|
ÖZET: Başvuran, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Maliye Tezli Yüksek Lisans Programı öğrencisi olarak, tezini yazamadığı için tezsiz yüksek lisans diploması talep etmiştir. Ancak, başvuranın tez savunmasına girmediği ve dolayısıyla tezi reddedilmediği için tezsiz yüksek lisans diploması verilmesi talebi hukuken karşılanamamıştır. Ayrıca, tezsiz yüksek lisans programına geçiş talebi de, başvuranın tezli programda geçirdiği sürenin azami süreyi aşması nedeniyle reddedilmiştir.
İlgili mevzuat uyarınca, tezsiz yüksek lisans diploması alabilmek için, öğrencinin önceki programda tez savunmasına girmesi ve tezi reddedilmesi gerekmektedir. Başvuranın durumu, bu şartları sağlamadığından, talebi hukuka uygun bir şekilde reddedilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın kaydının silinmesi ve diplomasının verilmemesi yönündeki idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/4423-S.20.7016
BAŞVURU NO : 2019/18138
KARAR TARİHİ : 20/03/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın, yüksek lisans programından kaydının
BAŞVURUNUN KONUSU :
silinmesine itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Maliye Tezli Yüksek Lisans
Programı öğrencisi olduğunu, derslerini bitirdiği halde tezini yazmasının mümkün olmadığını, 13/06/2019 tarihli dilekçesi ile tezsiz yüksek lisans diploması düzenlenmesini talep ettiğini, bu talebinin 31/07/2019 tarihli yazı ile reddedildiğini, bu arada süre kısıtlamasından dolayı Eylül ayında öğrencilik kaydının silindiğini ifade etmekte ve tezsiz yüksek lisans programına kaydının aktarılmasını ve fark dersleri ile projeyi almasının sağlanarak tezsiz yüksek lisans diploması verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 22/10/2019 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep yazısına istinaden
Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı’nın 07/11/2019 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde; “ 17/06/2011 tarihinde enstitümüze kesin kayıt yaptırmıştır. Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığı’nın 25 Şubat 2011 tarih ve 27857 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan ve öğrenci affını da içeren 6111 sayılı Kanun’un 171 (c) maddesinde “Bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıp hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın önlisans programlarını azami dört yıl, lisans programlarını azami yedi yıl, lisans ve yüksek lisans derecesini birlikte veren programları azami dokuz yıl, yüksek lisans programını azami üç yıl, doktora programını ise azami altı yıl içinde başarı ile tamamlayarak mezun olamayanlar, bu
Kanunun 46 ncı maddesinde belirtilen koşullara göre ilgili döneme ait öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretlerini ödemek koşulu ile öğrenimlerine devam etmek için kayıt yaptırabilir. Bu durumda, ders ve sınavlara katılma ile tez hazırlama hariç, öğrencilere tanınan diğer haklardan yararlandırılmaksızın öğrencilik statüleri devam eder.” denildiğinden 2016-2017 öğretim yılına kadar öğrencilik statüsü devam etmiştir.
20.04.2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilen Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin Geçici Madde 1 “Bu Yönetmelik’le getirilmiş yeni hükümlerin uygulaması ve belirlenmiş yeni süreler 20/4/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin yürürlüğe girdiği 20/4/2016 tarihinden itibaren başlar.” denildiğinden öğrencilik intibakı 2016-2017 güz yarıyılına yapılmıştır.
Aynı Yönetmeliğin 7(1) maddesinde “Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlık ve/veya yabancı dil hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.” denildiğinden öğrencinin azami süresi 2018/2019 öğretim yılı sonu olarak (05/07/2017) belirlenmiştir.
Aynı Yönetmeliğin 7(2) maddesinde “Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde Üniversitenin öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir.” denildiğinden yapılan incelemede öğrencinin 05/07/2019 tarihine kadar tez teslim işlemlerini tamamlamadığından 31/07/2019 tarihinde kaydı silinmiştir.
Öğrenci 13/06/2019 tarihinde enstitüye hitaben yazmış olduğu dilekçede Lisansüstü Eğitim
Öğretim yönetmeliğinin 9(9) maddesinde “Tezi reddedilen Öğrencinin talepte bulunması halinde, tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla kendisine tezsiz yüksek lisans diploması verilir.” denildiği halde kendisine tezsiz yüksek lisans diploması verilmesini talep etmiştir. Söz konusu maddede
“Tezi reddedilen öğrencinin” denildiğinden ve kendisinin enstitüye teslim etmiş ve savunma sonucunda red edilmiş bir tezi bulunmadığından talebi uygun bulunmamıştır ve resmi yazı ile kendisine bildirilmiştir.
Maliye Anabilim Dalı altında “Maliye Tezsiz Yüksek Lisans Programı (İÖ)” var iken 06/08/2008/3013-20722 sayılı Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Kararı ile “Stratejik Planlama ve
Performans Yönetimi (İÖ)” olarak değişmiştir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin “Genel Esaslar” başlıklı 4 üncü maddesi hakkında, Dokuz Eylül Üniversitesi Senatosu’nun 25/10/2017 tarihinde kabul edilen Sosyal Bilimler Enstitüsü Lisansüstü Öğretim ve Uygulama Esasları’nda “Tezli
Yüksek Lisans Programından Tezsiz Yüksek Lisans Programına Geçiş” başlıklı 24 üncü maddesinde “Kayıtlı olduğu program ile geçiş yapacağı programın aynı adı taşıması (program aynı anabilim dalı programı olmasına rağmen farklı bir ad taşıyorsa içerik açısından denk olması şartı aranır), eksik derslerini ve maddi yükümlülüklerini yerine getirmesi şartıyla ilgili
Anabilim Dalı Başkanlığı’nın görüşü ve Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla öğrenciler tezli programdan tezsiz programa geçebilir.” denilmektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin “Süre” başlıklı 13 üncü maddesinde “Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi, bilimsel hazırlık ve/veya yabancı dil hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın en az iki yarıyıl, en çok üç yarıyıldır. Bu sürenin sonunda başarısız olan veya programı tamamlayamayan öğrencinin üniversite ile ilişiği kesilir.” denilmektedir. Başvuran, 2016-2017 öğretim yılında öğrenci intibakı yapılmış fakat tezli yüksek lisans programından tezsiz yüksek lisans programına geçiş için 13/06/2019 tarihinde dilekçe ile müracaat etmiştir. Tezli yüksek lisans programında geçirdiği öğrenim süresi 3 yarıyılı geçtiği için (söz konusu geçişte tezli yüksek lisans programında geçirdiği öğrencilik süresi azami eğitim süresinden sayıldığından)
başvurusu bu hususta değerlendirmeye alınmamıştır.” şeklinde açıklamalar yapıldığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesine göre; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasına göre; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 06/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1) “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma
ve sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinin (a) bendinde; “Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir. İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır.”
6) 20/042016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliği’nin;
6.1) “Yüksek Lisans Programları” “Genel esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasında “(1) Yüksek lisans programı, tezli ve tezsiz olmak üzere iki şekilde yürütülebilir.
Bu programların hangi enstitü anabilim/anasanat dallarında ve nasıl yürütüleceği ile yükseköğretim kurumlarının yetkisinde olan tezli ve tezsiz yüksek lisans programları arasında geçişe izin hususları senatolar tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.”
6.2) “Tezli yüksek lisans programı” başlıklı 6 ıncı maddesinde, “(1) Tezli yüksek lisans
programı öğrencinin bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak bilgilere erişme, bilgiyi derleme, yorumlama ve değerlendirme yeteneğini kazanmasını sağlar. (2) Tezli yüksek lisans programı toplam yirmi bir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Tezli yüksek lisans programı bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla seminer dersi dahil en az sekiz ders ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 120 AKTS kredisinden oluşur. Öğrenci, en geç danışman atanmasını izleyen dönemden itibaren her yarıyıl tez dönemi için kayıt yaptırmak zorundadır. (3) Öğrencinin alacağı derslerin en çok ikisi, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması kaydıyla, lisans derslerinden seçilebilir. Ayrıca enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden en fazla iki ders seçilebilir. (4) Tezli yüksek lisans programı ikinci lisansüstü öğretim programı olarak yürütülebilir.”
6.3) “Yüksek lisans tezinin sonuçlanması” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(1) Tezli yüksek
lisans programında eğitim alan bir öğrenci, elde ettiği sonuçları senato tarafından belirlenen yazım kurallarına uygun biçimde yazar ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunur. (2) Yüksek lisans tezinin savunmasından önce ve düzeltme verilen tezlerde ise düzeltme ile birlikte öğrenci tezini tamamlayarak danışmanına sunar. Danışman tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüşü ile birlikte tezi enstitüye teslim eder. Enstitü söz konusu teze ilişkin intihal yazılım programı raporunu alarak danışmana ve jüri üyelerine gönderir. Rapordaki verilerde gerçek bir intihalin tespiti halinde gerekçesi ile birlikte karar verilmek üzere tez enstitü yönetim kuruluna gönderilir. (3) Yüksek lisans tez jürisi, tez danışmanı ve ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, biri öğrencinin tez danışmanı, en az biri de kendi yükseköğretim kurumu dışından olmak üzere üç veya beş öğretim üyesinden oluşur. Jürinin üç kişiden oluşması durumunda ikinci tez danışmanı jüri üyesi olamaz. (4) Tez çalışmasını tamamlayan öğrenci, tezin istenen sayıda nüshasını tez danışmanına teslim eder. Danışman, tezin yazım kurallarına uygunluğu yönünden yazılı olarak belirttiği görüşü ile tezin nüshalarını anabilim/anasanat/bilim/sanat dalı/program başkanlığı aracılığıyla ilgili enstitüye gönderir. (5) Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi tez sınavına alır. Tez sınavı, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Tez sınavı, öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık ortamlarda gerçekleştirilir. (6) Tez sınavının tamamlanmasından sonra jüri tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Bu karar enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca tez sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. (7) Tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. (8) Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde düzeltmeleri yapılan tezi aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi kabul edilmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. (9) Tezi reddedilen öğrencinin talepte bulunması halinde, tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla kendisine tezsiz yüksek lisans diploması verilir.”
6.4) “Tezsiz yüksek lisans programı” başlıklı 11 inci maddesinde; “(1) Tezsiz yüksek lisans
programı, öğrenciye mesleki konularda bilgi kazandırarak mevcut bilginin uygulamada nasıl kullanılacağını gösterir. (2) Tezsiz yüksek lisans programı toplam otuz krediden ve 90
AKTS’den az olmamak kaydıyla en az on ders ile dönem projesi dersinden oluşur. Öğrenci, dönem projesi dersinin alındığı yarıyılda dönem projesi dersine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı proje ve/veya rapor vermek zorundadır. Dönem projesi dersi kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. (3) Öğrencinin alacağı derslerin en çok üçü, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması kaydıyla, lisans derslerinden seçilebilir. (4) Senato tarafından belirlenen esaslara göre tezsiz yüksek lisans programının sonunda yeterlik sınavı uygulanabilir. (5) Tezsiz yüksek lisans programı ikinci lisansüstü öğretimde de yürütülebilir.”
7) 15/08/2016 tarihli ve 29802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Dokuz Eylül
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin
7.1) “Genel esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Yüksek lisans programı, tezli ve tezsiz
olmak üzere iki şekilde yürütülebilir. Bu programların, YÖK tarafından belirlenen esaslar uyarınca hangi anabilim/anasanat dallarında ve nasıl yürütüleceği anabilim/anasanat dalının teklifi, enstitü kurulu ve Senato kararı ile belirlenir. (2) Anabilim/anasanat dalının önerisi 5070
.
üzerine enstitü yönetim kurulu kararı ile tezli ve tezsiz yüksek lisans programları arasında geçiş yapılabilir. Geçiş için, anabilim/anasanat dalının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile not ortalaması barajı da konulabilir. Tezsiz yüksek lisans programına geçen öğrencilerin ek kredilerini tamamlaması; tezli yüksek lisans programına geçen öğrencilerin ise tez hazırlaması gerekir.”
7.2) “Süre” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel
hazırlık ve/veya yabancı dil hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır. (2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde Üniversitenin öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir.”
7.3) “Yüksek lisans tezinin sonuçlanması” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(1) Tezli yüksek
lisans programında eğitim alan bir öğrenci, elde ettiği sonuçları enstitü yönetim kurulu tarafından belirlenen yazım kurallarına uygun biçimde yazar ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunur… (10) Tezi reddedilen öğrencinin talebi ve enstitüde aynı programın tezsiz yüksek lisansının bulunması halinde, tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla kendisine bu Yönetmelik hükümlerine göre tezsiz yüksek lisans diploması verilir.”
7.4) “Süre” başlıklı 13 üncü maddesinde; “(1) Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama
süresi, bilimsel hazırlık ve/veya yabancı dil hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın en az iki yarıyıl, en çok üç yarıyıldır. Bu sürenin sonunda başarısız olan veya programı tamamlayamayan öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir.”
8) 25/10/2017 tarihli Senato toplantısında kabul edilen Lisansüstü Öğretim ve Sınav
Uygulama Esasları’nın
8.1) “Tezli Yüksek Lisans Programından Tezsiz Yüksek Lisans Programına Geçiş”
başlıklı 24 üncü maddesinde; “(1) Kayıtlı olduğu program ile geçiş yapacağı programın aynı adı taşıması (program aynı anabilim dalı programı olmasına rağmen farklı bir ad taşıyorsa içerik açısından denk olması şartı aranır), eksik derslerini ve maddi yükümlülüklerini yerine getirmesi şartıyla ilgili Anabilim Dalı Başkanlığının görüşü ve Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla öğrenciler tezli programdan tezsiz programa geçebilir.”
8.2) “Kayıt Silme” başlıklı 33 üncü maddesinde; “(1) Tezli Yüksek Lisans programında dört
yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde Üniversitenin öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir.”
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
5070
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Maliye Tezli Yüksek Lisans Programı
öğrencisi olan başvuranın derslerini bitirdiği halde tezini yazmasının mümkün olmaması nedeniyle tarafına tezsiz yüksek lisans diploması verilmesi talebinin reddedilmesi ve bu arada öğrencilik kaydının silinmesini şikâyet ederek tezsiz yüksek lisans programına kaydının aktarılması, fark dersleri ve projeyi almasının sağlanması ile tezsiz yüksek lisans diploması verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
11) Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında, başvuruya esas yasal dayanağı oluşturan
mevzuatın 20/04/2016 tarihli Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği olduğu, söz konusu
Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasında; “Tezi reddedilen öğrencinin talepte bulunması halinde, tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla kendisine tezsiz yüksek lisans diploması verilir.” düzenlemesine yer verildiği; Dokuz Eylül Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde ise azami süreler içerisinde tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesileceği, tezli yüksek lisans programında bir öğrencinin, elde ettiği sonuçları enstitü yönetim kurulu tarafından belirlenen yazım kurallarına uygun biçimde yazdığı tezini jüri önünde sözlü olarak savunması gerektiği, tezi reddedilen öğrencinin talebi ve enstitüde aynı programın tezsiz yüksek lisansının bulunması halinde, tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla tezsiz yüksek lisans diploması verileceği; diğer yandan
Anabilim dalının önerisi üzerine enstitü yönetim kurulu kararı ile tezli ve tezsiz yüksek lisans programları arasında geçiş yapılabileceği, tezsiz yüksek lisans programına geçen öğrencilerin ek kredilerini tamamlaması gerektiği; Lisansüstü Öğretim ve Sınav Uygulama Esasları’na göre de Tezli Yüksek Lisans Programından Tezsiz Yüksek Lisans Programa geçişin mümkün olduğu, ancak bunun için kayıtlı olunan program ile geçiş yapılacak programın aynı adı taşımasının (program aynı anabilim dalı programı olmasına rağmen farklı bir ad taşıyorsa içerik açısından denk olmasının), eksik derslerin ve maddi yükümlülüklerin yerine getirilmesi şartıyla ilgili Anabilim Dalı Başkanlığının görüşü ve Enstitü Yönetim Kurulu kararının gerektiği ve her hâlükârda tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresinin en az iki yarıyıl, en çok üç yarıyıl olduğu hususlarının belirlendiği görülmüştür.
12) Kurumumuzca yapılan incelemede; başvuranın talebinin tarafına tezsiz yüksek lisans
diploması verilmesi olduğu, bunun için ya tezini tamamlayamayacak olması nedeniyle en azından tezsiz yüksek lisans diploması verilmesi ya da tezsiz yüksek lisans programına kaydının aktarılması ile fark dersleri ve projeyi alması neticesinde tezsiz yüksek lisans diploması verilmesi talepleri olduğu; ilk husus değerlendirildiğinde tezli yüksek lisans programında olan bir öğrencinin tez savunmasına girip tezinin reddedilmesi üzerine talep etmesi halinde ve ayrıca tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla tezsiz yüksek lisans diploması verilebileceğinin kurala bağlandığı, ancak başvuranın tez savunmasına dahi girmediği anlaşıldığından bu talebinin doğrudan karşılanmasına imkân olmadığı; diğer yandan başvuranın tezsiz programa geçişinin sağlanarak programın gereklerini yerine getirebilmesi talebi ile ilgili olarak ise tezsiz yüksek lisans programını azami tamamlama süresinin üç yarıyıl olması karşısında başvuranın tezli programa başlangıç tarihi 2016-2017 Güz yarıyılı olarak alınsa dahi üç yarıyılın geçirilmiş olması nedeniyle yine talebin karşılanmasına imkân olmadığı değerlendirilmiştir. Kaldı ki başvuranın, süresi içerisinde tez teslim işlemlerini tamamlamadığından dolayı Dokuz Eylül Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim
Yönetmeliği’nin 7 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince kaydının silindiği tespit edilmiştir.
13) Başvuranın talepleri, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat çevresinde; başvuranın
Enstitü’ye teslim edilmiş ve savunma sonucunda ret edilmiş bir tezi bulunmadığından tezsiz yüksek lisans diploması verilmesi talebinin ve ayrıca tezli yüksek lisans programında geçirdiği öğrencilik süresinin 3 yarıyılı geçmesi nedeniyle tezsiz yüksek lisans programına geçiş talebinin yerinde olmadığı ve sonuç olarak Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından başvuranın tezsiz yüksek lisans diploması alma talebinin reddi yönünde tesis edilen 31/07/2019 tarihli ret işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ile DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi