|
ÖZET: Türk Hava Kurumu Üniversitesi’nde (THK) İşletme Tezli Yüksek Lisans programına kayıtlı olan başvuran, 2014 yılında mezuniyet diploması almasına rağmen, 2017 yılında ALES (EA) puan şartını sağlamadığı gerekçesiyle diplomasının iptal edilmesini talep etmiştir. Başvuran, diploma iptalinin hukuka aykırı olduğunu ve kazanılmış hakkının yok sayıldığını savunmuştur. Danıştay, başvuranın diplomasının iptaline dayanak olan ALES puan şartının, başvuranın kayıt olduğu dönemdeki yönetmelik ve duyurulara aykırı olduğunu belirlemiştir.
İlgili yönetmeliklerde, başvuranın sunduğu ALES (SÖZ) puanının kabul edilmesi gerektiği, ayrıca THK Üniversitesi’nin kayıt için gerekli olan ALES (EA) puan türüne dair bir senato kararının bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın diplomasının iptalinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonucuna varılmış ve işlemin geri alınması tavsiye edilmiştir. Bu karar, başvuranın mağduriyetinin giderilmesi yönünde önemli bir adım olarak değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
: 95802452-101.07.04-E.
SAYI
:
BAŞVURU NO 2017 /13 523
KARAR TARİHİ
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN
BAŞVURAN VEKİLİ/ TEMSİLCİSİ
BAŞVURUYA KONU İDARE 1- Türk Hava Kmuınu Üniversitesi 2- Yükseköğretim Kmulu Başkanlığı (Resen)
BAŞVURUNUN KONUSU ALES Eşit Ağırlık puan türünden 55 puan şa rtının sağlanmadığı gerekçesiyle diploması iptal edilen başvuranın mağduriyetinin giderilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ 6.11.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu tarihli başvuruda; Türk Hava Kmuınu (THK) Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Yüksek Lisans programına 08/03/2013 tarihinde kaydolduğunu, tezsiz olarak başladığı programı başarı ile bitirdiğini, program bitiminde
Enstitü yönetimince tezsiz programı başarı ile tamamlayanların herhangi bir alan tüıiinden 55 puan
ALES belgesi sunanların tezli yüksek lisans programına devamının değerlendirileceği yönünde duymu yapıldığını, bunun üzerine ALES Sözel (SÖZ) puan tüıiinden 76,10742 puanlı belgesini
Üniversite yönetimine sunduğunu, tezli yüksek lisans programına devam etme talebinin değerlendirilerek kabul edildiğini, gerekli dersleri alarak ve tezini başarıyla sunarak 21/07/2014 tarihinde mezun olduğunu ve 12.0381.3060 no hı diplomanın verildiğini beliıtmiştir.
1.1. Başvuran, Üniversitenin 26/01/2017 tarih ve 3 no’lu Yönetim Kmulu Karan ve bu karar gerekçe gösterilerek tarafına tebliğ edilen THK Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünün işleıni ile diplomasının iptal edildiğinin bildirildiğini, diploma iptaline gerekçe olarak ise 15/12/2011 tarihli ve
1 10
/ 28143 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türk Hava Kurumu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim
Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’ne aykırı olarak ALES Eşit Ağırlık (EA) puan türünden 55 puanının olmamasının gösterildiğini açıklamıştır .
1.2. Üniversite Yönetim Kurulunun; diploma iptalinde geriye dönük aldığı bu kararla hukuka aykırı davrandığını, kazanılmış bir hakkı açık Yönetmelik hükümlerine rağmen yok saydığını, Üniversite
Senatosunun Yönetmelik gereğince ALES (EA) şartı arayan herhangi bir kararı bulunmamasına rağmen, Üniversite Yönetim Kurulunun karar varmış gibi işlem yaparak hileli işlem tesis ettiğini, bu karar gerekçesiyle THK Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünün diploma iptaline dönük uygulamasının; gerek Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının, gerekse de THK Üniversitesinin
Lisansüstü Eğitim ve Sınav Yönetmeliklerine açıkça aykırı olduğunu, öğrenci olarak sorumluluklarını yerine getirerek aldığı diploma ile statü haline gelmiş haklarının korunması gerektiğini belirterek; THK Üniversitesi Yönetim Kurulunun 26/ 01/ 2017 tarihli ve 3 no’lu kararının iptaliyle, bu karar gerekçesiyle THK Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünün diploma iptaline dönük işlemi sebebiyle ortaya çıkan mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından gönderilen 17/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı yazıda hukuki bir değerlendirme bulunmamakla beraber cevabi yazıya ekli belgelerde; 2.1.; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 27/ 01/ 2015 tarih ve sayılı yazısında “Kurulunuz üyesince yapıları inceleme sonucu hazırlanan 17/ 11/ 2014 tarih ve sayılı Türk Hava Kurumu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Faaliyetle ri
Hakkında inceleme Raporu ‘nda ; 2.1.1. Öğrenci Kabulünde ALES Puan şartı, Tez Konusunun Belirlenmesi gibi konularda süre bakımından Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğine aykırı uygulamalar gerçekleştirildiği, tez konusunun belirlenmesi konusunda ek süre talep etmeyen ve buna rağmen konusunu süresinde belirlemeyen öğrencilere tezsiz yüksek lisans diploması verilmesi gerekirken tezli yüksek lisans diploması verildiği , hazırlanan tezlerde etik bir sorun bulunup bulunmadığının tespitinin ayrı bir inceleme konusu oluşturacak kapsamda olması ve Başkanlık makamının bu yönde bir açık görevlendirmesi bulunmadığından konunun bu yönüyle incelenmediği, 2.1.2. Tezli yüksek lisans yapan öğrenci dosyalarından L .A., A.A., Ö.Ö., E . T . ve D.Ö. adlı öğrencilerin işletme anabilim dalında lisansüstü eğitim için gereken Eşit Ağırlık 55 standart ALES puan şartını sağlamaksızın tezli yüksek lisans diploması alarak 2014 yılında mezun olduklarının anlaşıldığı, bu öğrencilerin mevzuatla belirlenen şartları sağlamadıklarından tezli yüksek lisans diplomalarının iptal edilmesi gerektiği, 2.1.3. Türk Hava Kurumu Üniversitesi Rektörlüğüne 17/ 03/ 2015 tarih ve sayılı yazı yazılarak; sınav kâğıtları ibraz edilmeyen sınıf gruplarına ait öğrenci listeleri gönderilerek, bu listelerde ismi mevcut olan öğrencilerin mezuniyet tarihleri bilgisinin istendiği, Türk Hava Kurumu
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde öğrenci sayısının bu denli yoğun olması ve gerçekleştirilen usulsüz uygulamalar ile lisansüstü eğitimde gereken akademik ciddiyetten uzak davranıldığı , ibraz edilen bazı sınıfların sınav kağıtları üzerinde öğretim üyesince okunduğu kanaati
2 / 10uyandırabilecek hiçbir iz veya emareye rastlanmadığı, dolmakalemle cevaplanan sınav kağıtlarından
bunların sınav ortamında hazırlanmadığı kanaati oluştuğu, sınav kağıdı ibraz edilemeyen ve sınav yoklama tutanağı bulunmayan derslerin yapılmadığı, bu durumda diploma şartının yerine getirilmediği yönünde değerlendirme yapıldığı, iş bu rapora ekli listelerde bu dersleri alarak mezuniyet tarihleri belirtilen öğrencilerin de diplomalarının iptal edilmesi , henüz mezun olmadığı belirtilen öğrencilerin ise bu dersleri almalarının sağlanması gerektiği, şeklinde ifadelerin yer aldığı görülmüştür .
3. Türk Hava Kurumu Üniversitesi tarafından Kurumumuza gönderilmiş 12/ 12/ 2017 tarihli ve sayılı yazı ekinde yer alan belgelerde; 3.1. Başvuranın İşletme Yüksek Lisans Programına Özel öğrenci olarak 14/ 09/ 2012 tarihinde numara ile kayıt yaptırdığı, 2012- 2013 Bahar döneminde asil öğrenci talebinde bulunduğu ve Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün 04/ 03/ 2013 tarih ve 09 No’lu Yönetim Kurulu kararı ile
İşletme Tezli (Türkçe) Yüksek Lisans programına geçişinin yapıldığı, 3.2. Başvuranın, 08.03.2013 tarihinde İşletme Tezli (Türkçe) Yüksek Lisans programa kayıt yaptığı ve bu programdan mezuniyet için gerekli ders/kredi yükünü tamamladığından 21/ 07/ 2014 tarihinde mezuniyet işlemleri gerçekleştirildiği ve Yükseköğretim Bilgi sistemine işlendiği, diplomasının 21/ 07/ 2014 tarihi itibariyle verildiği, 3.3. Ancak, Üniversite tarafından yapılan inceleme ve denetimler sonucunda; bazı öğrencilerin giriş ve mezuniyet koşulunu sağlamaksızın kendilerine diploma düzenlenmiş olduğunun anlaşılması üzerine Üniversite Yönetim Kurulunun 26/ 01/ 2017 tarih ve 03 No’lu Kararının 11. maddesi ile
;” Yürürlükteki mevzuat çerçevesinde İşletme Tezli Yüksek Lisans programına kaydolmak için gerekli asgari 55 Eşit Ağırlık (EA) standart puan şartını sağlamaksızın Tezli Yüksek Lisans programına kaydı yapılmış ve mezun olan toplam 51 öğrencinin daha önce verilmiş olan diploma ve geçici mezuniyet belgelerin iptal edilmesine”karar verildiği; Üniversite Yönetim Kurulu’nun 15/ 08/ 2017 tarih ve 19 No’lu Kararı kapsamında kendisine tebligat yapıldığı ve iptal edilmiş olan diploma/mezuniyet belgesinin Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğüne teslim edilmesi, gerektiğinin bildirildiği, 3.4. Başvuranın İşletme Tezli (Türkçe) Yüksek Lisans programına kayıt yaptırdığı 08.03.2013 tarihinde yürürlükte olan Yükseköğretim Kurulu Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde (Resmi Gazetenin 02/ 06/ 2007 tarihinde 26540 sayılı nüshası)” Yüksek lisans programına başvurabilmek için adayların bir lisans diplomasına sahip olmaları ve Öğrenci Seçme ve Yerleştirme
Merkezi (ÖSYM) tarafından merkezi olarak yapılan Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitim Giriş
Sınavından (ALES) başvurduğu programın puan türünde 55 standart puandan az olmamak koşuluyla ilgili Üniversite Senatosu tarafından belirlenecek ALES standart puanına sahip olmaları gerekir” hükmünün yer aldığı, 3.5. Türk Hava Kurumu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin ( 15/ 12/ 2011 tarih ve 28143 sayılı Resmi Gazete) 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde
“Tezli- tezsiz yüksek lisans için; ALES’ten başvurduğu programa ilişkin puan türünden en az 55
3 / 10puan veya ALES taban puanına karşılık YÖK tarafından belirlenen GMAT veya GRE’den eşdeğer
puan almış olmaları gerekir ” hükmüne yer verildiği, 3.6.Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkanlığı tarafından 2015 yılı Üniversite faaliyetlerine ilişkin yapılan denetimlerde Tezli Yüksek Lisans yapan bazı öğrencilerin İşletme Anabilim Dalında
Lisansüstü Eğitim için gereken Eşit Ağırlık 55 standart ALES puan şartını sağlamaksızın Tezli
Yüksek Lisans diploması alarak mezun olduklarının tespit edilmesi üzerine lisansüstü öğrencilerinin kabul şartları, derslere devam durumları, sınavlara katılım durumları, eğitim ücretleri, mezun ise mezuniyet durumları vb. tüm işlemlerin incelenmeleri amacıyla Üniversite bünyesinde akademik komisyonlar kurulduğu ve yukarıda belirtilen şekilde Tezli Yüksek Lisans öğrencilerinin programa kabul şartlarını taşıyıp taşımadıklarının incelendiği, 3.7. Üniversite tarafından görevlendirilen 2. Akademik İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu tarafından 16/ 01/ 2017 tarih ve 463 sayılı yazısı ekinde yer alan 30 no’lu toplantı tutanağı düzenlendiği, bu kapsamda; “ALES Eşit Ağırlık puan Şartını Taşımayan aralarında ın da bulunduğu toplam 52 öğrencinin olduğu ” rapor edildiği, söz konusu raporda; başvuranın İşletme Yüksek Lisans Tezli Programına 08/ 03/ 2013 tarihinde öğrenci numarası ile kayıt yaptırdığı, ancak program kabul yeterlilik koşullarından biri olan ALES (EA) 55 puan şartını taşımadığının tespit edildiğinin belirtildiği, 3.8. Bu bağlamda; İşletme Tezli (Türkçe) Yüksek Lisans programından mezun olan ancak programa kabul koşulunu taşımadığı anlaşılan öğrenci numaralı başvuranın; Üniversite Yönetim
Kurulunun 26/ 01/ 2017 tarih ve 03 No’lu Kararı kapsamında işlem yapılarak, diploma/geçici mezuniyet belgesi, transkript ve aldığı dersler iptal edilerek kaydının silindiği, 3.9. Konu ile ilgili ; “Üniversite Yönetim Kurulu’nun 26/ 01/ 2017 tarih ve 03 no’lu Kararının 11.
