Tip 1 Diyabet hastasının kayıt dondurma talebinin reddi, yönetmelikteki “ağır hastalık” belgesi şartına uygun mudur (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 14908-14908 |sayi|86171061-101.07.05.99-E.86171061-101.07.05.99-E.

BAŞVURU NO : 2018/3244 2018/ 3244

KARAR TARİHİ : 04/09/2018 |tarih|

RET KARARI

BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –

BAŞVURUYA KONU İDARE : Muş Alparslan Üniversitesi Rektörlüğü

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın 2017- 2018 Eğitim-Öğretim yılı

Güz Yarıyılında izinli sayılma talebi hakkındadır .

BAŞVURU TARİHİ : 14/03/2018 14.3.2018

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Kurumumuza 14/ 3/ 2018 tarihinde e-başvuru yoluyla yaptığı başvuruda başvuran

tip 1 diyabet hastası olduğunu, tedavilerini düzenli olarak yaptığını, 2017- 2018 eğitim- öğretim yılı

Güz Yarıyılı devam ederken Kasım ayında rahatsızlandığını, önce Muş Devlet Hastanesinde sonra ise Muş Şifa Hastanesinde tedavi gördüğünü, ardından başka rahatsızlıklarının da ortaya çıkması nedeniyle ailesinin yanına İstanbul’a döndüğünü, hastalığı nedeniyle beslenmesinin çok önemli olduğu için ve kendi bakımını yapamadığı için ailesinin yanında kalmak zorunda olduğunu, bu nedenle derslerine devam edemediğini ve kaydını dondurmak için Muş Alparslan Üniversitesi İslami

İlimler Fakültesi Dekanlığına başvurduğunu, ancak heyet raporu bulunmadığı için talebinin reddedildiğini belirtmektedir . Başvuran, tedavisinin hala devam ettiğini ancak 2017- 2018 yılı bahar dönemi için de kayıt dondurma başvurusunun reddedildiğini belirterek 2017- 2018 güz ve bahar dönemlerinde kayıt dondurma başvurusunun kabul edilmesini talep etmektedir .

1.1) Başvuranın Kurumumuza gönderdiği 9/ 8/ 2018 tarih ve sayı numarası ile Kurum

kayıtlarına giren ek dilekçesinde, Bahar Yarıyılı kayıt dondurma talebinin olumlu neticelenerek izinli sayıldığını, ancak Güz Yarıyılı talebinin karşılanmadığını belirterek Güz Yarıyılında da izinli sayılma talebini yinelediği anlaşılmıştır .

1 / 5II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Kurumumuzun 30/ 3/ 2018 tarihli bilgi ve belge isteme yazısına cevaben Muş Alparslan

Üniversitesi Rektörlüğünün 11/ 4/ 2018 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde, özetle; başvuranın hastane raporlarını gerekçe göstererek 2017- 2018 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Yarıyılı kaydının dondurulmasına ilişkin 15/ 12/ 2017 tarihli dilekçesi ve eklerinin Fakülte Yönetim Kurulu tarafından incelendiği, Özel Muş Şifa Hastanesinin 17/ 11/ 2017 ve 20/ 11/ 2017 tarihli, Emsey

Hospitalın 24/ 11/ 2017 tarihli ve İstanbul Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinin 1/ 12/ 2017 tarihli raporlarında belirtilen teşhis ve tanıların birbirinden farklı olduğu, öğrencinin ağır hastalığını belirten başka bir bilgi veya belgeyi ibraz etmediği, Muş Alparslan Üniversitesi Lisans

Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin “izinli sayılma” başlıklı 33’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasında belirtilen “Ağır hastalık, kaza, doğal afetler, tutukluluk ve hükümlülük gibi belgelendirilebilen olağanüstü durumların” oluşmadığı, bu durumların dışında başvuranın öğrenci kayıt dondurma talebini yasal süresi içinde yapmaması nedeniyle talebinin uygun görülmediği belirtilmiştir . Ayrıca, başvuranın 2017- 2018 Eğitim- Öğretim Yılı Bahar Yarıyılı kaydının dondurulmasına ilişkin talebi değerlendirilerek Fakülte Yönetim Kurulunun kararıyla Bahar

Yarıyılında izinli sayılmasının uygun görüldüğü belirtilmiştir .

3) Kurumumuzun 1/ 6/ 2018 tarihli bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Bezmialem Vakıf

Üniversitesi Rektörlüğünün 4/ 7/ 2018 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde, özetle; isimli hastaya 2011 yılında Tip l Diyabet tanısı konulduğu, hastanın Endokrin servisine 29/ 11/ 2017 ile 06/ 12/ 2017 arasında ve 14/ 2/ 2018 ile 22/ 2/ 2018 tarihlerinde yatırılarak izlendiği, hastanın Tip l Diyabet hastası olduğu ve günde 4 kez insülin tedavisi aldığı, Tip 1 Diyabet hastalarının düzenli insülini kullanmak ve düzenli yemek yemeleri gerektiği ancak okula devam etmeye engel bir durumun bulunmadığı belirtilmiştir .

III. İLGİLİ MEVZUAT

4) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma

hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü,

5) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci

maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü,

6) 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;

6.1) “Senato” başlıklı 14/b maddesinde; “b. Görevleri : Senato, üniversitenin akademik organı olup

aşağıdaki görevleri yapar : ( 1) Üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, ( 2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, ( 3) Rektörün onayından sonra Resmi

2 / 5Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili

yönetmelikleri hazırlamak, ( 4) Üniversitenin yıllık eğitim – öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak…” hükmü ;

6.2) “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43. maddesinde; “Yükseköğretim, harca tabi olup bu

kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir . a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir …” hükmü,

6.3) “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve

sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinde; “b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…)( 2) (…)( 3) eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir…” hükmü,

7) 11.10.2013 tarih ve 28792 sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Muş

Alparslan Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin “İzinli sayılma” başlıklı 33. maddesinde; “( 1) Öğrenciye; ilgili yönetim kurulu kararıyla, bir defada en az bir yarıyıl/bir yıl olmak üzere, toplamda iki yarıyıl/bir yıl süreli izin verilebilir . Hükümlülük, tutukluluk ve askere alınma durumlarında mazeretin sona ereceği tarihe kadar öğrenci izinli sayılabilir . İzinli sayılan öğrenci, derslere devam edemez ve öğrencilik haklarından yararlanamaz . İzinli olduğu yarıyılı/yılı izleyen sınav dönemindeki yarıyıl/yılsonu sınavlarına giremez . İzinli sayılan süre, eğitim-öğretim süresinden sayılmaz . ( 2) Yarıyıl/yıl içinde izin verilmesi halinde, öğrenci yarıyıl/yılbaşından itibaren izinli sayılır . ( 3) Ağır hastalık, kaza, doğal afetler, tutukluluk ve hükümlülük gibi belgelendirilebilen olağanüstü durumlar dışında izin başvurusu, yarıyılın/yılın ilk iki haftası içinde yapılır . ( 4) Öğrencinin izinli sayılmasını gerektirecek temel durumlar şunlardır : a)

Öğrencinin; resmi veya özel bir sağlık kuruluşundan aldığı sağlık raporuyla belgelenmiş bulunan sağlıkla ilgili mazeretleri…” hükmüne yer verilmiştir .

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

3 / 58) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya

kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi”

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .

IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9) Başvuran; 14/ 3/ 2018 tarihinde yaptığı başvuruda, tip 1 diyabet hastası olduğunu, tedavilerini

düzenli olarak yaptığını, 2017- 2018 eğitim-öğretim yılı Güz Yarıyılı devam ederken Kasım ayında rahatsızlandığını, önce Muş Devlet Hastanesinde sonra ise Muş Şifa Hastanesinde tedavi gördüğünü, ardından başka rahatsızlıklarının da ortaya çıkması nedeniyle ailesinin yanına İstanbul’a döndüğünü, hastalığı nedeniyle beslenmesinin çok önemli olduğu ve kendi bakımını yapamadığı için ailesinin yanında kalmak zorunda olduğunu, bu nedenle derslerine devam edemediğini ve Güz ve Bahar

Yarıyılları için kaydını dondurmak için Muş Alparslan Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi

Dekanlığına başvurduğunu, ancak “ağır hastalık” koşulunun bulunduğunu gösteren bir rapor bulunmadığı için talebinin reddedildiğini belirtmektedir . Başvuran, ek dilekçesinde, 2017- 2018 öğretim yılı Bahar Yarıyılı için talebinin kabul edilerek izinli sayıldığını belirterek, 2017- 2018 Güz

Yarıyılında da izinli sayılmasını talep etmektedir .

10) Somut olaya bakıldığında, başvuranın Muş Alparslan Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi

İlahiyat Bölümü öğrencisi olduğu, Tip 1 Diyabet hastası olduğu, eğitim öğretimine devam ettiği süreçte rahatsızlıklar yaşadığı, çeşitli hastanelerde tedavi aldığı, bu sebeplerle Muş Alparslan

Üniversitesi’nden Bahar ve Güz Yarıyıllarında izinli sayılma talebinde bulunduğu, başvurunun Güz

Yarıyılına ilişkin öngörülen süre içerisinde yapılmaması nedeniyle reddedildiği, ancak, devam eden süreçte başvuranın Bahar Yarıyılında “izinli sayılma” talebinin Üniversite tarafından kabul edildiği, başvuranın 2017- 2018 eğitim-öğretim yılının Bahar Yarıyılında izinli sayılarak talebin bu kısmının çözüme kavuştuğu anlaşılmıştır .

11) Başvuranın Tip 1 Diyabet hastalığı nedeniyle Güz Yarıyılında yaptığı kayıt dondurma başvurusu,

Muş Alparslan Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nde yer alan “izinli sayılma” hakkından yararlanmak için ön görülen sürede kayıt dondurma başvurusunda bulunmaması ve Yönetmelik hükmünde yer alan “ ağır hastalık ” durumunun varlığını gösteren bir raporun da bulunmaması nedeniyle reddedildiği anlaşılmıştır . İlgili Yönetmeliğe göre kural olarak, geçerli mazereti olan öğrencilerin yılın/yarıyılın ilk iki haftasında başvuru yapması gerekmekte olup bu durumun istisnalarına maddede yer verilmiştir . Buna göre “ ağır hastalık, kaza, doğal afetler, tutukluluk ve hükümlülük gibi belgelendirilebilen olağanüstü durumlar” ın mevcut olması ve öğrenci tarafından belgelendirilmesi halinde, başvuranın bahsi geçen başvuru süresi dışında yaptığı kayıt dondurma başvurusu kabul edilebilecektir . Nitekim Muş Alparslan Üniversitesi tarafından başvurana verilen cevapta da bu hususa yer verilmiştir .

12) Başvuranın hastalığına ilişkin tedavi gördüğü hastane olan Bezmialem Vakıf Üniversitesi Sağlık

Uygulama ve Araştırma Merkezinden edinilen bilgiler kapsamında; başvuranın hastalığı dolayısıyla dönem dönem tedaviler gördüğü, günlük hayatında dikkat etmesi gereken bazı durumların bulunduğu, ancak başvuranın hastalığı dolayısıyla eğitim-öğretimine devam etmesine engel bir

4 / 5durumun bulunmadığı, dolayısıyla başvuranın hastalığının Yönetmelik’te yer alan “ağır hastalık”

kapsamında yer almadığı, diğer taraftan ise başvuranın genel başvuru kuralı olan yılın/yarıyılın ilk iki haftası içerisinde de başvurmaması nedeniyle bu hüküm kapsamında da değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır .

13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 2017- 2018 eğitim-öğretim

yılının Güz Yarıyılı için Muş Alparslan Üniversitesine 15/ 12/ 2017 tarihinde Tip 1 Diyabet hastalığı nedeniyle yapmış olduğu “izinli sayılma” başvurusunun, başvurunun süresi içince yapılmaması ve

Yönetmelik kapsamında yer alan “ağır hastalık” koşulunu taşıdığını gösteren bir sağlık raporu ile belgelendirilmemesi nedeniyle ilgili idarenin ret işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .

A. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14) 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği

Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı , yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir .

V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana

tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre(varsa)

kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Van İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .

VI. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi