumları mezunları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar, denkliği Millî Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okul mezunlarının unvan, yetki ve sorumlulukları ile ilgili esasları kapsar .”, 8.3. “Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, … unvanı verilir .
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır .” düzenlemeleri yer almaktadır .
9. 9/ 5/ 2014 tarihli ve 28995 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Terörle Mücadele Kanunu
Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler Hakkında Yönetmeliğin 9.1. “Kadro ve pozisyonlara ilişkin hususlar” başlıklı 10 uncu maddesinde, “ ( 2) Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul ve ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 13/ 12/ 1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve
Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri Başkanlıkça yapılır . İşçi kadrolarına
.
3 / 6yapılacak atama teklifleri sürekli işçi unvanlı kadroya yapılır .”
9.2. “İhraz edilen unvanlara atanma” başlıklı geçici 3’üncü maddesinde, “1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, Başkanlık tarafından Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında atama teklifleri yapılıp göreve başlayan personelin atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumu itibarıyla ihraz ettiği unvanın, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması halinde, ilgili personel bu unvana ilişkin kadro veya pozisyona kurumu tarafından sınava tabi olmaksızın atanır .
( 2) Birinci fıkra uyarınca yapılacak atama işlemlerinde ilgili kamu kurum veya kuruluşunun 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin veya 22/ 1/ 1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki cetvellerde yer alan mevcut kadro ye pozisyonları dikkate alınır .” hükümleri düzenlenmiştir .
10. 23/ 03/ 2017 tarihli ve 30016 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Karayolları Genel
Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 8 inci maddesinde, ( 1) Unvan değişikliğine tabi kadrolar şunlardır : a) Avukat, mühendis, mimar, şehir plancısı, matematikçi, fizikçi, istatistikçi, ekonomist, muhasebeci, jeomorfolog, arkeolog, grafiker, kütüphaneci, programcı, tekniker, teknisyen, mütercim, biyolog, çocuk gelişimcisi, hemşire, sağlık teknikeri, sağlık memuru, sağlık teknisyeni, çocuk eğitimcisi .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın öğrenim durumu itibariyle ihraz etmiş olduğu tekniker kadrosuna atanmasına ilişkin bağlı yetkiye rağmen atanma talebinin reddi işleminin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olması sebebiyle başvuranın
3795 sayılı Kanun gereğince öğrenim durumu itibariyle ihraz ettiği tekniker kadrosuna atamasının
yapılması için idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuran, 3713 sayılı Kanuna istinaden memur olarak atamasının yapıldığı tarihte iki yıllık meslek yüksekokulu mezunu olması nedeniyle sınavsız olarak tekniker unvanlı kadroya atamasının yapılmasını talep etmektedir .
13. Bilindiği üzere, Anayasanın 2 nci maddesinde, Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir . Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey, yasadan, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir . Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir . Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin,
4 / 6kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen
koşullara uyması gerekir . (AYM, 17/ 04/ 2008 Tarihli, E .2005/ 5, K.2008/ 93 sayılı Kararı) .
14. Başvuruya konu 3795 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin b bendinde lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlerin tekniker unvanı verileceği düzenlemesi yer almaktadır . Ayrıca,
3713 sayılı Kanun kapsamında istihdam edilenlerin Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama
teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanların, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacakları düzenlenmiştir .
15. Konuya ilişkin Devlet Personel Başkanlığının da 01/ 08/ 2016 tarihli duyurusunda da, “2014
Temmuz – 2016 Temmuz dönemi içerisinde atama teklifi yapılarak göreve başlayan personelin, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibariyle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara istihdam edildikleri kurum tarafından atamalarının yapılması zorunludur . Hak sahipleri; çalıştıkları kurumda öğrenim durumu itibariyle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyon bulunmaması halinde diğer kurumlara naklen atanmalarında bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmayacaklardır .
Kamu kurum ve kuruluşları 3713 sayılı Kanunun geçici 15 inci maddesi kapsamında yapılacak naklen atamalarda gerekli hassasiyetleri göstermeleri gerekmektedir .” açıklamalarına yer verildiği görülmektedir .
16. 3795 sayılı Kanun başta olmak üzere ilgili mevzuatta lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlerden sadece belirli alanda öğretim görenlerin tekniker unvanını kazanacağına dair herhangi bir hükmün bulunmadığı, buna aykırı yapılan değerlendirmelerin de mevcut yasal düzenlemenin kapsamının idari işlemle sınırlandırılması anlamına geleceği açıktır .
17. 3713 sayılı Kanun hükmü gereğince öğrenim durumları itibariyle ihraz edilen unvanların 190 sayılı KHK eki cetvellerde yer alması gerektiği, lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere verilecek unvanların da 3795 sayılı Kanun ile tespit edildiği; bu kapsamda tekniker unvanının 190 sayılı KHK eki cetvellerde yer aldığı ve başvuranın da Adnan Menderes Üniversitesi
Meslek Yüksekokulu Mobilya Dekorasyon Bölümü mezunu olması nedeniyle 3795 sayılı
Kanun gereğince tekniker unvanını ihraz ettiği anlaşıldığından başvuranın mezun olduğu bölüm itibariyle yapılan değerlendirme sonucunda tekniker unvanına atamasının yapılmamasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır .
18. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın öğrenim durumu itibariyle ihraz etmiş olduğu tekniker kadrosuna atanmasına ilişkin bağlı yetkiye rağmen atanma talebinin reddi işleminin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen
.
5 / 6bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili
işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin,
3795 sayılı Kanunda yer verilen hükmü uygulamaması nedeniyle “kanunlara uygunluk” ilkesine ve
başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir .
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Mersin İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VI. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın 3795 sayılı Kanun gereğince öğrenim durumu itibariyle ihraz ettiği tekniker kadrosuna atamasının yapılması yönünde KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Bilgi edinilmesi amacıyla kararın bir örneğinin de DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Karayolları Genel Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi