|
ÖZET: Başvuran, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde KBRN Tehditleri ve Yönetimi Tezsiz Yüksek Lisans programında kaydının silinmesine itiraz etmiştir. İtiraz, gerekli ders yükünü tamamlayamadığı gerekçesiyle yapılmış olup, başvuranın üç dönemde toplam dokuz ders tamamladığı, ancak yeterli sayıda dersin açılmadığı iddia edilmiştir. İdare, başvuranın ders açılması konusunda sorumluluğunu yerine getirmediğini savunmuştur. Ancak, yapılan incelemede, idarenin eksik ders açmasından kaynaklanan durumun başvuranın sorumluluğunda olmadığı sonucuna varılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, tezsiz yüksek lisans programının tamamlanabilmesi için en az on dersin alınması gerektiği belirtilmiştir. Ancak, başvuranın kaydının silinmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, başvuranın kaydının silinmesi işleminin geri alınarak mağduriyetinin giderilmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/11855-S.23.18864
BAŞVURU NO : 2023/4312
KARAR TARİHİ : 19/09/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın kaydının silinmesine itirazı hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 28/03/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Milli Savunma Bakanlığı ve Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi arasında yapılan protokol kapsamında Tezsiz Yüksek Lisans öğrenimine başladığını, Fen Bilimleri Enstitüsü, KBRN
Tehditleri ve Yönetimi programında toplam 9 ders, uluslararası kongre, kitap bölümü yazımı ve bitirme dönem projesini bitirdiğini, ancak toplam 10 ders almadıkları için dönem öğrencilerinin kayıtlarının silineceğinin söylendiğini, açılan tüm dersleri aldıklarını, ders seçmedikleri için değil ders açılmadığı için ders eksiğinin mevcut olduğunu, sistemde derslerin alıma hazır olması gerektiğini, öğrencilerin buna göre
AKTS ihtiyacı kadar ders seçeceğini, danışman hocalarının da bu konuda hemfikir olduğunu, hem bireysel olarak hem çalıştığı kuruma karşı mağduriyet yaratıldığını, ders açma sorumluluğunun idarede olduğunu, bu sebeple kayıt silinmesinin adil olmadığını, Sakarya Üniversitesinde ders planından kaynaklı AKTS açığı oluştuğunda öğrencinin mezuniyetini mağdur etmemek adına intibak AKTS’si verilerek öğrencilerin mezun edildiğini ileri sürerek kayıt silme işleminin ivedi olarak durdurulmasını ve gerekli dersin tamamlatılarak mezuniyet işlemlerinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen 19/04/2023 tarihli ve sayılı yazı ve 23/08/2023 tarihli ve sayılı yazı ve eklerinde özetle;
Başvuranın itirazı üzerine öğrencinin ders alamaması ile ilgili kontrollerin yapıldığı ve bir hataya rastlanmadığı, KBRN tezsiz yüksek lisans programının her dönem öğrenci kabulü yapan bir program olduğu, bu programdan mezun olabilmek için en az 10 ders ve 1 bitirme projesinin başarı ile tamamlanması gerektiği, Ders kayıt döneminde öğrencilerin, Öğrenci Bilgi Sisteminde o dönem açılan derslerin hepsini görebildiği, dersleri seçtikten sonra seçtiği dersleri kesinleştirip ilgili danışmanın onayına göndermeleri gerektiği, danışman onayı ile ders kaydının tamamlandığı, Öğrencinin alttan ders tekrarı varsa veya alması gereken ders sayısında eksiği varsa danışmanına veya ilgili anabilim dalına başvurması gerektiği, aksi durumda tüm öğrencilerin takip edilmesinin mümkün olmadığı, ders kaydının ilgili öğrencinin kendi sorumluluğunda olduğu, başvuranın ders döneminde ilgili anabilim dalı başkanlığına böyle bir başvurusunun bulunmadığı, Başvuranın kayıt olduğu dönemden itibaren açılan derslerin adları ve AKTS değerlerinin ekte gönderildiği, Anabilim Dalında öğrencinin mezuniyeti için yeterli dersin açıldığı, 2021-2022 Güz Döneminde toplam üç öğrencinin ilgili programa kayıt olduğu, başvuranla aynı sebeple bir öğrencinin kaydının silindiği, diğer öğrencinin ise iki dönem kayıt dondurduğu için halen aktif öğrenci olduğu, belirtilerek ilgili belgeler sunulmuştur.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü
maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları:
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci
fıkrası:
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik
haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinin (c) fıkrası:
“[…] Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.” 6. 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin “Tezsiz yüksek lisans programı” başlıklı 11’inci maddesinin ikinci fıkrası:
“(Değişik cümle:RG-1/3/2017-29994) Tezsiz yüksek lisans programı toplam otuz krediden ve
60 AKTS’den az olmamak kaydıyla en az on ders ile dönem projesi dersinden oluşur. Öğrenci, dönem
projesi dersinin alındığı yarıyılda dönem projesi dersine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı proje ve/veya rapor vermek zorundadır. Dönem projesi dersi kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir.”
6.1. “Süre” başlıklı 12’nci maddesi:
“Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın en az iki yarıyıl, en çok üç yarıyıldır. Bu sürenin sonunda başarısız olan veya programı tamamlayamayan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.” 7. 10/02/2017 tarihli ve 29975 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin “Azami süre ve azami süre aşımı” başlıklı 22’nci
maddesinin ikinci fıkrası:
“Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın en az iki yarıyıl, en çok üç yarıyıldır. Bu sürenin sonunda başarısız olan veya programı tamamlayamayan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.”
7.1. “Tezsiz yüksek lisans programının amaç ve kapsamı” başlıklı 26’ncı maddesinin birinci fıkrası:
“(Değişik:RG-11/6/2017-30093) Tezsiz yüksek lisans programının amacı, öğrenciye mesleki konuda derin bilgi kazandırmak ve mevcut bilginin uygulamada nasıl kullanılacağını göstermektir. Bu program, asgari
60 AKTS kredisi olmak koşuluyla en az on ders ile dönem projesinden oluşur.”
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuru, başvuranın Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü KBRN Tehditleri ve
Yönetimi Tezsiz Yüksek Lisans öğrencisi iken üç dönemde tamamlaması gereken ders yükünü tamamlamadığı gerekçesiyle kaydının silinmesine itirazı hakkındadır.
10. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin tetkikinden; başvuranın 2021-2022 güz döneminde
Kimyasal Radyolojik Biyolojik Nükleer Savunma tezsiz yüksek lisans programına kayıt olduğu, Ankara
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu’nun 02/02/2023 tarih ve / sayılı kararı ile başvuranın Kimyasal Radyolojik Biyolojik Nükleer Savunma tezsiz yüksek lisans programındaki öğrenci kaydının, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin 22/2 ve 26/1 hükümleri uyarınca gerekli ders yükünü üç dönemde tamamlayamadığı için 02/02/2023 tarihinde silindiği, başvuranın 28/02/2023 tarihli dilekçesi ile sistemde açılan tüm dersleri aldığı
iddiası ile itirazda bulunduğu, itirazının idarenin 08/03/2023 tarihli yazısı ile reddedilmesini takiben
Kurumumuza tarihinde başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır.
11. 2547 sayılı Kanun’un 44’üncü maddesinin (c) fıkrasında yer alan, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim sürelerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceği hükmüne dayanılarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinin ikinci fıkrasında, tezsiz yüksek lisans programının toplam otuz krediden ve 60
AKTS’den az olmamak kaydıyla en az on ders ile dönem projesi dersinden oluşacağı, 12’nci maddesinde tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresinin, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın en az iki yarıyıl, en çok üç yarıyıl olduğu, bu sürenin sonunda başarısız olan veya programı tamamlayamayan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiğinin kesileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı şartlar, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin 22’nci maddesinin ikinci fıkrası ile 26’ncı maddesinin birinci fıkrasında tekrar edilmiştir.