maddesinde; “Sosyal Bilimler Enstitüsünün 23/ 01/ 2017 tarihli 09/ 2 sayılı kararı doğrultusunda 05/ 012016 tarihli ve 175 sayılı yazı ile konu hakkında dosya incelemesi yapmakla görevlendirilen
Akademik İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunun 16/ 0112017 tarihli ve 463 sayılı yazı eki 30 sayılı tutanak/raporunda, isimleri Üniversitemiz Sosyal Bilimler Enstitüsündeki programlara asgari
ALES puan şartını sağlamaksızın kaydedilmiş kişiler olarak listelenmiş olup, bu kişilere daha önce verilmiş olan diploma/geçici mezuniyet belgelerinin iptal edilmesine karar verilmiştir .” şeklinde yanıt verdiği, açıklamaları bulunmaktadır .
4. Türk Hava Kurumu Üniversitesi tarafından Kurumumuza gönderilen 04/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı ek cevabi yazının ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde ise; 30/ 04/ 2013 tarihli
Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Hava Kurumu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav
Yönetmeliğinin 13’üncü maddesine yer verilmiş, başvuranın durumu hakkında 3.1. ve 3.2. numaralı paragraflarda ifade edilen bilgilerin tekrar edildiği görülmüş, başvuranın mezuniyeti için gerekli ders/kredi yükünü tamamlayarak mezuniyet işlemlerinin gerçekleştirildiği açıklanmış, başvuranın jüri atanma tutanağı ve tez savunma tutanağının gönderildiği görülmüştür . Cevabi yazıda ayrıca, başvuranın ALES EA puan türünde 55 puan şartını sağlamaması dışında mezuniyeti ile ilgili başka bir hususun bulunmadığı ifade edilmiş, ilgili bölüme kayıt için aranan ALES puan türüne ve puana
4 / 10yönelik Enstitü Kurul Kararları sunulmuştur .
5. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 06/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısında;
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin ilgili hükmünde geçen “başvurduğu programın puan türü” nün, öğrenci seçme ve yerleştirme sistemi kılavuzlarında lisans programlarına öğrenci yerleştirmede kullanılan puan türü dikkate alınarak belirlendiği, bu itibarla, başvuranın kayıt yaptırdığı tarihte ÖSYS sisteminde işletme programına Türkçe-Matematik (TM) puan türü ile öğrenci yerleştirildiğinden, ilgili bölümün ALES’teki puan türü karşılığının Eşit Ağırlık (EA) olduğu açıklanmıştır .
