|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın Diyanet İşleri Başkanlığı’ndan 2020 yılı Haziran ayı teşvik ikramiyesi talebi, idare tarafından reddedilmiştir. İdare, teşvik ikramiyesinin, personelin üstün gayret ve performansına bağlı olarak bakan onayı ile ödenen arızi bir ödeme olduğunu belirterek, bu ödemenin kadroya bağlı bir hak olarak değerlendirilemeyeceğini ifade etmiştir. Ayrıca, başvurana teşvik ikramiyesi ödemesi yapılmadığı gibi, aynı statüdeki diğer personele de ödeme yapılmadığı vurgulanmıştır.
Bu durum, idarenin takdir yetkisini kullanırken eşitlik ilkesine uygun davrandığını göstermektedir. Danıştay, başvuranın talebinin reddine yönelik işlemin hukuka aykırı olmadığı sonucuna varmış ve başvurunun reddine karar vermiştir. Böylece, teşvik ikramiyesinin ödenmesi konusunda idarenin takdir yetkisi ve arızi ödeme niteliği dikkate alınarak, başvuranın talebinin hukuken geçerli bir dayanağı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/8816-S.21.14248
BAŞVURU NO : 2020/102738
KARAR TARİHİ : 14/06/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Teşvik ikramiyesinin tarafına ödenmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 16/12/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; 2020 yılı Haziran ayı performans ikramiyesinin
̆ ̈ pandemi dönemine denk geldiğini ancak ilgili Cumhurbaş kanlıgı Genelgesi’nde pandemi doneminde idari izinli sayılanların mali ve ö zlü k haklarında her hangi bir kesinti yapılmayacağının aç ıkç a vurgulandığ ını ve
̈ kendisinin de pandemi döneminde tüm iş lerini uzaktan elektronik sistem uzerinden kesintisiz bir şekilde icra etmesine rağ men performans ö demesinin yapılmadığ ını ancak diğ er personele yapıldığ ını belirterek, ̇
̆ ̈
Diyanet Iş leri Baş kanlıgının 2020 yılı Haziran ayı performans ikramiyesini odemesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Diyanet İşleri Başkanlığı Kadro Karşılığı Çalıştırılacak Sözleşmeli Personel Hakkında Hizmet
Sözleşmesi Esasları’nın 8’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında, “Sözleşmeli aç lışanlara, çalıştıkları günlerle orantılı olarak (hastalık ve senelik izin süreleri dahil) Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında olmak üzere mali yıl içinde dört aylık sözleşme ücreti tutarında ikramiye ödenir. Bunlardan üstün gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı aç lışma yaptıkları tespit edilenlere Diyanet İşleri Başkanının teklifi üzerine ilgili Bakanın veya Başbakanın onayı ile Haziran ve Aralık aylarında birer aylık sözleşme tutarına kadar teşvik ikramiyesi ödenebilir.” hükmünün yer aldığı bu itibarla mezkur mevzuat uyarınca teşvik ikramiyesi ödenmesinin uygun görülmediği,
2.2. Başkanlıkta aynı statüde görev yapan 32 personelin bulunduğu ve ilgili dönemde teşvik ikramiyesi ödemesinin diğer personele de yapılmadığı,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
2.3. Teşvik ikramiyesinin, Danıştay’ın 11. Dairesinin E: 2003/771, K: 2005/5370 sayılı kararında rutin ve koşulsuz ödenen bir mali hak olmayıp, emsallerine göre performansına bağlı olarak atamaya yetkili amir tarafından gerektiğinde kesilebileceğinin ifade edildiği, ayrıca müktesep hakkın kullanılmasında takdir yetkisinin ortadan kalkacağı, ancak söz konusu durumda ilgili mevzuatın Kuruma takdir yetkisi verdiği, bu sebepten bir müktesep hakkın oluştuğundan bahsetmenin yerinde ve isabetli görülmediği,
2.4. Teşvik ikramiyesinin ilgili dönemde ödenmesinin uygun görülmediği ve bu aşamada yapılabilecek bir işlem bulunmadığı
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” ,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Diyanet İşleri Başkanlığı Kadro Karşılığı Çalıştırılacak Sözleşmeli Personel Hakkında Hizmet
Sözleşmesi Esasları’nın 8’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında, “Sözleşmeli çalışanlara, çalıştıkları günlerle orantılı olarak (hastalık ve senelik izin süreleri dahil) Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında olmak üzere mali yıl içinde dört aylık sözleşme ücreti tutarında ikramiye ödenir. Bunlardan üstün gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı çalışma yaptıkları tespit edilenlere Diyanet İşleri
Başkanının teklifi üzerine ilgili Bakanın veya Başbakanın onayı ile Haziran ve Aralık aylarında birer aylık sözleşme tutarına kadar teşvik ikramiyesi ödenebilir.”
hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili aıklç amaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran özetle, Hukuk Müşavirliğinde Kadro Karşılığı Sözleşmeli Hukuk Müşaviri olarak görev yaptığını belirterek, 2020 Haziran ayı teşvik ikramiyesi ödemesinin tarafına yapılması talebiyle
Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
8. Başvuranın talebi; Diyanet İşleri Başkanlığı Kadro Karşılığı Çalıştırılacak Sözleşmeli Personel Hakkında
Hizmet Sözleşmesi Esasları’nın 8’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında yer alan, “Sözleşmeli aç lışanlara, aç lıştıkları günlerle orantılı olarak (hastalık ve senelik izin sür eleri dahil) Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında olmak üzere mali yıl içinde dört aylık sözleşme ücreti tutarında ikramiye ödenir. Bunlardan üstün gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı aç lışma yaptıkları tespit edilenlere Diyanet İşle ri
Başkanının teklifi üzerine ilgili Bakanın veya Başbakanın onayı ile Haziran ve Aralık aylarında birer aylık sözleşme tutarına kadar teşvik ikramiyesi ödenebilir.” hükmü gerekçe gösterilerek idare tarafından reddedilmiştir.
̆ 9. Teş vik ikramiyesinin ilgili madde hükmünde, personelin üstün gayret ve aç lışmasına baglı olarak yılda iki kez bakan onayı ile ödenmesinin düzenlenmesi nedeniyle anılan ödemenin hem arızi hem de fiili aç lışmaya bağlı bir ödeme olduğundan kadroya bağlı bir hak olarak değerlendirilmemektedir. Bu durum
Sayıştay’ın 2017 Maliye Bakanlığı denetim raporunda da teşvik ikramiyesinin arızi ödeme niteliğinde olması nedeniyle kadroya bağlı bir hak kapsamında maaş mukayesesine dahil edilmesinin 375 sayılı KHK hükümlerine aykırı olduğu ve bunun kamu zararına yol atıç ğı açıkça ifade edilmiştir.
10. Kaldı ki somut olayda Başkanlık o dönemde sadece başvurana değil diğer personele de teşvik ikramiyesi ödemesi yapmadığını bildirmiş olup, takdir hakkını kullanırken personel arasında herhangi bir eşitsizliği de sebep olmadığı görülmüştür.
̆ ̆ 11. Kurumumuzca yapılan degerlendirme neticesinde; Sayış tay Denetim Raporlarında da konu edildigi
̆ ̆ ü zere, “üstün gayret gösterme” ve “Bakan onayı” ş artlarına baglanan arızi ö deme niteligindeki “teş vik
̈ ̈ ̈ ̈ ̈ ikramiyesi” ni düzenleyen ilgili madde hukmunun “…sozleş meli personelden ustün gayret ve ç alış ma sergileyenlere haziran ve aralık ayında olmak üzere birer aylık sö zleş me ü creti tutarında teş vik ikramiyesi ö denmesi…” seklinde olması, İdarenin o dönem sadece başvurana değil onunla aynı statüdeki hiçbir
̧ personele ödeme yapmaması nedenleriyle idarenin baş vuranın talebinin reddine yönelik iş leminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığ ı sonuc ve kanaatine varılmıştır.
̧
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava ama ç süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu aıktç ır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr