ÖZET: Kamu İhale Kurulu, ihale sürecinde başvuru sahibinin teklifinin değerlendirilmesi sırasında önemli bir hukuki tespitte bulunmuştur. İhale üzerinde kalan davacı şirketin, termal barkot etiketi kaleminde rulo üzerinden teklif verme zorunluluğu olmasına rağmen, adet üzerinden teklif vermesi nedeniyle diğer isteklilerin teklifleriyle kıyaslandığında aşırı düşük bir teklif sunduğu belirlenmiştir. Bu durum, ihale sürecinin eşit muamele ilkesine aykırı olarak sonuçlandığını ortaya koymaktadır.

Kurul, başvuru sahibinin iddialarının incelenmesi gerektiğine ve başvuru ehliyetinin bulunduğuna karar vermiştir. Ancak, idarenin başvuruyu ehliyet yönünden reddetmesi hukuka aykırı bulunmuş ve başvuru sahibinin hukuken korunması gereken bir menfaatinin olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, ihale sürecinde yaşanan hukuka aykırılıkların, başvuru sahibinin hak kaybına yol açabileceği vurgulanmıştır.

Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin itirazının değerlendirilmesi gerektiğine ve yürütmenin durdurulmasına karar vermiştir. Bu karar, ihale süreçlerinde adaletin sağlanması açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.

Karar no 2013/MK-248
Karar tarihi 05.08.2013
Toplantı No 2013/052
Gündem No 17
Gündem Konusu 11.04.2013 tarihli ve 2013/UM.I-1748 sayılı kararın iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Yusufoğlu Kırtasiye İnşaat Nak. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen 03.07.2013 tarihli ve E:2013/700 sayılı yürütmenin durdurulması kararına ilişkin işlem tesis edilmesi

Ulus Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 20.02.2013 tarihinde açık ihale usulüile yapılan 2013/9595 İKN’li “55 Kalem Kırtasiye Malzemesi Alımı” ihalesine ilişkin olarak, Yusufoğlu Kırtasiye İnşaat Nak. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 05.03.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.03.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.03.2013 tarih ve 9423 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve Kurulca alınan 11.04.2013 tarihli ve 2013/UM.I-1748 sayılı karar ile “Bu nedenle, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, …

Başvurunun reddine”karar verilmiştir.

Davacı Yusufoğlu Kırtasiye İnşaat Nak. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 15. İdare Mahkemesinin 03.07.2013 tarihli ve E:2013/700 sayılı kararında,

“..Dava dosyasınınincelenmesinden; davacı şirketin, Sağlık Bakanlığı Ulus Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 20.02.2013 tarihinde açık ihale usulüyle yapılan “55 Kalem KırtasiyeMalzemesi Alım” İhalesine katıldığı, yapılan ihale sonucunda 4.485,00 TL teklif verdiği 5.,10.,11.,34. ve 53. kalemlere ilişkin ihalenin davacı şirket üzerine bırakıldığı, kesinleşen ihale kararının davacı şirkete bildirilmesi üzerine 07.03.2013 tarihli dilekçe ile, şikayet başvurusunda bulunduğu, şikayet başvurusunun ihaleyi yapan idarenin 12.03.2013 tarih ve 941 sayılı işlemi ile reddi üzerine, davalı idarenin kayıtlarına 14.03.2013 tarih ve 9423 sayı ile alınan dilekçesiyle; “ihalenin 53 üncü kalemi olan “70*30 termal etiketin” biriminin, birim fiyat teklif cetvelinde adet olarak belirlendiği, kendilerinin de söz konusu kaleme adet üzerinden 1.200,00 TLteklif verdikleri ancak diğer isteklilerin aynı kaleme 25.900,00-33.300,00 TLaralığında teklif verdikleri, İdarenin bu durumu dikkate almadan ve teklif mektuplarıyla ilgili sorgulama istemeden ihaleyi sonuçlandırdığı” ileri sürülerek itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, davalı idarece yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; söz konusu mevzuat düzenlemeleri ile ihale sürecinde gerçekleştirilen hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler tarafından şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu yollarının işletilebileceği yapılan inceleme neticesinde, ihalenin itirazen şikâyet başvurusuna konu edilen termal barkot etiketi alımınailişkin 53. kaleminin başvuru sahibi üzerinde bırakıldığı, ilgili kaleme yanlış birim üzerinden teklif verildiği (rulo üzerinden teklif verilmesi gerekirken adet üzerinden teklif verildiği) konusunda tereddüt yaşadığı ve teklifinin diğer tekliflere göre düşük olması nedeniyle idarenin teklifleriyle ilgili sorgulama yapması gerektiği ileri sürdüğü, ticari faaliyet yürütmenin doğal sonucu olarak, istekliler mal-hizmet alımı veya yapım işi ihalelerine yapılan ihaleler sonucunda düzenlenecek sözleşmelerin tarafı olabilmek amacıyla katılmakta oldukları, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği bir kaleme yönelik iddiaları açısından hukuken korunması gerekli bir hakkınınveya menfaatinin bulunmadığı ve başvuru ehliyetini haiz olmadığı belirtilerek 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddi karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54. maddesinde; İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem ve eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday ve istekli olabileceklerin Yasada belirtilen usullere uygun olacak şikayet ve itirazen şikayet yoluna başvuruda bulunabilecekleri hüküm altına alınmış olup, İhale üzerinde bırakılan isteklilerin bu yola başvuramayacaklarıyönünde bir kısıtlama getirilmemiştir. Dolayısıyla bu tür durumlarda şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunan isteklilerin gerçekten bir zarara ya da hak kaybına uğrayıp uğramadığının incelenip karara bağlanması gereklidir. Bunun aksine yorumun ise dava konusu olayda olduğu gibi, her ne suretle olursa olsun sehven yapılan ancak ağır sonuçlar doğuran hataların zararlarının ilgililerinin üzerine yüklenmesi sonucu doğurur ki bu da hukukla bağdaşmaz.

Uyuşmazlık konusu olayda; ihale üzerinde kalan davacı şirketin vermiş olduğu fiyat teklifi cetvelinde, ihale şartnamesinde bulunan termal barkot etiketi kaleminde rulo üzerinden teklif verme zorunluluğu bulunmasına rağmen, etiket adedi üzerinden toplam 1.200,00 TL teklif verdiği, diğer isteklilerin ise aynı kaleme rulo sayısı üzerinden 25.900,00-33.300,00 TL aralığında teklif verdikleri, dolayısıyla davacının vermiş olduğu teklifin diğer isteklilerin aynıkaleme verdikleri tekliflere göre oldukça düşük olduğu ve davacının iddiasının; vermiş olduğu fiyat teklifi nedeniyle aşırı düşük teklif kapsamında açıklama istenmeden idarece ihalenin sonuçlandırılmasının yerinde olmadığına ilişkin olduğu dikkate alındığında, gerek davacınıniddiası çerçevesinde, gerekse eşit muamele ilkesi açısından davacının ehliyetinin var olduğu kabul edilerek söz konusu iddiasına ilişkin olarak işin esasının incelenmesine geçilmesi gerekirken; davacınınhukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin bulunmadığı ve başvuru ehliyetini haiz olmadığından bahisle başvurusunun ehliyet yönünden reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Öte yandan, dava konusu işlemin uygulanması durumunda, ihale üzerinde bırakılan şirket ile sözleşme imzalanarak ihalenin uygulanacağı dikkate alındığında, davacı yönünden telafisi güç ve imkansız zararlar doğurabileceği açıktır…” gerekçesiyle “yürütmenin durdurulmasına” karar verilmiştir.

Anayasanın 138’nci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’nci maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 11.04.2013 tarihli ve 2013/UM.I-1748 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, esasın incelenmesine geçilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi