|
ÖZET: Başvuran, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesinde Tekstil Teknolojisi bölümünden mezun olmasına rağmen, Halk Eğitim Merkezlerinde giyim üretim teknolojisi alanında eğiticilik yapma talebinin reddedilmesi üzerine Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurmuştur. Başvuran, giyim bölümünden mezun olduğu halde puan alamadığını ve transkriptinde giyim derslerini aldığını belirterek, giyim üretim teknolojisi alanında eğiticilik yapabilmesi için gerekli şartların sağlanmasını talep etmiştir.
Yükseköğretim Kurulu, giyim üretim teknolojisi ve tekstil teknolojisi programlarının eğitim-öğretim içeriklerinin eşdeğer olmadığını belirtmiştir. Başvuranın mezun olduğu programın, giyim üretim teknolojisi alanında eğiticilik yapabilmek için gerekli olan nitelikleri taşımadığı, bu nedenle talebinin reddedildiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın eğiticilik yapabilme talebinin reddedilmesi yönündeki idari işlemin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. Bu durum, ilgili mevzuat çerçevesinde başvuranın yeterliliklerinin yetersiz olduğu gerekçesiyle açıklanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/8061-S.21.12934
BAŞVURU NO : 2020/102627
KARAR TARİHİ : 26/05/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın halk eğitim merkezinde giyim üretim teknolojisi alanında eğiticilik yapabilme talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 14/12/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. tarafından Kurumumuza yapılan tarihli başvuruda, özetle; başvuran 2015 yılında kız meslek lisesi mezuniyet belgesiyle giyim bölümünden Sakarya Uygulamalı Bilimler
Üniversitesine Tekstil Teknolojisi (Tekstil, Giyim, Deri ve Ayakkabı) Bölümüne sınavsız geçiş hakkını kullanarak yerleştirildiğini, Sakarya Erenler Halk Eğitim Merkezinde 17 yıldır kadrosuz usta öğreticisi olduğunu, Halk Eğitim Merkezlerinin Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünün kararı ile puan yöntemiyle yerleştirme yaptığını, giyim bölümünden mezun olduğu halde puan alamadığını, transkriptinde giyim bölümü derslerini aldığının açık olduğunu, denklik belgesinin bulunduğunu; daha önce mezun olduğu Üniversiteye başvurusunda diploma değişikliği talep ettiğini, Üniversitenin giyim derslerini ve tekniklerini aldığını kabul ettiğini ancak yaşanan mağduriyetin Üniversiteleriyle bir ilgisinin bulunmadığını ifade ettiklerini belirterek transkriptine bakılarak tekstil teknolojisi dersi görmediğinin, giyim üretim teknolojisinin tüm derslerini gördüğünün ve bu alanda yeterli bir eğitime sahip olduğunun anlaşılmasını ve eğitimini almış olduğu giyim üretim teknolojisi alanında eğiticilik yapabilmesinin sağlanmasını talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu ile ilgili olarak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’ndan, Sakarya Uygulamalı Bilimler
Üniversitesi Rektörlüğü’nden ve Milli Eğitim Bakanlığı’ndan 24/12/2020 tarihli ve sayılı yazımızla bilgi ve belge talep edilmiş olup Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından gönderilen 18/01/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; /
2.1. Yükseköğretim kurumlarından bilgi aktarılan Yükseköğretim Bilgi Sisteminde (YÖKSİS) yapılan incelemede, 03/09/2015 tarihinde ÖSYM tarafından tercihi doğrultusunda Sakarya
Üniversitesi Ferizli Meslek Yüksekokulu Tekstil Teknolojisi ön lisans programına yerleştirildiği, 13/06/2017 tarihinde mezun olduğu, 2.2. Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 15/04/2009 tarihli toplantısında, Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi
Mesleki Yeterlik Kurumu ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen Mesleki ve Teknik Ortaöğretim düzenlemelerine uyum sağlamak amacıyla uluslararası standartlar dikkate alınarak 2010 öğretim yılından itibaren uygulanmak üzere, meslek yüksekokulları bünyesinde yer alan bölüm ve programların yeniden yapılandırılmasına 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı Kanunla değişik 7/d-2 ve 43/b maddeleri uyarınca karar verildiği, aşağıdaki tabloda eski programların karşılarında gösterilen yeniden düzenlenen programlar ile eşdeğer olduğunun kabul edilmesine karar verildiği,
ISCED BÖLÜM KODU MYO’LARDA MEVCUT YENİ PROGRAM ADI
PROGRAM ADI (2009-2010 öğretim yılından itibaren uygulanacak)
Deri Teknolojisi Deri Teknolojisi
Deri İşleme Teknolojisi
Dericilik Deri Konfeksiyon 542: TEKSTİL, GİYİM, Deri Konfeksiyon
AYAKKABI VE DERİ
Ayakkabı Tasarımı Ayakkabı Tasarımı ve Üretimi
Ayakkabı ve Saraciye
Tasarımı
Saraciye Tasarımı ve Üretimi
Hazır Giyim Giyim Üretim Teknolojisi
Moda-Konfeksiyon
Konfeksiyon(hazır giyim)
Tekstil Tekstil Teknolojisi
Tekstil Baskı
Tekstil Dokuma
Tekstil İplikçilik
Dokuma
Örme
Örme Teknolojisi
Pamuk Eksperliği ve
İplikçilik
Pamuk Pazarlama ve
İplikçilik
2.3. ISCED/ Tekstil, Giyim, Ayakkabı ve Deri Bölümü bünyesinde yer alan Tekstil Teknolojisi, Giyim
Üretim Teknoloji programlarının birbirleri ile eşdeğer sayılmadıkları, ancak izlenen eğitim-öğretim programındaki bazı derslerin benzerlik gösterdiği, personel alımı konusundaki ilanlarda kamu, kurum ve kuruluşlarının ihtiyaçları ve ilgili yönetmelikleri çerçevesinde personel kabulü yapıldığı, 2.4. Başvuranın daha önce Başkanlıklarına intikal eden ilgi dilekçesine verilen cevabi yazıda; 25.12.2019 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında;
Yükseköğretim kurumlarındaki içerikleri aynı ancak isimleri farklı olan önlisans programlarında, isim kargaşası yüzünden mezunların karşılaştırdıkları sorunları ortadan kaldırmak amacıyla, alanında yetkin öğretim elemanlarının katılımıyla oluşturulan komisyonlar marifeti ve yükseköğretim kurumları ile ilgili paydaşlardan alınan öneriler doğrultusunda, önlisans programlarının isimleri içerikleri dikkate alınarak sadeleştirilmiş olup, mevcut program adları ile yeni program adlarının eşdeğer olduğuna ve yeni düzenlemenin 2020 YKS’den itibaren uygulanmasına, Yükseköğretim kurumlarına,”Yükseköğretim kurumlarındaki önlisans programlarında kayıtlı olan öğrencilere mezuniyeti hak etmeleri durumunda halen kayıtlı oldukları program adına göre diploma düzenlenecektir. Yapılan düzenleme sonucunda mevcut öğrencilerin isim değişikliği nedeniyle hak kaybına uğraması söz konusu değildir. Yapılan düzenleme ile karara bağlanan eşdeğerlik ile ilgili karar kamu kurumları ve yükseköğretim kurumları ile paylaşılarak, söz konusu bilgilendirme yazısı Yükseköğretim
Kurulu internet sayfasında da yayımlanacaktır. Ayrıca, “talep etmeleri durumunda eski program isimlerinin yeni programlara eşdeğerliğine ilişkin kişilere yazı ile bilgilendirme yapılacaktır.” açıklamasının da yapılmasına karar verilmiştir.
Söz konusu karar uyarınca 2020 YKS’den itibaren uygulanmak üzere; Tekstil Teknolojisi önlisans programının adı Tekstil Teknolojisi, Dokuma, Örme, Örme Teknolojisi, Pamuk Eksperliği ve İplikçilik, Pamuk Pazarlama ve İplikçilik, Tekstil, Tekstil Baskı, Tekstil Dokuma, Tekstil Hazır Giyim, Tekstil İplikçilik programların adları Tekstil Teknolojisi olarak değiştirilmiştir.
Giyim Üretim Teknolojisi, Hazır Giyim, Moda-Konfeksiyon, Konfeksiyon, Moda Konfeksiyon, Konfeksiyon (Hazır Giyim) Programların adları Giyim Üretim Teknolojisi olarak değiştirilmiştir.
Yükseköğretim programları bünyesinde yer alan Hazır Giyim programları ile Tekstil Teknolojisi programlarının eğitim-öğretim programları birbirlerine eşdeğer sayılmamakla birlikte bazı dersleri benzer sayılmaktadır.” açıklamalarına yer verildiği, 3. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen 27/01/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 3.1. Başvuranın Tekstil Teknolojisi alanında görmüş olduğu eğitim sonucunda kendisine verilen belgenin önlisans diploması olduğu, bu alanın Giyim Üretimi Teknolojisi alanıyla eşdeğer sayılıp sayılmayacağını hususunun Yükseköğretim Kurulunun yetkisinde olduğu, 3.2. Başvuranın diplomasında isim değişikliği yapılmasının hukuken mümkün olmadığı, bilerek ve isteyerek Tekstil Teknolojisi programını girdiği ve mezun olarak diplomasının aldığı, Meslek
Yüksekokullarındaki Tekstil Teknolojisi programının eğitim-öğretime başladığı günden beri isminin değişmediği, başvuranın iddia ettiği gibi bölümün isminin keyfi olarak değişmesinin söz konusu olmadığı, 3.3. Ferizli Meslek Yüksekokulu Tekstil, Deri, Ayakkabı ve Giyim Bölümü altında “Tekstil Teknolojisi
Programı” ve “Giyim Üretim Teknolojisi Programı” bulunduğu, Giyim Üretim Teknolojisi programına öğrenci alımı yapılmadığı, pasif bir program olması nedeniyle ders programının bulunmadığı, 3.4. Başvurana Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Rektörlüğü tarafından bir denklik belgesi verilmediği, verilen belgenin “ilgili makama” şeklinde başladığı, herhangi bir kuruma hitap edilmediği, önceki yıllarda Halk Eğitim Merkezlerinde usta öğreticilik yapan ancak son yıllarda mağduriyet yaşadıklarını söyleyen mezunlarına bir katkı sağlaması için iyi niyetle verilmiş bir yazı olduğu, bu yazıda
geçen “denk” ve “eşdeğer” ifadelerinin sehven yazıldığı, bölüm ve programların denklik ve eşdeğerliğine
Yükseköğretim Kurulu tarafından karar verildiği, 3.5. Halk Eğitim Merkezlerinde eğiticilik yapmak için hangi şartların arandığının ve başvuranın eğiticilik talebinin reddedilme gerekçelerinin Kurumlarıyla bir ilgisinin bulunmadığı, 4. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gönderilen 08/01/2021 tarihli ve E sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 4.1. Anayasanın 42 inci maddesi ile düzenlenen eğitim öğretim hakkı yanında, 1739 sayılı Millî Eğitim
Temel Kanunu’nun 18 inci maddesinde, Türk Millî Eğitim sisteminin örgün ve yaygın eğitim olmak üzere iki ana bölümde kurulacağı kuralına yer verildiği, yaygın eğitimin amaç ve kapsamını düzenleyen 41 inci maddede ise yaygın eğitimin özel amacının millî eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak örgün eğitim sistemine hiç girmemiş yahut herhangi bir kademesinde bulunan veya bu kademeden çıkmış olan vatandaşlara, örgün eğitim yanında veya dışında, çağımızın bilimsel, teknolojik, iktisadi, sosyal ve kültürel gelişmesine uyum ve istihdam politikasına uygun meslek edinmelerini sağlayıcı imkanlar hazırlamak olduğunun sayıldığı, diğer amaçların aynı maddede sıralandığı, 4.2. 10/07/2018 tarihli ve 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi’nin 309 uncu maddesinde, Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü’nün görevlerine yer verildiği,”,
4.3. Usta öğreticilerin 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 47 nci, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 4 üncü, değişik 48/A 9 uncu ve 89 uncu maddeleri ile diğer ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde 07/07/2009 tarihli ve 80 sayılı Talim Terbiye Kurulu kararına göre istihdam edilmekte oldukları; 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmet içi yetiştirme kurs, seminer ve konferanslarında uzman ve usta öğreticilerin de geçici veya sürekli olarak görevlendirilebilecekleri, öğretim tür ve seviyelerine göre uzman ve usta öğreticilerin seçimlerinde aranacak şartların, görev ve yetkilerinin yönetmeliklerle tespit edileceği, 4.4. 21/05/1977 tarihli ve 15943 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Kurumlarında
Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi İle Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelikte, uzman ve usta öğreticilerde aranacak şartlara, bunların seçimine ve görevlendirmelerine ilişkin düzenlemelere yer verildiği, 4.5. 11/04/2018 tarihli 30388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu
Öğrenme Kurumları Yönetmeliği’nin 26 ncı maddesinde, ders ücreti karşılığı görevlendirmelere dair düzenlemelere yer verildiği,”
4.6. bila tarihli dilekçesi şikayetlerini Genel Müdürlüklerine ilettiği, bu kapsamda adı geçene 10/10/2019 tarihli ve sayılı yazımızla söz konusu kurs programlarında denklik belgesi nedeniyle eğitici olarak görev alması yönündeki talebinin incelendiği, konuya ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’ndan alınacak görüşe göre nihai değerlendirmenin yapılacağı bilgisinin verildiği, 4.7. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın 11/10/2019 tarihli ve sayılı cevabi yazısında 2547 sayılı
Kanun’un 2880 sayılı Kanun’la değişik 7/d-2 ve 43/b maddesi uyarınca 2009-2010 öğretim yılından itibaren
Hazır Giyim, Giyim, Ayakkabı ve Deri Bölümü bünyesinde yer alan Hazır Giyim, Moda-Konfeksiyon, Konfeksiyon programları ile Giyim Üretim Teknolojisi programının eşdeğer sayıldığının belirtildiği, 4.8. Bu kapsamda adı geçene 17/10/2019 tarihli ve sayılı yazıyla dilekçesinde belirtilen kurslarda eğitimci olarak görev alamayacağının bildirildiği, yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca işlem tesis edildiğinden başvurunun haksız ve yersiz olması nedeniyle reddinin gerektiği, hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 5.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 5.2. “Yasama yetkisi” başlıklı 7 inci maddesinde; “Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük
Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.” , “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir… Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” , 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 7. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun; 7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.”, 7.2. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “…ı) Meslek Yüksekokulu: Belirli mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim öğretim sürdüren, önlisans derecesi veren bir yükseköğretim kurumudur…”, 7.3. “Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7 inci maddesinde; “Yükseköğretim Kurulunun görevleri; …d) Devlet kalkınma planlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması çerçevesi içinde;
1) (Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/135 md.)
2) Bir üniversite içinde fakülte, enstitü ve yüksekokul açılmasına, birleştirilmesi veya kapatılması ile ilgili
olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek önerilere dayalı kararlar almak ve gereği için Milli Eğitim
Bakanlığına sunmak, Yükseköğretim kurumları içinde bölüm, anabilim ve ana sanat dalları ile uygulama ve araştırma merkezi açılması, birleştirilmesi veya kapatılması; konservatuvar, meslek yüksekokulu veya destek, hazırlık okul veya birimleri kurulması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek
öneriler üzerine karar vermek, Eğitim – öğretimin aksaması sonucunu doğuracak olaylar dolayısıyla öğrenime ara verilmesine veya tekrar başlatılmasına ilişkin olarak üniversitelerden gelecek önerilere göre veya doğrudan karar verip uygulatmak,…”, 7.4. “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinin b fıkrasında; “Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim – öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir.”, 8. 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun; 8.1. “Örgün ve yaygın eğitim” başlıklı 18 inci maddesinde; “Türk milli eğitim sistemi, örgün eğitim ve yaygın eğitim olmak üzere, iki ana bölümden kurulur. Örgün eğitim, okul öncesi eğitimi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarını kapsar. Yaygın eğitim, örgün eğitim yanında veya dışında düzenlenen eğitim faaliyetlerinin tümünü kapsar.”, 8.2. “Kapsam, amaç ve görevler” başlıklı 40 ıncı maddesinde; “Yaygın eğitimin özel amacı, milli eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak, örgün eğitim sistemine hiç girmemiş yahut herhangi bir kademesinde bulunan veya bu kademeden çıkmış vatandaşlara, örgün eğitimin yanında veya dışında, 1. Okuma – yazma öğretmek, eksik eğitimlerini tamamlamaları için sürekli eğitim imkanları hazırlamak, 2. Çağımızın bilimsel, teknolojik, iktisadi, sosyal ve kültürel gelişmelerine uymalarını sağlayıcı eğitim imkanları hazırlamak, 3. Milli kültür değerlerimizi koruyucu, geliştirici, tanıtıcı, benimsetici nitelikte eğitim yapmak, 4. Toplu yaşama, dayanışma, yardımlaşma, birlikte çalışma ve örgütlenme anlayış ve alışkanlıkları kazandırmak, 5. İktisadi gücün arttırılması için gerekli beslenme ve sağlıklı yaşama şekil ve usullerini benimsetmek, 6. Boş zamanları iyi bir şekilde değerlendirme ve kullanma alışkanlıkları kazandırmak, 7. Kısa süreli ve kademeli eğitim uygulayarak ekonomimizin gelişmesi doğrultusunda ve istihdam politikasına uygun meslekleri edinmelerini sağlayıcı imkanlar hazırlamak, 8. Çeşitli mesleklerde çalışmakta olanların hizmet içinde ve mesleklerinde gelişmeleri için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmaktır.”, 8.3. “Kuruluş” başlıklı 41 inci maddesinde; “Yaygın eğitim, örgün eğitim ile birbirini tamamlayacak, gereğinde aynı vasıfları kazandırabilecek ve birbirinin her türlü imkanlarından yararlanacak biçimde bir bütünlük içinde düzenlenir. Yaygın eğitim, genel ve mesleki – teknik olmak üzere iki temel bölümden meydana gelir. Bu bölümler birbirini destekleyici biçimde hazırlanır.”, 8.4. “Yürütme, gözetim ve denetim” başlıklı 56 ncı maddesinde, “Eğitim ve öğretim hizmetinin, bu
Kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı sorumludur.”, /
9. 11/04/2018 tarihli 30388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayat Boyu Öğrenme Kurumları
Yönetmeliğinin; 9.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı hayat boyu öğrenme kurumlarının kuruluş, görev, yönetim, eğitim, öğretim ve işleyişi hakkındaki yöntem ve ilkeler ile diğer resmî ve özel kurum ve kuruluşlar, belediyeler, meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve gönüllü kuruluşlarca hayat boyu öğrenme kurumlarının iş birliğinde özel öğretim kurumları mevzuatı dışında açılacak kurslarda yönetim, eğitim, öğretim, üretim, rehberlik, gözetim ve denetime ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”,
9.2. “Dayanak” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Yönetmelik, 5/1/1961 tarihli ve 222 sayılı İlköğretim ve
Eğitim Kanunu, 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 16/6/1983 tarihli ve 2841 sayılı Zorunlu İlköğrenim Çağı Dışında Kalmış Okuma-Yazma Bilmeyen Vatandaşların, Okur-Yazar
Duruma Getirilmesi veya Bunlara İlkokul Düzeyinde Eğitim-Öğretim Yaptırılması Hakkında Kanun, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu, 30/5/1997 tarihli ve 573 sayılı Özel Eğitim
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine dayanılarak
hazırlanmıştır.”,
9.3. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelikte geçen;…bb) Usta öğretici: Hayat boyu öğrenme kurumlarında kadrolu veya ek ders ücreti karşılığında görevlendirilen öğreticiyi,…ifade eder.”,
9.4. “Kadrolu usta öğretici” başlıklı 25 inci maddesinde; “Usta öğreticiye kurum müdürü tarafından ihtiyaç olması hâlinde açılan kurslarda görev verilir. Gerektiğinde birden çok kurs merkezinde de görev verilebilir.
Kurs görevi verilemediği takdirde, görevli bulunduğu çevrede, kurum müdürlüğünün uygun göreceği planlama, kursa hazırlık, öğretim programı geliştirme çalışmaları, kurs materyali geliştirme çalışması, alan araştırmaları ve çevre inceleme, atölyelerde üretim çalışmaları görevi verilir.
Asıl alanlarında kurs açılmamışsa istekleri de dikkate alınarak alanlarına yakın kurslarda görev verilebilir.
Alanında veya yan alanda kurs açılamaması durumunda kurumunun uygun göreceği büro ve üretim hizmetlerinde görevlendirilir.”,
9.5. “Ders ücreti karşılığı görevlendirme” başlıklı 26 ncı maddesinde; “(1) Kurs açılacak alanda, kurumda ve kurumun bulunduğu eğitim bölgesinde yeterli sayıda öğretmen ve kadrolu usta öğretici bulunmaması durumunda ihtiyaç, ders ücreti karşılığı görev yapacak istekliler arasından karşılanır.
(2) İhtiyaç hâlinde ders ücreti karşılığı görevlendirmeler, resmî kurumlardan veya ilan yoluyla yapılır.
(3) Ders ücreti karşılığı görevlendirmeler, aşağıda belirtilen öncelik sırasına göre yapılır:
a) Örgün eğitim ve hayat boyu öğrenme kurumlarındaki öğretmenler ve kadrolu usta öğreticiler.
b) Emekli öğretmenler.
c) Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyesi ile öğretim görevlileri.
ç) Resmî kurumlarda çalışanlardan ihtiyaç duyulan alanda lisans mezunu kişiler.
(4) Üçüncü fıkrada sayılanlardan görevlendirme yapılamaması durumunda ilan yoluyla ücretli usta öğretici görevlendirmesi yapılır.
(5) İlan yoluyla ücretli usta öğretici görevlendirmesinde aranacak şartlar şunlardır:
a) Görev alacağı kursun öğretim programında belirtilen eğitici şartını taşımak.
b) Türk vatandaşı olmak.
c) 18 yaşını doldurmuş olmak.
ç) Kamu haklarından mahrum bulunmamak.
d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.
e) Askerlikle ilişiği bulunmamak.
f) Sağlık durumu yönünden görevini yapmasına engel bir durumu olmamak.
(6) İlan yoluyla ücretli usta öğretici görevlendirmelerinde yapılacak değerlendirmeler, millî eğitim müdürlüklerinde hayat boyu öğrenmeden sorumlu müdür yardımcısı veya şube müdürünün başkanlığında, bir hayat boyu öğrenme kurum müdürü ile bir örgün eğitim kurum müdüründen oluşan komisyon tarafından yapılır ve mülki idare amirinin onayına sunulur.
(7) Ücretli usta öğretici başvuruları her yıl eylül ayı içerisinde millî eğitim müdürlükleri ve kurum müdürlüklerinin internet sitesi ve ilan panolarında Ek-1’deki ilan örneği ile duyuru yapılarak başvuru takvimine göre alınır. Başvurular, kurum müdürlüklerine yapılır.
(8) Başvuruda bulunacaklardan; a) Hangi kurs/kurslarda görev almak istediğini belirten dilekçe, b) Ek-2’dekiÜcretli Usta Öğretici Başvuru Değerlendirme Formundaki puana esas olan belgelerin aslı ve fotokopileri, istenir.
(9) Başvuruların değerlendirilmesine ilişkin hususlar şunlardır:
a) Görev verilecek ücretli usta öğreticiler, Ek-2’deki Ücretli Usta Öğretici Başvuru Değerlendirme
Formuna göre belirlenir. Başvuru sonuçları ekim ayının ilk haftasında tamamlanarak ilan edilir. Bu sıralama bir yıl süreyle geçerlidir.
b) Görevlendirmeler yüksek puan alandan başlamak üzere tercih sırasına göre yapılır.
c) Yeni kurs talebi olması hâlinde, sıralamada bulunan ücretli usta öğreticilerden görevlendirme yapılır.
Sıralamada yeterli ücretli usta öğretici bulunmaması durumunda, kursun açılmasından 15 gün önce duyuru yapılması şartıyla komisyonca gerekli iş ve işlemler tekrarlanarak sıralama yapılır.
ç) Mücbir sebepler haricinde göreve başlamayanlar ile verilen görevi bırakanlar için bir yıl süreyle görevlendirme yapılmaz.
(10) Resmî kurumlardan veya ilan yoluyla ders ücreti karşılığı görevlendirmelerle ihtiyacın karşılanamaması hâlinde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çalışma izni, İçişleri Bakanlığınca oturma izni ve alanında yeterlilik belgesinin denkliğinin yapılmış olması şartıyla ilgili mevzuat kapsamında yabancı uyruklular ders ücreti karşılığında görevlendirilebilir.
(11) Ceza ve tutukevlerinde hükümlü ve tutuklulara yönelik açılacak kurslarda, öğreticilik görevi öncelikle cezaevi ve tutukevinde görev yapan öğretici niteliğine sahip kişilerden karşılanır. Talep olmaması hâlinde üçüncü ve dördüncü fıkra hükümlerine göre görevlendirme yapılır.
(12) Ücretli usta öğreticiler, bir mali yıl içerisinde 11 aydan fazla görevlendirilemez.
(13) Unutulmaya yüz tutmuş geleneksel sanatlar öğreticiliği görevlendirmelerinde üçüncü fıkra hükümleri uygulanmaz.
(14) Ücretli usta öğretici olarak görev verileceklere, Bakanlıkça hazırlanan programa göre eğitim verilir.”,
10. 21/05/1977 tarihli ve 15943 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı
Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi İle Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler
Hakkında Yönetmeliğin;
10.1. 1 inci maddesinde; “1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun 47 nci maddesine göre Millî Eğitim
Bakanlığı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmet içi yetiştirme kurs ve seminerlerinde geçici veya ek ders görevi ile görevlendirilecek uzman ve usta öğreticiler hakkında bu yönetmelik hükümleri uygulanır.”,
10.2. “Usta Öğreticiler” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Örgün ve Yaygın eğitim kurumlarında ve hizmet
içi yetiştirme kurs ve seminerlerinde görevlendirilecek usta öğreticilerde aranacak şartlar:
a – Genel Şartlar: 3 üncü maddenin (a) fıkrasında belirtilen şartları taşımaları.
b – Özel Şartlar: 1 – En az ilkokul mezunu olması,
2 – İlkokul ve ortaokul mezunlarının ustalık alanlarında en az 11 yıl, orta dereceli okulların ikinci
devresinden veya yükseköğrenim kurumlarından mezun olanların da en az 4 yıl ustalık alanlarında başarılı bir şekilde çalışmış olduklarını belgelendirmeleri, Ancak, özel eğitime muhtaç çocuklara mahsus kurumlarda görev alacak kişi özürlü ise süre şartı aranmayabilir.
3 – 3 üncü maddenin (b) fıkrasının (3) ve (4) bentlerindeki şartları yerine getirmeleri gerekir.
4 – Mesleki ve Teknik Öğretim ve Örgün Eğitim Kurumlarında görevlendirilecek usta öğreticilerin en az
meslek lisesi veya dengi okul mezunu olması gerekir. Ancak, istisnai hallerde bakanlıktan izin almak şartıyla ilkokul mezunu usta öğreticilere de görev verilebilir.
5 – Okul öncesi eğitim kurumlarında görevlendirilecek olanlarda;
– Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretim Kurumlarına Öğretmen Olarak Atanacakların Atamalarına Esas
Olan Alanlar ile Mezun Oldukları Yüksek Öğretim Programları ve Aylık Karşılığı Okutacakları Derslere
İlişkin Esaslara göre okul öncesi öğretim kurumlarına öğretmen olarak atanabilen yükseköğretim kurumlarından mezun olmaları, – Okul öncesi ön lisans programlarından mezun olmaları, koşulu aranır.”
10.3. 5 inci maddesinde; “Uzman ve Usta Öğreticiler aşağıdaki şekillerde görevlendirilirler.
1- Geçici personel olarak: Geçici personel olarak görevlendirilecek uzman ve usta öğreticiler ile yapılacak sözleşme esasları 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 15/05/1975 gün ve 1897 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile değiştirilen 4 üncü maddesine göre Bakanlıkça hazırlanır.
2- Ek ders görevi verilmesi yoluyla: 4 üncü maddede belirtilen esaslara göre ek ders görevi verilmesi yoluyla görevlendirilecek uzman ve usta öğreticilere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca 1/12/2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararda belirtilen miktarda ek ders görevi verilebilir.
10.4. 7 nci maddesinde; “Geçici personel olarak görevlendirilecek uzman ve usta öğreticilerin çalıştırılmalarına, Millî Eğitim Bakanlığının teklifi üzerine Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Dairesi görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar verilir. Sözleşme Millî Eğitim Bakanlığınca imzalanır.”,
hükümleri yer almaktadır.
11. Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü Giyim Üretim Teknolojisi Alanı Kurs Programının
“Eğitimcilerin Niteliği” başlıklı bölümünde; “Kurs programının uygulanmasında eğiticiler aşağıdaki öncelik sırasına göre görevlendirilirler;
1. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca yayımlanan “Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma
Esaslarına İlişkin Çizelgeye” göre Giyim Üretim Teknolojisi; a. Alan öğretmeni olarak atananlar; b. Emekli alan öğretmenleri, c. Alan öğretmeni olarak atanabilecek nitelikte olanlar, 2. Giyim Üretim Teknolojisi alanında/alanına kaynak teşkil eden yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyesi, öğretim görevlileri, 3. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca yayımlanan “Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma
Esaslarına İlişkin Çizelge ile Giyim Üretim Teknolojisi alanında/alanına kaynak teşkil eden yükseköğretim programları/fakülte mezunları, 4. Giyim Üretim Teknolojisi ile ilgili ön lisans programlarından mezun olup alanında en az 1 yıllık meslek deneyimi olduğunu belgelendirenler, 5. Mesleki ve Teknik eğitim veren ortaöğretim Giyim Üretim Teknolojisi alanı mezunu veya bu alanda asgari dördüncü seviyede eğitim almış olanlardan en az 3 yıllık mesleki deneyime sahip olduğunu belgelendirenler.”
açıklamalarına yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
12. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 13. Başvuru sahibi, 2015 yılında kız meslek lisesi mezuniyet belgesiyle giyim bölümünden Sakarya
Uygulamalı Bilimler Üniversitesine Tekstil Teknolojisi (Tekstil, Giyim, Deri ve Ayakkabı) Bölümüne sınavsız geçiş hakkını kullanarak yerleştirildiğini, Halk Eğitim Merkezinde 17 yıldır kadrosuz usta öğreticisi olduğunu, Halk Eğitim Merkezlerinin Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünün kararı ile puan yöntemiyle yerleştirme yapmaya başlamasıyla Hazır Giyim programları ile Tekstil Teknolojisi programlarının eğitim-öğretim programları eşdeğer sayılmadığından, giyim üretim teknolojisi alanında eğiticilik yapabilmesinin kabul edilmediğini belirterek bu alanda eğiticilik yapabilmesinin sağlanmasını talep etmektedir.
14. Konuyla ilgili olarak Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın Tekstil
Teknolojisi alanında görmüş olduğu eğitim sonucunda kendisine verilen belgenin önlisans diploması olduğunu, bu alanın Giyim Üretimi Teknolojisi alanıyla eşdeğer sayılıp sayılmayacağını hususunun
Yükseköğretim Kurulunun yetkisinde olduğunu; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, yükseköğretim programları bünyesinde yer alan Hazır Giyim programları ile Tekstil Teknolojisi programlarının eğitimöğretim programları birbirlerine eşdeğer sayılmamakla birlikte bazı derslerinin benzer olduğunu; Milli
Eğitim Bakanlığı, başvuranın puan yöntemiyle kurslarda eğitimci olarak görev alabilmesi için giyim üretim teknolojisi alanından mezun olması gerektiğini, ancak bu alanın başvuranın mezun olduğu tekstil teknolojisi alanıyla eşdeğer sayılmadığı yönündeki Yükseköğretim Kurulu görüşü uyarınca halk eğitim merkezlerinde giyim üretim teknolojisi alanında eğiticilik yapma talebinin reddedildiğini, yapılan işlemlerin ilgili mevzuat uyarınca tesis edildiğini ifade etmektedir.
15. 2547 sayılı Kanunun 7/d-2 ve 43/b maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde, Yükseköğretim
Yürütme Kurulunun 15/04/2009 tarihli toplantısında, Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi Mesleki Yeterlik
Kurumu ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen Mesleki ve Teknik Ortaöğretim düzenlemelerine uyum sağlamak amacıyla uluslararası standartlar dikkate alınarak 2010 öğretim yılından itibaren uygulanmak üzere, meslek yüksekokulları bünyesinde yer alan bölüm ve programların yeniden yapılandırılmasına karar verildiği ve bu karara göre yükseköğretim programları bünyesinde yer alan Hazır
Giyim programları ile Tekstil Teknolojisi programlarının eşdeğer sayılmadığı anlaşılmaktadır.
16. Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinde ders ücreti karşılığı çalıştırılacak usta öğreticilerin başvuru şartlarının ve çalışma esaslarının neler olduğu hüküm altına alınmıştır. Anılan maddenin 6 ncı ve müteakip bentlerinde ilan yoluyla ücretli usta öğretici görevlendirmelerinde, değerlendirmeleri yapacak komisyon, ilan, başvuru şekli, başvuru sırasında aranacak belgeler gibi hususlar hakkında açıklamalar yapılmıştır; 9 uncu bendinde ise görev verilecek ücretli usta öğreticilerin, başvuru sırasında aranan belgelerden biri olan Ücretli Usta Öğretici Başvuru Değerlendirme Formuna (Yönetmelik Ek-2) göre belirleneceği ve yüksek puan alandan başlamak üzere tercih sırasına göre yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu formun incelenmesinden önlisans diplomasına sahip olanlara 20 eğitim puanı verildiği görülmüştür.
17. Başvuru konusu olayda, eğitici olarak görevlendirmeyi talep ettiği kurs programının uygulanmasında eğiticilerin, Giyim Üretim Teknolojisi Alanı Kurs Programının “Eğiticilerin Niteliği” başlıklı bölümde belirlenen öncelik sırasına göre görevlendirilecekleri belirtilmiş olup; sıralamanın önlisans diploması olanlara ilişkin bölümünde “Giyim Üretim Teknolojisi ile ilgili ön lisans programlarından mezun olup alanında en az 1 yıllık meslek deneyimi olduğunu belgelendirenler” denilmek suretiyle hangi program mezunlarının söz konusu kursta eğiticilik yapabileceği açıkça belirlenmiş bulunmaktadır. Başvuranın önlisans diplomasının ise Tekstil Teknolojisi programından alınmış olduğu, Giyim Üretim Teknolojisi programı ile benzer dersleri içerdiği ancak, Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı ile bu programların eşdeğer olmadığının kabul edildiği; dolayısıyla kendisine bir önceki paragrafta bahsi geçen Değerlendirme Formunda 20 eğitim puanının verilemediği anlaşılmaktadır.
18. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Rektörlüğü tarafından mezunlarına verilen yazının bir denklik belgesi olmadığı, bölüm ve programların denklik ve eşdeğerliğine Yükseköğretim Kurulu tarafından karar verildiği ve başvuranın mezun olduğu tekstil teknolojisi programının giyim üretim teknolojisi programı ile eşdeğer olmadığının kabul edildiği; öte yandan, Giyim Üretim Teknolojisi Alanı
Kurs Programında eğiticilik yapabilmek için giyim üretim teknolojisi ön lisans programından mezun olunması gerektiği hususları dikkate alındığında başvuranın halk eğitim merkezlerinde giyim üretim
teknolojisi alanında eğiticilik yapabilmesinin ilgili mevzuat uyarınca mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
19. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın giyim üretim teknolojisi alanında eğiticilik yapabilme talebinin reddedilmesi yönündeki idari işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu
kapsamında, idarelerin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ayrıca şikâyetçiye verilen cevapta işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarelerin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA, YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI’NA ve MİLLİ
EĞİTİM BAKANLIĞI’NA tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/