12. Başvuruya konu olayda; başvuranın not döküm belgesinden, üç dönemde toplam dokuz ders ve dönem projesi dersini tamamladığı anlaşılmakla birlikte başvuran tarafından yeterli sayıda ders açılmadığının ileri sürüldüğü, idare tarafından ise ilgili Anabilim Dalında öğrencinin mezuniyeti için yeterli dersin açıldığının ifade edildiği görülmektedir. Bu bağlamda idare tarafından sunulan belgelerin incelenmesinden,
2021 – 2022 Güz Döneminde:
KBRN701 ders kodlu KBRN Tehditlerine Hazırlık ve Koruma, KBRN704 ders kodlu Radyasyon ve Nükleer Tehditlerin Etkileri ve Korunma Yöntemleri, KBRN705 ders kodlu KBRN Tehditlerinin Risk Analizi ve Yönetimi, KBRN830 ders kodlu Dönem Projesi,
2021 – 2022 Bahar Döneminde:
KBRN706 ders kodlu Radyobiyoloji, KBRN708 ders kodlu KBRN Afetlerinde Tedavi Yöntemleri, KBRN710 ders kodlu KBRN Olaylarında Hasta ve Yaralıları Taşıma Teknikleri, KBRN830 ders kodlu Dönem Projesi,
2022 – 2023 Güz Döneminde:
KBRN702 ders kodlu Acil Durum ve Kriz Yönetimi, KBRN703 ders kodlu Kimyasal ve Biyolojik Ajanların Etkileri ve Korunma Yöntemleri, KBRN704 ders kodlu Radyasyon ve Nükleer Tehditlerin Etkileri ve Korunma Yöntemleri, KBRN710 ders kodlu KBRN Olaylarında Hasta ve Yaralıları Taşıma Teknikleri, /
KBRN712 ders kodlu KBRN Tehditlerinde Fen, Mühendislik ve Tıp Bilimlerinin Temel
Prensipleri, KBRN830 Dönem Projesi, derslerinin açıldığı görülmekte olup her ne kadar üç dönemde toplam on bir ders açılmış görünse de, ders kodları, ders adları ve AKTS değerleri bakımından yapılan inceleme neticesinde toplamda dokuz farklı ders açıldığı anlaşılmaktadır.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 2547 sayılı Kanun’un 44’üncü maddesinin (c)
fıkrasına dayanılarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, tezsiz yüksek lisans programının toplam otuz krediden ve 60 AKTS’den az olmamak kaydıyla en az on ders ile dönem projesi dersinden oluşması gerekirken Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü KBRN Tehditleri ve Yönetimi
Tezsiz Yüksek Lisans Programının 2021 – 2022 Güz döneminden itibaren üç dönemde toplam dokuz farklı ders ve dönem projesi dersinin açıldığı, başvuranın ve aynı dönem kayıt olan diğer öğrencinin kayıtlarının on dersi tamamlamadıkları gerekçesi ile silindiği, ancak bu durumun açıkça idarenin kusurundan kaynaklandığı ve idare tarafından eksik ders açılmasının sonuçlarının öğrencilere yükletilemeyeceği, bu itibarla başvuranın kaydının silinmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
15. İyi yönetim ilkelerinden karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesi, tesis edilen işleme karşı hangi mercie veya makama, ne kadar süre içinde başvuruda bulunulabileceğinin açıklanması hususunu ifade etmektedir. Bu kapsamda; idarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup bu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu
Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup anılan Kanun’un 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Bu hükme göre, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın kaydının silinmesi işleminin geri alınarak idare tarafından eksik ders açılmasından kaynaklanan mağduriyetin uygun bir yöntemle giderilmesi yönünde ANKARA YILDIRIM BEYAZIT
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
Rektörlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi