|
ÖZET: Başvuran, Tekstil Mühendisleri Odası’na üyeliğinin iptali, peşin alınan aidatların iadesi ve mühendislik mesleğini icra etmeyen iş güvenliği uzmanlarının Oda üyeliğinden ayrılmasına izin veren bir karar talep etmiştir. Başvuru, 21 Eylül 2018 tarihinde yapılmış olup, başvuranın iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak çalıştığı ve tekstil mühendisliği mesleğini icra etmediği gerekçesiyle Oda üyeliğinden ayrılmak istemesi üzerine gelişmiştir. Ancak Oda Yönetim Kurulu, başvuranın mühendislik unvanını kullandığı ve bu nedenle üyeliğinin devam etmesi gerektiğini belirtmiştir.
Oda’nın başvuranın ayrılma talebini reddetmesi, 6235 sayılı TMMOB Kanunu’nun ilgili maddelerine dayandırılmıştır. Ancak Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iş güvenliği uzmanlığı mesleğinin yalnızca mühendislik mesleğiyle sınırlı olmadığını ve bu mesleği icra edenlerin Oda üyeliğinden ayrılmalarına izin verilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Ayrıca, başvuranın mükerrer aidat ödemelerinin iadesi talebi de kabul edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın Oda üyeliğinden ayrılma talebinin kabul edilmesi, mükerrer aidatların iadesi ve istifa şartlarının gözden geçirilmesi önerilmiştir. Bu karar, ilgili idarelerin 30 gün içinde uygulamaları için zorunlu bildirimde bulunmalarını gerektirmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 6693-6693
BAŞVURU NO : 2018/11366
KARAR TARİHİ : 13/03/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : 1- Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Tekstil
Mühendisleri Odası Başkanlığı 2- Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Başkanlığı (Re’sen)
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Tekstil Mühendisleri Odası üyeliğinin iptali, kendisinden bazı aylar için ikişer kez ve peşin alınan aidatların iadesi ve mühendislik mesleğini icra etmeyen iş güvenliği uzmanlarının Oda üyeliğinden ayrılışına cevaz veren bir karar yayınlanması talepleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 21/09/2018
1. Kurumumuza başvuruda bulunan …, tekstil mühendisliği yaptığı dönemde Tekstil
Mühendisleri Odası’na üye olduğunu, ilerleyen zamanda iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak görev yapması ve tekstil mühendisliği mesleğini icra etmemesi nedeniyle Oda üyeliğinden ayrılmayı talep ettiğini ve talebinin Oda Yönetim Kurulunca kabulü üzerine 2013 yılı Şubat ayında Oda üyeliğinden ayrılışının gerçekleştiğini, 2013 yılı Eylül ayında LPG otogaz istasyonları sorumlu müdür eğitimi almak istemesi ve eğitimi alabilmesi için gereklilik arz etmesi üzerine Tekstil Mühendisleri Odası’na tekrar üye olduğunu, ancak söz konusu eğitim sırasında öğrendikleri ve konuya ilişkin yaptığı araştırmalar neticesinde LPG otogaz istasyonları sorumlu müdürlük mesleğini icra etmekten vazgeçtiğini ve eğitim belgesini dahi
Odadan teslim almadığını, ardından üyeliğini sonlandırmak üzere Odaya tekrar başvuru yaptığını, ayrılış talebinde bir önceki seferde olduğu şekilde iş güvenliği uzmanı olarak görev yapması ve tekstil mühendisliği görevini icra etmemesi nedeniyle Oda üyeliğinden istifa talebini ilettiğini, ancak bu defa talebinin iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak kabul edilmek için mühendislik unvanını kullandığı ve LPG otogaz istasyonları sorumlu müdürlüğü yaptığı gerekçeleriyle Oda Yönetim Kurulunca reddedildiğini, tekstil mühendisliği mesleğini icra etmediği halde Odadan ayrılmasına izin verilmemesi ve aidat ödemeye zorlanması nedeniyle mağduriyet yaşadığını, aidat borcunu ödememesi durumunda ise icra yolu ile tahsil edileceği yönünde tehdit edildiğini belirtilerek Tekstil Mühendisleri Odası üyeliğinin iptalini, kendisinden bazı aylar için ikişer kez ve peşin alınan aidatların iadesini ve mühendislik mesleğini icra etmeyen iş güvenliği uzmanlarının Oda üyeliğinden ayrılışına cevaz veren bir karar yayınlanmasını talep etmektedir.
1.1. Başvuranın Kurumumuza ilettiği ve 09/11/2018 tarih ve … sayı ile kayıt altına alınan
Tekstil Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Sekreter Üyesi ile gerçekleştirdiği e-posta yazışmasında başvuranın Oda üyeliğinden istifasını teminen SGK kaydının Odaya iletilmesinin talep edildiği görülmüştür.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI 2. Kurumumuzun 23/10/2018
tarihli ve … sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden TTMOB Tekstil Mühendisleri
Odası’nın 30/11/2018 tarihli ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ve Birliğe bağlı olan Tekstil Mühendisleri
Odasının Anayasa’nın 135 inci maddesi ve 6235 sayılı TMMOB Yasası çerçevesinde kurulmuş kamu kurumu niteliğinde bir meslek örgütü olduğu, 2.2. Anayasanın ilgili hükmüne dayanılarak çıkarılan 6235 sayılı TMMOB Kanunu’nun 33 üncü maddesinde “Türkiye sınırları içerisinde mühendislik ve mimarlık mesleğini sürdürmek isteyen mimar ve mühendislerin meslekleri ile ilgili odaya üye olmaları ve üyeliklerinin devamını sağlamaları zorunludur” hükmüne yer verildiği, aynı Kanun’un 38 inci maddesi ise gerekli şartları yerine getirmeyenlerin Türkiye’de mesleki faaliyetlerini yapamayacaklarının düzenlendiği, 2.3. Anayasanın 135 inci maddesi, 6235 ile 3458 sayılı Kanunlar ve ilgili Yönetmeliklere göre; mühendis veya mimarların Türkiye sınırları içerisinde meslek ve sanatlarını yapabilmeleri için uzmanlıklarına göre TMMOB tarafından belirlenen bir Odaya kayıt olmalarının, üyelik sıfatlarını korumalarının, meslek odasının mevzuatında, yönetmeliklerinde, kararlarında belirlenen kayıt, tescil ve diğer hususlarla ilgili kurallara uymalarının gerektiği, herhangi bir alanda mühendis-mimar sıfatı ile istihdam edilen bir kişinin; mesleğini serbest olarak icraya ve imzaya yetkili olup olmadığı, meslekten süreli veya süresiz men edilmeye yol açacak şekilde mesleğini yapmasına engel bir halinin olup olmadığı gibi yetki ve yetkisizliğini gösterir meslekle ilgili sicilinin, ancak ilgilinin meslek Odasından alınacak bilgi ve belgelerle anlaşılabileceği, 2.4. Başvuran …’ın üyelikten ayrılma talebine ilişkin cevabın Odalarının 19/10/2016 tarihli yazısı ile başvurana tebliğ edildiği ve ayrıca başvuranın talebinin reddedildiğine ilişkin olarak 04/10/2016 tarihli e-posta ile bilgilendirildiği, bu çerçevede 6328 sayılı Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanunu’nun 17/7 maddesi uyarınca; başvuruya idare tarafından verilecek cevabın tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma başvurulabileceğinden bahisle mezkur başvurunun Kurumumuzca reddedilmesi gerekirken incelenmesi ve araştırılmasının Kanun hükümlerine aykırı olduğu, 2.5. Başvuranın 31/01/2007 tarihinde ve ardından 26/09/2013 tarihinde imza altına aldığı üye kayıt formları ile Odaya üyelik başvurusunda bulunduğu, 2.6. Başvurandan üyelik aidat bedeli olarak 119 ay için toplam 1.510,00 TL tutarında tahsilat yapıldığı, 2.7. TMMOB Makine Mühendisleri Odası İzmir Şubesi’nin 30/11/2018 tarih ve 28/3381 sayılı yazısında başvuranın söz konusu Oda tarafından düzenlenen LPG Otogaz İstasyonlarında
Sorumlu Müdür Eğitimi’ne katıldığının ve 07/10/2013 tarihinde LOS … numaralı belgeyi almaya hak kazandığının bildirildiği, 2.8. Başvuranın LPG Otogaz İstasyonlarında Sorumlu Müdür Eğitimi’ne katıldığı ancak sorumlu müdürlük belgesi için Odaya başvurmadığı, bu durumda LPG otogaz istasyonları sorumlu müdürlüğü yapmaya yetkisinin bulunmadığı, 2.9. Başvuranın Oda üyeliğinden ayrılma talebine ilişkin olarak 19/10/2016 tarihli yazı ile cevap verildiği, söz konusu yazıda; mevcut mevzuat gereği kişinin iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak kabul edilebilmesi ve bu sıfatla çalışabilmesi için öncelikle bu göreve kabul şartlarında yer alan mühendislik unvanına sahip olarak talep ettiği alanda bir eğitim almış olması gerektiği, dolayısı ile mühendis sıfatı olmadan iş sağlığı ve güvenliği uzmanlığına başvuramayacağı göz önüne alındığında başvuranın yaptığı iş hangi iş kolunda olursa olsun temelinde mühendislik sıfatını kullanıyor olması sebebiyle ayrıca başvuranın 26/09/2013 tarihinde TMMOB Makine Mühendisleri Odası İzmir Şubesi’nce düzenlenen LPG Otogaz
İstasyonları Sorumlu Müdür Eğitimi’ne katılarak almış olduğu 07/10/2013 tarihli “LOS …” numaralı LPG Otogaz İstasyonları Sorumlu Müdür belgesinin kullanımında da katılım şartlarından birinin kişinin kayıt olduğu Odaya üyelik yükümlülüklerini yerine getirmiş olması şartının açıkça ifade edildiği, bu çerçevede başvuranın Oda üyeliğinden ayrılma talebinin 02/10/2016 tarihli Oda Yönetim Kurulu toplantısında değerlendirildiği ve İSG Uzmanlığı ve
LPG İstasyonu Sorumlu Müdürlüğü yapması sebebiyle mühendislik mesleki faaliyetini sürdürdüğü dikkate alınarak ayrılma talebinin kabul edilmediğinin belirtildiği, 2.10. Başvuranın iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak çalışmasının tekstil mühendisliği yapmadığı şeklinde yorumlanması sonucunda Oda üyeliğinden ayrılmaya yönelik ilk talebinin
TMO 11. Dönem Yönetim Kurulunun 23/02/2013 tarihli toplantısında kabul edildiği, başvuranın 26/09/2013 tarihinde tekrar üyelik başvurusunda bulunarak Odaya üye olduğu, ardından 25/08/2016 tarihinde tekrar istifa başvurusunda bulunduğu, istifa başvurusunun bu defa 13. Dönem Yönetim Kurulu’nun 02/10/2016 tarihli toplantısında kabul edilmediği, 2.11. İş sağlığı ve güvenliği uzmanı olan kişilerin mühendis olma sıfatlarıyla bu işi yapabildikleri mühendislik mesleğini yapanların da meslek odasına üye olmalarının yasal zorunluluk olduğu değerlendirilerek İSG uzmanlığı yaptığı sürece kişinin Oda üyeliğinin devam etmesinin gerekmekte olduğu belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT 3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın,
3.1. “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.…Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar…”, 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ”, 3.3. “Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları” başlıklı 135 inci maddesinde;
“Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir.”, 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 20/06/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin; 1 inci fıkrasının; 5.1. f bendinde; “Bu Kanunun uygulanmasında… İş Güvenliği Uzmanı: Usul ve esasları yönetmelikle belirlenen, iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ile mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanı…ifade eder”, 5.2. s bendinde; “Teknik eleman: Teknik öğretmen, fizikçi, kimyager ve biyolog unvanına sahip olanlar ile üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği programı mezunlarını… ifade eder”, 6. 27/01/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu’nun; 6.1. 30 uncu maddesinde;“Her türlü oda aidatı ile diğer para cezalarını tebliğ gününden itibaren otuz gün içinde mensup oldukları odaya ödemiyenler hakkında İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre takibat yapılır.”, 6.2. 33 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında; “Türkiye’de mühendislik ve mimarlık meslekleri mensupları mesleklerinin icrasını iktiza ettiren işlerle meşgul olabilmeleri ve mesleki tedrisat yapabilmeleri için ihdisasına uygun bir odaya kaydolmak ve azalık vasfını muhafaza etmek mecburiyetindedirler.”, 6.3. 38 inci maddesinde; “Bu kanunun 33 ve 34 üncü maddelerinde yazılı vecibeleri yerine getirmiyen yüksek mühendis, yüksek mimar, mühendis ve mimarlar Türkiye’de mesleki faaliyetten menedilirler.”, 7. 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İş Güvenliği
Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik”in
“Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin 7.1. f bendinde; “İş güvenliği uzmanı: İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere
Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ile mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanı…ifade eder,” 7.2. ı bendinde; “Teknik eleman: Teknik öğretmenler, fizikçi, kimyager veya biyolog unvanına sahip olanlar ile üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği lisans veya ön lisans programı mezunlarını… ifade eder”, 8. 02/12/2002 tarihli ve 24954 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Türk Mühendis ve
Mimar Odaları Birliği Ana Yönetmeliği”nin; 8.1. “Üyelerin Yıllık Ödenti Yükümlülüğü” başlıklı 99 uncu maddesinde; “ (1) Yıllık ödenti, üyelerden, Odasının vereceği karara göre peşin olarak ya da eşit taksitlerle alınır. (2) Geçmiş yıllara ait üye ödentisi, borcun ödendiği tarihteki üye ödentisi miktarı üzerinden alınır. (3) Her türlü ödenti ile öteki para cezalarını, yazılı bildirim tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içinde bağlı bulundukları Odaya ödemeyenler hakkında, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre kovuşturma yapılır…”, 8.2. “Üyelik ile İlgili Temel Hükümler” başlıklı 109 uncu maddesinde; “a) Türkiye’deki mühendis, mimar ve şehir plancıları, mesleklerinin uygulanmasını gerektiren işlerle uğraşabilmek ve mesleki öğretim yaptırabilmek için, meslek disiplininin ilgili olduğu Odaya kaydolmak ve kimlik belgelerini her yıl onaylatarak, üyeliklerini korumak zorundadırlar.”, 8.3. “Oda Üyeliğini Sürdürme Zorunluluğu” başlıklı 110 uncu maddesinde; “Diploma ya da ruhsatname almak suretiyle, Türkiye’de mesleklerini uygulayabilecek duruma gelmiş olan mühendis, mimar ve şehir plancıları, hemen meslek ya da uğraşı konuları ile ilgili bir Odaya başvurarak kaydolmak ve bir kimlik belgesi almak zorundadırlar. Oda kimlik belgesi almayanlar ya da üyelik görev ve yükümlülüklerini yerine getirmediği için ya da başka disiplin nedenleriyle, kimlik belgesi yenilenmemiş ya da onaylanmamış olanların, mesleklerini uygulamaları yasaklanır. 109 uncu maddedeki istisnai hükümler saklıdır.”, 8.4. “Üyelikten Ayrılma” başlıklı 114 üncü maddesinde; “Herhangi bir nedenle mesleki etkinliğini sürdürmek istemeyen, yedek subaylık ve erlik hariç olmak üzere silahlı kuvvetler mensubu olan ya da kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşlarında asli ve sürekli görevde çalışırken üyelikten ayrılmak isteyen üyeler; bu durumu bağlı olduğu Oda Yönetim Kuruluna yazılı olarak bildirmek, gerektiğinde belgelemek, Oda
Kimlik belgesini geri vermek ve o tarihe kadarki üyelik ödentilerinin tamamını ödemek koşuluyla, Odadan ayrılabilirler. 6235 sayılı TMMOB Kanunu ve bu ana yönetmelik hükümleri bundan sonra bu kişiler için uygulanmaz. İlgili kanunlar ve bu Ana Yönetmelikteki istisnai hükümler saklıdır.”, 9. 07/02/2006 tarih ve 26073 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Mühendis ve Mimar
Odaları Birliği Tekstil Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği’nin; 9.1. “Odanın amaçları” başlıklı 7 inci maddesinde;
“a) Ülke ve toplum yararları doğrultusunda; tekstil sanayinin ulusal çıkarlara uygun yönde gelişmesini, üretimin artırılmasını ve mesleğin gelişmesini sağlamak amacıyla gerekli inceleme ve araştırmaları yapmak ve önerilerde bulunmak, b) Tekstil sanayi alanında teknik ve bilimsel araştırmalar yapmak ve bunları üyelerinin ve sanayinin yararına sunmak, c) Tekstil mühendisliği hizmetleri ile ilgili her türlü normları, teknik şartnameleri, tip sözleşmeleri ve benzeri teknik belgeleri hazırlamak, diğer kuruluşlarca hazırlananları incelemek, geliştirmek, gerekli değişiklikleri yapmak ve uygulanmasını denetlemek, d) Tekstil mühendisliği hizmetleri ile ilgili her türlü araştırma, inceleme, proje ve raporlarının hazırlanmasını, uygulanmasını uzman tekstil mühendisleri tarafından yapılmasını sağlamak ve bunların teknik kurallara uygunluğunu incelemek, denetlemek ve onaylamak, e) Tekstil sanayi ürünlerinin kaliteli olarak üretilmesini sağlamak amacıyla kalite belgesi ve yeterlilik belgesi vermek, ara denetimler yapmak ve bu amaçla her türlü girişimlerde bulunmak, f) Tekstil mühendisliği ve Türk tekstil mühendislerini yurt içinde ve yurt dışında temsil etmek, g) Tekstil mühendisliği eğitimi yapan kuruluşlarla işbirliği yaparak, toplumun gereksinimini karşılayabilecek nitelik ve nicelikte tekstil mühendisinin yetişmesine yardımcı olmak, bu konularda önerilerde bulunmak, h) Tekstil sanayinin gereksinimi olan her kademedeki teknik işgücünün planlamasında, personelin yetiştirilmesinde ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak, personeli eğitmek ve belge vermek, ı) Temsil ettiği uzmanlık dallarının gelişmesi ve ilerlemesi için incelemeler yapmak, üyelerinin mesleki ve bilimsel çalışmalarına, yaptıkları işlere ve tamamlayıcı eğitim ve öğrenimlere dayanan uzmanlık sicil dosyaları tutmak ve gerektiğinde, özel sorunlarla karşılaşan kamu ve özel kuruluşlara uzman önermek, i) Üyelerinin mesleksel onurlarının korunmasında, hak ve yetkileriyle, mesleksel disiplinin sağlanmasında uyulması zorunlu kurallar koymak, uygulamak ve bu konuda gerekli her türlü çalışmaları yapmak, j) Üyelerinin iş ve toplumsal güvenliklerini sağlayıcı çalışmaları yapmak, gerekli önlemleri almak, Üyelerinin çalıştığı her kesimde, işyeri özellikleri, asgari ücret ve yaşam standardı ile benzeri konularda araştırmalarda bulunarak gerekli önlemlerin alınması için çalışmalar yapmak, k) Tekstil mühendisliği hizmetleri ile ilgili, teknik kitap, gazete, dergi gibi benzeri yayınları yapmak, belgeleri toplamak, standartlar hazırlamak ve hazırlananlar ile ilgili görüşlerini bildirmek, l) TMMOB ile Odayı ilgilendiren konularda ortak çalışmalar yapmak, m) Odanın yukarıda sayılan amaç ve görevleri ile ilgili konularda yürütme ve yasama organlarında yapılacak çalışmalara katılmak, görüş, öneriler ve açıklamalarda bulunmak.”, 9.2. “Üyelikten ayrılma” başlıklı 13 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelikte belirtilen nitelikleri yitirenler, üyelikten çıkarılırlar. Herhangi bir nedenle mesleksel etkinliğini sürdürmek istemeyen, kamu kurum ve kuruluşlarında asli ve sürekli görevde çalışırken üyelikten ayrılmak isteyen üyeler, bu durumu Oda Yönetim Kuruluna yazılı olarak bildirmek, gerektiğinde belgelemek, Oda üye kimlik kartını geri vermek ve o tarihe kadar olan üyelik ödentilerinin tümünü ödemek koşulu ile ayrılabilirler…” 9.3. “Üye ödentisi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “Yıllık üye ödentisi, her takvim yılı içinde, peşin olarak en geç Mart ayında veya Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında olmak üzere en çok dört eşit taksitte ödenir. Oda Yönetim ve Oda Onur Kurulu üyelerinden asil üyelik süreleri boyunca üyelik ödentisi alınmaz, sadece genel kurulun yapıldığı tarihe kadar olan üye ödentileri geçmiş yıl ödentisi üzerinden alınır. Emekli veya maluliyet aylığı alıp çalışmayanlardan, emekli olup da altmış yaşını tamamlayan tüm üyelerden, askerlik görevi yapanlardan askerlik süresince, yurt dışına çıkanlardan yurt dışında kaldıkları sürece ve lisansüstü öğrenim yapıp çalışmayanlardan öğrenimleri süresince üyelik ödentisi alınmaz. (Ek cümle: 21.04.2012 – 28271 S. R.G. Yön./2. md.) Gelir getirici bir işte çalışmayanlardan durumlarını T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından verilmiş belge ile belgelendirdikleri sürece üyelik ödentisi alınmaz.
Geçmiş yıllara ait üye ödenti borçları, borcun ödendiği tarihteki üye ödentisi miktarı üzerinden alınır. Üye ödentisi ile para cezalarını ödemeyenlere yazılı bildirim yapılır. Yazılı bildirim tarihinden başlayarak otuz gün içinde ödemeyenlere, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve
İflas Kanununun ilgili hükümleri uygulanır. Adreslerini değiştiren üyeler, yeni adreslerini
Odaya bildirmedikleri taktirde 11/02/1957 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır ve eski adrese yapılan bildirimler geçerli sayılır.” 9.4. “Üyelik Koşulu” başlıklı 82 inci maddesinde; “Türkiye’de Tekstil Mühendisliği mesleğinde çalışabilmek ve mesleki öğretim yapabilmek için yüksek mühendis veya mühendisler
Odaya üye olmak ve üyelik koşullarını korumak zorundadırlar.” 10. 16/12/2012 tarih ve 28499 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Sıvılaştırılmış Petrol
Gazları (LPG) Piyasası Eğitim ve Sorumlu Müdür Yönetmeliği”nin 10.1. “Sertifika yenileme” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) Sorumlu Müdür ve LPG Yetkili
Teknik Personel Sertifikasının geçerlilik süresi beş yıldır. Süresi biten sertifikalar TMMOB’ye bağlı meslek odaları tarafından aynı süre için yenilenir.”, 10.2. “Sorumlu müdür sözleşmesinin yapılması ve sona ermesi” başlıklı 19 uncu maddesinde; “Sorumlu müdür sözleşmesinin yazılı olarak yapılması zorunludur. Sözleşme süresi, çalışma saatleri ve ilgili mevzuata aykırı olmamak üzere sorumlu müdürün hak, yetki, yükümlülük ve sorumluluklarının neler olduğu hususları sözleşmede açıkça düzenlenir.
Sorumlu müdürün ilgili mevzuatta tanımlanan hak, yetki, yükümlülük ve sorumlulukları sözleşme ile daraltılamaz. Sözleşme süresi beş yıldan çok olamaz.”, 10.3. “LPG dolum tesisleri ve LPG otogaz istasyonları sorumlu müdür belgeleri” 19/A maddesinde; “(1) Sorumlu müdür sözleşmesinin imzalanmasından itibaren 10 iş günü içerisinde sorumlu müdürün LPG Dolum Tesisleri Sorumlu Müdür Belgesinin veya LPG
Otogaz İstasyonları Sorumlu Müdür Belgesinin düzenlenmesi amacıyla TMMOB’a bağlı yetkili meslek odasına başvurması ve bu belgenin düzenlenmesini talep etmesi zorunludur. Aksi halde sorumlu müdür sözleşmesi imzalanmamış sayılır…”, 11. 30/01/2017 tarihli Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Eğitim ve Sorumlu
Müdür Yönetmeliği ve 2019 Yılı Uygulama Esasları’nın 5 inci maddesinin a bendinde;
“Odalar tarafından düzenlenen sorumlu müdürlük eğitimleri sonucu, Sorumlu Müdür
Sertifikası alınmasını müteakip, sorumlu müdür sözleşmesinin imzalanmasından itibaren 10 iş günü içerisinde sorumlu müdürün LPG Dolum Tesisleri Sorumlu Müdür Belgesinin veya LPG
Otogaz İstasyonları Sorumlu Müdür Belgesinin düzenlenmesi amacıyla TMMOB’a bağlı yetkili meslek odasına başvurması ve bu belgenin düzenlenmesini talep etmesi zorunludur. Aksi halde sorumlu müdür sözleşmesi imzalanmamış sayılır. Lisans sahibi de süresi içinde sorumlu müdürün bu başvuruyu yapmasını sağlamakla yükümlüdür.” hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
12. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden
Değerlendirme 13. Başvuran, 2007 yılında tekstil mühendisliği yaptığı dönemde Tekstil Mühendisleri
Odasına üye olduğunu, iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak çalıştığı ve tekstil mühendisliği mesleğini icra etmediği gerekçeleriyle istifa etmesi üzerine 23/02/2013 tarihinde Oda üyeliğinden ayrıldığını, ardından LPG Otogaz İstasyonlarında Sorumlu Müdür eğitimine katılabilmek üzere 26/09/2013 tarihinde tekrar Oda’ya üye olduğunu, eğitimden sonra LPG
Otogaz İstasyonları Sorumlu Müdürlük mesleğini icra etmekten vazgeçmesi üzerine Oda üyeliğinden bir önceki seferde öne sürdüğü gerekçe ile istifa talebinde bulunduğunu ancak bu defa talebinin iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak kabul edilmek için mühendislik unvanını kullandığı ve LPG Otogaz İstasyonları Sorumlu Müdürlüğü yaptığı gerekçeleriyle Oda
Yönetim Kurulunca reddedildiğini belirterek Tekstil Mühendisleri Odası üyeliğinin iptalini, kendisinden bazı aylar için ikişer kez ve peşin alınan aidatların iadesini ve mühendislik mesleğini icra etmeyen iş güvenliği uzmanlarının Oda üyeliğinden ayrılışına cevaz veren bir karar yayınlanmasını talep etmektedir.
14. Başvuranın ilk talebi Tekstil Mühendisleri Odası’na üyeliğinin iptali ile mühendislik mesleğini icra etmeyen iş güvenliği uzmanlarının Oda üyeliğinden ayrılışına cevaz veren bir karar yayınlanmasıdır. Tekstil Mühendisleri Odası başvuranın oda üyeliğinden ayrılma yönündeki talebini reddederken gerekçesini; 6235 sayılı TMMOB
Kanununun, Türkiye’de mühendislik ve mimarlık meslekleri mensuplarının mesleklerinin icrasını iktiza ettiren işlerle meşgul olabilmelerini ve mesleki tedrisat yapabilmelerini ihtisaslarına uygun bir odaya kaydolma ve azalık vasfını muhafaza etme mecburiyetine bağlayan 33 üncü maddesine dayandırmakta ve cevabında başvuranın iş güvenliği uzmanı olarak kabul edilebilmesi ve bu sıfatla çalışabilmesi için öncelikle mühendislik unvanına sahip olması gerektiğini, hangi iş kolunda çalışıyor olursa olsun temelde mühendislik sıfatını kullandığını ileri sürmekte ve bunun yanı sıra TMMOB Makine Mühendisleri Odası İzmir
Şubesi’nce düzenlenen LPG Otogaz İstasyonları Sorumlu Müdür Eğitimi’ne katılarak LPG
Otogaz İstasyonları Sorumlu Müdür Belgesi aldığını ve bu mesleği icra etmekte olduğunu kaydetmektedir.
15. Başvuranın üyelikten ayrılma talebinin Oda tarafından reddedilmesinde ilk gerekçe olarak başvuranın LPG istasyonu sorumlu müdürlüğü yaptığı öne sürülmüştür. Başvuran, LPG
Otogaz İstasyonları Sorumlu Müdür Eğitimi’ne katılmış olmakla birlikte eğitim sonucunda sorumlu müdürlük belgesini almak üzere Odaya başvurmadığını ve söz konusu mesleği icra etmediğini ifade etmiştir. “Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Eğitim ve Sorumlu
Müdür Yönetmeliği” ve “2019 Yılı Uygulama Esasları”nın ilgili hükümleri uyarınca söz konusu mesleğin icra edilebilmesi için Odalar tarafından düzenlenen sorumlu müdürlük eğitimine katılım sonucunda sorumlu müdür sertifikası edinilmesini müteakiben sorumlu müdür sözleşmesinin imzalanması ve 10 iş günü içerisinde sorumlu müdürün LPG Otogaz
İstasyonları Sorumlu Müdür Belgesi’nin düzenlenmesi amacıyla TMMOB’a bağlı yetkili meslek odasına başvurması ve bu belgenin düzenlenmesini talep etmesi gerekmektedir. Tekstil
Mühendisleri Odası’nın 30/11/2018 tarihli cevabi yazısında başvuranın eğitim sonucunda sertifika aldığı ancak belge düzenlenmesi amacıyla Odaya başvurmadığı bu itibarla LPG otogaz istasyonları sorumlu müdürlüğü yapma yetkisinin bulunmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca, başvuran müdürlük eğitimi sonucunda 07/10/2013 tarihli LOS … sayılı sertifikayı edinmeye hak kazanmış olup Yönetmelik hükümleri uyarınca 07/10/2018 tarihi itibarıyla sertifikanın 5 yıllık geçerlilik süresi dolmuştur. Dolayısıyla, başvuranın LPG istasyonu sorumlu müdürlüğü yaptığı gerekçesiyle Oda üyeliğinin devam ettirilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı değerlendirilmiştir.
16. Başvuranın üyelikten ayrılma talebinin Oda tarafından reddedilmesinde ikinci gerekçe olarak başvuranın iş güvenliği uzmanı olarak kabul edilebilmesi ve bu sıfatla çalışabilmesi için öncelikle mühendislik unvanına sahip olması gerektiği, hangi iş kolunda çalışıyor olursa olsun temelde mühendislik sıfatını kullandığı ileri sürülmektedir.
17. “İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında
Yönetmelik”in 4 üncü maddesinin (f) bendinde; iş güvenliği uzmanın iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ile mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanı, (ı) bendinde ise; teknik elemanın teknik öğretmenler, fizikçi, kimyager veya biyolog unvanına sahip olanlar ile üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği lisans veya ön lisans programı mezunlarını ifade ettiği belirtilmiştir. Bu doğrultuda; mühendislik ve mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunlarının yanı sıra Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Türkiye İş
Kurumunda görev yapan ve çalışma hayatını denetleyen müfettişler, teknik öğretmenler, fizikçi, kimyager ve biyolog unvanına sahip kişiler ile üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği lisans ve ön lisans mezunlarının teorik ve uygulamalı olmak üzere belli bir eğitim programına tabi tutularak iş güvenliği uzmanlığı belgesine haiz olmak şartıyla söz konusu mesleği icra edebildikleri anlaşılmıştır.
18. “İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında
Yönetmelik”in 8 inci maddesinde iş güvenliği uzmanlığı belgesi (A), (B) ve (C) sınıfı olmak üzere 3 ayrı kategoriye ayrılmış, Yönetmeliğin 7 inci maddesinde iş güvenliği uzmanlarından; (C) sınıfı belgeye sahip olanların az tehlikeli sınıfta, (B) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli ve tehlikeli sınıflarda, (A) sınıfı belgeye sahip olanların ise bütün tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde çalışabilecekleri düzenlenmiştir. Bunlardan az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalışmayı düzenleyen (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi edinme şartlarında; mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlara ilgili eğitime katılarak sınavda başarılı olmaları halinde, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında müfettiş yardımcılığı süresi dahil en az on yıl görev yapan müfettişlere ilgili eğitime katılmaları halinde, Üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği lisans programını tamamlayanlara ilgili sınavda başarılı olmaları halinde
Genel Müdürlükçe (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi verileceği ifade edilmiştir.
19. Bu doğrultuda, (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi edinmek isteyen mühendislik fakültesi mezunlarının ancak ilgili eğitime katılmaları ve sınavda başarılı olmaları halinde bu mesleği icra edebildikleri, mesleğin icrasında tüm mühendislik dallarında ortak olan ve lisans eğitimi sırasında edinilen bilgi birikiminden istifade edildiği anlaşılmakta birlikte kişilerin iş güvenliği uzmanlığı mesleğini yürütürken doğrudan mühendislik mesleğini icra ettiklerini değerlendirmenin uygun olmadığı kanaatine varılmıştır. 16 ve 17 inci paragraflarda belirtilen
Yönetmelik hükümleri uyarınca iş güvenliği uzmanlığı mesleğini fiilen ifa edebilme nitelikleri göz önünde bulundurulduğunda iş güvenliği uzmanlığının yalnızca mühendislik mesleğinin icrasıyla yerine getirilebilen bir meslek olmadığı ve mühendislik mesleği dışında nitelikleri haiz kişilerce de yerine getirilebildiği nazara alınarak Tekstil Mühendisleri Odasının
“başvuranın iş güvenliği uzmanı olarak kabul edilebilmesi ve bu sıfatla çalışabilmesi için öncelikle mühendislik unvanına sahip olması gerektiği ve temelde mühendislik sıfatını kullandığı” yönündeki değerlendirmesini yaparken 6235 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinin lafzını Kanunun amacını aşar biçimde geniş yorumladığı sonucuna varılmıştır.
20. Öte yandan, 07/02/2006 tarih ve 26073 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Türk
Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Tekstil Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği”nin 7 inci maddesinde Tekstil Mühendisleri Odasının amaçları sıralanmış olup, maddenin incelenmesinden söz konusu amaçların tekstil sanayi ve tekstil mühendisliği alanında inceleme ve araştırma yapılması, gerçekleştirilen hizmetler bakımından denetim gerçekleştirilmesi, eğitim verilmesi ve benzeri hedeflere yönelik olduğu görülmektedir. Anayasa’nın 135 inci maddesinde ise kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kurulacağı düzenlenmiştir. Bu doğrultuda, hâlihazırda iş güvenliği uzmanlarına yönelik olarak münhasıran kurulmuş bir Odanın mevcut olmadığı ve başvuran iş güvenliği uzmanlığı mesleğini icra etmekte olduğundan Tekstil Mühendisleri Odasının kuruluş amaç ve niteliklerinden fayda sağlamadığı göz önüne alındığında başvuranın Oda üyeliğini devam ettirmeye ve aidat ödemeye zorlanmasının hakkaniyetle bağdaşmadığı anlaşılmıştır.
21. Diğer taraftan, Tekstil Mühendisleri Odasına üye olan başvuran iş güvenliği uzmanlığı mesleğinin icrası gereği Oda ile hiçbir temasta bulunmaya ihtiyaç duymadığını ve Oda tarafından sunulan hiçbir imkandan faydalanmadığını ifade etmiştir. Bu doğrultuda, daha önce herhangi bir Odaya üye olmayan ve iş güvenliği uzmanlığı mesleğini icra etmekte olan mühendislik fakültesi mezunlarını Oda üyeliğine ve bu kapsamda aidat ödemeye zorlayan herhangi bir düzenleme mevcut değil iken daha önce çeşitli nedenlerle Odaya üye olan iş güvenliği uzmanlarının Oda üyeliğinden ayrılışlarına cevaz verilmemesinin Devlet organlarının ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorunda olduklarını düzenleyen Anayasa’nın 10 uncu maddesi ile çeliştiği değerlendirilmiştir. Anayasa Mahkemesi E. 2005/28 K. 2008/122 sayılı Kararında;
“Anayasa’nın 10. maddesinde yer verilen “yasa önünde eşitlik ilkesi” hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli değil, hukuksal eşitlik öngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin yasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayırım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısında eşitliğin çiğnenmesi yasaklanmıştır…” ifadelerine yer verilmiştir. Söz konusu kararda aynı durumda bulunan kişilerden bir kısmına farklı kurallar uygulanmasının eşitlik ilkesinin ihlaline neden olduğu değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda, aynı hukuksal duruma sahip olarak iş güvenliği uzmanlığı mesleğini icra etmekte olan tekstil mühendislerinin Oda üyeliğinden ayrılışına izin verilmemesinin eşitlik ilkesinin ihlaline sebep olduğu sonucuna varılmıştır.
22. Başvuranın bir diğer talebi kendisinden bazı aylar için ikişer kez ve peşin alınan aidatların iade edilmesidir. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Tekstil Mühendisleri
Odası Ana Yönetmeliği’nin 79 uncu maddesinde; yıllık üye ödentisinin her takvim yılı içinde peşin olarak ödeneceği, emekli veya maluliyet aylığı alıp çalışmayanlardan, emekli olup da altmış yaşını tamamlayan tüm üyelerden, askerlik görevi yapanlardan askerlik süresince, yurt dışına çıkanlardan yurt dışında kaldıkları sürece ve lisansüstü öğrenim yapıp çalışmayanlardan öğrenimleri süresince üyelik ödentisi alınmayacağı, gelir getirici bir işte çalışmayanlardan durumlarını T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından verilmiş belge ile belgelendirdikleri sürece üyelik ödentisi alınmayacağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda, başvurandan üyelik aidatlarının peşin olarak alınmasında hukuka aykırılık olmadığı anlaşılmakla birlikte başvuranın Odaya yeniden üyelik başvurusunda bulunması üzerine Oda tarafından başvurana gönderilmiş olan 26/09/2013 tarihli e-posta yazışmasında; mezuniyet tarihi 2012 yılından önce olan üyelerin yeni kayıtlarında Genel Kurul Kararı ile içinde bulunulan yıl ve bir önceki yıla ait aidat alındığı , başvuranın Odaya tekrar üye oluşunun yeni üyelik olarak değerlendirildiği bu kapsamda 2012 ve 2013 yıllarına ait aidat borcu tahakkuk ettiğinin bildirildiği, bu doğrultuda başvuran hakkında aynı döneme ait mükerrer aidat borcu tahakkuk ettirildiği anlaşılmış olup söz konusu uygulamanın hakkaniyetle bağdaşmadığı değerlendirilmiştir.
23. “Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Ana Yönetmeliği”nin 114 üncü maddesinde ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Tekstil Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği’nin
13 üncü maddesinde herhangi bir nedenle mesleki etkinliğini sürdürmek istemeyenlerin bu durumu bağlı olduğu Oda Yönetim Kuruluna yazılı olarak bildirmek, gerektiğinde belgelemek,
Oda kimlik belgesini geri vermek ve o tarihe kadarki üyelik ödentilerinin tamamını ödemek koşuluyla Odadan ayrılabilecekleri düzenlenmiştir. Kurumumuzca daha önce verilen 23/08/2017 tarih ve E.9970 sayılı Tavsiye Kararı ile 13/11/2018 tarih ve E.18880 sayılı Kısmen
Tavsiye Kısmen Ret Kararında; hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki normların yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı, 6235 sayılı Kanun’da Odalara olan üyelikten ayrılmaya dair hiçbir düzenlemenin bulunmadığı, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına olan üyeliğin ve bu üyeliğin sonlandırılmasının bireye tanınmış bir hak olduğu ve bu hakkın sınırlandırılmasının da yine bir kanunla gerçekleştirilmesi gerektiği, Oda üyeliğinin sonlandırılmasının Odaya olan aidat borçlarının ödenmesi şartına bağlanmasının ve bu şartın ilgili Kanunla değil 8 ve 9 numaralı paragraflarda belirtilen Yönetmeliklerle getiriliyor olmasının hukuka aykırı olduğu, aidat borçlarının tahsili için İcra ve İflas Kanunu hükümleri gereğince icra takibi yapılması mümkünken aidat borçlarının ödenmemesi durumunda oda üyeliğinden istifa etmenin yasaklanmasının istifa müessesinin amacıyla bağdaşmayacağı ve söz konusu hüküm ile mesleğin icrasını gerektirecek işlerde çalışmamanın anlamsız kaldığı, mesleği ile ilgili işlerde çalışmıyor olmalarına rağmen aidat borcu nedeniyle kişilerin istifasının mümkün olamadığı ve borcun her ay işlemeye devam ettiği bu itibarla söz konusu hükmün hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
24. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; ilk olarak başvuranın LPG otogaz istasyonları sorumlu müdürlüğü yapma yetkisinin bulunmaması ve Yönetmelik hükümleri uyarınca iş güvenliği uzmanlığının yalnızca mühendislik mesleğinin icrasıyla yerine getirilebilen bir meslek olmadığı ve mühendislik mesleği dışında nitelikleri haiz kişilerce de yerine getirilebildiği, başvuranın Tekstil Mühendisleri Odasının kuruluş amaç ve niteliklerinden fayda sağlamadığı ve daha önce herhangi bir Odaya üye olmayan ve iş güvenliği uzmanlığı mesleğini icra etmekte olan mühendislik fakültesi mezunlarını Oda üyeliğine ve bu kapsamda aidat ödemeye zorlayan herhangi bir düzenlemenin mevcut olmadığı, bu haliyle uygulamanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu dikkate alınmak suretiyle başvuranın Tekstil
Mühendisleri Odası üyeliğinden ayrılma talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu değerlendirilerek bu doğrultuda başvuranın ve iş güvenliği uzmanlarının talepleri ve SGK kayıtlarını Odaya sunmaları üzerine Oda üyeliğinden ayrılışlarına cevaz verilmesi gerektiği, ikinci olarak başvurandan iş güvenliği uzmanlığı yaptığı döneme ilişkin talep edilmiş olan ve aynı döneme ilişkin mükerrer olarak tahakkuk ettirilen aidat tutarının iade edilmesi gerektiği ve son olarak Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Ana
Yönetmeliği’nin 114 üncü maddesi ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Tekstil
Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği’nin 13 üncü maddesinde istifa şartı olarak hüküm altına alınan “o tarihe kadar ki üyelik ödentilerinin tamamını ödemek” koşulunun yasal dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle yönetmelik hükümlerinin gözden geçirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 25. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazılarının süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği değerlendirildiğinden idarenin iyi yönetim ilkelerinden “dürüstlük”, “nezaket”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davrandığı, öte yandan yukarıda hukuki gerekçe başlığı altında incelendiği üzere “kanunilik” ve “ölçülülük” ilkesine riayet etmediği tespit edilmiş olup, İdarenin bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmeleri beklenmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
26. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, İzmir
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ İLE; Başvuranın LPG Otogaz İstasyonları Sorumlu Müdürlüğü yapma yetkisinin bulunmaması ve
Yönetmelik hükümleri uyarınca iş güvenliği uzmanlığının yalnızca mühendislik mesleğinin icrasıyla yerine getirilebilen bir meslek olmadığı ve mühendislik mesleği dışında nitelikleri haiz kişilerce de yerine getirilebildiği, başvuranın Tekstil Mühendisleri Odasının kuruluş amaç ve niteliklerinden fayda sağlamadığı ve daha önce herhangi bir Odaya üye olmayan ve iş güvenliği uzmanlığı mesleğini icra etmekte olan mühendislik fakültesi mezunlarını Oda üyeliğine ve bu kapsamda aidat ödemeye zorlayan herhangi bir düzenlemenin mevcut olmadığı, bu haliyle uygulamanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçeleriyle başvuranın ve diğer iş güvenliği uzmanlarının talepleri üzerine Oda üyeliğinden ayrılma taleplerinin kabul edilmesi hususunda TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR
ODALARI BİRLİĞİ BAŞKANLIĞINA ve TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI
BİRLİĞİ TEKSTİL MÜHENDİSLERİ ODASI BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Başvurandan iş güvenliği uzmanlığı yaptığı döneme ilişkin talep edilmiş olan ve aynı döneme ilişkin mükerrer olarak tahakkuk ettirilen aidat tutarlarının iade edilmesi hususunda TÜRK
MÜHENDİS
VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ TEKSTİL MÜHENDİSLERİ ODASI
BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
İstifa şartı olarak öngörülen üyelik ödentilerinin ödenmiş olması şartının yasal dayanaktan yoksun olması gerekçesiyle yönetmelik hükümlerinin gözden geçirilmesi hususunda TÜRK
MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ BAŞKANLIĞINA VE TÜRK MÜHENDİS VE
MİMAR ODALARI BİRLİĞİ TEKSTİL MÜHENDİSLERİ ODASI BAŞKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun
20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği
Başkanlığınca ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Tekstil Mühendisleri Odası
Başkanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA, TÜRK MÜHENDİS VE
MİMAR ODALARI BİRLİĞİ BAŞKANLIĞINA VE TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR
ODALARI BİRLİĞİ TEKSTİL MÜHENDİSLERİ ODASI BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi