|
ÖZET: İşyeri kullanım alanlarıyla ilgili olarak yapılan değerlendirmelerde, iş yerlerinin ruhsatlandırma sürecinin belirli mevzuat çerçevesinde yürütüleceği vurgulanmaktadır. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik doğrultusunda, iş yerlerinin uygun şekilde düzenlenmesi ve başvuru formlarında belirtilen alanların doğruluğunun kontrol edilmesi gerekmektedir. Ruhsat verildikten sonra, iş yerlerinin en geç bir ay içinde denetlenmesi ve bu denetimlerin olumlu sonuçlanması durumunda ruhsatın kesinleşeceği ifade edilmektedir.
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri kapsamında, yönetici şirketlerin iş yeri açma izni harcından muaf tutulduğu, ancak bu bölgelerde faaliyet gösteren AR-GE ve tasarım firmalarının iş yeri açma izni harcına tabi olduğu belirtilmiştir. Bu harcın, ilgili firma tarafından belediyeye yatırılması sonrasında ruhsat düzenlenebileceği ifade edilmektedir. Ayrıca, iş yerinin toplam kullanım alanı olarak bildirilen alanların ruhsat harcına tabi olduğu da değerlendirmeler arasında yer almaktadır. Sonuç olarak, iş yeri ruhsatlandırma süreçleri, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde titizlikle yürütülmekte ve denetimlerin etkinliği sağlanmaktadır. Bu süreçlerin doğru bir şekilde yönetilmesi, iş yerlerinin yasal çerçevede faaliyet göstermesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
Not: İşyeri kullanım alanları hakkında.
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 71188846-622.02/6458439 30/05/2023 Konu : Görüş (İş yeri kullanım alanı hk.)
… BAKANLIĞINA
(Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü)
İlgi : a) … tarihli ve E…. sayılı yazınız.
b) … Bakanlığının (… Başkanlığı) … tarihli ve E-… sayılı yazısı.
İlgi (a)’da kayıtlı yazınız ve … İl Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı yazısı ile; … Teknokent-Teknoloji Geliştirme Bölgesi Anonim Şirketinin Beyan Formunda belirtilen işyerinin kullanım alanının ruhsat harcına esas alana karşılık gelip gelmediği veya esas alınmasının yeterli olup olmadığı, bu alanın kontrol ve tespitinin yapılmasının gerekip gerekmediği, söz konusu alanın yönetici şirket ve firmalarca sunulacak kat planları/krokiler üzerinden tespitinin yapılıp yapılamayacağı ve başvuru formu ekinde alınıp alınamayacağı, işyeri ruhsatlandırma harcına tabi alanın ortak kullanım alanlarını (toplantı salonu, konferans salonu, sığınak, kazan dairesi, hol, merdiven boşluğu, koridor, WC lavabo vs.) içerip içermediği ile AR-GE ve tasarım firmalarının da bulunduğu binalardaki ortak alan harcının, yönetici şirketin mi yoksa AR-GE ve tasarım firmalarının mı yatıracağı ruhsat harcına dahil edileceği hususlarında Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.
Konuyla ilgili olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının ilgi (b)’de kayıtlı yazısında “2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununda belediyelerce alınacak harçlar düzenlenmiş olup Teknoloji Geliştirme Bölgeleri ile ilgili herhangi bir muafiyet ve istisna hükmüne yer verilmemiştir.
Öte yandan, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında “Yönetici şirket, bu Kanunun uygulanması ile ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar yönünden damga vergisinden, yapılan işlemler bakımından harçlardan ve Bölge alanı içerisinde sahip olduğu taşınmazlar dolayısıyla emlak vergisinden muaftır. Atık su arıtma tesisi işleten Bölgelerden, belediyelerce atık su bedeli alınmaz.” hükmü yer almaktadır.
Buna göre, Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Şirketinin, 4681 sayılı Kanunun uygulanması ile ilgili olarak yapılan işlemler bakımından 2464 sayılı Kanunda düzenlenen harçlardan muaf tutulması mümkün bulunmaktadır.” şeklindeki ifadelere yer verilmiştir.
Diğer taraftan, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 4 üncü maddesi “3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak.” hükmünü, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunun 5 inci maddesinin onuncu fıkrası “Teknoloji Geliştirme Bölgesi yönetici şirketi ile bölgede yer alan AR-GE ve tasarım
faaliyetinde bulunan firmalar için iş yeri açma ve çalışma ruhsatı ilgili mevzuat çerçevesinde Bakanlık il müdürlükleri tarafından düzenlenir ve bu kapsamda denetlenir.” hükmünü, 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası “Yönetici şirket, bu Kanunun uygulanması ile ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar yönünden damga vergisinden, yapılan işlemler bakımından harçlardan ve Bölge alanı içerisinde sahip olduğu taşınmazlar dolayısıyla emlak vergisinden muaftır. Atık su arıtma tesisi işleten Bölgelerden, belediyelerce atık su bedeli alınmaz.” hükmünü,
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 81 inci maddesi “Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılması işyeri açma izni harcına tabidir.” hükmünü, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Çeşitli Harçlarla İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde, “Bu harcın uygulamasında işyeri; mağaza, yazıhane, idarehane, muayenehane, imalathane, fabrika, şube, depo, otel, kahvehane, eğlence, dinlenme ve spor yerleri, tarla, bağ, bahçe, çiftlik, hayvancılık tesisleri, dalyan ve voli mahalleri, madenler, taş ocakları inşaat şantiyeleri, vapur büfeleri gibi ticari, sınai, zirai ve mesleki bir faaliyetle başka bir iş ve girişimin yapılmasına ayrılan ya da bu faaliyet, iş ve teşebbüslerde kullanılan yerlerdir.” hükmünü
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi “Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi, organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, endüstri bölgesi sınırları içinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi ile bölgede yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan firmalar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüklerini,” ve (t) bendi “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri” hükmünü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrası “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrası “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmünü,
12 nci maddesi “Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir.
…
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belge istenemez ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemleri sonuçlandırılır.
İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.” hükmünü, 13 üncü maddesinin birinci fıkrası “İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir.
İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.” hükmünü amirdir.
Aynı Yönetmeliğin sıhhî işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvuru/beyan formunda “7-İşyerinin kullanım alanı: ……m2” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde,
– İş yerleri, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe uygun olarak tanzim edildikten sonra örnek 1’de yer alan başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemlerinin sonuçlandırılacağı, ruhsat verildikten sonra çalışma izninin verilmesi için iş yerlerinin en geç bir ay içinde kontrol edilerek yapılan denetimlerin olumlu sonuçlanması veya bir ay içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsatın kesinleşeceği, bu süre içinde yapılacak kontrollerin nasıl yapılacağına ilişkin takdir yetkisinin yetkili idarelerde olduğu,
– Teknoloji geliştirme bölgelerinde, yönetici şirketlerin iş yeri açma izni harcından muaf olduğu, ancak bu bölgelerde yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan firmaların iş yeri açma izni harcına tabi olduğu, söz konusu harcın firma tarafından ilgili belediyeye yatırılması sonrasında iş yerine ruhsat düzenlenebileceği,
– İş yerine ilişkin toplam faaliyet alanı olarak bildirilen ve mevcut ruhsata esas iş yeri kullanım alanı olarak kullanılan yerlerin iş yeri açma izni harcına tabi olduğu,
Değerlendirilmektedir.
Bilgilerini arz ederim.
Bakan a.
Genel Müdür