Teknisyen unvanına atanma talebinde fiilen görevde bulunma şartının önemi ve idarenin personel ihtiyacını belirleme yetkisi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/10596-S.22.16344

BAŞVURU NO : 2022/2888

KARAR TARİHİ : 19/08/2022

RET KARARI

Adres:

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın ihraz ettiği unvana atanma talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 23/02/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran ; 17.06.2016 tarihinde Mesleki ve Teknik Anadolu

Lisesi’nden elektrik – elektronik teknolojisi alanından mezun olduğunu, 7103 sayılı Kanunun 24.

maddesiyle 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasının değişen (ç)

bendine göre öğrenim durumuna göre atama imkanı sağlandığı, söz konusu bu yasadan faydalanmak üzere,

12.07.2021 tarihinde Tarsus İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne “ bulunduğu il’de eğer bulunduğu ilde kadro

yoksa herhangi bir ilde Teknisyen kadrosunda atanmak için” dilekçe verdiği, teknisyenlik sınavı açılmasına rağmen ve okullarda teknisyen kadrosu olmasına rağmen dilekçesine cevap verilmediğini ifade ederek teknisyen unvanı ile atanmayı talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Bilgi – belge isteme yazımıza istinaden gönderilen Milli Eğitim Bakanlığı’nın 21.04.2022 tarihli cevabi yazısında; “Bakanlık tarafından ilgili düzenleme çerçevesinde değerlendirme yapılmak üzere,

30.05.2018 tarihli ve sayılı yazı ile valiliklerden bu kapsamdaki personele ilişkin duyuru

yapılarak başvuruların gönderilmesi istenilmiş, valiliklerden alınan başvurular çerçevesinde de illerin norm kadro durumu ve ihtiyaç durumu göz önünde bulundurularak illerin bos teknisyen kadrolarına ihtiyaç kapsamında atama yapıldığı,

2.1. Söz konusu Kanunun geçici 16’ncı maddesine göre yapılan bu atamalardan sonra boş kalan teknisyen unvanlı kadrolar için; Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer

Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik hükmü çerçevesinde Bakanlık personeline yönelik yapılan unvan değişikliği sınavı kapsamında 15.10.2020 tarihinde illerin norm kadro ve ihtiyaç durumuna

göre teknisyen unvanlı kadroda; bilgisayar, elektrik-elektronik, inşaat-yapı, metal isleri, mobilya ve dekorasyon, motor, sıhhi tesisat-iklimlendirme alanlarından duyuruya çıkılarak 16.11.2021 tarihinde alan bazlı atamalar yapıldığı, bunun gerekçesi de Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin “Amaç” başlıklı 1’nci maddesindeki “Bu Yönetmeliğin amacı, Millî Eğitim Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatına ait kadrolara, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak görevde yükselme ve unvan değişikliği ile yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda uygulanacak usul ve esasları belirlemektir.” ile “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesindeki “Bu Yönetmelik, Millî Eğitim

Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapanlardan bu Yönetmelikte sayılan görevlere görevde yükselme, unvan değişikliği ve yer değiştirme suretiyle atanacakları kapsar.” şeklinde yer alan hükümlerinin uygulanması olduğu,

2.2. Öte yandan, Bakanlık taşra teşkilatı olan illerde bos teknisyen kadrosu bulunsa dahi, sırf bos kadro bulunduğundan dolayı bu kadrolara ilişkin bugün itibarıyla ihtiyaç olduğu çıkarımı da doğru olmayacaktır.

Zira, bos bulunan bu kadrolar; idareye tahsis olunmuş serbest kadrolar olup idarece ihtiyaç duyulduğunda kullanılacak kadrolardır. Personel istihdamının süreklilik arz eden bir gereksinim olduğu göz önüne alındığında, idare bu yöndeki ihtiyaç ölçütünü boş bulunan bu kadrolar üzerinden geleceğe yönelik olarak planladığı personel istihdamı kapsamında kullanmaktadır. Örneğin, Kamu Görevlerine Ilık Defa

Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde

Kamu Personeli Seçme Sınavı yoluyla genç işgücünün kamu yönetimine kazandırılmasına yönelik personel istihdamı bu çerçevede gerçekleştirilmektedir. Ayrıca, Bakanlığımızın eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı dışındaki diğer hizmet sınıflarında görev yapan personelin görevde yükselme, unvan değişikliği ve yer değiştirmesine ilişkin is ve işlemler; Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan

Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmekte olup bu Yönetmeliğin amacı da, Millî Eğitim Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatına ait kadrolara, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak görevde yükselme ve unvan değişikliği ile yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda uygulanacak usul ve esasları belirlemektir. Buna göre, idare çalıştırdığı tüm personelin haklarını korumak ve kollamaktan sorumlu ve yükümlü bulunmaktadır. Zira, idarenin tüm çalışanlarına bütüncül bir bakış açısıyla eşit şartlarda hizmet sunması gerek Anayasa, gerekse 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde zorunlu kılınmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 29.04.1992 tarihli 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan verilmesi Hakkında

Kanunun “Unvanlar” başlıklı 3 üncü Maddesinde: “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) (Değişik: 2/12/2016 -6764/50 md.) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren

ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara

“teknisyen”… unvanı verilir. Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.”,

6. 24.05.1983 tarihli 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun;

6.1. Ek 1 inci maddesinde: “Bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dâhil iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılır: a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun serbest kadro ve pozisyonları toplamının binde biri, bu madde kapsamında istihdam edilecekler için ayrılır ve her yıl belirtilen oranda kişi istihdam edilir. Serbest kadro ve pozisyon toplamının binden az olması hâlinde dahi kamu kurum ve kuruluşlarında en az bir hak sahibi istihdam edilir. b) (Değişik: 21/3/2018-7103/24 md.)

Bu hükümden yararlanmak isteyenler, 18 yaşını doldurdukları ve korunma, bakım tedbir kararı veya bu

Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen himaye onayının sona erdiği tarihten itibaren beş yıl içinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına başvururlar. Bu madde hükümleri çerçevesinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından hak sahibi olduğu onaylananlar Devlet

Personel Başkanlığına bildirilir. Hak sahiplerinin atamaları il tercihleri de dikkate alınarak Başkanlıkça kura usulü ile yapılır. İşe yerleştirmede öncelik, sırasıyla lisans, ön lisans ve ortaöğretim mezunlarına verilir,ç) (Değişik: 21/3/2018-7103/24 md.) Yerleştirme yapılacak kadro sayısı 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kurumların serbest memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonları ve işçi kadro sayısının toplamının binde biridir. Toplam kadro ve pozisyon sayısının belirlenmesinde yerleştirme yapılacak yılın başındaki veriler esas alınır. Devlet

Personel Başkanlığınca bu madde kapsamında hak sahiplerinin istihdam edileceği toplam kadro sayıları her kurum için tespit edilerek kurumlara bildirilir. Kurumlar, bildirilen bu kadroları merkez ve taşra teşkilatları itibarıyla dağıtımını yaparak yerleştirme dönemlerinde Devlet Personel Başkanlığına bildirir. Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve daha üst öğrenim mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara, diğer öğrenim mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadro ve pozisyonlara yılda üç defadan az olmamak üzere Devlet

Personel Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır. Ek 1 inci madde kapsamında yerleştirme yapılacak kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi hâlinde Devlet Personel Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde resen yerleştirme yapılır.”

6.2. Geçici 16 ncı Maddesinde (21/3/2018-7103/25. maddesi): “Bu Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahibi olanlardan daha önce istihdam hakkından yararlanmamış olanlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde Bakanlığa başvurmaları halinde ek 1 inci maddede yer alan istihdam hakkından maddede belirtilen diğer şartları taşımaları kaydıyla yararlanabilirler.”,

7. Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin

Yonetmelik’in “Görevde olan hak sahiplerinin unvanlarına atanması” başlıklı Geçici 2. Maddesinde:

“(1) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar görev yaptıkları kurumların kadro durumları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak

Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla öğrenimle ihraz etmiş oldukları

/

unvanlara atanırlar. Bu maddeye ilişkin bütün iş ve işlemler ilgili kurumlarca yapılır. (2) Bu maddeye ilişkin başvurular ilgililerce yazılı bir dilekçe ile görev yapılan kuruma yapılır. (3) Bu kişilerin atanmasında ilgili kurumca mevcut kadro durumu, ilgililerin öğrenim durumu itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlar ve kurumun hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak yapılacak değerlendirme esastır. (4) Kişilerin gördükleri öğrenim dolayısıyla unvan ihraz edip etmedikleri hususunda tereddüt hasıl olması halinde ortaöğretim düzeyi için Milli Eğitim Bakanlığından, ön lisans ve lisans düzeyi için Yükseköğretim Kurulu

Başkanlığından görüş alınır. (5) Hak sahiplerinin öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmaması, öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmakla birlikte bu unvanlarda boş kadro bulunmaması veya kurumca kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamaları yapılmaz. (6) Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce yerleştirmesi yapılmış olup da güvenlik soruşturmasının tamamlanamaması gibi idareden kaynaklanan sebeplerle göreve başlatılamayan kişiler bu madde hükümlerinden yararlandırılır.”

Hükümleri yer almaktadır.

hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran; 17.06.2016 ve Teknik Anadolu Lisesi’nden elektrik – elektronik teknolojisi alanından mezun olduğu, ilgili mezuniyet nedeniyle Teknisyen unvanına sahip olduğu, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ilgili maddesi kapsamında “sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuk kapsamında olması nedeniyle” devlet memuru olarak atandığı, ilgili Kanunun geçici 16 ncı Maddesine göre ihraz ettiği unvan olan Teknisyen unvanına atanma talebini içeren 2021 yılında İdareye verdiği dilekçesinin reddedildiği anlaşılmış olup, başvuran Kurumumuza yaptığı başvuruda ilgili madde hükümleri kapsamında Teknisyen kadrosuna atanmayı talep etmektedir.

10. İlgili mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde “2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanların ihraz edilen Unvan kapsamında ataması yapılabilmesi” için;

– Ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılmış olmak, – Fiilen görevde bulunmak, – Kurumların kadroları ve ihtiyaçlarına uygun olmak,

10.1. Şartlarının beraber gerçekleşmesi gerektiği anlaşılmıştır. Başvuranın ek 1 inci madde kapsamında atamasının yapıldığı hususunda bir ihtilaf bulunmamakla beraber, ilgili maddenin 21.03.2018 tarihinde yürürlüğe girdiği ancak başvuranın 10.05.2018 tarihinde istihdam edildiği göz önünde bulundurulduğunda

“Fiilen görevde bulunmak” şartını taşımadığı, bu bağlamda başvuranın talebinin karşılanma imkanı bulunmadığı anlaşılmıştır.

/

11. Ayrıca, Samsun Bölge İdare Mahkemesi’nin E:2021/619 K:2021/582, İstanbul Bölge İdare

Mahkemesi’nin E:2021/1528 K:2021/1495 kararlarında; “Fiilen görevde olan davacının teknisyen kadrosuna atanma istemiyle başvuruda bulunmuş ise de, davalı idarece 2018 yılında geçici 16. Madde kapsamında atamaların yapıldığı ve halihazırda davalı İdarece teknisyen ünvanlı personele ihtiyaç duyulmadığının belirtildiği, buna göre, idarenin ihtiyacı bulunmadığı bir kadroya atama yapma hususunda yargı kararı ile zorlanamayacağı göz önünde bulundurulduğunda, davacının atama isteminin reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki istinafa konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır” açıklamalarına yer verildiği, ilgili açıklamalardan anlaşılacağı üzere, İdare’nin kendi ihtiyacı doğrultusunda personel politikasını belirdiği, bu bağlamda, personel istihdam edilmesi açısından İdare’nin zorlanamayacağı, bu şekilde yapılacak bir uygulamanın kamu yararına aykırılık teşkil edeceği anlaşılmıştır.

12. Yukarıda belirtilen hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, İdare’nin işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde

“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Mersin İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/