III. İLGİLİ MEVZUAT
6. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi; “ … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler … ” , 7. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘ Kurumun görevi’ başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” , 8. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun ; “Lisansüstü öğretim” üst başlığı altında düzenlenen
“Usul ve şartları” alt başlıklı 50’nci maddesinin “(a)” ve “(b)” fıkraları ; “ a. Lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğretim kurumlarında yüksek lisans, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenler, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve
Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçilirler . b. Yükseköğretim kurumları, lisans üstü öğretim konusundaki istekleri karşılamak üzere gerekli planlamayı yapar ve önlemleri alır .” , 9. 01/ 07/ 1996 tarihli 22683 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliğinin “Öğrenci Kabul” başlıklı 2’nci maddesinin a fıkrası; ” a) (Değişik :
RG- 02/ 06/ 2007- 26540) Yüksek lisans programına başvurabilmek için adayların bir lisans diplomasına sahip olmaları ve Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından merkezi olarak yapılan Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitim Giriş Sınavından (ALES) başvurduğu programın puan türünde 55 standart puandan az olmamak koşuluyla ilgili senatoca belirlenecek
ALES standart puanına sahip olmaları gerekir . Yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde, ALES puanı yanı sıra gerekirse, lisans not ortalaması ve mülakat sonucu da değerlendirilebilir . Bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile başvuru için adayların sağlaması gereken diğer belgeler (referans mektubu, neden yüksek lisans yapmak istediğini belirten kompozisyon, uluslararası standart sınavlar vb .) ve hangi düzeyde yabancı dil bilgisi gerektiği, ilgili senato tarafından düzenlenen yönetmelikle belirlenir . ALES puanının %50’den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı, ilgili senato tarafından belirlenir . İlgili üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü, yalnız ALES puanı ile de öğrenci kabul edebilir . Ancak Güzel Sanatlar
Fakülteleri ile Konservatuvarlara öğrenci kabulünde ALES’e girmiş olma koşulu aranmaz.”,
5 / 1010. 15/ 12/ 2001 tarih ve 28143 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türk Hava Kurumu
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin “Öğrenci kabulü” başlıklı 5’inci maddesi; “( 1) Lisansüstü programlara başvuracak adaylar, ilânda belirtilen başvuru süresi içinde ve istenen belgelerle birlikte enstitüye başvurur . Başvurularda istenen belgelerin aslı veya enstitü tarafından onaylı örneği kabul edilir . Askerlik durumu ve adli sicil kaydına ilişkin olarak ise adayın yazılı beyanına dayanılarak işlem yapılır . ( 2) Lisansüstü programlara başvurular için aşağıdaki şartlar aranır : a) Yüksek lisans programlarına başvuracak adayların bir lisans diplomasına; doktora veya sanatta yeterlik programına başvuracak adayların ise lisans ve/veya yüksek lisans diplomasına sahip olmaları gerekir . Farklı alanda lisans öğrenimi gören adaylara anabilim/ana sanat dallarınca bilimsel hazırlık programı uygulanabilir . b) Adayların, ilanda belirtilen süre içinde istenen belgeleri eksiksiz tamamlayıp bir dilekçe ile ilgili enstitüye başvurmaları gerekir . c) Yüksek öğrenimlerini yurtdışında yapan adayların, YÖK’ten denklik belgesi almaları zorunludur . ç) Tezli-tezsiz yüksek lisans için; ALES’ten başvurduğu programa ilişkin puan türünde en az 55 puan veya ALES taban puanına karşılık YÖK tarafından belirlenen
GMAT veya GRE’ den eşdeğer puanı almış olmaları gerekir . h) Tezli yüksek lisans programlarına; lisans mezuniyet not ortalaması, ALES ve varsa yabancı dil sınavından alınan puanlar değerlendirilerek öğrenci kabul edilir . Güzel Sanatlar Anabilim Dalında ise ALES puanı, lisans mezuniyet not ortalaması, varsa yabancı dil puanı ve giriş sınavında alınan puan değerlendirilerek öğrenci kabul edilir . ı) Tezsiz yüksek lisans programlarına, ALES ve lisans mezuniyet not ortalaması değerlendirilerek öğrenci kabul edilir . i) Anabilim/ana sanat dalları için kullanılacak ALES puan türü ilgili enstitü kurulunun kararı ve Senatonun onayı ile belirlenir .”, 11. Türk Hava Kurumu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Yüksek Lisans
Programı Duyurusu ; “2012- 2013 Eğitim-Öğretim yılı Güz Yarıyılında Tezli-Tezsiz Yüksek Lisans programına 06 Ağustos- 07 Eylül 2012 tarihleri arasında öğrenciler alınacaktır . Adayların Sosyal
Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü’ne şahsen müracaat etmeleri gerekmektedir . Başvuru Koşulları; 1Lisans derecesine sahip olmak, 2- Son üç yılda yapılmış olan Akademik Personel ve Lisansüstü
Eğitim Sınavı’na (ALES) girmiş ve bu sınavdan en az 55 puan veya ALES taban puanına karşılık
YÖK tarafından belirlenen GMAT ya da GRE sınavlarından eş değer puan almış olmaları gerekir .
(ALES belgesi son üç yıl içerisinde, GMAT veya GRE belgesi son beş yıl içerisinde alınmış olmalıdır .) 3ALES sınavına girmemiş olan adaylar ise “ÖZEL ÖĞRENCİ” olarak müracaat edebilirler .”, hükümlerini içermektedir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
12. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 13. Başvuran 2013 yılında kayıt olduğu Türk Hava Kurumu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
İşletme Tezli (Türkçe) Yüksek Lisans programını bitirerek 2014 yılında almış olduğu diplomanın,
6 / 10yapılan incelemeler neticesinde mevzuat gereği ilgili programa kayıt için gereken ALES (EA) 55
puan şartını sağlamadan yürütüldüğü tespitiyle diplomasının iptali sebebiyle yaşadığı mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir .
14. İlk olarak ifade edilmelidir ki, yapılan inceleme ve araştırma sırasında, başvuranla beraber aynı idari işlemle diploması iptal edilen Yönetim Kurulu kararına ek liste yapılan 51 kişiden bir kısmı tarafından 26/ 01/ 2017 tarihli THK Üniversitesi Yönetim Kurulu Kararına karşı dava açıldığı (Ankara 6.İdare Mahkemesi E .2017/ 2994, Ankara 1.İdare Mahkemesi E .2017/ 2957, Ankara 1. İdare
Mahkemesi E .2017/ 2977), böylece ilgili 26/ 01/ 2017 tarihli Yönetim Kuruluna ait idari işlemin yargıda incelenmekte olduğu anlaşılmıştır . Her ne kadar söz konusu Yönetim Kurulu kararı ile başvuran ve diğer 50 kişiye ayrı ayrı işlem tesis edilmiş olsa da yargıda incelenmekte olan idari işlemin 51 kişi için alınan tek bir karar olduğu anlaşılmış; fakat açılan davaların bireysel sonuçlar doğuracağı ve başvuran tarafından işleme karşı dava açılmadığı gözetilerek başvurunun
Kurumumuzca incelenmesine karar verilmiştir .
15. Somut olay incelendiğinde, başvuranın ve idarenin sunmuş olduğu bilgi ve belgelerden, başvuranın öncelikle özel öğrenci olarak 14/ 09/ 2012 tarihinde Türk Hava Kurumu Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Tezli (Türkçe) Yüksek Lisans programına numara ile kayıt olduğu, 2012- 2013 Bahar döneminde asil öğrenci talebinde bulunduğu ve Sosyal Bilimler
Enstitüsünün 04/ 03/ 2013 tarih ve 09 No’lu Yönetim Kurulu kararı ile İşletme Tezli (Türkçe) Yüksek
Lisans programına geçişinin yapıldığı, 08/ 03/ 2013 tarihinde İşletme Tezli (Türkçe) programa kayıt yapıldığı ve bu programdan mezuniyet için gerekli ders/kredi yükünü tamamladığından 21/ 07/ 2014 tarihinde mezuniyet işlemleri gerçekleştirildiği ve Yükseköğretim Bilgi sistemine işlendiği, diplomasının 21/ 07/ 2014 tarihi itibariyle verildiği tespit edilmiştir .
16. Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkanlığı tarafından 2015 yılı Üniversite faaliyetlerine ilişkin yapılan denetimlerde Tezli Yüksek Lisans yapan bazı öğrencilerin İşletme Anabilim Dalında
Lisansüstü Eğitim için gereken Eşit Ağırlık 55 standart ALES puan şartını sağlamaksızın Tezli
Yüksek Lisans diploması alarak mezun olduklarının tespit edilmesi üzerine lisansüstü öğrencilerinin kabul şartları, derslere devam durumları, sınavlara katılım durumları, eğitim ücretleri, mezun ise mezuniyet durumları vb. tüm işlemlerin incelenmeleri amacıyla Üniversite bünyesinde akademik komisyonlar kurulduğu ve yukarıda belirtilen şekilde Tezli Yüksek Lisans öğrencilerinin programa kabul şartlarını taşıyıp taşımadıklarının incelendiği, Üniversite tarafından görevlendirilen 2.
Akademik İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu tarafından 16/ 01/ 2017 tarih ve 463 sayılı yazısı ekinde yer alan 30 no’lu toplantı tutanağı düzenlendiği, bu kapsamda; “ALES Eşit Ağırlık puan
Şartını Taşımayan aralarında başvuranın da bulunduğu toplam 51 öğrencinin bulunduğu “ hususunun rapor edildiği anlaşılmıştır .
17. Bahsi geçen raporda başvurana ilişkin bilgilere de yer verilerek program kabul yeterlilik koşullarından biri olan ALES (EA) 55 puan şartını taşımadığının tespit edildiğinin belirtildiği, bu hususun başvuranın Üniversiteye sunmuş olduğu ALES sınav sonuç belgesinden de anlaşıldığı, bu sebeple; İşletme Tezli (Türkçe) Yüksek Lisans programından mezun olan ancak programa kabul koşulunu taşımadığı anlaşılan başvuran hakkında Üniversite Yönetim Kurulunun 26/ 01/ 2017 tarih ve 03 no’lu Kararı kapsamında işlem yapılarak, diploma/geçici mezuniyet belgesi, transkript ve aldığı dersler iptal edilerek kaydının silindiği, konu ile ilgili olarak , Üniversite Yönetim Kurulunun
7 / 1026/ 01/ 2017 tarih ve 03 No’lu Kararının 11. maddesinde; “Sosyal Bilimler Enstitüsünün 23/ 01/ 2017
tarihli 09/ 2 sayılı kararı doğrultusunda 05/ 01/ 20J 6 tarihli ve 175 sayılı yazı ile konu hakkında dosya incelemesi yapmakla görevlendirilen Akademik İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunun 16/ 01/ 2017 tarihli ve 463 sayılı yazı eki 30 sayılı tutanak/raporunda, isimleri Üniversitemiz Sosval
Bilimler Enstitüsündeki programlara asgari ALES puan şartını sağlamaksızın kaydedilmiş kişiler olarak listelenmiş olup, bu kişilere daha önce verilmiş olan diploma/geçici mezuniyet belgelerinin iptal edilmesine karar verilmiştir .” şeklinde karar alındığı ve bu kararın başvurana 14/ 09/ 2017 tarihli tebligat ile bildirildiği görülmüştür .
18. Kısaca, başvuranın diplomasının iptaline dayanak teşkil eden hususun, başvuranın ilgili tezli yüksek lisans programına ALES (EA) puan türünde 55 puan şartını sağlamaksızın kaydolması olduğu görülmüştür . Gerçekten de, başvuranın kayıt yaptırdığı tarihte yürürlükte olan Lisansüstü
Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin “Öğrenci Kabul” başlıklı 2’nci maddesinin a fıkrası ile Türk
Hava Kurumu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin “Öğrenci kabulü” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, “ başvurduğu programa ilişkin puan türü” ifadesi geçmekle, ilgili yüksek lisans bölümüne kayıt olabilmek için, ALES’te yer alan üç puan türünden bölümle ilgili olan puan türünde, Üniversite Senatosu tarafından en az 55 olarak belirlenecek puanın alınmasının şart olduğu anlaşılmıştır .
19. Bununla birlikte, başvuranın kayıt yaptırdığı dönemde Türk Hava Kurumu Sosyal Bilimler
Enstitüsü tarafından yapılan “İşletme Yüksek Lisans Programı Başvuru İlanı” başlıklı duyurunun incelenmesinden, “Son üç yılda yapılmış olan Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitim Sınavı’na (ALES) girmiş ve bu sınavdan en az 55 puan … almış olmaları gerekir…” ifadelerine yer verildiği görülerek, adı geçen Enstitünün başvurulacak program için herhangi bir ALES puan türü ayrımı yapmadığı, herhangi bir puan türünden en az 55 puan alınmış olmasının Enstitü tarafından yeterli sayıldığı değerlendirilmiştir .
20. Keza, idare ile yapılan yazışmalarda, ilgili bölüm için ALES (EA) puanının aranacağına ilişkin bir Senato kararının olup olmadığı sorulmuş, sunulan Senato/Enstitü Kurul Kararlarının ise en eski tarihli olanın 2015 yılına ait olduğu görülerek, başvuranın kayıt yaptırdığı yılda işletme yüksek lisans programı için ALES (EA) puanının aranacağına ilişkin mevcut bir kararın bulunmadığı değerlendirilmiştir . İdarece tarafımıza sunulan başvurana ait ALES sonuç belgesinde de, (EA) puan türünde 54,95288 alan başvuranın, (SÖZ) puan türünde 76,09997 puan aldığı görülmüş, Enstitü tarafından gerçekleştirilen ve 11 ile 19 numaralı paragraflarda da bahsedilen duyuruya uygun olarak, başvuranın (SÖZ) puan türü dikkate alınmak suretiyle ilgili bölüme kaydının yapıldığı anlaşılmıştır .
21. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından Kurumumuza iletilen ve 4 numaralı paragrafta aktarılan cevabi yazıda, başvurulan program için aranan puan türünden ne anlaşılması gerektiği açıklanarak, işletme yüksek lisans programı için (EA) puan türünün aranması gerektiği ifade edilmiş olmakla birlikte, iyiniyet kuralları dahilinde, başvurandan bu bilgiyi haiz olmasının beklenemeyeceği ifade edilmelidir . İlaveten, ilgili eğitim-öğretim yılı için alınmış bir Kurul kararının da bulunmayışı ve yapılan duyuruda da herhangi bir puan türünün belirtilmeyişi karşısında, başvuranın sunduğu ALES sonuç belgesinin İdarece kabul edilerek başvuranın kaydının yapılmasında, başvurana izafe edilebilecek herhangi bir hata ya da hilenin bulunmadığı değerlendirilmiştir .
8 / 1022. Ayrıca, Enstitü tarafından gözetilmesi gerekli olan ve başvuranın hilesinin de bulunduğu
değerlendirilemeyen kayıt işleminden sonra, başvuranın üzerine düşen ders/kredi sorumluklarını yerine getirdiği, ilgili jüri önünde tezini savunduğu, daha açık bir anlatımla, kayıt işleminden sonra, başvuranın yüksek lisans programından mezun olabilmek için yerine getirmekle mükellef olduğu her yükümlülüğü gerçekleştirmesi karşısında; başvuranın hatasının ya da hilesinin bulunmadığı bir işlem nedeniyle diplomanın iptalinin, idari işlemlerin geri alınmasında gözetilmesi gerekli kurallara aykırılık teşkil ettiği, üstelik kendi üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirerek diplomaya hak kazanan başvuranın diplomasının, verilişinden yaklaşık üç yıl geçtikten sonra iptal edilmesinin hakkaniyetle bağdaşmadığı değerlendirilmiştir .
23. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, YÖK Denetleme Kurulu kararı ve tüm dosya kapsamına göre;
THK Üniversitesi Yönetim Kurulu’nun 26/ 01/ 2017 tarih, 3 no’lu kararı gereği başvuranın diplomasının iptali işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunması nedeniyle, işlemin geri alınması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 24. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir . Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında
Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin İdare tarafından süresi içerisinde Kurumumuza gönderildiği, böylece “ makul sürede karar verme ” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle
“ karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın diplomasının iptali hakkındaki işlemin geri alınarak başvuranın mağduriyetinin giderilmesi konusunda TÜRK HAVA KURUMU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Tavsiye Kararının BAŞVURANA, TÜRK HAVA KURUMU ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE ve bilgisi için YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
9 / 10TÜRK HAVA KURUMU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi