|
ÖZET: Bu karar, başvuranın pasaport talebinin reddine ilişkin hukuki değerlendirmeleri içermektedir. Başvuran, beraat ettiği davalar nedeniyle pasaport verilmemesinin haksız olduğunu iddia etmiştir. Ancak, Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğü, başvuran hakkında devam eden terör suçlarıyla ilgili davaların bulunduğunu ve bu nedenle pasaport verilmesinin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir.
Hukuki çerçevede, 667 sayılı KHK’nın 5. maddesi gereğince, terör örgütlerine üyelik veya iltisak nedeniyle haklarında suç soruşturması yürütülenlerin pasaportlarının iptal edileceği düzenlenmiştir. Bu bağlamda, başvuranın pasaport talebinin reddi, mevcut yargı süreçleri ve devam eden davalar dikkate alınarak hukuka uygun bulunmuştur. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 6952-6952 |sayi|94019529-101.07.05-E.94019529-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/13827 2017/ 13827
KARAR TARİHİ : 20/04/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın kendisine pasaport verilmesi talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 15/11/2017 15.11.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza 15/ 11/ 2017 tarihinde yapılan başvuruda başvuran, Gaziantep 7. Ağır Ceza
Mahkemesinin 2017/ Esas sayılı dosyasından yargılanarak beraat ettiğini, bu kararın kesinleştiğini, hâlihazırda ceza aldığı veya yurt dışına çıkış yasağı bulunan herhangi bir dosya bulunmadığını, pasaport almak için pek çok kez Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğü Pasaport Şubesine başvurduğunu, Gaziantep 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2014/ Esas sayılı dosyası ve Gaziantep 4.
Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2014/ Esas sayılı dosyalarında yurt dışı yasağı bulunmadığı gibi, bu davaların açılmasından sonra daha önce de yurt dışına gidip geldiğini, şahsının herhangi bir yurt dışı yasağı bulunmadığı gibi, yargılandığı tüm davalardan beraat ettiğini, aleyhine kurulan hükümlerin
Yargıtay tarafından bozulduğunu, yurt dışına çıkmasında ve pasaport almasında herhangi bir engel bulunmamasına rağmen Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğünün pasaport vermediğini, böylelikle kızının düğününe katılmasına engel olunduğunu belirterek, kendisine pasaport verilmesi suretiyle mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet dosyasının çözüme kavuşturulması ve bir karar verilebilmesi için Gaziantep Valiliği İl
Emniyet Müdürlüğünden 29/ 11/ 2017 tarih ve sayılı yazı ile konuya ilişkin bilgi ve belgeler talep edilmiş olup; adı geçen idarenin 21/ 12/ 2017 tarih ve sayılı yazısında;
1 / 82.1. Başvuran hakkında Gaziantep 4.Sulh Ceza Hakimliğinin 20/ 02/ 2017 tarih ve 2017/ Esas
sayılı yazısında belirtilen CMK 109/ 3-a maddesi gereğince yurtdışı çıkış yasağının konulduğu, Emniyet Genel Müdürlüğünün 25/ 09/ 2016 tarih ve sayılı yazısına istinaden şerh kaydının girildiği, akabinde Gaziantep 7.Ağır Ceza Mahkemesinin 13/ 10/ 2017 tarih ve 2017/ Esas sayılı yazısına istinaden ise Pasaport Şube Müdürlüğünce yurtdışı çıkış yasağının kaldırıldığı, 2.2. Yurtdışı çıkış yasağı kaldırılan başvuranın 13/ 10/ 2017 tarihli dilekçesine istinaden ve Emniyet
Genel Müdürlüğünün 24/ 02/ 2017 tarih ve ve Emniyet
Genel Müdürlüğünün 22/ 08/ 2016 tarih ve sayılı yazıları gereğince şerh kayıtlarının silinmesi ve pasaportunun açılabilmesi için Pasaport Şube Müdürlüğünce 17/ 10/ 2017 tarihinde tahkikat işlemi başlatıldığı, tahkikat işlemleri gereği Gaziantep İl Emniyet
Müdürlüğü TEM, KOM, İstihbarat Şube Müdürlükleri, 80 İl Emniyet Müdürlükleri ve Gaziantep
Cumhuriyet Başsavcılığına konu ile ilgili yazı yazıldığı ve şahsın kendisine tahkikatın başladığının şifahen bildirildiği, 2.3. Emniyet Genel Müdürlüğünün 24/ 02/ 2017 tarih ve sayılı yazısında belirtilen “2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 19. Maddesi, CMK’nın 100 ila 112.
maddeleri, 5682 sayılı Pasaport Kanununun 22.maddesi, 667 672, 673, 675, 677 ve 679 sayılı
KHK’lar kapsamında mülahaza edildiği belirtilerek şüpheliler hakkında daha önce hükmedilmiş olan adli kontrol kararının kaldırılmasına karar verilmesi, kişiler hakkındaki şüpheli sıfatını tek başına ortadan kaldırmamaktadır, bu durum mezkur kişilerin pasaportlarının geçerli hale getirilmesi bakımından tek başına yeterli kabul edilmeyeceğinden, başvuru üzerine idarece ayrıca değerlendirilmesi gerektiği düşünüldüğü belirtilmiştir .” ifadeleri gereğince 31/ 10/ 2017 tarih ve sayılı yazı ile Gaziantep 7.Ağır Ceza Mahkemesine şerh kayıtlarının silinmesi ve pasaportların açılabilmesi için yazı yazıldığı, Gaziantep 7.Ağır Ceza Mahkemesinin 10/ 11/ 2017 tarih ve 2017/ Esas sayılı yazısında adı geçen şahsın pasaportunun yurt dışına açılmasında bir sakınca bulunmadığının bildirildiği, 2.4. Pasaport Şube Müdürlüğünün 17/ 10/ 2017 tarih ve sayılı yazısına istinaden Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğü TEM Şube Müdürlüğünün 25/ 10/ 2017 tarih ve sayılı yazısında şahsın Gaziantep l . Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/
Esas sayısı ile “Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak, Terör Örgütü Propagandası Yapmak” suçlarından ve Gaziantep 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/ Esas sayısı ile “Silahlı Terör Örgütüne Üye
Olma” suçundan ( 2) adet açık mahkemesinin bulunduğunun bildirildiği, 2.5. Ayrıca Pasaport Şube Müdürlüğünün 17/ 10/ 2017 tarih ve sayılı yazısına cevap olarak
Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı Dış Muhabere Masasının 19/ 10/ 2017 tarih ve 2017/
Savcılık Muhabere Dosyası sayılı yazısında, Gaziantep 2. Ağır Ceza Mahkemesine 2015/ Esas sayılı dosyasıyla “Terör Örgütü Propagandası yapma, Kanuna Aykırı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri
Düzenleme, yürütme ve katılma” suçlarından dava açıldığının bildirildiği, 2.6. Bunun üzerine başvuran ile görüşülerek başka bir sonuçlanmayan mahkemesi olup olmadığının
Pasaport Şube Müdürlüğü görevlilerince sorulduğu, kendisinin de bütün davalardan beraat ettiğini şifahen bildirdiği, Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğü avukatları ile Pasaport Şube Müdürlüğü görevlilerinin şifahen görüştüğü ve mahkeme kararlarının istenilmesine karar verildiği, bu kararın şahsa sözlü olarak iletildiği, şahsın gerekli belgeleri Pasaport Şube Müdürlüğüne bildirdiği, Pasaport
2 / 8Şube Müdürlüğü görevlileri ve emniyet avukatları ile birlikte kararların incelendiği,
2.7. 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 03/ 12/ 2015 tarih ve 2015/ Esas sayılı kararında şahsın beraat ettiği, Gaziantep l . Ağır Ceza Mahkemesinin 20/ 06/ 2017 tarih ve 2014/ Esas sayılı duruşma tutanağında duruşmanın 30/ 01/ 2018 günü saat :09.00 ‘a bırakıldığı, 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 20/ 06/ 2017 tarih ve 2014/ Esas sayılı duruşma tutanağında duruşmanın 21/ 12/ 2017 günü saat :10.00 ’a bırakıldığının tespit edildiği, 2.8. Bu durumun, 667 sayılı KHK’nın 5.maddesi ve Emniyet Genel Müdürlüğünün 22/ 08/ 2016 tarih ve 79390016/ 48513/ 41932- 2860- 124420 talimat yazısında belirtilen “Haklarında idari işlem tesis edilenler ile aynı gerekçe ile haklarında suç soruşturması veya kovuşturması yürütülenlerin iptal edilen pasaportları işlemi yapan kurum ve kuruluşların taleplerine binaen, başkaca kanunen mani bulunmaması halinde kullanıma açılacak ve el konulan pasaportlar sahibine veya kanuni temsilcisine teslim edileceği bildirilmiştir .” ifadeleri ile bağdaşmadığından şerh kaydı silinmesi ve pasaportların kullanıma açılması işlemlerinin gerçekleştirilemediği, 2.9. Konuyu çözüme kavuşturmak için Pasaport Şube Müdürlüğünce 20/ 11/ 2017 tarih ve sayılı yazı ile Gaziantep l . Ağır Ceza Mahkemesine ve Gaziantep 4.
Ağır Ceza Mahkemesine konu ile ilgili adı geçen mahkemelerin vermiş olduğu yurtdışı çıkış yasağı olup olmadığı ve şahsın açık olan dosyalarının şerh kayıtlarının silinmesi ve pasaportlarının açılmasına mani olup olmadığının sorulduğu, 2.10. Şahıs ile Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğü avukatları görüştürüldüğü ve mahkemelere konu ile ilgili yazı yazıldığının şahsa Pasaport Şube Müdürlüğü görevlilerince şifahen bildirildiği, Mahkemelerden Pasaport Şube Müdürlüğüne henüz bir cevap verilmediği, gelecek olan cevapların şerh kayıtlarının silinmesine ve pasaportların kullanıma açılmasında bir mani bulunmadığı şeklinde olması durumunda şahsın durumunun incelenerek gerekli işlemlerin Pasaport Şube Müdürlüğünce yapılacağı, 2.11. Konu ile ilgili olarak şahıs tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış Pasaport Şube
Müdürlüğüne bildirilen bir dava bulunmadığı, hususlarının ifade edildiği görülmektedir .
3. Diğer yandan, idare cevabi yazısında ( 2. Pr), Pasaport Şube Müdürlüğünce 20/ 11/ 2017 tarih ve sayılı yazı ile Gaziantep l . Ağır Ceza Mahkemesine ve Gaziantep 4.
Ağır Ceza Mahkemesine konu ile ilgili adı geçen mahkemelerin vermiş olduğu yurtdışı çıkış yasağı olup olmadığı ve şahsın açık olan dosyalarının şerh kayıtlarının silinmesi ve pasaportlarının açılmasına mani olup olmadığının sorulduğu, belirtildiğinden, konu hakkında bir gelişme olup olmadığı telefon yoluyla iletişime geçilerek idareden sorulmuş olup, idare tarafından 05/ 04/ 2018 tarihinde e-posta yoluyla Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerden, 3.1. Gaziantep l . Ağır Ceza Mahkemesinin 09/ 02/ 2018 tarih ve Dosya No:2014 / sayılı yazısında, hakkında mahkemelerinin 2014/ esas sırasına kayıtlı dava dosyasının bulunduğu ve yargılamanın devanı ettiği ilgili hakkında mahkemelerince konulmuş herhangi bir yurt dışı yasaklılık kararı bulunmadığı bu nedenle şahsın pasaportunun açılmasına ve şerh kayıtlarının silinmesine ilişkin tamamen Müdürlüklerinin (Gaziantep Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü)
inisiyatifinde olduğu, mahkemelerince herhangi bir sakınca bulunmadığının anlaşıldığı,
3 / 83.2. Gaziantep 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 19/ 02/ 2018 tarih ve Dosya No:2014 / sayılı yazısında,
Mahkemelerince sanık adına dosya üzerinden devam eden bir yurt dışına çıkış yasağının bulunmadığı, bu konuda herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına dair 21/ 12/ 2017 tarihli duruşmada karar verildiği, adı geçen şahsın pasaportunun açılıp açılmaması ve/veya şerh kayıtlarının silinip silinmemesi hususunda ilgili emniyet birimi tarafından değerlendirilme yapılması gerektiği, Hususlarının belirtildiği anlaşılmıştır .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının, 4.1. “IV. Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması” başlıklı 15 inci maddesinde, “Savaş, seferberlik, sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir . / (Değişik : 7.5.2004- 5170/ 2 md.)Birinci fıkrada belirlenen durumlarda da, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında, kişinin yaşama hakkına, maddî ve manevî varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz .” 4.2. “Yerleşme ve seyahat hürriyeti” başlıklı 23 üncü maddesinde, “ Herkes, yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir . / Yerleşme hürriyeti, suç işlenmesini önlemek, sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlamak, sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek ve kamu mallarını korumak; / Seyahat hürriyeti, suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek; / Amaçlarıyla kanunla sınırlanabilir . / (Değişik : 3.10.2001- 4709/ 8 md.) Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, vatandaşlık ödevi ya da ceza soruşturması veya kovuşturması sebebiyle sınırlanabilir . …” 4.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 4.3. “3. Olağanüstü hallerle ilgili düzenleme” başlıklı 121 inci maddesinde, “Anayasanın 119 ve
120 nci maddeleri uyarınca olağanüstü hal ilânına karar verilmesi durumunda, bu karar Resmî
Gazetede yayımlanır ve hemen Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur . Türkiye Büyük
Millet Meclisi tatilde ise derhal toplantıya çağırılır . Meclis, olağanüstü hal süresini değiştirebilir, Bakanlar Kurulunun istemi üzerine, her defasında dört ayı geçmemek üzere, süreyi uzatabilir veya olağanüstü hali kaldırabilir . / 119 uncu madde uyarınca ilân edilen olağanüstü hallerde vatandaşlar için getirilecek para, mal ve çalışma yükümlülükleri ile olağanüstü hallerin her türü için ayrı ayrı geçerli olmak üzere, Anayasanın 15 inci maddesindeki ilkeler doğrultusunda temel hak ve hürriyetlerin nasıl sınırlanacağı veya nasıl durdurulacağı, halin gerektirdiği tedbirlerin nasıl ve ne suretle alınacağı, kamu hizmeti görevlilerine ne gibi yetkiler verileceği, görevlilerin durumlarında ne gibi değişiklikler yapılacağı ve olağanüstü yönetim usulleri, Olağanüstü Hal Kanununda düzenlenir .
/ Olağanüstü hal süresince, Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda, kanun hükmünde kararnameler çıkarabilir . Bu kararnameler, Resmî Gazetede yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına
4 / 8sunulur; bunların Meclisce onaylanmasına ilişkin süre ve usul, İçtüzükte belirlenir .”
5. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’nde; “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler… Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar…”, 6. 23/ 07/ 2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin, 6.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde, “( 1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, 20/ 7/ 2016 tarihli ve 2016/ 9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında, darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde alınması zaruri olan tedbirler ile bunlara ilişkin usul ve esasları belirlemektir .” 6.2. “Yürütülen soruşturmalarda alınacak tedbirler” başlıklı 5 inci maddesinde, “( 1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı nedeniyle haklarında idari işlem tesis edilenler ile aynı gerekçeyle haklarında suç soruşturması veya kovuşturması yürütülenler, işlemi yapan kurum ve kuruluşlarca ilgili pasaport birimine derhal bildirilir . Bu bildirim üzerine ilgili pasaport birimlerince pasaportlar iptal edilir .”,
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Şikâyet başvurucusu, 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere , yurt dışına çıkmasında ve pasaport almasında herhangi bir engel bulunmamasına rağmen Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğünün pasaport vermediğinden bahisle, kendisine pasaport verilmesi suretiyle mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir .
9. Şikâyet başvurusu hakkında yapılan inceleme neticesinde; 9.1. Silahlı Terör örgütüne Üye Olma suçundan şüpheli (başvuran) hakkında Gaziantep Cumhuriyet
Başsavcılığının 20/ 02/ 2017 tarih ve 2016/ soruşturma sayılı yazılarıyla birlikte adli kontrol istemiyle mevcutlu olarak gönderilmesi üzerine Gaziantep 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 20/ 02/ 2017 tarih ve Değişik İş No: Sorgu sayılı kararı ile, şüpheli hakkında CMK 109/ 3-a maddesi gereğince “Yurt Dışına Çıkamamak Şeklinde Adli Kontrol Tedbirine Tabi Tutulmasına” karar verildiği, bu kararın şikayet edilen idarece 21/ 02/ 2017 tarihinde uygulamaya konulduğu,
5 / 89.2. Gaziantep 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 21/ 09/ 2017 tarih ve Dosya No: 2017/ sayılı kararı ile,
sanık hakkında Silahlı Terör örgütüne Üye Olmak suçundan açılan kamu davasında sanığa isnat edilen fiilin kanunda suç olarak düzenlenmemiş olması sebebiyle 5271 sayılı CMK’nın 223/ 2-a maddesi gereği BERAATİNE ve beraat eden sanık hakkındaki adli kontrol tedbirlerinin tamamen kaldırılmasına, karar verildiği, 9.3. Yurtdışı çıkış yasağı kaldırılan başvuranın 13/ 10/ 2017 tarihli dilekçesine istinaden ve Emniyet
Genel Müdürlüğünün 24/ 02/ 2017 tarih ve ve Emniyet
Genel Müdürlüğünün 22/ 08/ 2016 tarih ve sayılı yazıları gereğince şerh kayıtlarının silinmesi ve pasaportunun açılabilmesi için Pasaport Şube Müdürlüğünce 17/ 10/ 2017 tarihinde, PKK Terör Örgütü ve diğer terör örgütleri kapsamında birimlerince başlanmış veya devam eden adli bir soruşturma ve kovuşturma olup olmadığının tetkiki amacıyla, tahkikat işlemi başlatıldığı, tahkikat işlemleri gereği Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğü
TEM, KOM, İstihbarat Şube Müdürlükleri, 80 İl Emniyet Müdürlükleri ve Gaziantep Cumhuriyet
Başsavcılığına konu ile ilgili yazı yazıldığı ve şahsın kendisine tahkikatın başladığının şifahen bildirildiği, 9.4. Pasaport Şube Müdürlüğünün 17/ 10/ 2017 tarih ve sayılı yazısına istinaden Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğü TEM Şube Müdürlüğünün 25/ 10/ 2017 tarih ve sayılı yazısında, şahsın Gaziantep l . Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/ 114
Esas sayısı ile “Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak, Terör Örgütü Propagandası Yapmak” suçlarından ve Gaziantep 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/ 24 Esas sayısı ile “Silahlı Terör
Örgütüne Üye Olma” suçundan ( 2) adet açık mahkemesinin bulunduğunun bildirildiği, 9.5. Bu durumun, 667 sayılı KHK’nın 5.maddesi ve Emniyet Genel Müdürlüğünün 22/ 08/ 2016 tarih ve talimat yazısında belirtilen “Haklarında idari işlem tesis edilenler ile aynı gerekçe ile haklarında suç soruşturması veya kovuşturması yürütülenlerin iptal edilen pasaportların işlemi yapan kurum ve kuruluşların taleplerine binaen, başkaca kanunen mani bulunmaması halinde kullanıma açılacağı ve el konulan pasaportların sahibine veya kanuni temsilcisine teslim edileceği bildirilmiştir .” ifadeleri ile bağdaşmadığından şerh kaydı silinmesi ve pasaportların kullanıma açılması işlemlerinin gerçekleştirilemediği ( 2.8. pr), 9.6. Konuyu çözüme kavuşturmak için Pasaport Şube Müdürlüğünce 20/ 11/ 2017 tarih ve sayılı yazı ile Gaziantep l . Ağır Ceza Mahkemesine ve Gaziantep 4.
Ağır Ceza Mahkemesine konu ile ilgili adı geçen mahkemelerin vermiş olduğu yurtdışı çıkış yasağı olup olmadığı ve şahsın açık olan dosyalarının şerh kayıtlarının silinmesi ve pasaportlarının açılmasına mani olup olmadığının sorulduğu ( 2.9. pr), 9.7. Gaziantep l . Ağır Ceza Mahkemesinin 09/ 02/ 2018 tarih ve Dosya No:2014 / sayılı cevabi yazısında, hakkında mahkemelerinin 2014/ esas sırasına kayıtlı dava dosyasının bulunduğu ve yargılamanın devanı ettiği ilgili hakkında mahkemelerince konulmuş herhangi bir yurt dışı yasaklılık kararı bulunmadığı bu nedenle şahsın pasaportunun açılmasına ve şerh kayıtlarının silinmesinin tamamen Müdürlüklerinin (Gaziantep Valiliği İl Emniyet
Müdürlüğü) inisiyatifinde olduğu, mahkemelerince herhangi bir sakınca bulunmadığının anlaşıldığı, hususlarının belirtildiği, 9.8. Gaziantep 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 19/ 02/ 2018 tarih ve Dosya No:2014 / sayılı yazısında,
6 / 8Mahkemelerince sanık adına dosya üzerinden devam eden bir yurt dışına çıkış yasağının
bulunmadığı, bu konuda herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına dair 21/ 12/ 2017 tarihli duruşmada karar verildiği, adı geçen şahsın pasaportunun açılıp açılmaması ve/veya şerh kayıtlarının silinip silinmemesi hususunda ilgili emniyet birimi tarafından değerlendirilme yapılması gerektiği, hususlarının belirtildiği, anlaşılmaktadır .
10. Somut olay, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde incelendiğinde; 10.1. 20/ 7/ 2016 tarihli ve 2016/ 9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında, darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde alınması zaruri olan tedbirler ile bunlara ilişkin usul ve esasları belirleyen, 667 sayılı KHK’nın 5 inci maddesinde, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı nedeniyle haklarında idari işlem tesis edilenler ile aynı gerekçeyle haklarında suç soruşturması veya kovuşturması yürütülenlerin, işlemi yapan kurum ve kuruluşlarca ilgili pasaport birimine derhal bildirileceği, bu bildirim üzerine ilgili pasaport birimlerince pasaportların iptal edileceği, hususunun düzenlendiği, 10.2. Gaziantep 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 21/ 09/ 2017 tarih ve Dosya No: 2017/ sayılı kararı ile, sanık hakkında Silahlı Terör örgütüne Üye Olmak suçundan açılan kamu davasında sanığa isnat edilen fiilin kanunda suç olarak düzenlenmemiş olması sebebiyle 5271 sayılı CMK’nın 223/ 2-a maddesi gereği BERAATİNE ve beraat eden sanık hakkındaki adli kontrol tedbirlerinin (somut olayda Yurt Dışına Çıkamamak tedbirinin) tamamen kaldırılmasına karar verildiği görülmekle birlikte, (PKK terör örgütü ve diğer terör örgütleri kapsamında) Gaziantep l . Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde halen görülmekte olan 2014/ sayılı dava ile Gaziantep 4. Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde halen görülmekte 2014/ sayılı davaların bulunduğu, söz konusu davalarla ilgili adı geçen
Mahkemelerce konulmuş herhangi bir yurt dışı yasaklılık kararı bulunmamasına rağmen , 667 sayılı
KHK’nın 5 inci maddesinde, terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı nedeniyle haklarında suç soruşturması veya kovuşturması yürütülenlerin pasaportlarının pasaport birimlerince iptal edileceği düzenlendiğinden, söz konusu madde gereği başvurana pasaport verilmemesinin hukuka ve hakkaniyete uygun bulunduğu, 10.3. Diğer yandan, Anayasanın temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulmasını düzenleyen 15 inci maddesinde, olağanüstü hallerde savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında, kişinin yaşama hakkına, maddî ve manevî varlığının bütünlüğüne dokunulamayacağı, kimsenin din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamayacağı ve bunlardan dolayı suçlanamayacağı, suç ve cezalar geçmişe yürütülemeyeceği, suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimsenin suçlu sayılamayacağı, hususlarının öngörüldüğü, dolayısıyla temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulduğu olağanüstü hallerde söz konusu çekirdek haklar dışında aralarında seyahat hürriyetinin de bulunduğu diğer hakların kısıtlanabileceği anlaşılmakla birlikte, somut olayda 667 sayılı KHK’nın 5 inci maddesi gereğince terör örgütlerine üyeliği iddiasıyla hakkında suç kovuşturması yürütülen başvuranın seyahat hürriyetinin ihlal edilmediği, sonuç ve kanaatine varılmıştır .
7 / 8C. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme, hesap verilebilirlik, şeffaflık, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare Mahkemesi’ne yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA, EMİNET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’ne ve GAZİANTEP VALİLİĞİ İL
EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi