Terörle mücadelede yaralananların yanlış statü kaydı nedeniyle maruz kaldığı mobbing hukuka aykırı mıdır (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/6222-S.23.10194

BAŞVURU NO : 2023/3650

KARAR TARİHİ : 22/05/2023

TAVSİYE KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : İZMİR KEMALPAŞA DEVLET HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİ

İZMİR İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Atama onayındaki hükümlü statüsünün terörle mücadelede yaralanan olarak değiştirilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 16/03/2023

I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran; 27.02.1998 tarihinde İstanbul İl Jandarma Komutanlığında – Tertip Jandarma Er olarak görev yapmakta iken, terör saldırısı sonucu sol temporal bölgede şarapnel giriş çıkışından dolayı yaralanarak sol kulakta %100 işitme kaybına maruz kaldığını, terörle mücadelede yaralananlar kategorisinden yararlanarak, Kemalpaşa Devlet Hastanesine Türkiye İş Kurumu üzerinden kura ile sürekli işçi olarak atama işlemi yapılırken sehven hükümlü statüsü olarak girişinin yapıldığını öğrendiğini, Kemalpaşa Devlet Hastanesi yönetimine defalarca dilekçe vererek durumunum düzeltilmesi talebine bir cevap alınmadığını ayrıca hükümlü muamelesi yapılarak sürekli mobbing’e maruz kaldığını ifade ederek işe giriş bildirgesinin düzeltilmesini talep etmektedir.

II.İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI.

2. Kurumumuzun bilgi-belge talebine cevaben İzmir Kemalpaşa Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından Kurumumuza gönderilen 23/03/2023 tarihli ve S. sayılı cevabi yazı ekinde yer alan 21/05/2019 tarihli Olur ile başvuranın, eski hükümlü statüsü ile temizlik görevlisi ünvanı ile İzmir

Kemalpaşa Devlet Hastanesine açıktan atamasının yapıldığı tespit edilmiştir.

2.1. İzmir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü Bornova Hizmet Merkezi tarafından gönderilen 28/03/2023 tarihli ve S. sayılı cevabi yazıda ise başvuranın işe giriş kurasına terörle mücadelede yaralanan statüsünde başvuru yaptığı ve ilgili kamu kurumuna aynı statüde gönderildiği, terörle mücadelede yaralanan statüsünde kuraya giren bir kişinin Kamu Kurumunca hükümlü statüsüyle işe başlatma hakkının

bulunup bulunmadığı hakkında, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının eski hükümlü/terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan statüsündeki işçi taleplerine hem eski hükümlü hem de terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan adayların müracaat edebildiği, nihai listelerin ise hem eski hükümlü hem de terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralananlar olarak ilgili kamu kurumuna gönderildiği, bu çerçevede söz konusu işçi hangi statüde ise o statüde tescilinin yapılması gerektiği, başvuranın Kurumlarında terörle mücadelede yaralanan statüsünde kaydı bulunduğu ayrıca Sağlık

Bakanlığının 04.09.2018 tarihinde yayınlanan numaralı eski hükümlü talebine terörle mücadelede yaralanan olarak asil liste de isminin bulunduğu, ifade edilmiştir.

III.İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü yer almaktadır.

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” denmektedir.

5. Kamu Kurum Ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü Veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak

Şekilde Yaralananların İşçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin Tanımlar başlıklı m.4/a hükmünde Eski hükümlü: Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, cinsel saldırı veya çocuğun cinsel istismarı suçlarından mahkûm olmamak şartıyla; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alan ya da ceza süresine bakılmaksızın zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm giyenlerden cezasını tamamlayanlar, cezası ertelenenler, koşullu salıverilenler, denetimli serbestlikten yararlananlardan eski hükümlü belgesi ile durumlarını belgelendirenleri,

5.1 Aynı Yönetmelik maddesinin (g) bendi uyarınca “Sürekli işçi” Kamu kurum ve kuruluşlarında

belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan eski hükümlü (Ek ibare:RG-6/12/2012-28489) veya terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan kişiyi, 5.2. Aynı Yönetmelik maddesinin (ğ) bendi uyarınca “Terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan” 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı

Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananlardan (Değişik ibare:RG-6/8/2014-29080)

sağlık raporu ve terörle mücadelede yaralandığını gösteren komutanlık yazısı ile durumlarını (Değişik ibare:RG-6/8/2014-29080) belgelendirenleri, ifade eder.

5. 3. Aynı Yönetmeliği “Kurumdan işçi talebinde bulunma” başlıklı 6’ncı maddesi; “Kamu kurum ve kuruluşları işçi ihtiyaçlarını, iş kolu, meslek pozisyonu, öğrenim, iş tecrübesi, ücret, sosyal yardımlar gibi

ayrıntılarla yazılı veya elektronik ortamda Kurumdan talep etmek ve Kurum tarafından gönderilenler arasından karşılamak zorundadır.

Kurum tarafından yapılan inceleme sonucunda mevzuata uygun olmadığına karar verilen talepler, kamu kurum ve kuruluşuna iade edilerek düzeltildikten sonra ilan edilir.

(Değişik:RG-9/11/2018-30590) İşçi taleplerinin hangi düzeyde karşılanacağı kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenir.” 5.4. “Taleplerin Kurum tarafından karşılanma esasları “başlıklı 9’uncu maddesi; “Kamu kurum ve kuruluşlarının önlisans ve lisans eğitim düzeyindeki işçi talepleri KPSS puanıyla; ortaöğretim ve daha alt eğitim düzeyindeki işçi talepleri ile temizlik hizmetlerinde, güvenlik ve koruma hizmetlerinde, bakım onarım hizmetlerinde, eğitim şartı aranmaksızın kömür ve maden işletmelerinin yeraltı işlerinde çalıştırılacaklara ilişkin taleplere gönderilecek adaylar ise noter huzurunda çekilecek kura ile belirlenir.” 5.5. “Sınav ve işe alım süreci” başlıklı 16’ncı maddesi; “Kamu kurum ve kuruluşları işe yerleştirilecek kişileri, Kurum tarafından gönderilen listelerdeki adaylar arasında yapacağı sınav ile belirler. Sınav; yazılı veya sözlü yöntemlerinden biri veya ikisi kullanılarak, meslekî bilgi ve becerilere ilişkin konulardan yapılır.

Ancak; temizlik hizmetleri, güvenlik ve koruma hizmetleri, bakım onarım hizmetleri için yapılacak alımlarda kura sonrası sadece sözlü yöntem kullanılarak sınav yapılır.

İşe alım sürecinin; kamu kurum ve kuruluşlarınca, Kurum tarafından gönderilen listelerin ulaşmasını müteakip yirmi gün içinde tamamlanması esastır.” hükmünü amirdi

IV. K KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A.Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, 27.02.1998 tarihinde İstanbul İl Jandarma Komutanlığında – Tertip Jandarma Er olarak görev yapmakta iken, terör saldırısı sonucu sol temporal bölgede şarapnel giriş çıkışından dolayı yaralanarak sol kulakta %100 işitme kaybına maruz kaldığını, terörle mücadelede yaralananlar kategorisinden yararlanarak, Kemalpaşa Devlet Hastanesine Türkiye İş Kurumu üzerinden kura ile sürekli işçi olarak atama işlemi yapılırken sehven hükümlü statüsü olarak girişinin yapıldığını öğrendiğini, Kemalpaşa Devlet Hastanesi yönetimine defalarca dilekçe vererek durumunum düzeltilmesi talebine bir cevap alınmadığını ayrıca hükümlü muamelesi yapılarak sürekli mobbing’e maruz kaldığını ifade ederek işe giriş bildirgesinin düzeltilmesini talep etmektedir 8. Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şekilde

Yaralananların İşçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan, Askerlik Kanunu veya Yedek Subaylar ve

Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananlardan sağlık raporu ve terörle mücadelede yaralandığını gösteren komutanlık yazısı ile durumlarını belgelendirenleri, ifade edeceği düzenlenmiştir.

/

Bu kapsamda başvuranın askerlik görevini yaparken yaşanılan terör saldırısı sonucu işitme kaybı yaşadığı ve İzmir Kemalpaşa Devlet Hastanesine terörle mücadelede yaralanan statüsünde başvuru yaptığı ve anılan

Kuruma İŞ-KUR tarafından gönderilen aynı statüde (terörle mücadelede yaralanan) adının gönderildiği tespit edilmiştir.

9. Kamu Kurum ve Kuruluşlarının eski hükümlü/terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan statüsündeki işçi taleplerine hem eski hükümlü hem de terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan adaylar müracaat edebilmekte olup nihai listeler İŞ-KUR tarafından hem eski hükümlü hem de terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralananlar olarak ilgili kamu kurumuna gönderilmektedir. Bu bağlamda başvuran terörle mücadelede yararlanan statüsünde İŞ-KUR’un, kuraya tabi olarak kamu talebinde gönderilenler listesinde yer almıştır. Başvuranın İŞ-KUR kayıt ve listelerinde terörle mücadelede yaralanan statüsünde kaydı bulunmakta olup Sağlık Bakanlığının 04.09.2018 tarihinde yayınlanan numaralı eski hükümlü talep listesinde (eski hükümlü ve terörle mücadelede yaralananlar tek liste ile İŞ-KUR tarafından Kamu kurumlarına gönderilmekte ve ilgili kurumlarca da tek liste hainde talep ve ilana çıkılmaktadır.) terörle mücadelede yaralanan olarak öncelikli olarak kuraya katılacakların olduğu asil listede ismi bulunmaktadır.

10. Yukarıda yapılan açıklamalar ve Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, adli sicil kaydı bulunmayan başvuranın İŞ-KUR kayıtlarında terörle mücadelede yaralanan statüsünden tescili bulunmakta iken Sağlık Bakanlığı Kemalpaşa Devlet Hastanesince hükümlü statüsünde atamasının yapıldığı, yapılan işlemin başvuranın İŞ-KUR a kayıtlı statüsü ile bağdaşmadığı bu bağlamda atama onayında yer alan statünün hükümlü yerine terörle mücadelede yaralanan olarak değiştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı

6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde

gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir

VI.HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

12. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu

Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İzmir İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII.KARAR

Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Başvuranın atama onayında yer alan statünün hükümlü yerine terörle mücadelede yaralanan olarak değiştirilmesi gerektiği hususunda SAĞLIK BAKANLIĞI KEMALPAŞA DEVLET HASTANESİ

BAŞHEKİMLİĞİNE ve İZMİR İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar

üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna

Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLLIĞI KEMALPAŞA DEVLET HASTANESİ

BAŞHEKİMLİĞİNE ve İZMİR İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/