|
ÖZET: Bu karar, Kayseri Üniversitesi’nde yüksek lisans eğitimi gören bir öğrencinin tez savunmasında başarısız olması ve sonrasında tezsiz yüksek lisans diploması talebine ilişkindir. Öğrenci, tez savunma sınavında 3 ay düzeltme süresi almış, ancak düzeltmelerini zamanında teslim etmemiştir. Üniversite, öğrencinin tezsiz yüksek lisans diploması alabilmesi için 1200 TL harç ödeyip Dönem Projesi dersini başarıyla tamamlaması gerektiğini belirtmiştir. Öğrenci, daha önceki derslerinde dönem projesi hazırladığını iddia etmesine rağmen, bu projelerin tezsiz programın gerekliliklerini karşılamadığını savunmuştur.
İlgili mevzuat uyarınca, tezi reddedilen öğrencinin tezsiz yüksek lisans diploması alabilmesi için gerekli şartları yerine getirmesi gerekmektedir. Öğrencinin, tez danışmanının belirttiği düzeltmeleri yapmadığı ve tezini zamanında teslim etmediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu durum, yükseköğretim kurumlarının diploma verme süreçlerinde belirlenen kurallara uyulmasının önemini vurgulamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/74671-S.20.81173
BAŞVURU NO : 2020/6027
KARAR TARİHİ : 09/09/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KAYSERİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Tez savunmasında başarısız olan başvuranın, tarafına tezsiz
BAŞVURUNUN KONUSU :
yüksek lisans diploması verilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 04/04/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 04.04.2020 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda
; Kayseri Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsüne 2016 yılında kaydolduğunu, derslerini başarıyla tamamlayarak tez aşamasına geçtiğini, tez savunma sınavına girdiğinde tez danışmanı Prof. Dr. . .’nin sıkıntı çıkardığını, tezini savunma hakkı dahi verdirmeden 3 ay süreyle tezine düzeltme verildiğini, düzeltmelerin hepsini yapmasına rağmen bu şekilde tez savunma sınavına giremeyeceğinin söylendiğini, yüksek lisans eğitimini azami 3 yılda bitirme şartı nedeniyle Öğrenci İşleri Daire Başkanlığına dilekçe yazarak ilgili yönetmelik gereği tezsiz yüksek lisans diploması almayı talep ettiğini, ancak yazılı bir cevap alamadığını, telefonla aranarak normal kayıt döneminde 1200 TL ücret ödeyerek Dönem Projesi dersini alması ve başarılı olması halinde diploma verilebileceğinin söylendiğini ifade etmekte ve almış olduğu
Seminer dersinde dönem projesi hazırlamış olması, ayrıca “Tez Çalışması 1-2” ve “Uzmanlık
Alan Dersi 1-2” derslerinin dönem projesinden kapsamlı olması karşısında bu şartı yerine getirdiğini iddia ederek tarafına tezsiz yüksek lisans diploması verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 08.04.2020 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep yazısına
istinaden Kayseri Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının 08.05.2020 tarihli ve sayılı cevabi yazısında; “Enstitümüz Uluslararası Ticaret ve Lojistik Yüksek
Lisans Programına 05.09.2016 tarihinde kayıt yaptıran , 2016/2017 Güz-Bahar, 2017/2018 Güz Bahar dönemlerinde ders yükünü tamamlayıp 2018/2019 Güz yarıyılı itibarı ile tez dönemine geçmiştir.
Bahse konu öğrencimiz 2018/2019 Güz ve Bahar dönemlerinde de tez çalışmasını tamamlayıp tezini savunmaya hak kazanmıştır. Tez Savunması için kurulan jüri üyeleri karşısında tezini savunan ’ın tezi başarılı bulunmadığı için üç (3) ay düzeltme almış ve bu durum Enstitümüz 26.06.2019 tarihli ve 2019/17 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile onaylanmış ve de yazımız ekinde sunulmuştur.
haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 6.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Diploma alma,
ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar:” başlıklı
44 üncü maddesinin ilgili bentlerinde; “a. Yükseköğretim kurumlarının … lisansüstü
düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; … yüksek lisans …
diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir. İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır. b. Yükseköğretim kurumlarında, …
her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; … kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; … diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile
… eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.
c. … lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.”
6) 20.04.2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü
Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin;
6.1) “Yüksek lisans tezinin sonuçlanması” başlıklı 9 uncu maddesinin dokuzuncu
fıkrasında; “Tezi reddedilen öğrencinin talepte bulunması halinde, tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla kendisine tezsiz yüksek lisans diploması verilir.”
6.2) “Tezsiz Yüksek Lisans Programı” “Diploma” başlıklı 14 üncü maddesinde;
“(1) Kredili derslerini ve dönem projesini başarıyla tamamlayan öğrenciye tezsiz yüksek lisans diploması verilir. (2) Tezsiz yüksek lisans diploması üzerinde öğrencinin kayıtlı olduğu enstitü anabilim/anasanat dalındaki programın Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış adı bulunur. (3) Tezsiz yüksek lisans programına devam edenler, başvurdukları yükseköğretim kurumunca tezli yüksek lisans programı için belirlenmiş olan asgari şartları yerine getirmek kaydıyla, tezli yüksek lisans programına geçiş yapabilirler. Bu durumda tezsiz yüksek lisans programında alınan dersler enstitü yönetim kurulu kararıyla tezli yüksek lisans programındaki derslerin yerine sayılabilir.”
7) 27.01.2019 tarihli ve 30668 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kayseri
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin;
7.1) “Lisansüstü ikinci öğretim ve yaz okulu programları” başlıklı 11 inci
maddesinin ikinci fıkrasında; “(2) İkinci öğretim tezli ve tezsiz yüksek lisans programları ücretli, birinci öğretim tezsiz yüksek lisans programı ücretli veya ücretsiz olarak açılabilir.
Ücretli programlara kayıt yaptıran öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti ile ders veren öğretim elemanlarının ders ücreti, ilgili mevzuat çerçevesinde enstitü yönetim kurulu tarafından belirlendikten sonra Üniversite Yönetim Kurulunun onayına sunulur.”
7.2) “Kayıt yenileme, öğrenci katkı payı ve öğrenim ücreti” başlıklı 20 nci
maddesinde; “(1) (Değişik:RG-9/8/2020-31208) Lisansüstü öğrenciler, her yarıyılın başında akademik takvimde belirtilen süre içinde kaydını yenilemek zorundadır. Kendi hesabına lisansüstü eğitim yapmak üzere kayıt yaptıran yabancı uyruklu öğrenciler, bu Yönetmelikle belirlenen normal öğrenim süresini dolduran öğrenciler, ikinci öğretim öğrencileri, örgün öğrenim tezsiz yüksek lisans, uzaktan eğitim tezsiz yüksek lisans ve özel öğrenci statüsünde olanlar kayıt yenilemek için katkı payı/öğrenim ücretini ödemek zorundadırlar. Akademik takvimde belirlenen süre içinde ders kaydını yaptırmayan ya da kaydını yenilemeyen öğrenci, o yarıyıla devam etme hakkını kaybeder. Kaybedilen yarıyıl öğrenim süresinden sayılır.
Akademik takvimde belirtilen tarihlerde kaydını yenilemeyen öğrenci o dönem için öğrencilik haklarından yararlanamaz. [Değişiklik öncesi hali: (1) Lisansüstü öğrenciler, her yarıyılın başında akademik takvimde belirtilen süre içinde kaydını yenilemek zorundadır. Kendi hesabına lisansüstü eğitim yapmak üzere kayıt yaptıran yabancı uyruklu öğrenciler, bu
Yönetmelikle belirlenen normal öğrenim süresini dolduran öğrenciler, ikinci öğretim öğrencileri, örgün öğrenim tezsiz yüksek lisans, uzaktan eğitim tezsiz yüksek lisans ve özel öğrenci statüsünde olanlar kayıt yenilemek için katkı payı/öğrenim ücretini ödemek zorundadırlar. Akademik takvimde belirlenen süre içinde ders kaydını yaptırmayan ya da kaydını yenilemeyen öğrenci, o yarıyıla devam etme hakkını kaybeder. Kaybedilen yarıyıl öğrenim süresinden sayılır. Süresi içinde kaydını yenilemeyen öğrencilerin, devamsızlık sınırını aşmamak ve mazeretlerinin haklı ve geçerli olduğu enstitü yönetim kurulunca kabul edilmek koşuluyla kayıtları yenilenebilir. Akademik takvimde belirtilen mazeret kayıt haftasında da kaydını yenilemeyen öğrenci o dönem için öğrencilik haklarından yararlanamaz.] (2) Sağlık, doğal afet, tutukluluk, mahkûmiyet ve enstitü yönetim kurulu tarafından kabul edilebilecek diğer nedenlerle özel durumlarını belgeleyen öğrencilerin mazeretleri enstitü yönetim kurulu tarafından değerlendirmeye alınır. Süresinde yapılmayan başvurular değerlendirmeye alınmaz. (3) Öğrencilerden 2547 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi uyarınca katkı payı/öğrenim ücreti alınır. (4) Öğrenci, akademik takvimde belirlenen süreler içerisinde danışmanının onayı ile ders ekleyebilir ve/veya ders bırakabilir.”
7.3) “İlişik kesme, kayıt silme” başlıklı 30 uncu maddesinin dördüncü ve yedinci
fıkralarında; “(4) Tezli yüksek lisans programına kayıt olunan tarih itibarı ile 4. yarıyıl sonunda 60 AKTS’den oluşan seminer dâhil en az 8 dersi başarı ile tamamlayamayan, bilimsel hazırlık hariç 6 yarıyılda mezun olamayan, tez savunma sınavında başarısız olup tezi reddedilen, tezi hakkında düzeltme kararı verilip 3 ay içerisinde aynı jüri önünde tez savunma sınavından başarısız olup tezi reddedilen, tez savunma sınavından başarılı olup ancak mezuniyet için gerekli belgelerini azami süre içerisinde tamamlamayan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir… (7) Tez savunma sınavına geçerli mazereti nedeniyle katılamayan öğrenciye, mazeretini gösterir belge ile birlikte mazeretinin bitiş tarihinden itibaren bir hafta içinde başvurması halinde -azami süreler içerisinde ise- enstitü yönetim kurulu tarafından yeniden sınav hakkı verilir. Aksi durumda ise Üniversite ile ilişiği kesilir.”
7.4) “Tezsiz yüksek lisans diploması” başlıklı 37 nci maddesinin birinci fıkrasında;
“Derslerini ve dönem projesini başarıyla tamamlayan yüksek lisans öğrencisine Tezsiz Yüksek
Lisans Diploması verilir.”
7.5) “Yüksek lisans tez çalışmasının sonuçlanması” başlıklı 41 inci maddesinin
birinci fıkrasında; “(Değişik:RG-9/8/2020-31208) Öğrencinin yüksek lisans tez savunma sınavına girebilmesi için Senato tarafından belirlenen yüksek lisans tez çıktı koşullarını sağlaması gerekmektedir. Tezli yüksek lisans programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları bağlı olduğu enstitünün tez yazım kurallarına uygun olarak yazıp danışman tarafından kurallara uygunluğu yönünden inceledikten sonra enstitü müdürlüğüne sunulmak üzere, ciltsiz olarak beş nüsha halinde anabilim/anasanat dalı başkanlığına teslim eder.[Değişiklik öncesi hali: (1) Tezli yüksek lisans programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları bağlı olduğu enstitünün tez yazım kurallarına uygun olarak yazıp danışman tarafından kurallara uygunluğu yönünden inceledikten sonra enstitü müdürlüğüne sunulmak üzere, ciltsiz olarak beş nüsha halinde anabilim/anasanat dalı başkanlığına teslim eder.]”
7.6) “Yüksek lisans tezi savunma sınavı” başlıklı 42 nci maddesinde; “(1) Yüksek
lisans tezinin savunmasından önce ve düzeltme verilen tezlerde ise düzeltme ile birlikte öğrenci tezini tamamlayarak danışmanına sunar. Danışman tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüşü ile birlikte tezi enstitüye teslim eder. Enstitü söz konusu teze ilişkin intihal yazılım programı raporunu alarak danışmana ve jüri üyelerine gönderir. Rapordaki verilerde gerçek bir intihalin tespiti halinde gerekçesi ile birlikte karar verilmek üzere tez enstitü yönetim kuruluna gönderilir. Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi tez sınavına alır. (2) Tez savunma sınavı tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Tez sınavı, öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık ortamlarda gerçekleştirilir… (5) Tezi kabul edilen öğrenci, jüri üyelerinin de önerileriyle son haline getirilmiş tezini ciltlenmiş olarak, en geç bir ay içerisinde enstitüye teslim eder. Tezlerin bir ay içerisinde teslim edilmemesi durumunda mezuniyet işlemleri yapılmaz, yönetim kurulu talep halinde teslim süresini en fazla bir ay daha uzatabilir. Bu koşulları yerine getirmeyen öğrenci koşulları yerine getirinceye kadar diplomasını alamaz, öğrencilik haklarından yararlanamaz ve azami süresinin dolması halinde ilişiği kesilir… (7) Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenciye gerekli düzeltmeleri yapması için en çok üç ay ek süre verilir. Bu süre içinde, öğrenci gerekli düzeltmeleri yaparak anabilim/anasanat dalı başkanlığınca enstitüye bildirilen tarih ve yerde tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. (8) Gerekli düzenlemeleri yapmayarak tezini teslim etmeyen veya düzeltme sonrası savunmada reddedilen adayın tezi başarısız sayılır ve kaydı silinir. (9) (Değişik:RG-9/8/2020-31208) Tez savunma sınavında jüri tarafından başarısız bulunarak tezi reddedilen öğrencilere, talep etmeleri halinde kredi yükü, proje ve benzeri diğer şartları yerine getirmiş olmaları kaydıyla tezsiz yüksek lisans diploması verilir.
Tezsiz yüksek lisans programına geçen öğrenciler enstitü yönetim kurulunun belirlediği ücreti ödemekle yükümlüdür. Bu öğrencilere tezsiz yüksek lisans programı için bir dönem ek süre verilir. Bu süre sonunda başarısız olan öğrencinin programla ilişiği kesilir. [Değişiklik öncesi hali: (9) Tezi reddedilen öğrencinin talepte bulunması ve kayıtlı olduğu alanda tezsiz yüksek lisans programı açık olması halinde tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı şartlarını yerine getirmek koşulu ile kendisine tezsiz yüksek lisans diploması verilir.]”
7.7) “Mezuniyet ve diploma” başlıklı 55 inci maddesinde; “(1) Herhangi bir
lisansüstü programı başarıyla tamamlayan öğrencinin bu Yönetmeliğin bütün gereklerini ve diğer koşulları da sağlaması kaydıyla, mezun olabilmesi için; a) İlgili anabilim/anasanat dalı başkanlığınca yüksek lisans, sanatta yeterlik, doktora tez savunma sınavı jüri raporları ve tutanaklarının, b) Enstitü tez yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan tezin, dönem projesinin ya da sanatta yeterlik eserinin basılmış ve ciltlenmiş istenilen sayıdaki kopyasının, c) Tezin, dönem projesinin ya da sanatta yeterlik çalışmasının elektronik ortamda kaydedilmiş kopyasının, ç) Yükseköğretim Kurulunca istenen belgelerin, d) Kurumca istenilen belgelerin, enstitü müdürlüğüne eksiksiz teslim edilmiş olması gerekir. (2) İlgili bütün belge ve bilgiler enstitü müdürlüğüne ulaştıktan sonra öğrencinin dosyası enstitü yönetim kurulunca incelenir ve mezuniyet için bütün koşulları eksiksiz yerine getiren öğrencinin mezuniyetine karar verilir.
Mezuniyetine karar verilen; a) Tezli yüksek lisans öğrencilerine, tezli yüksek lisans, b) Tezsiz yüksek lisans öğrencilerine, tezsiz yüksek lisans, c) Doktora öğrencilerine, doktora, ç) Sanatta yeterlik öğrencilerine, sanatta yeterlik, diploması verilir. (3) Diploma üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu ilgili anabilim/anasanat dalındaki programın onaylanmış adı bulunur. Ayrıca diploma üzerinde o anabilim/anasanat dalındaki bilim/sanat dalının adı da yer alır.”
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve
tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret
Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Kurumumuza yapılan başvuruda;
9.1) Kayseri Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsüne 2016 yılında kaydolan,
derslerini başarıyla tamamlayarak tez aşamasına geçen ve tez savunma sınavı neticesinde 3 ay tez düzeltme süresi verilen başvuranın düzeltmelerin hepsini yapmasına rağmen tez savunma sınavına giremeyeceğinin söylendiğini iddia ettiği ve yönetmelik gereği tarafına tezsiz yüksek lisans diploması verilmesi talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.
9.2) Başvuranın, yönetmelik gereği tarafına tezsiz yüksek lisans diploması verilmesini
talep ettiğinde kayıt döneminde 1200 TL ücret ödeyerek Dönem Projesi dersini alması ve başarılı olması halinde diploma verilebileceğinin söylendiğini, ancak almış olduğu Seminer dersinde dönem projesi hazırlamış olması, ayrıca “Tez Çalışması 1-2” ve “Uzmanlık Alan Dersi 1-2” derslerinin dönem projesinden kapsamlı olması karşısında bu şartı yerine getirdiğini iddia ettiği görülmüştür.
9.3) Ayrıca başvuranın tez danışmanı ile ilgili olarak tez savunma sınavına girdiğinde
tez danışmanı Prof. Dr. T. Ç.’nin sıkıntı çıkardığı, tezini savunma hakkı dahi verdirmeden 3 ay süreyle tezine düzeltme verildiği, düzeltmelerin hepsini yapmasına rağmen bu şekilde tez savunma sınavına giremeyeceğinin söylendiği iddialarının da olduğu görülmüştür.
10) Somut olaya bakıldığında; başvuranın Uluslararası Ticaret ve Lojistik Yüksek
Lisans Programına 05.09.2016 tarihinde kayıt yaptırdığı, “Uluslararası Ticaret, İktisadi
Büyüme ve Teknolojik Gelişme İlişkileri: Türkiye Örneği 1990-2015” konulu tez çalışmasını tamamlayarak 19.06.2019 tarihinde jüri önünde savunduğu, kendisine 3 ay düzeltme süresi verildiği ve bu durumun Enstitünün 26.06.2019 tarihli ve 2019/17 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile onaylandığı, başvuranın istenilen düzeltmeleri yaparak düzeltilmiş tezini teslim etmediği, ancak 03.10.2019 tarihli dilekçesi ile tarafına tezsiz yüksek lisans diploması verilmesini talep ettiği, bunun üzerine Enstitü Yönetim Kurulunun 03.10.2019 tarihli ve 27 sayılı kararıyla, Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı Tezsiz Yüksek Lisans Programının YÖKSİS veri tabanında yarı pasif olarak tanımlatılması ve başvuranın Tezsiz Yüksek Lisans ders kataloğunda bulunan 1000 TL harç karşılığındaki “Dönem Projesi” dersini alıp başarılı olması koşuluyla tezsiz yüksek lisans diploması alabileceğinin onaylandığı, Aralık 2019’da öğrenci işlerinden aranarak tarafına bilgi verildiği, başvuranın 08.02.2020 tarihinde Kurumumuza başvurduğu, başvuranın yazılı bir cevap almadığı görülerek 21.02.2020 tarihli Gönderme
Kararı verildiği, Gönderme Kararı üzerine başvuranın 23.03.2020 tarihli yazılı cevabı aldığı ve
04.04.2020 tarihinde tekrar Kurumumuza başvurduğu anlaşılmıştır.
11) Başvuruya konu uyuşmazlığın tezli yüksek lisans programında tez savunması
neticesinde düzeltme süresi verilen, ancak tezinin düzeltilmiş halini sunarak savunmayan başvuranın, dönem projesi hazırlamaksızın tezsiz yüksek lisans diploması alıp alamayacağında düğümlendiği anlaşılmıştır. Üniversitenin, başvuranın 1200 TL’lik dönem harcını yatırması ve
Dönem Projesi dersini alıp başarılı olması halinde tezsiz yüksek lisans diploması alabileceğini ifade ettiği, başvuranın ise öğrencisi olduğu tezli yüksek lisans programında almış olduğu
Seminer dersinde dönem projesi hazırladığı ve ayrıca “Tez Çalışması 1-2” ve “Uzmanlık Alan
Dersi 1-2” derslerinin dönem projesinden kapsamlı olması karşısında bu şartı yerine getirdiğini, ücret talep edilmesinin ise ticari istismar olduğunu iddia ettiği görülmüştür.
12) Kurumumuzca yapılan incelemede,
12.1) Yukarıda yer verilen mevzuat gereği, tezi hakkında düzeltme kararı verilen
öğrenciye gerekli düzeltmeleri yapması için en çok üç ay ek süre verileceği, düzeltme ile birlikte öğrencinin tezini tamamlayarak danışmanına sunacağı, danışmanın tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüşü ile birlikte tezi enstitüye teslim edeceği, enstitünün söz konusu teze ilişkin intihal yazılım programı raporunu alarak danışmana ve jüri üyelerine göndereceği, jüri üyelerinin, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi tez sınavına alacakları, böylelikle düzeltme verilen tezlerde verilen süre içinde, öğrencinin gerekli düzeltmeleri yaparak anabilim dalı başkanlığınca enstitüye bildirilen tarih ve yerde tezini aynı jüri önünde yeniden savunacağı düzenlenmiş olup her ne kadar başvuranın, düzeltmelerin hepsini yapmasına rağmen bu şekilde tez savunma sınavına giremeyeceğinin söylendiğini ifade ettiği görülse de belirlenen usule uygun olarak başvuranın düzeltilmiş tezini tez danışmanına sunduğu ve tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüşü ile birlikte tezin enstitüye teslim edildiği hususunu ortaya koyan bir belge olmadığı tespit edilmiştir.
12.2) Bu noktada, başvuranın tez danışmanı Prof. Dr. . .’nin konuya ilişkin
açıklamasına bakıldığında; başvuranın, tez aşamasının ilk yılında hiçbir şekilde irtibat kurmadığını, sadece Eylül ayında bir kez gelip ilk bölümünü yazdığını söyleyip bu kısmı verdiğini, yaklaşık 1 ay sonra karşılaştıklarında tezin birinci bölümünü okuyup okumadığını sorduğunda, bölümün tez yazım kural ve bilimsel ilkelere uygun olmadığını söyleyip bölüm üzerine not düştüğü düzeltmeleri yapması gerektiğini bildirdiğini, bu süreden sonra tezi bitirmenin iki yıllık süresinin 2. yılı başında odasına gelip tezi yazdığını ve bitirdiğini söylediğini, bu durumu danışman olarak doğru bulmadığını, tezin her aşamasında katkısının olması gerektiğini, yazım aşaması süresince yaptıklarından bilgisinin olması gerektiğini söylediğinde başvuranın aşırı tepki verdiğini, tezin turnitin adı verilen programda taranmasının, yazılan tezde intihal olup olmadığının incelenmesi için olduğunu, tezde intihal olmamasının tezin iyi, bilimsel yazım ilke ve kurallarına uygun olduğu anlamına gelmediğini, bu incelemenin birçok aşamadan sadece biri olduğunu, ayrıca başvuranın bilimsel yazım kurallarından oldukça uzak olan tezinin jüriden geçmesi adına bahaneler sürerek her fırsatta baskı yaptığını, öğrencinin mağdur olmaması adına aslında son derece kötü olmasına rağmen hak kaybına uğramaması için Haziran 2019’da tezini jüriye almaya karar verdiğini ve bu jürinin söyleyeceği düzeltmeleri yapması durumunda tezin bir düzene girebileceğinin ve geçme ihtimalinin artacağının söylendiğini ve bu düzeltmeleri yapması için 3 ay süre verildiğini, ancak başvuranın daha önce olduğu gibi tezinde ne gibi düzeltmeler yaptığı konusunda hiçbir bilgi vermediğini, aramadığını, mail atmadığını, bir kez olsun yanına gelmediğini; hâlbuki tez danışmanlığında tezlerin danışman hocanın sıkça kontrolü ve yönlendirmesiyle yazıldığını, sonuç itibariyle başvuranın kendisine verilen 3 aylık süre içinde danışmanı ve jüri üyelerinin istediği düzeltmeleri yapmadığını, tezi enstitüye son teslim tarihinde teslim etmediğini, tezin kötü ya da eksik olduğu için değil, zamanında enstitüye teslim edilmediği için başarısız olduğunu ifade ettiği görülmüştür.
12.3) Tez danışmanının ifadesinden başvuranın düzeltilmiş tezini süresinde enstitüye
teslim etmediğinin ve başarısızlık nedeninin de bu olduğunun sabit olduğu anlaşılmış olup yine bu ifadelerden başvuranın 9.3 nolu paragrafta yer alan tez danışmanı ile ilgili iddialarının da yerinde olmadığı, başvuranın sıkıntı olarak ifade ettiği durumların, bir tezin yazım aşamasında bir tez danışmanın olağan tavırları olduğu, diğer yandan kendisinden beklenen özeni, öğrenci olarak gerekli sorumluluğu göstermeyen bir kişinin başkasından bunu beklemesinin de iyi niyet kuralları ile bağdaşmadığı değerlendirilmiştir.
12.4) Son olarak, başvuranın tezsiz yüksek lisans diploması talebi ile ilgili inceleme
yapıldığında, idarenin başvurandan 1200 TL’lik dönem harcını yatırmasını ve Dönem Projesi dersini alıp başarılı olmasını istediğini, ancak bu şekilde tezsiz yüksek lisans diploması alabileceğini ifade ettiği, başvuranın ise öğrencisi olduğu tezli yüksek lisans programında almış olduğu Seminer dersinde dönem projesi hazırladığı ve ayrıca “Tez Çalışması 1-2” ve
“Uzmanlık Alan Dersi 1-2” derslerinin dönem projesinden kapsamlı olması karşısında bu şartı yerine getirdiğini, ücret talep edilmesinin ise ticari istismar olduğunu iddia ettiği görülmüş olup öncelikle ilgili mevzuata bakıldığında; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda, yükseköğretim kurumlarının lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrencilerin, belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde yüksek lisans diploması alacakları, yükseköğretim kurumlarında, her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları, kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı gibi eğitim öğretimin devamına ilişkin hususların, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceği; YÖK Lisansüstü
Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde ise tezi reddedilen öğrencinin talepte bulunması halinde, tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla kendisine tezsiz yüksek lisans diploması verileceği; Kayseri
Üniversitesi Yönetmeliğinde de lisansüstü öğrencilerin, her yarıyılın başında akademik takvimde belirtilen süre içinde kaydını yenilemek zorunda oldukları, öğrencilerden 2547 sayılı
Kanunun 46 ncı maddesi uyarınca katkı payı/öğrenim ücreti alınacağı, derslerini ve dönem projesini başarıyla tamamlayan yüksek lisans öğrencisine Tezsiz Yüksek Lisans Diploması verileceği, tezli yüksek lisans programında tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenciye gerekli düzeltmeleri yapması için en çok üç ay ek süre verileceği, gerekli düzenlemeleri yapmayarak tezini teslim etmeyen veya düzeltme sonrası savunmada reddedilen adayın tezinin başarısız sayılacağı ve kaydının silineceği, tezi reddedilen öğrencinin talepte bulunması ve kayıtlı olduğu alanda tezsiz yüksek lisans programı açık olması halinde tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı şartlarını yerine getirmek koşulu ile kendisine tezsiz yüksek lisans diploması verileceği, herhangi bir lisansüstü programı başarıyla tamamlayan öğrencinin bu Yönetmeliğin bütün gereklerini ve diğer koşulları da sağlaması kaydıyla, mezun olabilmesi için ilgili anabilim dalı başkanlığınca yüksek lisans jüri raporları ve tutanaklarının, Enstitü tez yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan dönem projesinin basılmış ve ciltlenmiş istenilen sayıdaki kopyasının, dönem projesinin elektronik ortamda kaydedilmiş kopyasının, Yükseköğretim Kurulunca ve Kurumca istenilen belgelerin, enstitü müdürlüğüne eksiksiz teslim edilmiş olması gerektiği, ilgili bütün belge ve bilgiler enstitü müdürlüğüne ulaştıktan sonra öğrencinin dosyasının enstitü yönetim kurulunca inceleneceği ve mezuniyet için bütün koşulları eksiksiz yerine getiren öğrencinin mezuniyetine karar verileceği, mezuniyetine karar verilen tezsiz yüksek lisans öğrencilerine, tezsiz yüksek lisans diploması verileceği hususlarının açık ve net olarak düzenlendiği görülmüş olup bu çerçevede uyuşmazlığa bakıldığında başvuranın iddia ve taleplerinin yerinde olmadığı, ancak ve ancak tezi reddedilen bir öğrencinin tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla tezsiz yüksek lisans diploması alabileceği, bu noktada başvuranın tezli yüksek lisans programda almış olduğu Seminer dersinde dönem projesi hazırlamış olması, ayrıca “Tez Çalışması 1-2” ve “Uzmanlık Alan Dersi 1-2” derslerinin dönem projesinden kapsamlı olması iddiaları değerlendirildiğinde, söz konusu derslerin benzer formatta olmadıklarının söylenemeyeceği, ancak başvurandan beklenenin, elindeki bu çalışmalarını tezsiz programın en önemli kısmı olan “dönem projesi” formatında sunması gerektiği, bunun için kendisine Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla 1 yarıyıl süre verildiği, dönem kaydı yapabilmesi için de tezsiz programın dönemlik öğrenim ücretini yatırması gerektiği, bu uygulamanın başvuranla aynı durumda olan bütün öğrencilere aynı şekilde uygulandığı anlaşılmış olup idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
13) Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın, tezli yüksek lisans
programında almış olduğu Seminer dersinde dönem projesi hazırlamış olması, ayrıca “Tez
Çalışması 1-2” ve “Uzmanlık Alan Dersi 1-2” derslerinin dönem projesinden kapsamlı olması karşısında kendinden beklenen dönem projesi hazırlama şartını yerine getirdiği iddiasıyla tarafına tezsiz yüksek lisans diploması verilmesi talebinin yerinde olmadığı, Enstitü Yönetim
Kurulunun 03.10.2019 tarih ve 27 sayılı toplantısında alınan kararla, başvuranın harç ücretini yatırarak tezsiz yüksek lisans ders kataloğunda yer alan “Dönem Projesi” dersini alması ve başarılı olması koşuluyla tezsiz yüksek lisans diploması alabileceğine ilişkin işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin, Üniversite tarafından süresinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği; başvurana yapılan bildirimin şifahen yapıldığı, ardından yapılan yazılı bildirimde ise “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı, idarenin bahse konu ilkeye ve bildirimlerin süresinde ve yazılı yapılması hususuna uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kayseri İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ile KAYSERİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi