|
ÖZET: Başvuru, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Maden Mühendisliği Anabilim Dalında tezli yüksek lisans programına kayıtlı bir öğrencinin, tez aşamasında kaydının silinmesi ve ardından öğrenci affı kapsamında yeniden kayıt yaptırarak tez aşamasından devam etme talebine ilişkindir. Başvuran, önceki derslerinin sayılmaması ve bazı öğretim üyelerinin ders işleyişindeki eksiklikler nedeniyle mağdur olduğunu belirtmiştir. Üniversite, başvuranın ders aşamasında yeniden başlatılmasının gerekçesini, ders içeriklerinin güncel müfredatla uyumsuzluğu olarak açıklamıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın tez aşamasından devam ettirilmesi gerektiği yönünde bir tavsiye kararı almıştır. Bu karar, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Geçici 83. maddesi ve Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara dayanmaktadır. Başvuranın daha önce başarılı olduğu derslerin güncel müfredatla uyumlu olmaması nedeniyle sayılmadığı belirtilmiş, ancak bu durumun hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlüğü’ne, başvuranın tez aşamasından devam ettirilmesi için gerekli işlemlerin yapılması tavsiye edilmiştir. İlgili idarenin, bu karar doğrultusunda otuz gün içinde işlem yapması gerekmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/2306-S.24.3667
BAŞVURU NO : 2023/15147
KARAR TARİHİ : 27.02.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
Başvuranın öğrenci affı kapsamında kayıt olduğu tezli yüksek lisans
BAŞVURUNUN KONUSU :
programında tez aşamasından devam ettirilme talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 20.09.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 2009 yılında Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Maden
Mühendisliği Anabilim Dalında tezli yüksek lisans programına başladığını, ders aşamasını başarılı şekilde tamamlayıp tez aşamasına geçmiş olduğunu, ancak tez danışmanının başka üniversiteye geçmesi ve ikinci tez danışmanının ise ihraç edilmesi sonrası mağdur olduğunu, 2022 yılında çıkan af kanunu ile yeniden kayıt yaptırdığını, daha önce başarılı olduğu derslerin aynı anabilim dalında bu dersleri verebilecek bir başka akademisyen olmamasından dolayı sayılmadığını, bu kararın kazanılmış hakkını ihlal ettiğini, ilgili anabilim dalına itirazda bulunmasına karşın kararın değiştirilmediğini, bunun üzerine harcını ödeyerek ders seçimlerini yapmak zorunda kaldığını, 6 Şubat 2023 depremi sonrası YÖK kararı ile uzaktan eğitim sistemine geçildiğini, dersleri Öğrenme Yönetim Sistemi (ÖYS) üzerinden takip etmeye başladığını, ders seçtiği bazı akademisyenlerin ÖYS üzerinden ödev verdiğini, mesaj attığını, derslerin YÖK ve Senato kararları çerçevesinde işlendiğini, ancak bazı akademisyenlerin ise ÖYS hesabına hiçbir veri girişi yapmadan, doküman paylaşmadan, ders planı belirtmeden, sistem içi öğrenci-akademisyen mesaj uygulamaları ile iletişim kurmadan “öğrenci devamsızlıktan kaldı” (NA) ve “dersten kaldı” (FF) not girişi yaptığını ileri sürerek önceden başarıyla tamamladığı derslerin sayılmasını ya da bahsi geçen öğretim üyelerinin ÖYS hesaplarının incelenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen 07/12/2023 tarihli ve sayılı yazıda özetle;
2.1. Başvuranın ilk olarak 21/07/2009 tarihinde öğrenci numarasıyla Fen Bilimleri Enstitüsü
Anabilim Dalına kayıt yaptırdığı, ders aşamasını tamamlayıp tez aşamasına geçtiği, yüksek lisans tez aşamasında iken azami sürenin dolmasından dolayı enstitüde kaydının silindiği, 05/07/2022 tarih ve 31887 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı
Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında, 09/11/2022 tarihinde öğrenci numarasıyla aynı enstitüye yeniden kayıt yaptırarak
Maden Mühendisliği ABD’de yüksek lisans eğitimine başladığı, 2.2. Başvuranın enstitü ile ilişiği kesilip kaydı silinmeden önce 2009-2010 Eğitim Öğretim Yılı Güz ve
Bahar Yarıyıllarında Anabilim Dalı bünyesinde bulunan; FBE 5001 kodlu “Bilimsel Araştırmanın Temel
İlkeleri” MAD5180 kodlu “C Programlama Tekniğinin Temelleri” MAD5183 kodlu “Maden
Mühendisliğinde Tasarım Simülasyonu” MAD5192 kodlu “Madencilikte Proje Denetim Teknolojisi”
MAD5216 kodlu “Hafif Agregalar ve Endüstriyel Kullanımı” MAD5217 kodlu Hafif Yapı Elemanları ve
Üretim Teknolojisi MAD6105 kodlu “Jeomekanik Analiz Yöntemleri” MAD6131 kodlu “Hafif Beton
Teknolojisi” MAD7000 kodlu “Seminer I (Yüksek Lisans)” derslerini aldığı ve bu derslerden başarılı olduğu, 2.3. Anabilim Dalı bünyesinde faaliyet gösteren İntibak Komisyonu tarafından, bu kapsamdaki tüm öğrencilere yönelik olarak gerçekleştirilen ders intibakları sürecinin sonucunda, ilgili öğrencinin söz konusu derslerinden, sadece FBE 5001 kodlu “Bilimsel Araştırmanın Temel İlkeleri” ve MAD7000 kodlu
“Seminer-l (Yüksek Lisans)” derslerinin intibaklarının mevcut mevzuat kapsamında yapıldığı, diğer derslerin intibaklarının ise yapılamadığı, konu ile ilgili olarak, Anabilim Dalına öğrenci affı başvuru talebinde bulunan tüm öğrencilerin durumunun incelendiği ve 28/11/2022 tarih 10/01 sayılı Anabilim Dalı
Akademik Kurul Kararında karara bağlandığı, alınan Anabilim Dalı Akademik Kurul Kararı akabinde, başvuranın, 02/02/2023 tarihinde SDÜ FBE Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalına verdiği dilekçe ile daha önce başarılı olarak tamamladığı yukarıda adı geçen derslerin sayılmasını talep ettiği, 09/03/2023 tarihinde
Anabilim Dalı İntibak Komisyonu tarafından ise lisansüstü ders yükümlülüğüne sayılması talep edilen bahsi geçen derslerin içeriklerinin müfredatta herhangi bir ders ile uygunluğunun tespit edilemediğinin belirtildiği, bu durumun, gerek söz konusu dönemde dersi veren öğretim üyesinin bölümden ayrılması ve gerekse aradan geçen zaman göz önünde bulundurulduğunda çağın gereğine uygun şekilde gerçekleştirilen yıllara göre ders planı güncellemeleri çerçevesinde derslerin kaldırılması ve bu derslerin Anabilim Dalı bünyesinde %75 uyumlu güncel eşlenikleri (karşılıkları) bulunamamasından kaynaklandığı, Üniversitelerinde Anabilim dallarına ait ders bilgi paketlerinin çeşitli nedenlerle belirli periyotlarla güncellendiği, en son güncellemenin, lisansüstü programlarının 2022-2023 eğitim öğretim yılından itibaren uygulanacak eğitim programlarının oluşturulması ve buna bağlı olarak ders bilgi paketlerinin ve ders içeriklerinin girilmesine ilişkin konuyla ilgili, 11/02/2022 tarihli yazı ile iletildiği, bu kapsamda, Maden
Mühendisliği Anabilim Dalı bünyesinde gerçekleştirilen güncellemeler çerçevesinde oluşturdukları güncel lisansüstü ders planının ekte gönderildiği, 2.4. Üniversite Senatosunun 02/09/2022 tarihli ve sayılı kararı ile belirlenen ve ekte verilen
“Süleyman Demirel Üniversitesi Ön Lisans-Lisans ve Lisansüstü Programlardan İlişiği Kesilenlerin
Yeniden Öğrenime Devamlarım Sağlayan 7417 Sayılı Devlet Memurları Kanunu İle Bazı Kanunlarda Ve
375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun İle 2547 Sayılı
Yükseköğretim Kanununa Eklenen Geçici 83 Üncü Maddenin Uygulanmasına İlişkin Usul Ve Esaslar ” dikkate alınarak öğrencinin lisansüstü eğitimiyle ilgili işlemlerin, Anabilim Dalı İntibak Komisyonu tarafından gerçekleştirildiği, bu usul ve esaslarda belirtilen “G- İntibak Hükümleri ” başlığı altında; “Geçici
83 üncü madde kapsamında kayıt hakkı kazanan tüm öğrenciler Süleyman Demirel Üniversitesinin
yürürlükteki tüm yönetmelik ve yönerge hükümlerine tabidirler. Kayıt hakkı kazanan tüm öğrencilerin
intibakları mevcut müfredata göre yapılır. İntibak işlemleri birimlerin ilgili komisyonları tarafından değerlendirilerek birim yönetim kurullarınca karara bağlanır.” hükümleri gereği intibak işlemi yapıldığı, 2.5. Şikayete konu öğretim üyelerinden Bölüm Başkanlığınca kendilerine yönelik iddialar ile ilgili yazı istendiği, öğretim üyelerinden gelen yazıların ekte gönderildiği, söz konusu yazılarda, öğretim üyeleri, sorumluluğu altındaki dersler için başvuran ile birlikte başka öğrencilerin de dersleri aldığı, kendisinin dışındaki öğrencilerin dersin işleniş planlaması hakkında dersin hocasıyla irtibat kurduğu ve dersin bahar döneminde planlanan şekilde yürütüldüğü söz konusu derslerden başarı ile geçtikleri belirtilerek ilgili belgeler sunulmuştur.
3. 7417 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde 83’ün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi yasal olarak Yükseköğretim Kuruluna verildiğinden, konuya ilişkin
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının görüşüne başvurulmuştur. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 12/02/2024 tarihli ve sayılı yazısında; Başvuranın Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Maden Mühendisliği Tezli Yüksek
Lisans Programı öğrencisi olduğunu, tez aşamasında kaydının silindiğini, 7417 sayılı Kanun’dan faydalanarak kaydını yenilediğini, eğitimine tez aşamasından başlatılma talebinin olduğunu ileten ve konu ile ilgili görüş talep eden yazımızın incelendiği, 05/07/2022 tarih ve 31887 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 2547 Sayılı Yükseköğretim
Kanunu’na Geçici Madde 83 eklendiği, söz konusu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların 18/07/2022 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul ile 21/09/2022 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında görüşüldüğü ve yükseköğretim kurumlarına bildirildiği, anılan usul ve esasların 20. maddesi ile “1) Lisansüstü programlardan ilişiği kesilen öğrencilerden ilişiğinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvurarak öğrencilik hakkı kazananların, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin öngördüğü şartlar çerçevesinde yatay geçiş yapabileceklerine,
2) Lisansüstü programlarda öğrenim gören öğrencilerin ders aşaması, tez aşaması, yeterlik sınavı aşaması,
tez izleme komisyonu aşaması, tez savunma aşaması gibi aşamalarda ilişikleri kesildiğinden aftan yararlanacak öğrencilerin hangi aşamaya geri dönecekleri hususunda; a) Öğrencinin ilişiği kesildiği dönemdeki aşaması dikkate alınarak işlemlerin yürütülmesine, lisansüstü programın müfredatında yer alan ders dönemi ve tez dönemleri dikkate alınarak derslerden başarılı olmuş tez aşamasında olan öğrenciler için müfredatta ders dönemi için belirlenen sürenin düşülerek azami süresinin belirlenmesine, b) Tez döneminde olan ve tezini hemen teslim etmek isteyen öğrenciler için “asgari süre”nin dikkate alınmayarak işlemlerin yürütülmesine” ilişkin düzenleme yapıldığı, Başvuranın işlemlerinin bahsi geçen usul ve esasların 20’nci maddesinde yer alan hükümlere göre yürütülmesi gerektiği görüşü bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü
maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları:
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]” 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci
fıkrası:
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Geçici 83’üncü maddesi:
“(Ek: 1/7/2022-7417/35 md.) Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçu ile kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82 ve 83), işkence suçundan (madde 94 ve 95), eziyet suçundan (madde 96), cinsel saldırı (madde 102), çocukların cinsel istismarı (madde 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde
188) mahkum olanlar ile sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler
ile 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 71 inci maddesinde yazılı suçlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2022-2023 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler.
Birinci fıkra kapsamında yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemeleri 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanununun 20 nci maddesindeki usul ve esaslara göre yapılır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde bu maddede belirtilen haklardan yararlandırılır.
Bu maddede yer alan hükümlerden yararlanarak ayrıldığı yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranlardan
ÖSYS/YKS puanı giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olanlar, bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecektir. Bu kapsamda farklı bir diploma programından yatay geçişle kabul edilecek öğrenci sayıları, ilgili programa kayıtlı öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki koşulları dikkate alınmak suretiyle belirlenir. Buna ilişkin usul ve esaslar yükseköğretim kurumları senatolarınca belirlenir.
Bu maddeden yararlanıp bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar başvurmaları halinde
Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim önlisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilirler. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.” 7. 18/07/2022 Yükseköğretim Genel Kurul Kararı ve 21/09/2022 Yükseköğretim Yürütme Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren 7417 Sayılı Kanun ile 2547 Sayılı Kanuna Eklenen Geçici 83’üncü Maddenin
Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar’ın 20’nci ve 35’inci maddeleri:
“20) Lisansüstü programlardan ilişiği kesilen öğrencilerden ilişiğinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvurarak öğrencilik hakkı kazananların, “Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin öngördüğü şartlar çerçevesinde yatay geçiş yapabileceklerine, lisansüstü programlarda öğrenim gören öğrencilerin çok çeşitli nedenlerle (Ders aşaması, tez aşaması, yeterlik sınavı aşaması, tez izleme komisyonu aşaması, tez savunma aşaması gibi) ilişikleri kesilmekte olduğundan aftan yararlanacak öğrencilerin hangi aşamaya geri dönecekleri hususunda; (21.09.2022 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu Kararı), a) Öğrencinin ilişiği kesildiği dönemdeki aşaması dikkate alınarak işlemlerin yürütülebileceğine, lisansüstü programın müfredatında yer alan ders dönemi ve tez dönemleri dikkate alınarak derslerden başarılı olmuş tez aşamasında olan öğrenciler için müfredatta ders dönemi için belirlenen sürenin düşülerek azami süresinin belirlenmesine, b) Tez döneminde olan ve tezini hemen teslim etmek isteyen öğrenciler için “asgari süre”nin dikkate alınmayarak işlemlerin yürütülmesine, …
35) Bu Usul ve Esasların uygulanması sürecinde karşılaşılan sorunların ivedilikle çözülebilmesi için
Yürütme Kuruluna yetki verilmesine, karar verilmiştir.” hükümlerini haizdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuru, başvuranın 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Geçici 83’üncü maddesinde öngörülen öğrenci affı kapsamında tez aşamasından devam ettirilme talebi ile bazı öğretim üyelerinin ÖYS üzerinden ders işlenişine dair sorumluluklarını yerine getirmediği için ilgili derslerden başarısız sayıldığı iddiası hakkındadır.
10. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; 10.1. Başvuranın 21/07/2009 tarihinde Fen Bilimleri Enstitüsü Anabilim Dalına kayıt yaptırdığı, yüksek lisans tezi aşamasında iken azami süresinin dolmasından dolayı kaydının silindiği, 7417 sayılı Kanun’un 35’inci maddesi ile 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununa eklenen Geçici 83’üncü maddesi kapsamında, 09/11/2022 tarihinde aynı enstitüye yeniden kayıt yaptırarak Maden Mühendisliği Anabilim Dalında yüksek lisans öğrenimine başladığı, 10.2. Anabilim Dalı İntibak Komisyonu tarafından, öğrenci affı başvurusunda bulunan tüm öğrencilerin ders durumunun incelendiği ve 28/11/2022 tarih sayılı Anabilim Dalı Akademik Kurul Kararı ile karara bağlandığı, başvuranın 02/02/2023 tarihinde Maden Mühendisliği Anabilim Dalına verdiği dilekçe ile daha önce başarılı olarak tamamladığı derslerin sayılmasını talep ettiği, 09/03/2023 tarihinde Anabilim
Dalı İntibak Komisyonu tarafından lisansüstü ders yükümlülüğüne sayılması talep edilen derslerin içeriklerinin müfredatta herhangi bir ders ile uygunluğunun tespit edilemediği yönünde yanıt verildiği,
10.3. Diğer yandan, başvuranın 22/06/2023 tarihli CİMER başvurusu ile adı geçen öğretim üyelerinin
Öğrenme Yönetim Sistemi üzerinden ders işlenişine dair sorumluluklarını yerine getirmediği ve ilgili dersleri yeniden almaya zorladığı hakkında şikâyet başvurusu yaptığı, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen
Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğü Öğrenci İşleri Biriminin 07/09/2023 tarihli ve yazısında, lisansüstü eğitimde derslerin işleyiş şekli, ders geçme sisteminin Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliğine göre yapılmakta olduğu, depremden sonra Süleyman Demirel Üniversitesi Senatosunun 20/02/2023 tarihli toplantısında 2022-2023 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Yarıyılı dönemine ilişkin derslerin online yapılması ile ilgili karar aldığı, bütün öğretim üyelerinin Senato kararları doğrultusunda hareket ettiği, başvuranın ders sürecinde Enstitüye veya Anabilim Dalına herhangi bir resmi başvurusu olmadığı, başvuruyu zamanında yapmamakla beraber sadece başarısız bulunduğu derslerle ilgili şikâyette bulunduğu, almış olduğu derslerin takibi konusundaki değerlendirmelerinin gerçeği yansıtmadığı yönünde yanıt verildiği, bunun üzerine başvuranın tarihinde Kurumumuza başvuruda bulunduğu tespit edilmiştir.
11. Bu anlamda uyuşmazlığın esas olarak başvuranın tez aşamasından devam ettirilmesi gerekip gerekmediği noktasında oluştuğu; bununla birlikte başvuranın tez aşamasından devam ettirilmemesi ile bağlantılı olarak bazı derslerden devamsızlık sebebiyle başarısız sayılmasına itirazda bulunduğu anlaşılmıştır.
12. Uyuşmazlığa ilişkin idare tarafından yapılan açıklamada; 12.1. Başvuranın ders aşamasından başlatılmasına gerekçe olarak, söz konusu dönemde dersi veren öğretim üyesinin bölümden ayrılması ve aradan geçen zaman göz önünde bulundurulduğunda çağın gereğine uygun şekilde gerçekleştirilen yıllara göre ders planı güncellemeleri çerçevesinde derslerin kaldırılması ve bu derslerin Anabilim Dalı bünyesinde %75 uyumlu güncel eşlenikleri (karşılıkları) bulunamamasını gösterdiği, 12.2. Diğer yandan başvuranın itirazda bulunduğu derslerin öğretim üyelerinden açıklama istendiği ve bahse konu açıklamalarda, Üniversite Senatosunun 20/02/2023 tarihli toplantısında 2022 – 2023 EğitimÖğretim Yılı Bahar Dönemine ilişkin aldığı kararlar çerçevesinde, 2. maddede “2022-2023 Bahar
Yarıyılında eğitim ve öğretim uzaktan öğretim yöntemi ile yürütülecektir. Uzaktan öğretim kararı 2023 yılı
Nisan ayı başında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığımız tarafından yeniden gözden geçirilecektir. Şartların elverişli hale gelmesi durumunda Yükseköğretim Kurulu kararlarıyla harmanlanmış (hibrit) öğretim usulleri de değerlendirmeye alınabilecektir.” ifadesinin yer aldığı, dolayısıyla derslerin ÖYS üzerinden yapılma zorunluluğu olmadığı, uzaktan öğretim yöntemlerinden öğrenci ve hoca için aynı anda uygun olan herhangi birisinin (Microsoft Teams, Zoom vb) kullanılması suretiyle yapılabileceği anlamına geldiği, ilerleyen süreçte YÖK kararının ardından 24 Nisan 2023 tarihinden itibaren devam şartı aranmaksızın yüz yüze eğitim sürecinin de başladığı, derse kayıt olan diğer öğrencilerin öğretim üyeleriyle iletişime geçtiği ve dersin uzaktan ve yüz yüze metot kullanılarak yürütüldüğü, diğer öğrencilerin dersi başarılı şekilde tamamladığı, başvuranın bahar dönemi boyunca herhangi bir şekilde öğretim üyeleri ile iletişime geçmediği, bundan dolayı kendisiyle planlama yapılamadığı, öğrencilerin derse devam etme hakkı bulunduğu kadar devam etmeme hakkının da bulunduğu, derse devam etmemesi nedeniyle FF harf notu ile değerlendirildiğinin belirtildiği görülmüştür.
13. 05/07/2022 tarih ve 31887 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7417 sayılı Kanun ile
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen Geçici Madde 83’te, yükseköğretim kurumlarında hazırlık
dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçu ile kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82 ve 83), işkence suçundan (madde 94 ve 95), eziyet suçundan (madde 96), cinsel saldırı (madde 102), çocukların cinsel istismarı (madde 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde
imal ve ticareti suçundan (madde 188) mahkum olanlar ile sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun
71 inci maddesinde yazılı suçlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli
güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanların, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanun’un 44’üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2022-2023 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabileceği düzenlenmiş olup bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Yükseköğretim Kuruluna yetki verilmiştir.
14. Bu kapsamda 18/07/2022 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul ile 21/09/2022 tarihli Yükseköğretim
Yürütme Kurulu toplantılarında belirlenen Usul ve Esaslar’ın 20’nci maddesinde; lisansüstü programlarda öğrenim gören öğrencilerin çok çeşitli nedenlerle (ders aşaması, tez aşaması, yeterlik sınavı aşaması, tez izleme komisyonu aşaması, tez savunma aşaması gibi) ilişikleri kesilmekte olduğundan aftan yararlanacak öğrencilerin hangi aşamaya geri dönecekleri hususunda, öğrencinin ilişiği kesildiği dönemdeki aşaması dikkate alınarak işlemlerin yürütülmesine, lisansüstü programın müfredatında yer alan ders dönemi ve tez dönemleri dikkate alınarak derslerden başarılı olmuş tez aşamasında olan öğrenciler için müfredatta ders dönemi için belirlenen sürenin düşülerek azami süresinin belirlenmesine, tez döneminde olan ve tezini hemen teslim etmek isteyen öğrenciler için “asgari süre”nin dikkate alınmayarak işlemlerin yürütülmesine karar verildiği görülmüştür.
15. Başvuranın dilekçesi ve Süleyman Demirel Üniversitesi tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, başvuranın 21/07/2009 tarihinde Fen Bilimleri Enstitüsü Anabilim Dalına kayıt yaptırdığı, ders aşamasını tamamlayıp tez aşamasına geçtiği, tez aşamasında iken azami süresinin dolmasından dolayı enstitüden kaydının silindiği anlaşılmıştır. Yukarıda açıklandığı üzere 2547 sayılı
Kanun’un geçici 83’üncü maddesinde açıkça bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulunun yetkili kılındığı, bu bağlamda Yükseköğretim Kurulunca belirlenen
Usul ve Esaslar’ın 20’nci maddesi ve ayrıca somut olaya ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan görüş doğrultusunda; başvuranın ilişiği kesildiği dönemde tez aşamasında olduğu dikkate alınarak tez aşamasından devam ettirilmesi gerekirken, başvuranın başarılı olarak tamamladığı derslerin güncel müfredata uyumlu olmadığı gerekçesiyle ders aşamasından başlatılmasında, 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanunu’nun geçici 83’üncü maddesine ve Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen Usul ve Esaslar’a uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
16. İlgili mevzuat ve Yükseköğretim Kurulu görüşü uyarınca başvuranın tez aşamasından devam ettirilmesinin zorunlu olduğu değerlendirildiğinden, başvuranın ders aşamasından başlatılması neticesinde başarısız sayıldığı derslere ilişkin itirazının ayrıca incelenmesine gerek duyulmamıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
18. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvurunun incelenmesi ve araştırılması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından zamanında ve
gerekçeli olarak iletildiği, böylece “kararların gerekçeli olması” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak başvurana verilen yanıtta işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu yüzden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup bahse konu ilkeye uygun davranılması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
19. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu
Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup anılan Kanun’un 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Bu hükme göre, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede Isparta İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE,
2547 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 83’üncü madde ve söz konusu maddenin uygulanmasına ilişkin
18/07/2022 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul ile 21/09/2022 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararları ile belirlenen Usul ve Esaslar’ın 20’nci maddesi uyarınca, başvuranın tez aşamasında iken ilişiğinin kesildiği dikkate alınarak tez aşamasından devam ettirilmesine yönelik gerekli işlemlerin yürütülmesi hususunda SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Ayrıca bilgileri için kararın bir örneğinin YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA gönderilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi